VII SA/Wa 1534/12
WyrokWSA w Warszawie2012-12-20
Skład orzekający: Włodzimierz Kowalczyk, Mirosława Pindelska, Ewa Machlejd
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji nakazującej przedłożenie projektu budowlanego zamiennego, wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, może zostać uznana za wydaną z rażącym naruszeniem prawa, jeśli pierwotna decyzja o pozwoleniu na budowę została wyeliminowana z obrotu prawnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jak i poprzedzająca ją decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zostały wydane z naruszeniem art. 156 § 1 k.p.a. w związku z art. 153 PPSA. Sąd stwierdził, że organy nie dokonały właściwej oceny przesłanek rażącego naruszenia prawa, a naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, choć miało miejsce, nie było oczywiste i nie uzasadniało stwierdzenia nieważności decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) z maja 2012 r. stwierdzającej nieważność decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) z marca 2012 r. WINB stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z czerwca 2008 r., która nakazywała inwestorowi I. F. przedłożenie projektu budowlanego zamiennego. Inwestorka I. F. zaskarżyła decyzję GINB, domagając się jej uchylenia. Skarżąca podniosła, że zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego było uzasadnione, mimo wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził od GINB na rzecz I. F. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Mirosława Pindelska, Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Protokolant st. ref. Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi I. F. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2012 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz I. F. kwotę 760 (siedemset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2012r. działając na podstawie art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. . 157 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego jednolity: Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 01.09.2011 r., sygn. akt. VII SA/Wa 433/11, uchylającym decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].12.2010 r., znak: [...] oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...].10.2010 r., znak : [...], po ponownym przeprowadzeniu z urzędu postępowania administracyjnego w trybie nadzoru administracyjnego w sprawie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] nr [...] z dnia [...].06.2008 r., znak: [...], nakazującej inwestorowi – I. F. przedłożenie projektu budowlanego zamiennego dokończenia robót budowlanych związanych z budową budynku biurowego z mieszkaniami i dwupoziomowym parkingiem przy ul. N. w W. w terminie czterech miesięcy od uprawomocnienia się niniejszej decyzji stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] nr [...] z dnia [...].06.2008 r., znak: [...].
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 18.06.2009r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie przed [...] Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Budowlanego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] nr [...] z dnia [...].06.2008 r., nakazującej inwestorowi – I. F. przedłożenie budowlanego zamiennego dokończenia robót budowlanych związanych z budową budynku biurowego z mieszkaniami i dwupoziomowym parkingiem przy ul. N. w W. W wyniku tego postępowania decyzją nr [...] z dnia [...].08.2009 r., znak: [...], stwierdzono nieważność ww. decyzji PINB dla [...] nr [...] z dnia [...].06.2008 r.
Powyższe rozstrzygnięcie zaskarżyła w administracyjnym toku instancji I. F.. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego , nie podzielając stanowiska organu orzekającego w pierwszej instancji, wydał w dniu [...].09.2009 r. decyzję kasacyjną, znak: [...].
Po ponownym rozpoznaniu sprawy [...] WINB wydał w dniu [...].03.2010 r. decyzję nr [...], znak: [...], stwierdzającą nieważność ww. decyzji PINB dla [...] nr [...] z dnia [...].06.2008 r. Decyzja ta również została uchylona przez GINB, który przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierweszej instancji, co wynika z decyzji kasacyjnej z dnia [...].05.2010 r., znak: [...] ponownie stwierdził nieważność ww. decyzji organu powiatowego nr [...], co znalazło wyraz w decyzji nr [...] z dnia [...].10.2010 r., [...]. GINB decyzją z dnia [...].12.2010 r. " znak: [...], utrzymał w mocy zaskarżoną przez- I. F. decyzję [...] WINB nr [...], stwierdzając jednak, że decyzja PINB dla [...] nr [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a nie zaś bez podstawy prawnej. Powyższa decyzja GINB z dnia [...].12.2010r. została zaskarżona do WSA w Warszawie który wyrokiem z dnia z dnia 01.09.2011 r., sygn. akt. VII SA/Wa 433/11, uchylił zarówno decyzję GINB z dnia [...].12.2010 r., jak również poprzedzającą ją decyzję [...] WNB nr [...] z dnia [...].10.2010 r.
Będąca przedmiotem postępowania nieważnościowego decyzja PINB dla
[...] nr [...] z dnia [...].06.2008 r., znak: [...], nakazująca inwestorowi I. F. przedłożenie w określonym terminie projektu budowlanego zamiennego dokończenia robót budowlanych związanych z budową budynku biurowego z mieszkaniami i dwupoziomowym parkingiem przy ul. N. w W. została wydana w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane.
Organ stwierdził, że stanowiący podstawę rozstrzygnięcia organu powiatowego art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego odnosi się wyłącznie do przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, przy czym decyzja o pozwoleniu -na budowę, którą zatwierdzono dany projekt budowlany musi funkcjonować w obrocie prawnym. Natomiast w postępowaniu prowadzonym w stosunku do robót budowlanych zrealizowanych w oparciu o wyeliminowaną z obrotu prawnego decyzję o pozwoleniu na budowę i zatwierdzony nią projekt budowlany przepisy art. 51 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 4 i 5 ustawy Prawo budowlane nie mogą znaleźć zastosowania z oczywistych względów. Trudno bowiem mówić w takim przypadku o odstępstwach, czy zgodności zrealizowanych robót z zatwierdzonym projektem budowlanym skoro projekt ten utracił walor urzędowo zatwierdzonego dokumentu. Organ podkreślił, że w omawianej sprawie inwestor nie dysponował ważnym pozwoleniem na budowę w momencie nałożenia na niego decyzją PINB dla [...] nr [...] z dnia [...].11.2007 r. obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego. Jak wynika bowiem z akt administracyjnych sprawy, w dniu orzekania w powyższym zakresie przez organ nadzoru budowlanego stopnia podstawowego decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w W. nr [...] z dnia [...].01.1998 r., znak: [...], zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca inwestorowi pozwolenia na budowę budynku biurowego na terenie działki położonej przy ul. N. w W. nie funkcjonowała już w obrocie prawnym w związku z faktem stwierdzenia jej nieważności decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...].07.2000 r., znak: [...], która została utrzymana w mocy decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].01.2002 r., znak: [...].
Organ zauważył, że z treści uzasadnienia decyzji PINB [...] nr [...] wynika, że "budynek istnieje w stanie surowym otwartym", co oznacza, że budowa przedmiotowej inwestycji nie została zakończona. W ocenie organu w realiach niniejszej sprawy w ogóle nie powinno dojść do nałożenia na inwestora obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego z uwagi na brak podstaw do wydania decyzji w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Wydanie natomiast takiej decyzji stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Organ powiatowy w rażący sposób naruszył art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane poprzez jego zastosowanie, podczas gdy stan faktyczny nie wskazywał na dokonanie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego.
Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość decyzji skutkiem naruszenia norm prawnych regulujących działania administracji publicznej w indywidualnych sprawach, w szczególności przepisów prawa materialnego oraz procesowego. Zachodzi ono zatem w przypadku, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części. Przede wszystkim rażące naruszenie prawa ma miejsce wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa.
Ponadto organ na marginesie zauważył, że decyzja PINB dla [...] nr [...] z dnia [...].06.2008 r. została wydana z istotnym naruszeniem przepisów proceduralnych a mianowicie art. 109 § 1 w związku z art. 10 § 1 Kpa, bowiem nie została doręczona podmiotom posiadającym przymiot strony w rozumieniu art. 28 Kpa. Ponadto organ powiatowy w sposób niedopuszczalny wyłączył ww. podmioty z prowadzonego postępowania administracyjnego, co znajduje potwierdzenie w wyroku WSA w Warszawie z dnia 03.12.2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 1662/09.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak [...] z dnia [...] maja 2012r. po rozpatrzeniu odwołania I.F. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2012r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy stwierdził, że w sytuacji gdy wyeliminowana została decyzja o pozwoleniu na budowę nałożenie obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego na podstawie art. 51 ust 1 pkt 3 Prawa budowlanego stanowi rażące naruszenie prawa bowiem treść decyzji jest jednoznacznie sprzeczna z treścią przepisu, który zawiera odesłanie do zatwierdzonego projektu budowlanego. Organ podkreśli, że również względy społecznościowo–gospodarcze nie przemawiają za koniecznością pozostawienia badanej decyzji w obrocie prawnym. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 153 Ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi organ odwoławczy wyjaśnił, że w wyroku z dnia 1 września 2011r., sygn. akt VII SA/Wa 433/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny nie przesądził sposobu załatwienia przedmiotowej sprawy wskazując jedynie na konieczność dokonania ponownej oceny, czy badania decyzji organu powiatowego jest obarczona naruszeniem prawa w stopniu rażącym.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca I. F. wnosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, a także decyzji ją poprzedzającej.
Skarżąca podniosła, że wobec istotnego odstąpienia w trakcie budowy od zatwierdzonego projektu budowlanego uzasadnione było zastosowanie przez organ nadzoru budowlanego art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego pomimo wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę. Inwestorska rozpoczęła budowę na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i obecnie wymaganie od niej wystąpienia o nową decyzję o pozwoleniu na budowę jest sprzeczna z przepisami prawa budowlanego.
Skarżąca podniosła także, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 28 stycznia 2009r. była poddana kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w sprawie VII SA/Wa 1662/09 i sąd ten nie podniósł niedopuszczalności i sprzeczności z prawem wydania tejże decyzji na podstawie art. 51 ust 4 o zatwierdzeniu przedłożonego projektu budowlanego zamiennego. W ocenie skarżącej powołany wyrok przesądza o dopuszczalności i zgodności z prawem wydania w przedmiotowej sprawie decyzji na podstawie art. 51 ust 1 pkt 3 a następnie decyzji na podstawie art. 51 ust 4 Prawa budowlanego. Skarżąca podniosła, że decyzja organu pierwszej instancji jest już czwartą decyzją stwierdzającą nieważność decyzji o nałożeniu obowiązku i nie uwzględnia wytycznych odnoszących się do przesłanek stwierdzenia nieważności zawartych w wyroku sądu z dnia 1 września 2011r. w sprawie VII SA/Wa 433/11.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podnosząc, jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem art. 156 § 1 kpa w zw. z art. 153 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 z 2002r. – dalej ppsa).
Organ winien mieć na uwadze przede wszystkim ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego dnia 1 września 2011r. w sprawie VII SA/Wa 433/11, które z mocy art. 153 ppsa wiążą w sprawie nie tylko organ, którego orzeczenie było przedmiotem zaskarżania, ale i sąd przy ponownym orzekaniu w sprawie. Wyżej wymienionym wyrokiem Sąd uchylił decyzję zaskarżoną, jak i decyzję ją poprzedzającą w przedmiocie stwierdzenia z urzędu nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] czerwca 2008r.nakazującej I. F. przedłożenia w terminie 4 miesięcy projektu budowlanego zamiennego dokończenia robót budowlanych związanych z budową budynku biurowego z mieszkaniami i dwupoziomowym parkingiem przy ul. N. w W.. Sąd w uzasadnieniu wyroku w sprawie VII SA/Wa 433/11 wskazał, że skoro zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego została wydana w postępowaniu nadzwyczajnym o stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 K.p.a., to najistotniejszą kwestią wymagającą rozstrzygnięcia było dokonanie analizy przesłanek, o których jest mowa w tym przepisie, a szczególnie przesłanki rażącego naruszenia prawa. Zarówno w orzecznictwie, jak i piśmiennictwie przyjmuje się, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art.156 § 1 pkt 2 K.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja (por. wyrok SN z dnia 8 kwietnia 1994 r" sygn. akt III ARN 13/94, OSN 1994, nr 3, poz. 36;
wyrok NSA z 18 lipca 1994 r" sygn. akt VSA 535/94, ONSA 1995, nr 2, poz. 91). Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który ma być stosowany w bezpośrednim rozumieniu. Sankcja w postaci stwierdzenia nieważności decyzji nie jest zatem możliwa do zastosowania, gdy decyzja wymaga złożonego procesu wykładni i której wynik jest sporny w judykaturze (zob. glosa B. Adamiak do wyroku NSA z dnia 6 lutego 2006 r., sygn. akt I FSK 439/05, OSP 2007, z. 9, poz. 100).
Sąd podkreślił, że wyżej przedstawione kwestie powinny zostać rozważone przez organy administracji publicznej wydające decyzje w postępowaniu nieważnościowym. Rozważania te i wynikające z nich wnioski powinny znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniach wydanych decyzji, w szczególności organ zobowiązany był wskazać, że naruszenie to miało charakter rażący.
Rozpoznając sprawę ponownie organy nadzoru budowlanego z naruszeniem zasad określonych w art. 7 i 8 K.p.a nie dokonały oceny badanej decyzji w aspekcie wskazanych przez Sąd trzech przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji w oparciu o przepis art. 156 par 1 pkt 2 kpa.
Przede wszystkim stwierdzić należy, że na gruncie przepisów postępowania i nauki prawa administracyjnego nie znajduje uzasadnienia koncepcja bezwzględnej nieważności aktu administracyjnego. Z uwagi na zasadę trwałości decyzji wyeliminowanie jej z obrotu prawnego następuje tylko w ramach określonej procedury.
Analiza tego zagadnienia w odniesieniu do procesu inwestycyjno – budowlanego wskazuje na praktyczny wymiar tej problematyki. Realizacja inwestycji budowlanych jest zwykle długotrwała i wiąże się z dużymi nakładami finansowymi co sprawia, że konflikt pomiędzy realizacją zasady praworządności, a drążeniem do zaprowadzenia stanu pewności prawnej jest tu szczególnie widoczny. Decyzje administracyjne w procesie inwestycyjno – budowlanym są połączone prawnymi zależnościami, co wpływa na skutki ich wadliwości.
Uświadomienie sobie powyższych okoliczności jest pomocne przy ocenie zaistnienia trzech przesłanek rażącego naruszenia prawa badanych na tle okoliczności sprawy zgodnie ze wskazaniami Sądu w sprawie VII SA/Wa 433/11. Stwierdzenie nieważności decyzji oznacza pozbawienie decyzji skutków prawnych od chwili jej wydania (ex tunc). Ze względu na tak doniosły skutek dla stwierdzenia nieważności decyzji decydujący jest stopień wadliwości decyzji (kwalifikowane naruszenie jako rażące naruszenie prawa). Rażącym naruszeniem prawa jest więc oczywistość naruszenia polegająca na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie zachodzi wyżej wskazana oczywistość, gdyż naruszenie prawa nie jest oczywiste przy uwzględnieniu wszystkich zachodzących w sprawie okoliczności.
Należy zgodzić się z organem, że co do zasady przepis art. 51 ust 1 pkt 3 Prawa budowlanego będzie miał zastosowanie do sytuacji, gdy inwestor odstąpił w sposób istotny od zatwierdzonego projektu budowlanego stanowiącego integralną część decyzji o pozwoleniu na budowę znajdującej się w obrocie prawnym. Świadczy o tym także przepis art. 36 a ust 2 Prawa budowlanego który stanowi, że w przypadku wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust 1 pkt 3 Prawa budowlanego właściwy organ uchyla decyzję o pozwoleniu na budowę.
Z tego względu należy uznać, że wydanie decyzji badanej nastąpiło z naruszeniem prawa art. 51 ust 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Jednakże naruszenie to nie jest oczywiste przy uwzględnieniu wszystkich zachodzących w sprawie okoliczności i przy uwzględnieniu charakteru przepisu art. 51 ust 1 pkt 3 Prawa budowlanego.
Przepis ten został dodany ustawą z dnia 27 marca 2003r. zmiana ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw z dniem 11 lipca 2003r. (Dz. U. 2003r., nr 80 poz. 718) i reguluje jeden z trybów postępowania legalizacyjnego.
Poza wszelką wątpliwością jest zasadność prowadzenia przez organ postępowania legalizacyjnego na podstawie art. 51 Prawa budowlanego, a nie na podstawie art. 48 Prawa budowlanego w związku z rozpoczęciem przez skarżącą robót budowlanych na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] stycznia 1998r. W wyniku kontroli przeprowadzonej na budowie w dniu [...] września 1999r. i stwierdzenia przez organ nadzoru budowlanego istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 1999r. roboty budowlane zostały wstrzymane, a obiekt znajduje się w stanie surowym otwartym. Stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę nastąpiło decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2000r. utrzymaną w mocy decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2002r. z powodu wydania decyzji o pozwoleniu na budowę w oparciu o nieostateczną decyzję o warunkach zabudowy. Ta ostatnia decyzja uzyskała walor ostateczności w wyniku postępowania przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym, które stwierdziło zgodność inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Od wielu lat toczy się na podstawie art. 51 ustawy Prawo budowlane postępowanie legalizacyjne i kolejno wydawane przez organ decyzje wobec stwierdzonych przez sąd administracyjny uchybień proceduralnych ulegały wyeliminowaniu z obrotu prawnego; miedzy innymi decyzja wydana na podstawie art. 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2008r. wydanym na podstawie art. 81 c Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zobowiązał inwestorkę do przedłożenia oceny stanu technicznego budynku który to dokument został w dniu 30 maja 2008r. przedłożony i stwierdzał on stan techniczny budynku dobry, umożliwiający kontynuacje robót budowlanych.
W tych okolicznościach sprawy kontynuując postępowanie legalizacyjne Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał dnia [...] czerwca 2008r. decyzję [...] na podstawie art. 51 ust 1 pkt 3 Prawa budowlanego nakazującą I. F.przedłożenie projektu budowlanego zamiennego dokończenia robót przedmiotowego budynku. Projekt zamienny wraz z analizą przesłaniania i nasłonecznienia został przedłożony i decyzją z dnia [...] stycznia 2009r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zatwierdzony wraz z zezwoleniem na wznowienie robót budowlanych.
Decyzja ta została uchylona przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009r. i skargę na tę decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 grudnia 2009r. w sprawie VII SA/Wa 1662/09 oddalił. Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że wobec tego, iż stan faktyczny sprawy nie uległ od szeregu lat zmianie ponowne badanie przymiotu strony osób, które od 1999r. były stronami postępowania jest niedopuszczalne, a udział tych osób postępowaniu konieczny. Wobec tego, że organ pierwszej instancji ograniczył udział stron w sprawie jedynie do skarżącej zasadne było uchylenie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego do ponownego rozpoznania.
W postępowaniu sądowoadministarcyjnym Sąd zobowiązany jest do oceny legalności zaskarżonych aktów i rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla jej kończącego zatwierdzenia Sąd stosuje przewidziane ustawą środki. W razie więc stwierdzenia, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją, a także decyzja na podstawie której została wydana decyzja będąca przedmiotem skargi naruszają rażąco prawo Sąd powinien na podstawie art. 145 § 1 ust 2 ustawy o postępowaniu przed sadami administracyjnymi stwierdzić nieważność tychże decyzji.
Wydając zaskarżoną decyzję w dniu [...] marca 2012r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wszystkie te okoliczności przy ocenie decyzji badanej winien wziąć pod uwagę. Ustalenie zaistnienia rażącego naruszenia prawa wymaga bowiem każdorazowej oceny i wyważenia racji pomiędzy ochroną trwałości decyzji, a stwierdzonym naruszeniem stosowania prawa. W konkretnym stanie faktycznym zapadło szereg decyzj, a więc podjęto cały ciąg działań prawnych, których celem jest legalizacja w trybie art. 51 Prawa budowlanego robót budowlanych poprzez doprowadzenie ich do stanu zgodnego z prawem, a nie z decyzją o pozwoleniu na budowę, która z obrotu prawnego została wyeliminowana.
Dlatego też oceniając skutki ekonomiczno – społeczne decyzji z dnia [...].06.2008r., której nieważność organ stwierdził należy dojść do przekonania, że są one do zaakceptowania w praworządnym państwie. Skutkiem, bowiem badanej decyzji było sporządzenie przez inwesatorkę projektu zamiennego uwzględniającego szereg aspektów prawnych w celu dostosowania budynku do stanu zgodnego z prawem. Skarżąca na podstawie badanej decyzji nabyła prawo do przedłożenia organowi nadzoru budowlanego projektu zamiennego i poniosła wydatki, zarówno na ten projekt jak i na uprzednio sporządzone ekspertyzy.
Przede wszystkim jednak w razie stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej przedłożenie projektu zamiennego ucierpiałaby zasada pewności prawa wobec tego, że skarżąca utraciłaby prawo do otrzymania decyzji o zatwierdzeniu projektu zamiennego. Ochrona zaś praw nabytych jest jednym z głównych argumentów przemawiających za stabilnością decyzji administracyjnych.
Z uwagi na powyższe okoliczności w ocenie sądu zastosowana przez organy metoda oceny przesłanki rażącego naruszenia prawa art. 51 Prawa budowlanego jedynie przy zastosowaniu wykładni logiczno – językowej wykształconej na gruncie dogmatyki prawa nie jest trafna.
Przeprowadzona analiza przesłanek stwierdzenia nieważności tj. charakteru normy prawnej, oczywistości naruszenia i skutków społeczno – gospodarczych stwierdzenia nieważności prowadzi do stwierdzenia, że wprawdzie organ naruszył przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa Budowlanego, jednakże nie jest to w okolicznościach sprawy rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Ponadto Sąd miał na uwadze, że po złożeniu projektu zamiennego organ sprawdza wykonanie obowiązku i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót przy czym organ przed wydaniem decyzji tej winien działać stosownie do art. 35 ustawy Prawo budowlane (wyrok WSA w Warszawie z 31 maja 2007r. VII SA/Wa 504/07). Zastosowana procedura odpowiada więc w swej istocie postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę, które to postępowanie po stwierdzeniu nieważności decyzji badanej uznał organ za właściwe na podstawie art. 37 § 2 Prawa budowlanego. Organ jednocześnie nie zauważył, że zgodnie z brzmieniem art. 37 § 2 Prawa budowlanego wznowienie budowy w razie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwolenie na budowę może właśnie nastąpić po wydaniu decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót o której mowa w art. 51 ust 4 Prawa budowlanego.
Z powyższych względów Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, jak i decyzję ją poprzedzającą na podstawie art. 145 par 1 pkt c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło