VIII SA/Wa 604/12
WyrokWSA w Warszawie2012-12-27
Skład orzekający: Sławomir Fularski, Leszek Kobylski, Justyna Mazur
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Główny Lekarz Weterynarii prawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze, uznając spółkę M. za niebędącą stroną postępowania, mimo że spółka A. działała jako jej przedstawiciel bezpośredni?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Główny Lekarz Weterynarii błędnie umorzył postępowanie odwoławcze, uznając spółkę M. za niebędącą stroną. Spółka M. była właścicielem przesyłki i posiadała interes prawny w postępowaniu, a spółka A. działała jako jej przedstawiciel bezpośredni. Organ odwoławczy powinien był rozpoznać odwołanie spółki M. merytorycznie, a nie umarzać postępowanie.Stan faktyczny
Spółka A., działając z upoważnienia spółki M., dokonała zgłoszenia celnego przesyłki skór bydlęcych. Graniczny Lekarz Weterynarii nakazał odesłanie przesyłki z powodu nieprawidłowości w dokumentach. Spółka M. wniosła odwołanie, twierdząc, że spółka A. działała jako jej przedstawiciel. Główny Lekarz Weterynarii umorzył postępowanie odwoławcze, uznając spółkę M. za niebędącą stroną. Spółki M. i A. wniosły skargi do WSA w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Lekarza Weterynarii, stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia, i zasądził koszty postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Justyna Mazur, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 grudnia 2012 r. sprawy ze skarg Zakładu Garbarskiego [...] C. M., R. M., J. [...] R. sp. j. oraz M. C., A. N. "[...]" s.c. na decyzję Głównego Lekarza Weterynarii z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania 1) uchyla zaskarżoną decyzję Głównego Lekarza Weterynarii z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Głównego Lekarza Weterynarii na rzecz skarżącej Zakładu Garbarskiego [...] C. M., R. M., J. [...] R. sp. j. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 4) zasądza solidarnie od Głównego Lekarza Weterynarii na rzecz skarżących M. C. i A. N. "[...]" s.c. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Graniczny Lekarz Weterynarii w G. (dalej także jako "organ pierwszej instancji") decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...], działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U.
z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako "K.p.a."), art. 34 ust. 2 pkt 1, art. 10 ust. 3 pkt 1 lit. b i art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2003 r. o weterynaryjnej kontroli granicznej (Dz. U. z 2003 r. nr 165, poz. 1590, z późn. zm., dalej jako "ustawa
o weterynaryjnej kontroli granicznej") nakazał A. A. N., M.C. s.c. (dalej jako "spółka A.") odesłanie przesyłki poza terytorium Unii Europejskiej w nieprzekraczalnym terminie do dnia [...] czerwca 2012 r.
W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że spółka A. dokonała zgłoszenia przesyłki pochodzącej z N. umieszczonej w kontenerze zawierającym skóry bydlęce solone. Podczas kontroli granicznej dokumentów towarzyszących przedmiotowej przesyłce stwierdzono nieprawidłowości. Kolejna kopia dokumentu prezentowanego jako świadectwo zdrowia, zawsze z pierwotną datą wystawienia i tym samym numerem lecz bez adnotacji, że jest to dokument wystawiony w miejsce pierwotnego budzi bowiem uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości sposobu wystawienia oraz związanych z tym okoliczności. Ujawnione podczas kontroli uchybienia zarówno w sposobie wystawienia świadectwa zdrowia, jak również
w sposobie wystawienia świadectwa zamiennego nie pozwalają na przyjęcie, że nie zachodzą w tym względzie nieprawidłowości. Wobec powyższego organ orzekł
o odesłaniu przesyłki oraz pouczył, że w wypadku braku wskazania przez osobę odpowiedzialną za przesyłkę miejsca do jakiego winna zostać odesłana przesyłka, zostanie wydana decyzja o jej zniszczeniu.
Odwołanie od powyższej decyzji z wnioskiem o jej uchylenie w całości zostało złożone przez Zakład Garbarski "M." C.M., R.M., K.R. spółka jawna z siedzibą w Z. (dalej jako "odwołująca" lub "spółka M.").
W uzasadnieniu wskazano, że zgłoszenia przedmiotowej przesyłki dokonała spółka A. działając z upoważnienia spółki M.. Zdaniem odwołującej przedstawianie kolejnych (poprawianych) świadectw z niezmienioną datą i znakiem jest jedynie drobnym uchybieniem, omyłką i w żadnym razie nie było działaniem mającym na celu wprowadzenie w błąd służb granicznych w Polsce.
Główny Lekarz Weterynarii (dalej także jako "organ odwoławczy" lub "organ drugiej instancji") decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r., znak [...] po rozpoznaniu ww. odwołania, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. umorzył postępowanie odwoławcze.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy zauważył, że zgodnie art. 28 K.p.a. stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Z przepisów ustawy o weterynaryjnej kontroli granicznej wynika, że stroną postępowania w przedmiocie weterynaryjnej kontroli granicznej, a tym samym adresatem podjętych decyzji administracyjnych, jest osoba odpowiedzialna za przesyłkę.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 13 ww. ustawy osobą odpowiedzialną za przesyłkę jest osoba fizyczna, osoba prawna albo inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, która zgodnie z przepisami prawa celnego odpowiada za przesyłkę, we wszystkich przypadkach przewidzianych w tych przepisach, a także przedstawiciel takich osób w rozumieniu przepisów prawa celnego, jeżeli nałożono na niego taką odpowiedzialność, w zakresie czynności kontrolnych przewidzianych ustawą. W oparciu o rozporządzenie Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. UE L 302
z 19.10.1992, str. 1 - 5, z późn. zm., Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 2, t. 4, str. 307, dalej jako rozporządzenie Rady nr 2913/92) osobą odpowiedzialną za przesyłkę jest osoba, która dokonuje zgłoszenia celnego we własnym imieniu albo osoba, w której imieniu dokonywane jest zgłoszenie celne. Zarówno przepisy ustawy
o weterynaryjnej kontroli granicznej, jak również Wspólnotowy Kodeks Celny dopuszczają możliwość, aby zgłaszający przesyłkę działał przez swojego przedstawiciela.
Następnie organ drugiej instancji wyjaśnił, że w oparciu o art. 5 rozporządzenia Rady nr 2913/92 każda osoba ma prawo do działania przez przedstawiciela reprezentującego ją przed organami celnymi, celem spełnienia wszelkich czynności
i formalności przewidzianych przepisami prawa celnego. Przepisy przewidują przedstawicielstwo bezpośrednie i pośrednie. Idea przedstawicielstwa bezpośredniego polega na tym, że przedstawiciel działa w imieniu i na rzecz innej osoby, co oznacza, że powinien otrzymać decyzję, ale nie jest uznawany za stronę postępowania i to on nie powinien być adresatem podejmowanych decyzji. Przedstawicielstwo pośrednie natomiast występuje, gdy przedstawiciel działa we własnym imieniu, lecz na rzecz innej osoby. W takiej sytuacji uznaje się go za dodatkową stronę postępowania i jest on również adresatem decyzji. W świetle obowiązujących przepisów kluczowe jest, aby przedstawiciel był umocowany do reprezentowania. Konieczne jest także zgłoszenie przez przedstawiciela faktu wykonywania działalności na rzecz osoby reprezentowanej, a także sprecyzowanie czy jest to przedstawicielstwo bezpośrednie czy pośrednie.
W sytuacji, gdy przedstawiciel nie dopełni powyższych obowiązków, a mianowicie nie zadeklaruje faktu wykonywania działalności w imieniu lub na rzecz innej osoby albo zadeklaruje, że działa w imieniu lub na rzecz innej osoby, nie będąc faktycznie umocowanym do takiej reprezentacji, traktowany jest jako osoba działająca we własnym imieniu i na własną rzecz. W związku z tym, że Wspólnotowy Kodeks Celny nie przewiduje specjalnej formy udzielania pełnomocnictwa, w polskim porządku prawnym do udzielenia pełnomocnictwa zastosowanie mają przepisy K.p.a., co oznacza, że pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie. Organy inspekcji weterynaryjnej mogą żądać przedstawienia dowodów potwierdzających prawo do występowania
w charakterze przedstawiciela.
Dalej organ odwoławczy podniósł, że Graniczny Lekarz Weterynarii w G. na podstawie art. 13 ust. 1 ustawy o weterynaryjnej kontroli granicznej poddał przesyłkę, zgłoszoną przez spółkę A., zawierającą skóry surowe bydlęce mokrosolone, kontroli dokumentów, kontroli tożsamości i kontroli fizycznej. Odwołująca wskazuje, że spółka A. działała z jej upoważnienia, jednak ani akta sprawy przekazane przez organ pierwszej instancji ani zebrany w sprawie materiał dowodowy nie potwierdzają takiego stanu rzeczy. Z analizy akt sprawy nie wynika, żeby spółka A. zgłosiła fakt, że działa na rzecz spółki M.. Dlatego też organ drugiej instancji zwrócił się do odwołującej o przesłanie oryginału pełnomocnictwa udzielonego spółce A. oraz oryginału dokumentu potwierdzającego jego cofnięcie. Jednakże odwołująca nie przedstawiła przedmiotowych dokumentów. Jedynie w piśmie z dnia [...] maja 2012 r. pełnomocnik spółki M. podniósł, że "brak w aktach sprawy takiego pełnomocnictwa świadczy jak najgorzej o staranności i kompetencji Granicznego Lekarza Weterynarii
w G.". Zdaniem organu odwoławczego nie można jednak zgodzić się z takim stwierdzeniem, gdyż, jak to zostało wyżej wskazane, organy inspekcji weterynaryjnej mogą (ale nie muszą) żądać przedstawienia dowodów potwierdzających prawo do występowania w charakterze przedstawiciela. To zaś obowiązkiem przedstawiciela jest zgłoszenie faktu wykonywania działalności na rzecz osoby reprezentowanej. W sytuacji, gdy do takiego zgłoszenia nie dojdzie, zgłaszający jest traktowany jako osoba działająca we własnym imieniu i na własną rzecz.
W świetle wyżej przytoczonych przepisów i okoliczności sprawy organ drugiej instancji stwierdził, że spółka M. nie jest osobą odpowiedzialną za przesyłkę, a tym samym stroną postępowania. W związku z tym spółka M. nie jest uprawniona do złożenia odwołania w niniejszej sprawie. W takim stanie rzeczy w oparciu o art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. zasadne jest umorzenie postępowania odwoławczego. Zgodnie ze stanowiskiem doktryny i utrwalonym orzecznictwem do umorzenia postępowania odwoławczego na podstawie ww. przepisu dochodzi, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe, to jest w sytuacji, gdy wnoszący odwołanie twierdzi, że jest stroną postępowania, a organ odwoławczy nie zweryfikował pozytywnie tego twierdzenia
w toku postępowania odwoławczego lub gdy strona cofnęła odwołanie.
Skargi na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie zostały wniesione zarówno przez spółkę M., jak i spółkę A..
Spółka M. reprezentowana przez adwokata zaskarżonej decyzji w swojej skardze zarzuciła:
- naruszenie art. 5 ust. 4 rozporządzenia Rady nr 2913/92 poprzez błędne zastosowanie tego przepisu
- naruszenie art. 28 w zw. z art. 127 § 1 w zw. z art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. mające istotny wpływ na wynik toczącego się postępowania poprzez pominięcie jej jako strony postępowania.
- naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, 8, 11 K.p.a. mające istotny wpływ na podjęte rozstrzygnięcie poprzez niepodjęcie działań do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu właścicieli przesyłki, co
w konsekwencji doprowadziło do utraty zaufania obywateli do organów Państwa.
Mając na względzie wskazane zarzuty wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.
W uzasadnieniu skargi skarżąca spółka M. zaznaczyła, że była i nadal
jest właścicielem przesyłki. Spółka A. jako agencja celna była natomiast przedstawicielem spółki M.. Spółka M. udzieliła ww. agencji upoważnienia do dokonania czynności z zakresu kontroli celnej. Zgodnie z przepisami Wspólnotowego Kodeksu Celnego oraz polskiego Prawa celnego przedstawicielstwo agencji celnej jest przedstawicielstwem bezpośrednim, tzn. przedstawiciel taki działa na rzecz i w imieniu innej osoby.
Zdaniem pełnomocnika skarżącej, w przypadku gdyby organ powziął wątpliwości, to zgodnie z art. 5 ust. 5 rozporządzenia Rady nr 2913/92 może zażądać od każdej osoby oświadczającej, że działa w imieniu lub na rzecz innej osoby, przedstawienia dowodów potwierdzających jej prawo do występowania w charakterze przedstawiciela. Faktem jest brak wątpliwości ze strony organu co do występowania w charakterze przedstawiciela - gdyby takie wątpliwości powziął to zgodnie z art. 5 ust. 5 ww. rozporządzenia mógł, a nawet powinien zażądać od spółki A. dowodów (dokumentu upoważniającego) potwierdzających jej prawo do występowania w takim właśnie charakterze. Zwrócić bowiem należy uwagę na fakt, że w świadectwie zdrowia jako właściciel przesyłki figuruje spółka M.. Zgodnie zaś z art. 28 K.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Ze statusem tym wiąże się szereg uprawnień. Wśród nich jest również możliwość wniesienia odwołania.
Spółka M. nadal ma więc interes prawny w toczącym się postępowaniu - jest bowiem właścicielem przedmiotowej przesyłki. Z tego też powodu organ błędnie uznał, że nie przysługuje jej status strony. Skoro spółka A. była jedynie przedstawicielem spółki M., organ drugiej instancji powinien był zauważyć ten fakt, bowiem został poinformowany o wypowiedzeniu pełnomocnictwa dla ww. agencji celnej. Błędne "wykluczenie" spółki M. jako strony postępowania skutkowało umorzeniem przez Głównego Lekarza Weterynarii postępowania odwoławczego. Pozbawienie skarżącej możliwości występowania w tymże postępowaniu jest rażącym naruszeniem przepisów postępowania, co winno skutkować stwierdzeniem nieważności obydwu decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.
Natomiast spółka A. w swojej odrębnej skardze, również reprezentowana przez adwokata, zaskarżonej decyzji zarzuciła obrazę przepisów:
I. prawa materialnego, tj.:
1) art. 2 ust. 1 pkt 13 ustawy o weterynaryjnej kontroli granicznej poprzez uznanie, że jej wspólnicy są podmiotami odpowiedzialnymi za przesyłkę, a nie działającymi jako przedstawiciel spółki M.,
2) art. 4 pkt 18 rozporządzenia Rady nr 2913/92 poprzez błędną jego wykładnię
i uznanie, że wspólnicy spółki A. dokonywali zgłoszenia celnego we własnym imieniu, a nie w imieniu spółki M.,
3) art. 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady nr 2913/92 poprzez błędną jego wykładnię
i uznanie, że wspólnicy spółki A. nie działali jako przedstawiciel bezpośredni spółki M.,
4) art. 5 ust. 4 rozporządzenia Rady nr 2913/92 poprzez błędną jego wykładnię
i uznanie, że wspólnicy spółki A. nie zgłosili faktu wykonywania działalności na rzecz spółki M.,
II. prawa procesowego, tj.:
1) art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. w związku z art. 28 K.p.a. poprzez uznanie, że spółka M. nie jest stroną postępowania,
2) art. 107 § 1 K.p.a. poprzez niewłaściwe zaadresowanie zaskarżonej decyzji,
3) art. 33 § 1 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie faktu, że skarżący działali jedynie jako pełnomocnicy spółki M..
W oparciu o przedstawione zarzuty, wspólnicy spółki A. wnieśli o uchylenie decyzji organów obu instancji lub uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy Głównemu Lekarzowi Weterynarii do ponownego rozpoznania w celu wydania decyzji adresowanej do właściwego podmiotu oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżących wspólników spółki A. wskazał, że nie mają oni legitymacji biernej do bycia adresatem zaskarżonej decyzji. Skarżący działali bowiem na podstawie upoważnień udzielonych przez spółkę M..
Decyzję nakazującą odesłanie przesyłki poza terytorium Unii Europejskiej organ skierował do spółki A., zamiast do jej mocodawcy - spółki M.. Tym samym organ pierwszej instancji naruszył art. 4 pkt 18 rozporządzenia Rady nr 2913/92, uznając skarżących za osoby dokonujące zgłoszenia celnego we własnym imieniu.
Autor skargi podniósł, że pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. spółka M. cofnęła skarżącym pełnomocnictwo i zdecydowała o wniesieniu odwołania we własnym imieniu. Jest to jednoznaczne ze wskazaniem siebie jako zainteresowanego przebiegiem oraz wynikiem postępowania. Odwołanie pełnomocnictwa nastąpić może
w formie dowolnej. Zasadniczo możliwe jest więc również dorozumiane odwołanie pełnomocnictwa. Istotne jest, że fakt odwołania pełnomocnictwa przez spółkę M. był organowi drugiej instancji znany z urzędu, bowiem w dniu [...] maja 2012 r. do Głównego Inspektoratu Weterynarii wpłynęło drogą elektroniczną pismo spółki M. informujące o cofnięciu pełnomocnictwa skarżącym do reprezentowania przed Granicznym Lekarzem Weterynarii. Dodatkowo, przyjąć należy, że samo wniesienie odwołania przez spółkę M. oznaczało, że podmiot ten postanowił działać dalej
w swoim imieniu, bez udziału pełnomocnika. Wniesienie odwołania przez spółkę A. s.c. byłoby więc działaniem bez upoważnienia jako falsus procurator. W takiej natomiast sytuacji organ miał obowiązek wezwać spółkę M. do zajęcia jednoznacznego stanowiska w przedmiocie upoważnienia spółki A. do jej reprezentowania przed organem inspekcji weterynaryjnej.
Nadto pełnomocnik skarżących wspólników spółki A. zarzucił brak konsekwencji w toku rozumowania organu drugiej instancji. Z jednej bowiem strony organ podnosi, że na mocy przepisów ustawy o weterynaryjnej kontroli granicznej skarżący byli podmiotem odpowiedzialnym za przesyłkę. Z drugiej jednak strony, organ powołuje się na przepisy Wspólnotowego Kodeksu Celnego, według którego osobą odpowiedzialną za przesyłkę jest osoba, która dokonuje zgłoszenia celnego we własnym imieniu albo osoba, w której imieniu dokonywane jest zgłoszenie.
W przedmiotowym postępowaniu ma miejsce sytuacja, gdzie skarżący działali w imieniu osoby trzeciej, czyli z przedstawicielstwem bezpośrednim. Nie jest winą skarżących brak upoważnienia w aktach sprawy, jeśli organ mimo załączenia upoważnienia do akt, uznał je za zbędne.
Twierdzenie organu odwoławczego, że spółka M. nie jest osobą odpowiedzialną za przesyłkę, a tym samym nie jest stroną postępowania jest sprzeczne zarówno ze stanem faktycznym, jak i przepisami prawa. Wszak z konosamentu wynika jasno, że odbiorcą ładunku jest spółka M.. Podobnie, ze Wspólnotowego Świadectwa Weterynaryjnego dla wwozu i przewozu (CVED) wynika, że zarówno importerem, jak i odbiorcą ładunku jest spółka M.. Spółka A. jest wprawdzie osobą odpowiedzialną za ładunek, jednakże tylko w ograniczonym zakresie, wskazanym w upoważnieniu. W związku z powyższym, nie było możliwe wykonanie przez spółkę A. decyzji organu pierwszej instancji nakazującej odesłanie przesyłki, bowiem spółka A. nie była nigdy dysponentem tego ładunku. Zatem nie była również podmiotem legitymowanym ani uprawnionym do wykonania decyzji organu pierwszej instancji. Natomiast organowi drugiej instancji należy zarzucić umorzenie postępowania, bowiem w dacie wydania decyzji umarzającej miał on wiedzę o odwołaniu przez spółkę M. skarżącym pełnomocnictwa.
W odpowiedzi na ww. skargi organ odwoławczy wniósł o ich oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację w sprawie.
Postanowieniem Sądu wydanym na rozprawie w dniu [...] grudnia 2012 r. ww. sprawy zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej
i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Mając na uwadze ww. kryteria kontroli sądowej stwierdzić należy, że
skargi zasługują na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja wydana została
z naruszeniem prawa w stopniu mającym wpływ na treść rozstrzygnięcia. Tym samym, niezbędnym stało się wyeliminowanie z porządku prawnego przedmiotowej decyzji.
Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest czy zasadne było umorzenie przez organ postępowania odwoławczego w związku z tym, że spółka M. nie jest stroną tego postępowania, a tym samym nie jest uprawniona do złożenia odwołania.
Zdaniem Sądu zasadne są zarzuty zawarte w obydwu skargach dotyczące naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. w związku z art. 28 K.p.a. poprzez uznanie przez organ odwoławczy, że spółka M. nie jest stroną postępowania. Powyższe zaś naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W sytuacji bowiem gdyby organ nie uznał w błędny sposób, że spółka M. nie jest stroną postępowania, zobowiązany byłby do merytorycznego rozpoznania złożonego przez nią odwołania. Niewątpliwie spółka M. ma bowiem interes prawny
w toczącym się postępowaniu - jest przecież właścicielem przesyłki dostarczonej statkiem z N., zawierającej skóry surowe bydlęce mokrosolone, której to odesłanie poza terytorium Unii Europejskiej nakazał organ pierwszej instancji. Potwierdza to zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a w szczególności Wspólnotowe Świadectwo Weterynaryjne dla wwozu i przewozu (CVED) z którego to wynika, że zarówno importerem, jak i odbiorcą przedmiotowej przesyłki jest spółka M., a nie spółka A., którą to właśnie organ uważa za stronę postępowania. Trudno więc w takiej sytuacji odmówić przymiotu strony spółce M., bowiem zgodnie z art. 28 K.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Słusznie zauważa organ, że zarówno przepisy ustawy o weterynaryjnej kontroli granicznej, jak również Wspólnotowy Kodeks Celny dopuszczają możliwość, aby zgłaszający przesyłkę działał przez swojego przedstawiciela. Z art. 4 pkt 18 rozporządzenia Rady nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny wynika, że "zgłaszający" oznacza osobę, która dokonuje zgłoszenia celnego we własnym imieniu, albo osobę, w której imieniu dokonywane jest zgłoszenie celne.
Jak zaś wynika z upoważnień załączonych do skargi wspólników spółki A., spółka ta jako agencja celna była jedynie upoważniona do działania
w formie przedstawicielstwa bezpośredniego w imieniu skarżącej spółki M.. Przedstawicielstwo agencji celnej jest zaś przedstawicielstwem bezpośrednim, tzn. przedstawiciel taki działa na rzecz i w imieniu innej osoby. Tak więc, spółka M. udzieliła ww. agencji upoważnienia do dokonania czynności z zakresu kontroli celnej.
Przedmiotowe upoważnienia zostały wystawione w dniu [...] marca 2012 r., a więc przed zgłoszeniem ww. przesyłki które miało miejsce w dniu [...] marca 2012 r. Fakt, że ww. upoważnienia nie znajdują się w aktach administracyjnych sprawy przekazanych przez organ, zdaniem Sądu nie może jednak automatycznie oznaczać, że spółka A. dokonując zgłoszenia przesyłki działała we własnym imieniu i na własną rzecz. Ta bowiem kwestia, zwłaszcza w świetle zarzutów zawartych w skardze wspólników spółki A. dotyczących tego, że organ mimo załączenia upoważnienia do akt uznał je za zbędne, winna wymagać szczegółowego wyjaśnienia w przeprowadzonym przez organ postępowaniu. Bezsporne jest bowiem, że z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynikało, że zgłaszający przesyłkę i jej odbiorca czy też importer to nie ta sama osoba. Organ nie podjął jednak żadnych czynności w celu wyjaśnienia czy zgłaszający przesyłkę działa we własnym imieniu, czy też w imieniu innej osoby, czym uchybił art. 7 i art. 77 K.p.a.
Istotne jest również, że spółka M. pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. cofnęła ww. agencji celnej pełnomocnictwo i zdecydowała o wniesieniu odwołania we własnym imieniu. Zgodzić się więc należy ze skarżącymi, że jest to jednoznaczne ze wskazaniem siebie jako zainteresowanego przebiegiem oraz wynikiem postępowania. Odwołanie pełnomocnictwa nastąpić może zaś w formie dowolnej - nawet w sposób dorozumiany.
Faktem jest więc, że odwołanie przez spółkę M. pełnomocnictwa udzielonego wspólnikom spółki A. było organowi drugiej instancji znane z urzędu, bowiem w dniu [...] maja 2012 r. - tj. przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie - do tego organu wpłynęło drogą elektroniczną pismo informujące o cofnięciu pełnomocnictwa. Nadto, już samo wniesienie odwołania przez spółkę M. oznaczało, że podmiot ten postanowił działać dalej w swoim imieniu, bez udziału pełnomocnika.
Z uwagi na powyższe, w ocenie Sądu, organ drugiej instancji powinien więc zauważyć fakt wypowiedzenia pełnomocnictwa dla ww. agencji celnej i uznać za stronę postępowania spółkę M.. Skoro zaś organ pomimo tego wydał jednak decyzję
o umorzeniu postępowania odwoławczego, uznając je za bezprzedmiotowe - z uwagi na złożenie odwołania przez podmiot nie będący stroną - to niewątpliwie uchybił przepisowi art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. w związku z art. 28 K.p.a.
Ze znajdującego się w aktach sprawy dokumentu jakim jest Wspólnotowe Świadectwo Weterynaryjne dla wwozu i przewozu (CVED) wynika wprawdzie, że spółka A. jest osobą odpowiedzialną za ładunek. Zdaniem Sądu organ błędnie jednak
z tego powodu wywodzi, że to właśnie ten podmiot ma uprawnienia strony w niniejszym postępowaniu. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 1 pkt 13 ustawy o weterynaryjnej kontroli granicznej osobą odpowiedzialną za przesyłkę jest osoba fizyczna, osoba prawna albo inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, która zgodnie
z przepisami prawa celnego odpowiada za przesyłkę, we wszystkich przypadkach przewidzianych w tych przepisach, a także przedstawiciel takich osób w rozumieniu przepisów prawa celnego, jeżeli nałożono na niego taką odpowiedzialność, w zakresie czynności kontrolnych przewidzianych ustawą. Wypada zaś zauważyć, że spółka A. jest wprawdzie osobą odpowiedzialną za ładunek, jednakże jak słusznie wskazują skarżący ma to miejsce jedynie w ograniczonym zakresie, wskazanym
w upoważnieniu udzielonym przez spółkę M.. Nadto - co również jest bardzo istotne - spółka A. nie była przecież dysponentem przesyłki, a zatem nie była również podmiotem legitymowanym ani uprawnionym do wykonania decyzji organu pierwszej instancji nakazującej jej odesłanie poza terytorium Unii Europejskiej.
W ponownym postępowaniu organ, mając na uwadze powyższe uwagi Sądu oraz art. 153 p.p.s.a. winien więc uznać skarżącą spółkę M. za stronę i rozpoznać merytorycznie jej odwołanie złożone w sprawie dotyczącej odesłania przesyłki poza granice Unii Europejskiej.
Mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a, orzekł jak w pkt 1 wyroku. Na podstawie art. 152 p.p.s.a Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia. O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd postanowił na mocy art. 200, art. 205 § 2 oraz art. 209 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U nr 163, poz. 1348 ze zm.), gdyż obydwie skarżące strony były reprezentowane przed Sądem przez adwokatów.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło