I SA/Wa 2356/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska WSA Maria Tarnowska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2011 r. ze skargi Gminy W. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości oddala skargę. I. Stan faktyczny 1. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] września 2010 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta Miasta [...] od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. [...] o odmowie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez gminę miejską W. prawa własności nieruchomości położonej we W. przy ul. [...] - utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. 2. W uzasadnieniu decyzji Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa podała, że Wojewoda [...] motywując swoje rozstrzygnięcie podał, że objęte jego decyzją mienie pozostawało w dniu 27 maja 1990 r. w prawidłowo ustanowionym zarządzie P. z W., w związku z czym nie należało wówczas do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego i nie mogło w konsekwencji tego stać się mieniem komunalnym w trybie art. 5 ust. 1 cyt. ustawy z dnia 10 maja 1990 r. 3. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa stwierdziła, że materialnoprawną podstawę decyzji Wojewody [...] stanowił art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32, poz. 191 ze zm.). Z treści wypisu z rejestru gruntów spornego mienia na dzień 27 maja 1990 r. wynika że sporna działka nr [...] wówczas istniała i stanowiła własność Skarbu Państwa (k. 17). Odnośnie zaś należenia, w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy przedmiotowego mienia w dniu 27 maja 1990 r., to mieniem należącym wówczas do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego były te prawa majątkowe Skarbu Państwa, które nie znajdowały się wtedy pod zarządem innych niż państwo, państwowych osób prawnych w tym m.in. przedsiębiorstw państwowych. Ustanawianie takim podmiotom prawa zarządu, a wcześniej użytkowania, państwowych nieruchomości gruntowych, następowało przed 27 maja 1990 r. nie tylko w trybie decyzyjnym określonym art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami (Dz. U z 1989 r. Nr 14, poz. 74), ale również między innymi na podstawie art. 10 ust. 4 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach. Sporne mienie nie wymagało zmiany sposobu jego użytkowania. Dla uzyskania tytułu prawnego do tego rodzaju mienia nie było więc potrzebne decyzyjne jego ustanawianie ani działanie jednostki nadrzędnej. Natomiast inny przepis - § 9 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 sierpnia 1949 r. (Dz. U. z 1949 r. Nr 47, poz. 354), przy przekazywaniu nieruchomości państwowych w użytkowanie wymagał formy protokołu zdawczo-odbiorczego, co w niniejszej sprawie także nastąpiło (k. 8). Pozytywnie zaopiniowało przedmiotowe przekazanie również Wojewódzkie Biuro Planowania Przestrzennego z W. w piśmie z dnia 9 lutego 1983 r. jak też powiadomiony został o tym przekazaniu Urząd Dzielnicowy W. (k-3). W rezultacie powyższego sporne mienie zostało przekazane w użytkowanie P. z W. zgodnie z wymogami art. 10 ust. 4 ustawy ż dnia 14 lipca 1961 r., które następnie przeszło z mocy prawa w jego zarząd, zgodnie z art. 87 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa stwierdziła więc, że skoro przedmiotowe mienie stanowiące działkę nr [...] nie należało, w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy, w dniu 27 maja 1990 r. do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego ani do Rady Narodowej, lecz do P. z W., to nie mogło podlegać skomunalizowaniu z mocy prawa w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. II. Zarzuty zawarte w skardze i stanowisko organu 1. Skargę na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Gmina W.; zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 1990 r. Nr 32, poz. 191 ze zm.), poprzez przyjęcie, iż nieruchomość położona we W. przy ulicy [...], nie należała w dniu 27 maja 1990 r. do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego przez co została wyłączona z komunalizacji. Skarżąca podnisła, że nie zostało wystarczająco wykazane, aby P. we W. przysługiwał w dacie 27 maja 1990 r. prawidłowo ustanowiony tytuł prawny w postaci prawa zarządu do nieruchomości położonej we W. przy ul. [...], zaś protokół zdawczo - odbiorczy, z treści którego organy orzekające w sprawie wywodzą istnienie tego prawa, zdaniem skarżącej dokumentuje jedynie przekazanie - przejęcie mienia, w związku z dokonaną zamianą terenów, nie może on więc zastąpić dokumentu, na podstawie którego powstawał skutecznie zarząd, zgodnie z obowiązującymi w tej kwestii przepisami prawa. 2. W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o oddalenie skargi i podtrzymała stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. III. Uzasadnienie prawne Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. 2. Zaskarżoną decyzją Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. o odmowie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez gminę miejską W. prawa własności nieruchomości położonej we W. przy ul.[...]. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona jak również poprzedzająca decyzja nie naruszają prawa. Sąd podziela stanowisko organu przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. 3. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji był art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), zgodnie z którym mienie ogólnonarodowe należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego staje się w dniu wejścia w życie ustawy, z mocy prawa mieniem właściwych gmin, jeżeli dalsze przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Mieniem należącym wtedy do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego były te prawa majątkowe Skarbu Państwa, które nie znajdowały się wówczas w zarządzie innych niż państwo, państwowych osób prawnych. W okresie przed dniem 27 maja 1990 r. grunty Skarbu Państwa, państwowe jednostki organizacyjne, w tym przedsiębiorstwa państwowe, mogły otrzymywać w zarząd w trybie określonym w art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1989 r. Nr 14, poz. 74 ze zm.), wcześniej w użytkowanie, na podstawie ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 32, poz.159), a wcześniej na podstawie dekretu z dnia 26 września 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. Nr 27, poz. 197 ze zm.), oraz w trybie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 sierpnia 1949 r. w sprawie przekazywania nieruchomości niezbędnych do realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. Nr 47, poz. 354). Równocześnie art. 8 ust. 4 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach stanowił, że przekazanie terenu państwowego między jednostkami państwowymi bez zmiany sposobu użytkowania nie wymaga decyzji przewidzianej w ust. 1. Przekazywanie takich terenów normują odrębne przepisy; o przekazaniu terenu na podstawie tych przepisów jednostka przekazująca teren jest obowiązana zawiadomić organ do spraw gospodarki komunalnej i mieszkaniowej prezydium właściwej rady narodowej (art. 2 ust. 1). Jedyny wyjątek od zasady konieczności uzyskania decyzji administracyjnej przy przekazywaniu terenu przewidywał art. 8 ust. 4 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, a do przekazywania terenów między jednostkami państwowymi bez zmiany sposobu użytkowania zastosowanie znajdowały przepisy rozporządzenia z dnia 31 maja 1962 r. w sprawie przekazywania terenów w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1968 r. Nr 3, poz. 19). Stosownie zaś do art. 37 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, tereny stanowiące własność Państwa, będące do dnia wejścia w życie tej ustawy w użytkowaniu lub zarządzie jednostek państwowych, przechodzą w użytkowanie tych jednostek. 4. Jak wynika z akty sprawy, przedmiotowa nieruchomość pozostawała w zarządzie P. we W. na mocy protokołu zdawczo - odbiorczego z dnia 4 maja 1984 r. przekazania terenu położonego we W. przy ul. [...] pomiędzy jednostkami państwowymi bez zmiany sposobu użytkowania. W świetle obowiązującej w dniu sporządzenia protokołu zdawczo-odbiorczego ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, przekazanie terenu państwowego między jednostkami państwowymi bez zmiany sposobu użytkowania nie wymagało wydania decyzji administracyjnej (art. 8 ust. 4). Stwierdzić więc należy, iż ustanawianie takim podmiotom prawa zarządu, w wcześniej użytkowania państwowych nieruchomości gruntowych, następowało przed 27 maja 1990 r. nie tylko w trybie decyzyjnym określonym art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami, ale również, wyjątkowo, bez decyzji, na podstawie art. 8 ust. 4 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, chociaż art. 8 ust. 1 tej ustawy decyzje przewidywał. Jak wynika również z akt sprawy, sporne mienie nie wymagało zmiany sposobu jego użytkowania, tak więc dla uzyskania tytułu prawnego do tego rodzaju mienia nie było potrzebne decyzyjne jego ustanawianie ani działanie jednostki nadrzędnej. Natomiast § 9 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 sierpnia 1949 r. w sprawie przekazywania nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (które utraciło moc z dniem 1 sierpnia 1985 r.), przy przekazywaniu nieruchomości państwowych w użytkowanie wymagał formy protokołu zdawczo-odbiorczego, co w niniejszej sprawie także nastąpiło. Jak słusznie stwierdził organ, pozytywnie zaopiniowało przedmiotowe przekazanie również W. z W. w piśmie z dnia 9 lutego 1983 r., jak też powiadomiony został o tym przekazaniu Urząd Dzielnicowy W. Uznać więc należy, iż sporne mienie zostało przekazane w użytkowanie P. z W. zgodnie z wymogami art. 8 ust. 4 ustawy ż dnia 14 lipca 1961 r., które to użytkowanie następnie przeszło z mocy prawa w jego zarząd, stosownie do art. 80 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. 5 Prawidłowo zatem Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa stwierdziła, że skoro przedmiotowe mienie stanowiące działkę nr [...] nie należało w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych w dniu 27 maja 1990 r. do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego ani do rady narodowej lecz do P. z W., to nie mogło podlegać skomunalizowaniu z mocy prawa w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. 6. Zdaniem Sądu postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone wnikliwie, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oceniony został właściwie, a mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane. Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. 7. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.