I SA/Sz 729/12
WyrokWSA w Szczecinie2012-12-06
Skład orzekający: Joanna Wojciechowska, Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Kazimierz Maczewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przyznania pomocy finansowej, powołując się na art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURO ATOM) nr 2988/1995, bez należytego wyjaśnienia przesłanki "sztucznego stworzenia warunków w celu uzyskania korzyści" i bez ustosunkowania się do argumentacji wnioskodawcy?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej naruszył przepisy postępowania, odmawiając przyznania pomocy finansowej bez należytego wyjaśnienia przyczyn odmowy, w tym bez wykładni i wykazania zaistnienia przesłanek zastosowania art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURO ATOM) nr 2988/1995. Ponadto, organ nie ustosunkował się do zarzutów podnoszonych przez wnioskodawcę, co stanowiło naruszenie prawa materialnego.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o dofinansowanie zakupu mobilnego dźwigu w ramach programu operacyjnego. Samorząd Województwa odmówił przyznania pomocy, wskazując, że oferent dźwigu nie był jego właścicielem, a wnioskodawca miał wiedzę o tym fakcie z uwagi na powiązania organizacyjne. Organ uznał, że stworzono sztuczne warunki w celu uzyskania pomocy, powołując się na art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURO ATOM) nr 2988/1995. Spółka wezwała do usunięcia naruszenia prawa, argumentując, że oferta sprzedaży jest ważna nawet jeśli sprzedawca nie jest właścicielem przedmiotu w momencie jej złożenia, a wykup dźwigu nie jest uzależniony od decyzji Samorządu. Po negatywnym rozpatrzeniu wezwania, spółka złożyła skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonego aktu (informacji o odmowie przyznania pomocy finansowej) i zasądzenie od Samorządu Województwa na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka,, Sędzia WSA Kazimierz Maczewski (spr.), Protokolant Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi F. Spółka z o.o. na informację Samorządu Województwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej w ramach programu operacyjnego [...] I. uchyla zaskarżony akt, II. zasądza od Samorządu Województwa na rzecz strony skarżącej kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
[...] S. z o.o. z siedzibą w . w dniu 13 września 2011 r. złożyła wniosek o dofinansowanie w ramach środka 4.1. Rozwój obszarów zależnych od rybactwa z wyłączeniem realizacji operacji polegających na funkcjonowaniu lokalnej grupy rybackiej (LGR) oraz nabywaniu umiejętności i aktywizacji lokalnych społeczności. S. wnioskowała o dofinansowanie w kwocie [...] zł, tytułem operacji zakupu mobilnego dźwigu 40t (samochodu specjalnego[...] ) w celu poprawy warunków prowadzenia napraw i konserwacji statków w rejonie Nabrzeża [...] w .. Wniosek ten otrzymał nr [...] Po rozpatrzeniu wniosku o dofinansowanie, pismem z dnia 25 kwietnia 2012 r., nr [....] Samorząd Województwa .- działając na podstawie: art. 14 ust. 4 ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. U. nr 72, poz. 619 ze zm.), § 6 ust. 1 pkt 3, 4 i 8 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 października 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizacje środków objętych osią priorytetową 4 - Zrównoważony rozwój obszarów zależnych od rybactwa zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" (Dz. U. nr 177, poz. 1371 ze zm.) oraz art. 38 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1198/2006 z 27 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego - odmówił S. przyznania wnioskowanej pomocy finansowej.
Uzasadniając takie rozstrzygnięcie organ wskazał, że w ww. wniosku o dofinansowanie S. określiła cele operacji (inwestycji) jako:
1) poprawę warunków prowadzenia napraw i konserwacji statków przy Nabrzeżu [....] w . i zwiększenie stopnia wykorzystania budowanego w bezpośrednim sąsiedztwie Nabrzeża [...] zaplecza (budynku) warsztatowo-socjalnego [...] na działce [...]
2) rozpoczęcie długoletniego i kosztownego procesu budowy parku maszynowego, który będzie stanowił niezbędne (komplementarne) wyposażenie budowanego kompleksu hal wraz z warsztatem, który umożliwi między innymi prowadzenie napraw i konserwacji statków i łodzi;
3) zwiększenie stopnia wykorzystania nieruchomości w dyspozycji FMT w ramach wieloletnich umów dzierżawy, które w niedługim czasie mają stać się jej własnością (opcja bezprzetargowego wykupu w Umowie dzierżawy);
4) zwiększenie przychodów [...], poprawa struktury bilansu firmy (zwiększenie udziału kapitałów własnych w finansowaniu majątku) przez co zwiększenie zdolności kredytowej [...] do finansowania zarówno działalności bieżącej, jak i związanej z rozwojem;
5) rozszerzenie palety świadczonych usług o usługi w zakresie naprawy i konserwacji statków;
6) rozszerzenie palety innych świadczonych usług, w tym usług transportowo-przeładunkowych świadczonych na rzecz miejscowości osad rybackich i społeczności gmin w obszarze działania LGR [lokalna grupa rybacka] Zalew ;
7) poprawę atrakcyjności [...] jako firmy specjalizującej się w organizacji warsztatu pracy (budynek warsztatowy, tereny składowe) dla współdziałających z nią firm.
Organ wskazał dalej, że: "Zgodnie z art. 709 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, ze zm.), właścicielem przedmiotu leasingu przez cały okres trwania umowy leasingowej jest zawsze finansujący. Umowa leasingu nie jest więc umową, która pozwala korzystającemu na rozporządzanie rzeczą, a w szczególności na jej zbycie. W związku z powyższym podmiot niemający prawa własności do danego środka trwałego nie może oferować (w formie ofert sprzedaży) sprzedaży tego środka innym podmiotom.
W zaistniałym stanie faktycznym, nie ma wątpliwości, że S.[...] , nie może przenieść praw własności przedmiotowego dźwigu, ponieważ takiego prawa nie posiada - jest to jedna z podstawowych zasad prawa cywilnego, która mówi, że nikt nie może przenieść więcej praw, niż sam posiada.
Zatem na dzień dzisiejszy, stan faktyczny przedstawia się tak, że beneficjent aplikuje o środki finansowe na zakup dźwigu i przedstawił ofertę sprzedaży, skierowaną przez podmiot nieuprawniony do rozporządzania rzeczą. Co więcej, powiązania pomiędzy wnioskodawcą a oferentem (gdzie ta sama osoba jest prezesem zarządu w obu S.ch), pozwalają na wniosek, że miał on wiedzę w tym zakresie.
Wykup dźwigu w celu nabycia praw własności i dalszej jego sprzedaży podmiotowi powiązanemu uzależniony jest od decyzji Samorządu Województwa .przyznającej dofinansowanie - stworzone zostaną wówczas sztuczne warunki w celu otrzymania pomocy.
W związku z opisanymi sytuacjami ma zastosowanie przepis art. 4 ust 3 Rozporządzenia Rady (WE, EURO ATOM) nr 2988 z dnia 18 grudnia 1995r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. U. UE z dnia 23.12.1995 L 312/1), wedle którego "Działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści" i dlatego też odmawia się przyznania pomocy.".
W piśmie z 9 maja 2012 r. S. wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa przez:
1) stwierdzenie bezskuteczności czynności odmowy przyznania pomocy finansowej z dnia 25 kwietnia 2012 r.;
2) przyznanie pomocy finansowej w kwocie [...] zgodnie z wnioskiem z dnia 13 września 2011 r.
S. wyjaśniła, że fakt posiadania prawa do dysponowania przedmiotem sprzedaży w chwili sporządzenia oferty stanowiącej załącznik do wniosku, pozostaje bez znaczenia. W wykazie niezbędnych dokumentów, które dołącza się do wniosku, mowa jest bowiem wyłącznie o dokumentach potwierdzających planowane koszty operacji, w tym kosztorys inwestorski, albo otrzymane przez wnioskodawcę oferty związane z realizacją operacji - w przypadku gdy wymaga tego specyfika operacji. S. załączyła do wniosku dwie oferty w rozumieniu art. 661 k.c, a więc spełniła wymagania stawiane przez[...] . Kwestionowana oferta[...] . jest ofertą w pełni ważną z punktu widzenia prawa, bowiem oferent ten był uprawniony nie tylko do złożenia oferty sprzedaży przedmiotu, co do którego nie posiadał prawa własności w momencie jej złożenia, lecz był również, już w chwili złożenia oferty, uprawniony był do zawarcia umowy sprzedaży dźwigu stanowiącego przedmiot dofinansowania. Wynika to z regulacji art. 535 k.c, zgodnie z którym, przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę. To, że w chwili zawierania umowy sprzedaży sprzedawca nie jest właścicielem przedmiotu sprzedaży w żaden sposób nie stoi na przeszkodzie zobowiązaniu się do przeniesienia na kupującego własności rzeczy, co z oczywistych względów będzie musiało zostać poprzedzone nabyciem własności tejże rzeczy przez sprzedawcę. Pogląd ten jest powszechnie akceptowany przez doktrynę (vide: Z G, Komentarz do artykułu 535 kodeksu cywilnego).
S. wskazała też, że zgodnie z art. 9 pkt 3 ww. ustawy o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego [...], pomoc jest przyznawana jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 19 tejże ustawy. W żadnym ze wskazanych tam aktów normatywnych nie ma wymogu, aby na etapie składania ofert, stanowiących niezbędny załącznik do wniosku, należało przedkładać oferty uzyskane wyłącznie od podmiotów posiadających prawo do dysponowania przedmiotem oferty w momencie jej złożenia.
Ponadto S. podniosła, że nie jest uzasadniony zarzut organu, o uzależnieniu wykupu dźwigu przez oferenta od decyzji Samorządu Województwa .– bowiem takiej informacji nie zawierała ani oferta, ani inne oświadczenie oferenta. W ocenie S., oferent dokona zakupu przedmiotu oferty od finansującego w umowie leasingu, niezależnie od decyzji organu. Przemawia bowiem za tym rachunek ekonomiczny umowy leasingu, w której, wartość rat leasingowych oraz cena wykupu skalkulowana jest w taki sposób, że niedokonanie wykupu przedmiotu leasingu po zakończeniu umowy byłoby niekorzystne i niecelowe z punktu widzenia korzystającego. Zatem również taki, błędnie wyprowadzony, wniosek organu nie może przemawiać za tym, że stworzone zostały sztuczne warunki w celu otrzymania pomocy finansowej.
Zdaniem S., organ nie wykazał więc spełnienia przesłanek z art. 4 ust 3 ww. rozporządzenia Rady nr 2988 z dnia 18 grudnia 1995 r., a argumentacja organu, wykazująca stworzenie sztucznych warunków w celu otrzymania pomocy, pozbawiona jest podstaw prawnych i jest konsekwencją wyciągniętych błędnych wniosków na podstawie stanu faktycznego. Ponadto, organ nie wyjaśnił w sposób należyty, co rozumie pod pojęciem tworzenia tych sztucznych warunków, które – w ocenie S. – w ogóle nie wystąpiły.
S. podniosła też, że jej wniosek uzyskał najwyższą ocenę Komitetu Lokalnej Grupy Rybackiej, co dokumentuje Lista ocenionych operacji [...] Pismem z 14 czerwca 2012 r. Samorząd Województwa .poinformował S. o negatywnym wyniku rozpatrzenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Uzasadniając takie stanowisko organ wskazał, że zgodnie z artykułem 709 k.c., właścicielem przedmiotu leasingu przez cały okres trwania umowy leasingowej jest zawsze finansujący. Zatem umowa leasingu nie stanowi umowy, która pozwala korzystającemu na rozporządzanie rzeczą, w formie jej zbycia. W związku z tym podmiot niemający prawa własności do danego środka trwałego nie może go oferować w formie sprzedaży innym podmiotom. Z przedstawionej we wniosku dokumentacji wynika, że S. [...] przedstawiła ofertę przeniesienia prawa własności przedmiotowego dźwigu, nie posiadając prawa własności. Pomimo tego, że S. [...] jest wspólnikiem [...], a środki trwałe obu spółek nie są wspólne i zachowują odrębność, to fakt, że ta sama osoba jest Prezesem Zarządu w obu S., pozwalają na wniosek o wiedzy posiadanej w zakresie prawa własności przedmiotowego dźwigu.
Ponadto nabycie prawa własności do dźwigu, tylko w celu dalszej odsprzedaży podmiotowi powiązanemu, uzależnione od decyzji Samorządu Województwa .przyznającego dofinansowanie, opiera się na zasadzie tworzenia sztucznych warunków do otrzymania pomocy – o czym mowa w art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURO ATOM) nr 2988 z dnia 18 grudnia 1995 r. W związku z tym organ podtrzymał decyzję o odmowie przyznania pomocy finansowej.
Na informację o odmowie przyznania dofinansowania S. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o uchylenie zaskarżonego aktu i zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi – w odniesieniu do zarzutu organu o nieposiadaniu prawa własności przez oferenta dźwigu, S. [....] Skarżąca powtórzyła argumentację zawartą w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. Powtórzyła też, że w żadnym z aktów normatywnych, mogących mieć zastosowanie w sprawie, nie ma wymogu, aby na etapie składania ofert stanowiących niezbędny załącznik do wniosku o przyznanie pomocy finansowej, wnioskodawca był zobowiązany do przedłożenia ofert uzyskanych wyłącznie od podmiotów posiadających prawo do rozporządzania przedmiotem oferty w momencie jej złożenia.
Również odnosząc się do zarzutu organu odnośnie całkowitego uzależnienia wykupu dźwigu przez oferenta od decyzji Samorządu Województwa , S. uznała ten zarzut za bezpodstawny, przytaczając argumentację zawartą w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa.
Odpowiadając na skargę Samorząd Województwa .wniósł o jej oddalenie, powtarzając w uzasadnieniu pisma argumentację zawartą w informacji o odmowie udzielenia pomocy finansowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w uznał, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej: "p.p.s.a." - sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też naruszono prawo dające podstawę do wznowienia postępowania, bądź ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c i pkt 2 p.p.s.a.).
Ponadto, w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi.
W myśl ww. art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Niewątpliwie skarga na ww. informację Samorządu Województwa .z dnia 25 kwietnia 2012 r. o odmowie przyznania pomocy finansowej jest skargą na wymieniony wyżej w pkt 4 akt z zakresu administracji publicznej, a więc zaskarżony akt podlega kontroli sądowej.
Na wstępie należy wskazać, że w myśl art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. U. nr 72 poz. 619 ze zm.), zadania instytucji zarządzającej w zakresie wdrażania środków objętych programem operacyjnym, w tym związane z przyznawaniem pomocy - dla osi priorytetowej, o której mowa w art. 3 pkt 4 - wykonuje samorząd województwa, jako instytucja pośrednicząca, o której mowa w art. 58 ust. 2 rozporządzenia nr 1198/2006. Wymieniona w art. 3 pkt 4 oś priorytetowa, to: "Zrównoważony rozwój obszarów zależnych od rybactwa".
Stosownie do art. 9 pkt 3 tejże ustawy, w ramach programu operacyjnego pomoc jest przyznawana, "jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 19" – czyli w przepisach rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006 z dnia 27 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. Urz. UE L 223 z 15.08.2006, str. 1), zwanego dalej: "rozporządzeniem nr 1198/2006", oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 498/2007 z dnia 26 marca 2007 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006 w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. Urz. UE L 120 z 10.05.2007, str. 1), a także w rozporządzeniu wykonawczym do omawianej ustawy wydanym przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Zgodnie z art. 14 ust. 1 wymienionej ustawy, do postępowania w sprawach przyznawania pomocy na podstawie umowy o dofinansowanie nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, doręczeń i wezwań, udostępnienia akt, a także skarg i wniosków.
W myśl ust. 4 tego artykułu, w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy lub został wyczerpany limit środków, o którym mowa w art. 8 ust. 2 lub 3 - wnioskodawcę informuje się, w formie pisemnej, o odmowie przyznania pomocy, podając przyczyny tej odmowy.
Stosownie do ust. 5, w przypadku odmowy przyznania pomocy, o której mowa w ust. 4, wnioskodawcy przysługuje prawo wniesienia do sądu administracyjnego skargi na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Skarga taka powinna być poprzedzona wezwaniem organu (instytucji zarządzającej) do usunięcia naruszenia prawa – w myśl art. 52 § 3 p.p.s.a.
Opisany tryb zaskarżania przedmiotowego aktu został przez Skarżącą zachowany.
Wskazać też należy, że zgodnie z § 6 ust. 1 pkt. 3, 4, i 8 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 października 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizacje środków objętych osią priorytetową 4 - Zrównoważony rozwój obszarów zależnych od rybactwa zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" (Dz. U. nr 177, poz. 1371 ze zm.), pomoc na realizację operacji polegającej na ochronie środowiska lub dziedzictwa przyrodniczego na obszarach zależnych od rybactwa w celu utrzymania jego atrakcyjności lub przywrócenia potencjału produkcyjnego sektora rybactwa, w przypadku jego zniszczenia w wyniku klęski żywiołowej, obejmuje:
3) zachowanie różnorodności biologicznej i chronionych gatunków ryb lub innych organizmów wodnych, lub
4) zachowanie i zabezpieczenie obszarów objętych szczególnymi formami ochrony przyrody, w tym[...], lub
8) zabiegi związane z usuwaniem szkód powstałych w wyniku klęsk żywiołowych w wodach śródlądowych i morskich oraz odtworzenie pierwotnego stanu środowiska tych obszarów.
Artykuł 38 w ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia nr 1198/2006 stanowi natomiast, że:
"1. EFR może mieć udział w finansowaniu środków służących wspólnemu interesowi, których celem jest ochrona i rozwój fauny i flory wodnej, a zarazem wsparcie stanu środowiska wodnego.
2. Środki te powinny odnosić się do:
a) budowy lub instalacji urządzeń stałych lub ruchomych służących ochronie i rozwojowi fauny i flory wodnej; lub
b) rekultywacji wód śródlądowych, w tym terenów tarła i tras migracyjnych gatunków migrujących; lub
c) ochrony i zachowania stanu środowiska naturalnego w ramach sieci [...] w przypadkach gdy jej obszary są bezpośrednio związane z działalnością połowową, z wyłączeniem kosztów operacyjnych.
Bezpośrednie zarybianie nie stanowi podstawy do uzyskania pomocy, o ile nie zostało przewidziane wyraźnie jako środek służący ochronie we wspólnotowym akcie prawnym.".
Stosownie natomiast do art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURO ATOM) nr 2988 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE L 312 z 23.12.1995, str. 1): "Działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści.".
Odnosząc przytoczony stan prawny (wskazany też w podstawie prawnej zaskarżonego aktu) do stanu faktycznego sprawy, stwierdzić należy, że odmowa przyznania wnioskowanej przez skarżącą S. pomocy finansowej uzasadniona została brzmieniem art. 4 ust. 3 ww. rozporządzenia Rady nr 2988.
Organ uznał bowiem, że w związku z opisanymi w uzasadnieniu zaskarżonego aktu sytuacjami, zastosowanie ma właśnie ten przepis i dlatego odmówiono S. przyznania pomocy finansowej.
Z uzasadnienia zaskarżonego aktu wynika, że te "opisane" przez organ "sytuacje" to:
1) fakt, że oferent przedmiotowego dźwigu nie był jego właścicielem lecz leasingobiorcą – a więc nie mógł oferować (w formie ofert sprzedaży) sprzedaży tego środka innym podmiotom, bo nie był uprawniony do rozporządzania tą rzeczą,
2) wnioskodawca miał wiedzę o tym fakcie, ponieważ istniały powiązania organizacyjne pomiędzy wnioskodawcą a oferentem (ta sama osoba była prezesem zarządu w obu S.),
3) "wykup dźwigu w celu nabycia prawa własności i dalszej jego sprzedaży podmiotowi powiązanemu uzależniony jest od decyzji Samorządu Województwa .przyznającej dofinansowanie - stworzone zostaną wówczas sztuczne warunki w celu otrzymania pomocy".
Już na wstępie należy zauważyć, że sformułowanie tej trzeciej sytuacji (okoliczności) jest niejasne i nie pozwala na jednoznaczną odpowiedź, czy te "sztuczne warunki" już zaistniały, czy też dopiero mogłyby powstać w razie otrzymania dofinansowania.
Przede wszystkim należy jednak stwierdzić, że w myśl art. 14 ust. 4 ustawy o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego [...], w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy lub został wyczerpany limit środków, instytucja zarządzająca informuje wnioskodawcę, w formie pisemnej, o odmowie przyznania pomocy, podając przyczyny tej odmowy.
Uznać należy, że to "wskazanie przyczyn odmowy", w wydanym przez uprawniony podmiot akcie "z zakresu administracji publicznej dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa" (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.), a więc akcie, który może także podlegać kontroli dokonywanej przez sąd administracyjny, powinno odpowiadać standardom wymaganym od takich aktów. Powinno zatem wskazywać ustalony stan faktyczny (w rozpoznawanej sprawie – wynikający z przedłożonych przez wnioskodawcę dokumentów), w szczególności te elementy tego stanu, które mają istotne znaczenie dla sposobu załatwienia wniosku oraz powinno wskazywać przepisy prawa, mające zastosowanie do takiego stanu faktycznego, a także zawierać wyjaśnienie tych przepisów. Takie uzasadnienie rozstrzygnięcia powinno być zrozumiałe i przekonujące, bowiem uzasadnienie aktu administracyjnego powinno też spełniać funkcję przekonywania.
Odnosząc te ogólne uwagi do uzasadnienia zaskarżonego aktu, stwierdzić należy, że nie w pełni odpowiada ono takim warunkom. Skoro podstawę materialnoprawną odmowy przyznania pomocy finansowej stanowił przytoczony wyżej art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988, zatem w uzasadnieniu informacji o odmowie przyznania pomocy należało w szczególności dokonać wyjaśnienia przesłanki "sztucznego stworzenia warunków w celu uzyskania korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego". Organ w żadnym stopniu tego nie dokonał, poprzestając na przytoczeniu brzmienia przepisu. Nie wyjaśnił też, dlaczego (i w jaki sposób) przytoczone przez organ okoliczności mogą być uznane za spełniające ww. przesłankę.
Niezależnie od tego, stwierdzić należy, że zarówno w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, ani także w odpowiedzi na skargę, organ nie ustosunkował się do zarzutów podnoszonych przez S., w związku z tym zarzuty te pozostały bez odpowiedzi. Zarzuty te dotyczyły kwestii istotnych dla organu (nieposiadania prawa własności dźwigu przez oferenta i uzależniania wykupu dźwigu przez oferenta od przyznania dofinansowania), zatem organ powinien się do nich odnieść, wykazując, dlaczego nie zasługiwały na uwzględnienie.
Skargę należało zatem uznać za zasadną, ponieważ zaskarżony akt wydany został z naruszeniem przepisów postępowania (art. 14 ust. 4 ustawy o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego [...]), przez nienależyte wyjaśnienie przyczyn odmowy przyznania pomocy, oraz z naruszeniem prawa materialnego (art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988), przez jego zastosowanie, bez dokonania jego wykładni i należytego wykazania zaistnienia przesłanek jego stosowania w sprawie.
W związku z tym, Sąd – na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. – uchylił zaskarżony akt. O kosztach postępowania orzeczono stosownie do art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Dokonując ponownej oceny wniosku S., organ uwzględni ww. wskazania Sądu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło