IV SA/Wa 1950/12

WyrokWSA w Warszawie2012-12-14

Skład orzekający: Tomasz Wykowski, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Agnieszka Wójcik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nie była stroną postępowania zakończonego decyzją administracyjną, a swoje prawo do żądania stwierdzenia nieważności tej decyzji wywodzi z członkostwa w spółce, która wniosła wkład w postaci nieruchomości objętych tą decyzją, posiada legitymację do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący nie posiada legitymacji do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji scaleniowej. Brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżący posiada interes prawny, który uzasadniałby jego status strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, zwłaszcza że nie przedstawił dowodów na posiadanie tytułu prawnego do nieruchomości objętych decyzją ani dokumentów uprawniających do reprezentowania spółki.
Stan faktyczny
Skarżący D. W. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji scaleniowej z 1989 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) odmówiło wszczęcia postępowania, uznając, że skarżący nie był stroną postępowania pierwotnego i nie posiada interesu prawnego. Po kolejnym wniosku i utrzymaniu postanowienia o odmowie wszczęcia, skarżący wniósł skargę do WSA. Skarżący argumentował, że wniesienie wkładu do spółki Z. jest równoznaczne z tytułem własności do nieruchomości objętych decyzją scaleniową, co nadaje mu status strony. SKO podtrzymało swoje stanowisko, wskazując na brak dowodów na legitymację skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant ref. staż. Anna Dziosa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi D. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] (dalej "zaskarżonym postanowieniem") Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej "SKO"), po ponownym rozpatrzeniu na wniosek D. W. (dalej "skarżącego") sprawy zakończonej postanowieniem SKO z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...], orzekającym - na podstawie art.61a par.1 k.p.a. - o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta W. z dnia [...] marca 1989 r. nr [...] wydanej w przedmiocie scalenia gruntów części obszaru miasta W. (dalej "decyzji scaleniowej"), utrzymało własne postanowienie w mocy. Zaskarżone postanowienie SKO zapadło w przedstawionym niżej stanie faktycznym: Wnioskiem z dnia [...] listopada 2009 r. A. Z. oraz skarżący wystąpili do SKO o stwierdzenie nieważności decyzji scaleniowej. Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. SKO odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie, wskazując iż wnioskodawcy nie byli stronami postępowania zakończonego wydaniem decyzji scaleniowej, nie są również następcami prawnymi stron tego postępowania, nie przysługuje im również tytuł prawno rzeczowy do nieruchomości będących przedmiotem kwestionowanej decyzji. Przedstawione we wniosku okoliczności potwierdzają, iż wnioskodawcy nie mają interesu prawnego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji, bowiem rozstrzygnięcie w tej sprawie nie będzie miało bezpośredniego wpływu na sferę prawną wnioskodawców. Decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. SKO utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2010 r. Tutejszy Sąd oddalił skargę na decyzję z dnia [...] lutego 2010 r. wyrokiem z dnia 25 sierpnia 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 729/10. W dniu [...] października 2011 r. skarżący złożył nowy wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji scaleniowej, podnosząc, że Z. w W. (dalej "Zespół") nie mógł zainicjować postępowania scaleniowego, nie uwzględniono także klasyfikacji gleb, nie rozliczono gruntów, nie ujawniono praw wynikających z zakwestionowanej decyzji. Zdaniem skarżącego każdy mieszkaniec gruntów objętych decyzją scaleniową miał prawo uczestniczyć w postępowaniu scaleniowym, a teraz ma prawo kwestionować wadliwą decyzję. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. SKO odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie, stwierdzając brak legitymacji skarżącego. We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy D. W. podnosił, że w okresie trwania postępowania był członkiem Zespołu, z czego wywodzi swój interes prawny do wszczęcia postępowania. Zaskarżonym obecnie postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r. SKO utrzymało postanowienie z dnia [...] kwietnia 2012 r. w mocy, wskazując, że zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala stwierdzić, że skarżący posiadał interes prawny do udziału w postępowaniu scaleniowym, a w konsekwencji do wszczęcia postępowania nieważnościowego wobec scaleniowej. Skarżący wniósł do Sądu skargę na postanowienie z dnia [...] maja 2012 r., podnosząc że wniesienie wkładu do spółki pn. Z., jest równoznaczne z tytułem własności do nieruchomości objętych postępowaniem scaleniowym. Dlatego jako wspólnikowi przysługiwał skarżącemu przymiot strony postępowania. W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. SKO wskazało także, że by występować w imieniu Zespołu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...], skarżący powinien był przedstawić odpowiedni dokument uprawniający do reprezentowania spółki, zgodnie z zasadami ujawnionymi w rejestrze sądowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r, - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem , jeżeli ustawy nie stanowią inaczej . Wchodzi więc tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Innymi słowy, sąd administracyjny nie rozważa kwestii, czy decyzja organu administracji publicznej jest słuszna, lecz czy mieści się w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), cytowanej dalej jako "p.p.s.a.", wynika, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w skardze podstawą prawną. Oznacza to, że sąd dokonuje oceny zaskarżonego aktu mając na uwadze wszelkie aspekty sprawy, nie zaś jedynie argumentację podniesioną przez skarżącą stronę. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem nadzwyczajnym i zgodnie z art. 157 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) dalej "k.p.a.", może być wszczęte na żądanie strony lub z urzędu. Ocena, czy wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji pochodzi od legitymowanego podmiotu, należy do organu administracji publicznej właściwego do przeprowadzenia tego nadzwyczajnego postępowania administracyjnego. Dostrzegając brak legitymacji do domagania się stwierdzenia nieważności decyzji przez konkretny podmiot niemający w nim statusu strony w rozumieniu art. 157 § 2 k.p.a., właściwy organ powinien odmówić wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji na jego wniosek na podstawie art. 61 a k.p.a. i orzec w tym przedmiocie w formie postanowienia (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 kwietnia 2012 r. sygn. akt I CSK 402/11). Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Art. 28 k.p.a. nie stanowi samoistnej normy prawnej, a to z tego względu, że ustalenie interesu prawnego lub obowiązku prawnego może nastąpić tylko w związku z normą prawa materialnego. Przesłanką uzyskania przez określony podmiot przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym jest to, czy legitymuje się on interesem prawnym lub obowiązkiem, ze względu na który żąda czynności organu lub którego dotyczy postępowanie. Interes prawny powinien być indywidualny, konkretny, realny i znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniały zastosowanie normy prawa materialnego. Wobec powyższego trafnie uznało SKO, że skarżący nie ma interesu prawnego we wszczęciu postępowania nieważnościowego wobec decyzji nr [...]. Podkreślenia wymaga, że wniosek o wszczęcie postępowania nadzorczego, w przedmiocie którego SKO orzekło zaskarżonym postanowieniem jest kolejnym, drugim wnioskiem skarżącego w tym przedmiocie (okoliczność, że pierwszy wniosek skarżący złożył wspólnie z inną osobą nie ma w tej kwestii zasadniczego znaczenia). Pierwszy wniosek SKO rozpatrzyło również odmownie, stwierdzając brak interesu skarżącego w sprawie. Ocenę SKO w tym zakresie podzielił Sąd, oddalając poprzednią skargę skarżącego. W przywołanym orzeczeniu Sąd stwierdził, że wnioskodawcy wywodzą swój interes prawny z członkowstwa w Zespole, a więc w podmiocie, który był uczestnikiem postępowania zwykłego, choć w ocenie wnioskodawców nim być nie powinien. Wezwani do przedstawienia pełnomocnictwa do reprezentowania tego podmiotu lub wykazania interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji, nie przedstawili pełnomocnictw do reprezentacji podmiotu, który był uczestnikiem postępowania zwykłego. Swój interes prawny zaczęli wywodzić w sposób niezwykle ogólny z faktu, że kwestionowana decyzja narusza ich interes prawny jako posiadaczy gruntów, przypisanych bezprawnie uczestnikom postępowania scaleniowego, jako członków Zespołu odpowiedzialnych solidarnie z tytułu roszczeń wobec Zespołu, jako osób trzecich pokrzywdzonych wydaniem decyzji, której cel był inny, aniżeli winien wynikać z ustawy. Należy wskazać, że twierdzenia te wywodzone z przekonania o istnieniu potrzeby uporządkowania prawnego posiadania oraz stosunków własnościowych na terenie osiedla S., nie zostały jednak potwierdzone żadnymi dokumentami, które wskazywałyby na posiadanie przez wnioskodawców tytułu prawnego (własności czy użytkowania wieczystego) do nieruchomości objętych kwestionowaną decyzją Należy zatem stwierdzić, że obecny wniosek skarżącego o wszczęcie postępowania został oparty de facto na tych samych podstawach, co poprzedni. Skarżący nie przedstawił żadnych nowych, istotnych argumentów przemawiających za jego legitymacją do wszczęcia postępowania w sprawie. Z tej przyczyny Sąd podziela stanowisko SKO odnośnie braku podmiotowych przesłanek do wszczęcia z wniosku skarżącego postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji scaleniowej, skutkujących koniecznością odmowy wszczęcia tego postępowania na podstawie art.61a par.1 k.p.a. Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw, w rezultacie czego podlega oddaleniu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło