VII SA/Wa 2090/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant ref. staż. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu samowolnego przystąpienia do użytkowania skargę oddala [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] wydanym [...] lipca 2012r. na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy postanowienie PINB [...] z dnia [...] czerwca 2012r. W uzasadnieniu postanowienia organ podał, że w postępowaniu przed organem I Instancji stwierdzono, że budynek jednorodzinny realizowany na działce nr [...] przy ul. C. w W. jest użytkowany. Wobec tego na podstawie art. 57 ust 7 Prawa budowlanego organnadzoru budowlanego postanowieniem wydanym [...] czerwca 2012r. wymierzył inwestorowi [...] Sp z o.o. z siedzibą w S. karę w wysokości 10.000 zł. W ocenie organu odwoławczego rozstrzygnięcie PINB jest zgodne z prawem. Organ podniósł, że spółka [...] jako adresat decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] maja 2010r., generalny wykonawca przedmiotowego budynku, inicjator postępowania w sprawie istotnych odstępstw od dokumentacji projektowej, a także podmiot, który (jak wynika z pisma z dnia [...] stycznia 2012r. – załącznik zażalenia) po uzyskaniu decyzji zatwierdzającej projekt zamienny spornej inwestycji, wystąpi do PINB dla m.st. Warszawy o wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku, winien być adresatem postanowienia w sprawie wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu lub jego części. Stwierdził również, iż regulacja przyjęta wskazanymi wyżej przepisami ustawy Prawo budowlane (art. 57 ust 7) nie przewiduje wyjątków od obowiązku wymierzenia przez właściwy organ kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Kara taka powinna zostać wymierzona w każdym przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i art. 55 ustawy Prawo budowlane tj. miedzy innymi w sytuacji, gdy inwestor przystępuje do użytkowania obiektu budowlanego przed uzyskaniem stosownej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Sytuacja taka, miała miejsce w rozpatrywanym przypadku. Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie wskazuje, że przystąpiono do użytkowania części [...] budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwulokalowego przy ul. C.w W. dz. nr ew. [...] w obrębie [...]. Powyższe potwierdza treść protokołu kontroli przeprowadzonej w dniu 29 maja 2012r. oraz załączona do niego dokumentacja zdjęciowa. Kluczowym dowodem, zdaniem organu, jest materiał zdjęciowy, z którego jednoznacznie wynika, że w przedmiotowym obiekcie, nie tylko zostały zgromadzone sprzęty potrzebne do zamieszkania, ale również, że jest on użytkowany zgodnie z przeznaczeniem. W szczególności o użytkowaniu przedmiotowej części [...] budynku świadczą sprzęty znajdujące się w łazience oraz kuchni, pościelone łóżka. Podkreślenia wymaga, że z administracyjnego punktu widzenia istotna jest sama okoliczność przystąpienia do nielegalnego użytkowania obiektu, natomiast bez znaczenia pozostaje rodzaj działalności i charakter podejmowanych czynności. Organ podniósł również, że biorąc pod uwagę treść art. 57 ust 7 i 59 ust 1 Prawa budowlanego wysokość wymierzonej przez organ I instancji została ustalona prawidłowo. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła [...] Spółka z o.o. w S.. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji pełnomocnik skarżącej zarzucił organowi naruszenie art. 54, art. 55 i art. 57 ust 7 w zw. z art. 17 ustawy Prawo budowlane, oraz art. 6, art. 7, art. 77 i art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty przedstawione w zaskarżonych postanowieniach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 par.1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 par 1 p.p.s.a. Orzekanie – w myśl art. 135 p.p.s.a. – następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu. Zgodnie z treścią art. 54 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego postanowienia do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można przystąpić z zastrzeżeniem art. 55 i 57 ustawy po zawiadomieniu właściwego organu z zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosił sprzeciwu w drodze decyzji. Przepis powyższy kształtuje zasadę, zgodnie z którą pozwolenia na użytkowanie nie jest wymagane, a do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie wymagane jest pozwolenie na budowę można przystąpić po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy. Art. 55 Prawa budowlanego przewiduje wyjątki od powyższej zasady, , wskazując na trzy przypadki obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie, tj. w stosunku do kategorii obiektów wymienionych w punkcie pierwszym, w przypadku procedury legalizacji samowoli budowlanej, oraz w przypadku, gdy przystąpienie do użytkowania obiektu ma nastąpić przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych. Z kolei zgodnie z art. 57 ust 7 Prawa budowlanego w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55 właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust 1 z tym, że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Z powyższego wynika, że w każdym przypadku stwierdzenia, że przystąpiono do użytkowania obiektu budowlanego z pominięciem procedury o której mowa w art. 54 tj. bez zawiadomienia organu, przy braku sprzeciwu w terminie, o którym mowa w tym przepisie, lub bez uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, w przypadkach, o których mowa w art. 55, właściwy organ wymierza karę pieniężną z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Skarżąca kwestionując zasadność nałożenia na nią kary, o której mowa w art. 57 ust 7 Prawa budowlanego wskazuje na zasadniczą jej zdaniem kwestię, a mianowicie fakt przeniesienia własności budynku na osoby trzecie. W tym miejscu więc należy wskazać, że zgodnie z art. 17 Prawa budowlanego uczestnikami procesu budowlanego są inwestor, inspektor nadzoru inwestorskiego, projektami i kierownik budowy lub kierownik robót. Przepis ten zawiera zamknięty katalog podmiotów, które są uczestnikami procesu budowlanego, na których spoczywają konkretne, określone dalszymi przepisami ustawy prawa budowlanego obowiązki. Szczególną pozycję wśród tych uczestników zajmuje inwestor, ponieważ jest on stroną postępowania administracyjnego zmierzającego do wydania pozwolenia na budowę, oraz innych postępowań, dla których materialno-prawną podstawę stanowią przepisy Prawa budowlanego (por. Prawo budowlane komentarz pod. Red. Prof. Z. Niewiadomskiego, wyd. C.H. Beck Warszawa 2006r., com do art. 17 ustawy). Obowiązki inwestora określone zostały w art. 18 Prawa budowlanego. Z przepisu tego wynika, że rozciągają się one na wszystkie etapy procesu budowlanego. W szczególności przepis ten w ust 1 pkt 4 stanowi, że do obowiązków inwestora należy wykonanie i odbiór robót budowlanych. Przepis ten koresponduje z art. 57 ust 1, z którego wynika, że zawiadomienia o zakończeniu budowy dokonuje inwestor, jak i inwestor występuje z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na użytkowanie. Z powyższych przepisów wynika, że Prawo budowlane reguluje całość procesu budowy, a regulacje te są niezależne od tego kto jest właścicielem wznoszonego i będącego w trakcie budowy obiektu, oczywiście z zastrzeżeniem obowiązku o którym mowa w art. 32 ust 4 pkt 2 i art. 33 ust 2 tj. koniecznością wykazania się przez inwestora prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i dołączenie oświadczenia o posiadaniu takiego prawa do wniosku o pozwolenie na budowę. Z akt administracyjnych postępowania zakończonego zaskarżonym postanowieniem wynika, że Spółka [...] była inwestorem budowy przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, była adresatem decyzji nr [...] z [...] maja 2010r. A więc była podmiotem zobowiązanym do wykonania wynikających z niej obowiązków także uzyskania pozwolenia na użytkowanie (pkt 5 decyzji). W tym miejscu należy podkreślić, że umowa z nabywcą nieruchomości (z dnia 10 września 2011r.) którą powołuje skarżąca spółka pozostaje poza zakresem rozpoznania, bowiem nie rodzi ona skutków administracyjnych w sferze procesu budowlanego. Wywiera tylko skutki cywilno prawne i może stanowić podstawę dochodzenia ewentualnych roszczeń odszkodowawczych inwestora od nabywcy obiektu. Nie ma znaczenia również podnoszony fakt przekazania w dniu 3 stycznia 2012r. przedmiotowego budynku nabywcom. Aby zwolnić się z obowiązków inwestor winien bowiem w momencie oddania kluczy właścicielowi broniąc się przed konsekwencjami ich niewykonania przenieść obowiązki inwestora nałożone na niego prawem – w trybie przeniesienia pozwolenia na budowę na podstawie art. 40 ust. 1 ustawy Prawo budowlane – na właściciela nieruchomości. Zarzuty nieprawidłowego ustalenia, faktu użytkowania budynku w ocenie Sądu nie zasługują na uwzględnienie bowiem z dokumentacji fotograficznej sporządzonej w dniu oględzin wynika bezspornie, iż w lokalu mieszkalnym znajdują się sprzęty, urządzenia, umeblowanie które wskazują jednoznacznie, że budynek jest użytkowany zgodnie z jego przeznaczeniem (jako mieszkalny) i bez znaczenia jest z jakiej przyczyny właściciele przystąpili do jego użytkowania. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.