II OZ 628/13

Dnia 1 sierpnia 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Kamiński po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 maja 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 2648/12 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi S. C. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 września 2012 r. nr DON/ORZ/7101/1363/12 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 22 maja 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 2648/12, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), zw. dalej p.p.s.a., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi S. C. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 września 2012 r., nr DON/ORZ/7101/1363/12, w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia. W ocenie Sądu wniosek skarżącego, zawarty w skardze, nie zasługiwał na uwzględnienie. Skarżący ograniczył się w istocie do sformułowania wniosku bez wskazania jakichkolwiek przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Skarga nie zawierała osobnego uzasadnienia dotyczącego samego wniosku o wstrzymanie wykonania. Na tym etapie postępowania sąd nie analizuje i nie bada zasadności samej skargi a jedynie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Po drugie, nie wystarczy samo sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu, ponieważ we wniosku należy wskazać jakie konkretnie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i trudne do odwrócenia skutki zaistnieją w wyniku uiszczenia kary finansowej przez skarżącego. Strona skarżąca winna mieć na względzie, że co do zasady należności pieniężne podlegają zwrotowi, a zatem sam fakt uiszczenia przedmiotowej kary pieniężnej nie przesądza o zaistnieniu przesłanek, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Ponadto przedmiotem ochrony tymczasowej w postaci zastosowania instytucji wstrzymania wykonania mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie postępowania egzekucyjnego do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z treścią rozstrzygnięcia zawartego w tym akcie. Takim rozstrzygnięciem nie jest postanowienie w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, wydane na podstawie art. 61a k.p.a. Zaskarżone postanowienie ze względu na swój formalny charakter i zakres nie powoduje bezpośrednich skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Dotyczy wyłącznie kwestii procesowej, a więc nie rodzi żadnych praw, jak również nie nakłada na stronę obowiązków. Nie podlega zatem ochronie tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania. Od postanowienia Sądu Wojewódzkiego S. C. wniósł zażalenie. Zaskarżonemu postanowieniu w całości, zarzucono naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przyznanie stronie skarżącej ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły, wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Przesłanki, jakimi powinien kierować się sąd przy rozstrzyganiu wniosku o wstrzymanie wykonania w sposób wyczerpujący zostały określone w art. 61 § 3 p.p.s.a., w myśl którego są nimi: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki te należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. Jak przyjęto w judykaturze, Sąd rozpoznając wniosek nie dokonuje oceny merytorycznej skargi, bowiem takie działanie Sądu dokonywane w ramach posiedzenia niejawnego oznaczałoby niedopuszczalną ocenę legalności zaskarżonego aktu. Należy stwierdzić, że Sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji powinien uwzględniać wszystkie okoliczności nawet te niepodniesione we wniosku, o ile można je wyinterpretować na podstawie obowiązujących przepisów prawa oraz akt sprawy. W niniejszym postępowaniu przedmiotem sądowej kontroli jest postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 września 2012 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia. W tym miejscu należy podzielić pogląd Sądu pierwszej instancji, że tego rodzaju postanowienie oparte na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267), zw. dalej k.p.a., nie spełnia przesłanki wskazanej w art. 61 § 3 P.p.s.a. Postanowienie to, jak słusznie wskazał Sąd Wojewódzki, wywołuje jedynie skutki procesowe. Instytucja wstrzymania wykonania aktu lub czynności administracyjnej, przewidziana w art. 61 § 3 p.p.s.a., dotyczy natomiast takich aktów administracyjnych i czynności, których wykonanie może spowodować szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Uwzględniając całość powyższych rozważań należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym postanowieniem z dnia 22 maja 2013 r. prawidłowo odmówił wstrzymania wykonania postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 września 2012 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.