II SAB/Kr 160/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Czeluśniak / spr. / Sędziowie WSA Kazimierz Bandarzewski Krystyna Daniel Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2012 r. przy udziale Prokuratora Rejonowego w O. M.S. sprawy ze skargi G.G. na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. I. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. do wydania aktu administracyjnego w sprawie znak: [...] prowadzonego w przedmiocie wiaty zlokalizowanej na działce nr [...] w K. w terminie jednego miesiąca, II. stwierdza, że przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, III. wymierza Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w O. grzywnę w wysokości 5000 / pięć tysięcy / złotych, IV. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. na rzecz skarżącej G.G. kwotę 357 /trzysta pięćdziesiąt siedem / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 23 sierpnia 2012r. G. G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na przewlekłe prowadzenie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. postępowania w sprawie znak: [...], domagając się zobowiązania tego organu do wydania decyzji w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego orzeczenia wraz z aktami sprawy, a także zasądzenia na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi wskazano, że postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych polegających na budowie wiaty zlokalizowanej w [...] na działce nr [...] zostało wszczęte na wniosek skarżącej 16 maja 2006r. Do dnia 9 września 2011r. skarżąca nie była informowana o kontrolach, jakie w związku z jej wnioskiem przeprowadzał na przedmiotowej nieruchomości PINB w O., a pierwsze pismo w sprawie czynności kontrolnych organu l instancji skarżąca otrzymała dopiero na skutek uznania za zasadną skargi na działanie PINB w O. przez WINB w K. wraz ze zobowiązaniem tego organu do udzielenia skarżącej odpowiedzi na wszystkie zarzuty w terminie jednego miesiąca od dnia otrzymania zawiadomienia z dnia 22 lipca 2011r. znak: [...]. Następnie na wniosek pełnomocnika skarżącej zgłoszony w dniu 20 października 2011r. po zakończeniu czynności kontrolnych na działce nr [...] i z uwagi na niedopuszczenie przez drugą stronę postępowania do udziału w tych czynnościach skarżącej ani jej pełnomocnika, organ l instancji doręczył protokół z przedmiotowych oględzin w dniu [...] listopada 2011r. W piśmie z dnia 17 listopada 2011r. pełnomocnik skarżącej ustosunkował się do wniosków protokołu oględzin. Skarżąca zarzuciła, że do grudnia 2011r. PINB w O. nie poinformował pełnomocnika skarżącej o podjętych w sprawie czynnościach, nie zawiadomił strony o niezałatwieniu sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa oraz wyznaczał wyjątkowo długie terminy do dokonania czynności. Dlatego też pismem z dnia 27 grudnia 2011r. skarżąca wniosła zażalenie, którego przedmiotem był zarzut dotyczący zarówno bezczynności organu, jak i przewlekłego prowadzenia postępowania. WINB w K. uznał to zażalenie za zasadne i postanowieniem nr [...] z dnia 9 marca 2012r. wyznaczył PINB w O. dodatkowy termin załatwienia sprawy znak: [...] do dnia 19 kwietnia 2012r. Skarżąca podała, że kolejny termin czynności, tj. przeprowadzenia rozprawy administracyjnej z udziałem stron, organ l instancji wyznaczył na 19 marca 2012r., a po zgłoszeniu wniosków o przesłuchanie świadków na okoliczność ustalenia daty budowy wiaty wskazał, że rozprawa administracyjna odbędzie się w dniach 7 i 14 maja 2012r. Do dnia 21 sierpnia 2012r. PINB w O. nie zawiadomił skarżącej, ani jej pełnomocnika o załatwieniu sprawy, pomimo upływu terminu wyznaczonego przez WINB w K.. Podsumowując, skarżąca zarzuciła, że PINB w O. prowadzi postępowanie w sposób przewlekły, bowiem przez okres blisko pięciu lat od wszczęcia postępowania nie podjął efektywnie czynności zmierzających do wydania stosownego rozstrzygnięcia, a od roku wyznacza niczym nieuzasadnione, odległe terminy do dokonania poszczególnych czynności. Skarżąca wskazała, że średni okres pomiędzy sporządzeniem zawiadomienia o terminie kontroli (wrzesień 2011r.), a jej przeprowadzeniem wyniósł prawie półtora miesiąca (październik 2011r.), datę pierwszej rozprawy organ ustalił po upływie prawie 5 miesięcy od dnia kontroli (marzec 2012r.), a kolejne dwa terminy rozpraw po następnych kilkudziesięciu dniach od daty przesłuchania stron (maj 2012r.). Ponadto skarżąca wytknęła organowi prowadzenie postępowania wyjaśniającego w sposób wadliwy i przeprowadzanie poszczególnych dowodów w nieodpowiedniej kolejności, co zdaniem skarżącej będzie skutkowało dalszym przedłużaniem się postępowania oraz koniecznością przeprowadzania dodatkowych czynności procesowych. Zdaniem skarżącej organ I instancji swoim działaniem naruszył nie tylko wynikającą z art. 12 § 1 kpa zasadę szybkości postępowania, ale i obowiązek pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, bowiem skarżąca od kilku już lat stara się o przeprowadzenie i zakończenie postępowania w sprawie samowolnej rozbudowy baru piwnego, co potwierdzają liczne pisma kierowane do organu l, jak i II instancji. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym konieczne było przeprowadzenie wielu czynności dowodowych w celu wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności. Ponadto PINB wskazał, że po przeprowadzonych na nieruchomości J. R. w dniach 23 maja 2006r., 20 marca 2007r. i 12 kwietnia 2007r. czynnościach kontrolnych, zawiadomieniem z dnia 13 kwietnia 2007r. organ poinformował skarżącą o odmownym sposobie załatwienia skarg zawartych w jej pismach z dnia 10 maja 2006r. oraz z dnia 9 sierpnia 2006r. Także WINB w K. postanowieniem z dnia 5 czerwca 2007r. uznał zażalenie skarżącej na nieudzielenie odpowiedzi przez PINB za nieuzasadnione. PINB podkreślił, że od wszczęcia postępowania, czyli od 16 maja 2006r. nie pozostawał bezczynny i wielokrotnie dokonywał czynności kontrolnych na nieruchomości J. R., które jednak nie wykazały naruszenia przepisów Prawa budowlanego. Dlatego skarżąca wielokrotnie był zawiadamiana o odmownym sposobie załatwienia jej skarg. Odnośnie zarzutu wyznaczania niczym nieuzasadnionych odległych terminów do poszczególnych czynności PINB wyjaśnił, że jest to spowodowane dużą ilością prowadzonych postępowań oraz koniecznością rozpatrywania w pierwszej kolejności spraw dotyczących nieodpowiedniego stanu technicznego obiektów, gdzie istnieje realne zagrożenie życia i zdrowia ludzkiego. PINB uznał też za nieuzasadnione zarzuty skarżącej wskazujące na wadliwe prowadzenie postępowania wyjaśniającego, podkreślając kluczowe znaczenie ustalenia daty wzniesienia sporne wiaty na nieruchomości J. R.. W piśmie opatrzonym datą 10 grudnia 2012r. skarżąca ponownie podkreśliła, że posiada przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu prowadzonym przez PINB w O., lecz organ ten nie zawiadamiał jej o przeprowadzanych czynnościach kontrolnych, a w ciągu pięciu lat od wszczęcia postępowania nie została wydana decyzja administracyjna rozstrzygająca sprawę co do istoty. Zamiast tego PINB jedynie informował skarżącą o odmownym sposobie załatwienia jej skarg. W ocenie skarżącej okoliczności przedstawione w odpowiedzi na skargę w żaden sposób nie usprawiedliwiają prowadzenia postępowania administracyjnego przez okres ponad sześciu lat. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "ppsa", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przedmiotowa skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania jest zasadna. W art. 35 kpa określone zostały terminy do załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej, a przepis ten zobowiązuje organy administracji publicznej do załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki, co stanowi realizację zasady zawartej w art. 12 kpa. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 kpa). Ponadto w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie organ powinien podać stronom przyczyny zwłoki i wskazać nowy termin załatwienia sprawy, co wynika z art. 36 § 1 kpa, zaś ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa). Podkreślić trzeba też, że samo informowanie o niezałatwieniu sprawy w terminie nie chroni organu przed zarzutem przewlekłości postępowania, ponieważ działania organu w tym zakresie również podlegają kontroli sądu administracyjnego. W sprawach ze skargi na przewlekłość postępowania administracyjnego sąd administracyjny bada, czy podejmowane przez organ czynności zmierzają do należytego i szybkiego załatwienia sprawy. Natomiast z bezczynnością organu mamy do czynienia wtedy, gdy organ w ogóle nie podejmuje żadnych czynności. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie oczywistym jest przewlekłe prowadzenie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. postępowania administracyjnego o znaku [...]. Z treści odpowiedzi na skargę wynika, że nawet organ nie kwestionuje faktu, że postępowanie zostało wszczęte w maju 2006r. i do dnia orzekania nie zostało przez PINB wydane rozstrzygnięcie kończące to postępowanie. Nie można zgodzić się z organem, że postępowanie zmierzające do ustalenia jedynie daty oraz zgodności z prawem wzniesienia wiaty wymaga prowadzenia czynności wyjaśniających przez okres ponad sześciu lat i to, w dodatku, bez wydania rozstrzygnięcia kończącego to postępowanie. Ilość spraw prowadzonych przez dany organ także nie może stanowić usprawiedliwienia dla tak długiego prowadzenia przedmiotowego postępowania. Tak długi okres prowadzenia postępowania przez PINB w O. w zestawieniu z przedmiotem tego postępowania prowadzi do wniosku, że przewlekłość tego postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Dlatego też orzeczono jak w punkcie I oraz II sentencji na postawie art. 149 § 1 ppsa Ponadto w ocenie Sądu czas prowadzenia postępowania i okoliczności dotyczące sposobu jego prowadzenia przez PINB w O. (m.in. niewykonanie zaleceń WINB, vide: postanowienie z dnia 22 lipca 2012 r. k. 89 akt adm.) uzasadniały wymierzenie temu organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 w związku z art. 154 § 6 ppsa. W przedmiocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200 ppsa, zasądzając na rzecz skarżącej kwotę 357 zł, na którą złożyły się: kwota uiszczonego wpisu (100 zł), koszty zastępstwa procesowego (240 zł) ustalone stosownie do § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu oraz kwota 17 zł opłaty za pełnomocnictwo.