III SA/Wr 448/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Guziński Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk (sprawozdawca) Protokolant Ewa Pąsiek po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 20 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi S. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie tego samego organu z dnia [...] r., Nr [...]; II. orzeka, że postanowienia określone w punkcie I nie podlegają wykonaniu do dnia prawomocności wyroku. Ostateczną już decyzją z dnia [...] r. (Nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej: "SKO" lub "Kolegium") utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] r. (Nr [...]), który orzekł o cofnięciu posiadanego przez skarżącego zezwolenia z dnia [...] r. (Nr [...]) na wykonywanie przewozów regularnych osób w krajowym transporcie drogowym, w ramach linii Nr [...] (W. – S. Z. – W.). Decyzja Kolegium – jak twierdzi sam organ (w przekazanej Sądowi dokumentacji sprawy brak zwrotnego potwierdzenia jej odbioru) – została doręczona zainteresowanemu w dniu [...] r. Na dzień [...] r. datowane jest pismo skarżącego, chaotyczne w swojej treści (data wpływu do siedziby organu [...] r.). W dwóch ostatnich akapitach tego pisma, jego autor określił swoje żądania następująco: "Mając na uwadze powyższe zgodnie z art. 111 § 1 k.p.a. proszę o uzupełnienie decyzji [...], wyjaśnienie dlaczego organ II instancji nierzetelnie przeprowadził postepowanie odwoławcze, dlaczego SKO nie ustosunkowało się do moich wyjaśnień z odwołania i którym dowodom dał wiarę, w którym wiary nie dał. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 oraz art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. żądam unieważnienia obu decyzji organu I i II instancji które zostały wydane z rażącym naruszenie prawa jak i strzymanie wykonania w/w decyzji" (cytat, jak w oryginale, przytoczono z błędami). W związku z wątpliwościami co do rzeczywistych intencji wnioskodawcy, SKO wezwało go (pismem z dnia [...] r.) do "oświadczenia się", czy żąda również wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją Kolegium z dnia [...] r., a także o wskazanie podstawy faktycznej swojego żądania oraz dnia, w którym dowiedział się o okoliczności uzasadniającej wznowienie. W odpowiedzi na wezwanie, o którym mowa, datowanej na dzień [...] r. zainteresowany stwierdził, że już w piśmie z dnia [...] r. żądał również wznowienia postępowania, jako podstawę faktyczną takiego wniosku wskazując wydanie decyzji cofającej zezwolenie, przez organy obu instancji, na podstawie dowodów, które zostały sfałszowane, o czym dowiedział się w dniu [...] r., dokonując "dogłębnej analizy dokumentacji" sprawy, w siedzibie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu obu postanowień odmawiających wznowienia postępowania (kontrolowanych przez Sąd w ramach niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego) Kolegium przedstawiło przebieg postępowania w sprawie oraz przepisy regulujące ten nadzwyczajny tryb weryfikacji decyzji ostatecznych. Jako przyczynę odmowy organ wskazał uchybienie przez wnioskodawcę miesięcznemu terminowi na złożenie podania o wznowienie, zakreślonemu w art. 148 § 1 k.p.a., biorąc pod uwagę następujące fakty. Zdaniem SKO, strona znała podstawę wznowienia postępowania, na którą się powołała, jeszcze w czasie toczącego się postępowania w sprawie o cofnięcie zezwolenia. Ponieważ jednak instytucja wznowienia postępowania dotyczyć może wyłącznie decyzji ostatecznych, przeto za początek biegu terminu miesięcznego, wynikającego z art. 148 § 1 k.p.a., należało przyjąć – wedle oceny Kolegium – dzień [...] r. (data doręczenia decyzji Kolegium z dnia [...] r.). Termin ten kończył się zatem z upływem dnia [...] r. Tymczasem, jak przyjął organ, wniosek o wznowienie zawarty został dopiero w piśmie zainteresowanego, datowanym na dzień [...] r., a więc po terminie. W skardze do tutejszego Sądu strona wniosła o "Uchylenie postanowienia [...] w całości oraz nakazanie wznowienia postępowania", zarzucając temu orzeczeniu naruszenie prawa i podtrzymując wszystkie zarzuty formułowane we wcześniejszych pismach do Kolegium. W odpowiedzi strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości (między innymi), poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie – jak w niniejszym wypadku – w sprawach skarg na postanowienia kończące postępowanie (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; jednolity tekst: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej – w skrócie – "p.p.s.a."), w tym także na tego rodzaju postanowienia samorządowych kolegiów odwoławczych. Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego skontrolowanego orzeczenia, ale tylko w razie stwierdzenia co najmniej jednego z naruszeń prawa wymienionych w art. 145 § 1 p.p.s.a. Stosownie zaś do art. 134 § 1 tej ostatnio wymienionej ustawy, sąd – orzekając co prawda w granicach danej sprawy – nie jest jednak związany ani wnioskami skargi, ani też powołaną w niej podstawą prawną. Biorąc pod uwagę przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne należy stwierdzić, iż zaskarżone postanowienia SKO, odmawiające wznowienia postępowania, nie mogły być – w realiach tej konkretnej sprawy – utrzymane w obrocie prawnym. Trzeba mocno podkreślić, że doszło do ewidentnego naruszenia przez organ przepisu art. 148 § 1 k.p.a., dopuszczającego możliwość wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji, która uzyskała już walor orzeczenia ostatecznego, w ciągu miesiąca od dnia uzyskania przez zainteresowanego wiadomości o potencjalnej podstawie wznowienia. Nawet podzielając zapatrywanie organu co do tego, iż skarżący powziął informację o okoliczności, którą wskazuje na uzasadnienie swojego żądania, jeszcze w toku trwającego postępowania administracyjnego zakończonego cofnięciem zezwolenia, to trzeba mieć na uwadze konstrukcję, którą przyjęło przecież za podstawę swojego rozumowania samo Kolegium (wspierając się zresztą konkretnym judykatem wskazanym w uzasadnieniu kontrolowanego postanowienia), odnośnie do początkowego dnia biegu miesięcznego terminu zakreślonego w art. 148 § 1 k.p.a. Według Kolegium, bieg wspomnianego terminu rozpoczął się mianowicie w dniu [...] r. (data doręczenia stronie decyzji organu wyższego stopnia, wydanej w przedmiocie cofnięcia zezwolenia, a więc dzień, w którym decyzja ta stała się orzeczeniem ostatecznym), a kończył – z upływem dnia [...] r. Tymczasem pismo zainteresowanego, w którym wskazuje on – między innymi – przepis art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. jako podstawę prawną jednego z trzech żądań tam zawartych, datowane jest na dzień [...] r. (a wpłynęło do siedziby organu [...] b.r.). Zdaniem składu Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, obie te daty wskazują ponad wszelką wątpliwość na zachowanie terminu z art. 148 § 1 k.p.a. Mieszczą się bowiem w ramach czasowych wskazanych przez samo SKO jako okres, w którym wniosek o wznowienie należało złożyć. Za niedopuszczalny należy bowiem uznać zabieg zastosowany przez organ, a polegający na wezwaniu strony do "oświadczenia się", czy żąda również wznowienia postępowania, a następnie zignorowanie jednoznacznej w swojej treści odpowiedzi skarżącego, iż już w piśmie z dnia [...] r. żądał również wznowienia postępowania, a w konsekwencji – bezkrytyczne przyjęcie, że dopiero odpowiedź (datowana na dzień [...] r.) stanowi spóźniony wniosek o wznowienie postępowania. Kolegium nie dołączyło co prawda do dokumentacji sprawy przekazanej do Sądu swojego wezwania z dnia [...] r., ale zważywszy nawiązanie przez wnioskodawcę do art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. już w piśmie z dnia [...] r., to właśnie pismo należało bez wątpienia potraktować jako pierwotny wniosek o wznowienie, choć nieściśle sprecyzowany w tym akurat zakresie. Skoro Kolegium naruszyło przepis art. 148 § 1 k.p.a., co – z oczywistych powodów – miało wpływ na wadliwy kierunek podjętego rozstrzygnięcia, Sąd uchylił oba postanowienia odmawiające wznowienia postępowania (oba dotknięte są bowiem tą samą wadą procesową), zgodnie z dyspozycją art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a (punkt I wyroku). Natomiast orzeczenie pomieszczone w punkcie II znajduje uzasadnienie w art. 152 tej samej ustawy.