II SA/Wa 1587/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.) Sędziowie WSA Adam Lipiński Ewa Pisula – Dąbrowska Protokolant starszy referent Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi B. W. na orzeczenie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary nagany oddala skargę B. W. został obwiniony o to, że mając wystawione zwolnienie lekarskie na okres od dnia [...] sierpnia 2011 r. do dnia [...] września 2011 r. i będąc z tego tytułu niezdolnym do pełnienia służby, uczestniczył jako zawodnik w dniu [...] sierpnia 2011 r. w konkurencji sportowej "[...]" na rozgrywanych w S. [...] Ogólnopolskich Igrzyskach [...], czym postąpił niezgodnie z celem zwolnienia lekarskiego, tj. o czyn z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 2 "Zasad etyki zawodowej policjanta", stanowiących załącznik do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" (Dz. Urz. KGP.2004.1.3) Komendant Wojewódzki Policji [...], na podstawie art. 135j ust. 1 pkt 3 i ust. 2 oraz art. 134 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. nr 287, poz. 1687 z późn. zm.), w dniu [...] maja 2012 r. wydał orzeczenie nr [...], którym uznał B. W. winnym popełnienia powyżej określonego przewinienia dyscyplinarnego i wymierzył mu karę dyscyplinarną nagany. Komendant Główny Policji, po rozpatrzeniu odwołania, na podstawie art. 135n ust. 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. nr 287, poz. 1687 z późn. zm.), w dniu [...] czerwca 2012 r. wydał orzeczenie nr [...], którym utrzymał w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy w uzasadnieniu orzeczenia przytoczył za organem pierwszej instancji ustalony stan faktyczny sprawy. W ocenie organu odwoławczego brak jest podstaw odmiennej niż uczynił to organ pierwszej instancji oceny zachowania obwinionego. Zachowanie obwinionego, polegające na wykorzystaniu zwolnienia lekarskiego do innych celów, nie jest sprzeczne z przepisami prawa, które nie regulują wprost takich sytuacji, ale jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i w odbiorze społecznym jest niedopuszczalne (...). Policjant przebywający na zwolnieniu lekarskim otrzymuje 100% uposażenia, natomiast pracownik zatrudniony na podstawie umowy o pracę otrzymuje 80% wynagrodzenia. Działanie obwinionego było zawinione, bowiem miał on świadomość w jakim celu lekarz wystawił mu zwolnienie lekarskie. Organ odwoławczy, oceniając charakter przewinienia obwinionego, uznał, że wymierzona mu kara dyscyplinarna jest zasadna i współmierna do stopnia jego zawinienia. Orzeczenie Komendanta Głównego Policji stało się przedmiotem skargi, wniesionej przez B. W.. Skarżący w skardze podniósł, że został obwiniony i ukarany za to, "że podczas zwolnienia lekarskiego uczestniczyłem w zawodach rekreacyjnych(...). Mój udział w tych zawodach nie miał nic wspólnego ze służbą za wyjątkiem tego, że zachowałem się godnie, lojalnie i z honorem wobec lokalnej społeczności, czego wyrazem były podziękowania". Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Skarżący w piśmie procesowym z dnia 10 grudnia 2012 r. podał m.in., że jego udział w zawodach nie ma żadnego związku ze służbą w Policji. Jest pod stałą kontrolą lekarza sportowego i nie został by dopuszczony do zawodów, jeżeli byłyby przeciwskazania lekarskie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy jest ocena przez Sąd prawidłowości prowadzonego przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz wydanego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia. W świetle powyższych kryteriów skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone orzeczenie prawa nie narusza. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. nr 287, poz. 1687 z późn. zm.). Sposób i tryb prowadzenia postępowania dyscyplinarnego przeciwko funkcjonariuszom Policji reguluje rozdział 10 tej ustawy. Cele postępowania dyscyplinarnego ukierunkowane są przede wszystkim na obronę honoru i dobra zawodu. Mogą przez to odwoływać się do etycznych aspektów współistnienia i działania, a także rozwiązań praktycznych w zakresie dotyczącym wypełniania obowiązków zawodowych. Zgodnie z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji - policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego, polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów (art. 132 ust. 2 ustawy). W świetle postanowień art. 132a ustawy o Policji, przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant: 1) ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi; 2) nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć. Tak więc wina określona w tym przepisie związana jest zarówno z umyślnym, jak i nieumyślnym przewinieniem dyscyplinarnym. Stopień winy powinien mieć wpływ na wymiar kary, albowiem zgodnie z art. 134h ust. 1 ustawy o Policji, wymierzona kara powinna być współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, w szczególności powinna uwzględniać okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służby. W toku prowadzonego postępowania dyscyplinarnego ustalono, w sposób nie budzący wątpliwości, że skarżący, będąc na zwolnieniu lekarskim, uczestniczył w zawodach sportowych i tej okoliczności skarżący nie kwestionował ani w toku prowadzonego postępowania dyscyplinarnego, ani w skardze do sądu. W ocenie sądu, przepisy prawne, których naruszenia dopuścił się skarżący, są na tyle jasne i zrozumiałe, że policjant z wieloletnim stażem nie powinien mieć trudności z ich stosowaniem. Przewinienie dyscyplinarne skarżącego jest zawinione, gdyż policjant, mając należyte doświadczenie zawodowe, mógł przewidzieć możliwość jego popełnienia. W tym miejscu zauważyć należy, że odpowiedzialność dyscyplinarna policjanta oparta jest na regułach zaostrzonych, wynikających ze szczególnego rodzaju zadań stawianych Policji. Objęcie policjantów odpowiedzialnością dyscyplinarną uzasadnia społeczna rola tej formacji, charakter powierzonych zadań i kompetencji oraz związane z działalnością Policji publiczne zaufanie. Służyć ma również przeciwdziałaniu takim zachowaniom, które mogłyby pozbawić ją wiarygodności w oczach opinii publicznej. W konsekwencji, przy wykonywaniu zadań, policjantów obowiązuje nie tylko dyscyplina służbowa, ale i przestrzeganie zasad etyki zawodowej. Funkcjonariuszy Policji obowiązują rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa. Przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant, nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką mógł i powinien przewidzieć (tak NSA w wyroku z dnia 19 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 637/06, LEX nr 320611). W tej sytuacji, w ocenie sądu, organy orzekające prawidłowo uznały, że skarżący swoim zachowaniem wyczerpał przesłanki, określone w art. 132 ust. 1 i 2 ustawy o Policji, tj. popełnił przewinienie dyscyplinarne polegające na naruszeniu zasad etyki zawodowej. W art. 134 ustawy określone zostały kary dyscyplinarne. Zgodnie z tym przepisem karami dyscyplinarnymi są: 1) nagana; 2) zakaz opuszczania wyznaczonego miejsca przebywania; 3) ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku; 4) wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe; 5) obniżenie stopnia; 6) wydalenie ze służby. Przedstawiona w powyższym przepisie gradacja kar jest swego rodzaju stopniowaniem środków, jakie mogą być zastosowane w konkretnej sprawie. Ustawodawca nie określił jednak jakiemu przewinieniu służbowemu odpowiada każda z nich. Pozostawił to do uznania właściwego organu. Kontrola uznaniowości w tym zakresie sprowadza się w istocie do oceny, czy organ badał sprawę w zakresie dyrektyw ustawowych, jak również czy zebrał i rozważył cały materiał dowodowy oraz czy uwzględnił dotychczasowy przebieg służby. W ocenie sądu stanowisko organów w zakresie zastosowanej kary jest prawidłowe. Orzeczenia organów obu instancji w sposób jasny wyjaśniają na czym polegało przewinienie dyscyplinarne skarżącego i jakie konkretnie przepisy zostały naruszone. Organy uwzględniły dotychczasowy przebieg służby i osiągane wyniki przez policjanta, stosując karę najniższą z możliwych. W ocenie sądu, organy orzekające w niniejszej sprawie nie naruszyły przepisów dotyczących procedury przeprowadzenia postępowania dyscyplinarnego. Zdaniem sądu, uzasadnienie orzeczenia dyscyplinarnego odpowiada rygorom uzasadnienia faktycznego i prawnego, o których mowa w art. 135j ust. 1 pkt 6, z uwzględnieniem zasad wymiaru kary, przewidzianych w art. 134h ust. 1 ustawy o Policji. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze, Sąd uznaje je za całkowicie chybione. Podstawowym obowiązkiem funkcjonariusza Policji jest bowiem pełnienie służby, do której wstąpił dobrowolnie, godząc się na pewne ograniczenia, ale również wynikające z tego przywileje. Nie do zaakceptowania jest stanowisko skarżącego, że przedkłada on wyniki sportowe i ich ocenę społeczną nad obowiązkami służbowymi. Skarżący, przebywając na zwolnieniu lekarskim, przede wszystkim powinien dołożyć wszelkich starań, aby jak najszybciej mógł podjąć służbę, bowiem podczas jego nieobecności przypisane mu obowiązki służbowe realizują inni funkcjonariusze Policji. Należy zwrócić uwagę na to, że Skarżący nie jest na etacie klubu sportowego i nie jest delegowany do wykonywania zadań Policji jako sportowiec. Na marginesie, zawarte w skardze stwierdzenie skarżącego, że jest "zawodowym sportowcem" uzasadnia zadanie pytania, czy z tego tytułu uzyskuje wynagrodzenie, jeżeli tak, to czy posiada pisemną zgodę przełożonego, o której mowa w art. 62 ust. 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjant nie może podejmować zajęcia zarobkowego poza służbą bez pisemnej zgody przełożonego ani wykonywać czynności lub zajęć sprzecznych z obowiązkami wynikającymi z ustawy lub podważających zaufanie do Policji. Nadmienić należy, że podjęcie dodatkowego zajęcia zarobkowego bez zgody bezpośredniego przełożonego stanowi przewinienie dyscyplinarne. Rozpoznając sprawę w świetle powołanego na wstępie kryterium legalności, Sąd uznał, iż skarga nie może być uwzględniona, bowiem podejmując zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne organ prawa nie naruszył. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzekł jak w sentencji.