II FZ 388/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bogusław Dauter po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 20 marca 2013 r. sygn. akt I SA/Lu 951/12 w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi M. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 19 września 2012 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej postanawia oddalić zażalenie. 1. Postanowieniem z 20 marca 2013 r., I SA/Lu 951/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił zażalenie na postanowienie z 28 grudnia 2012 r. w sprawie ze skargi M. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z 19 września 2012 r. w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia sąd pierwszej instancji wskazał, że postanowieniem z 28 grudnia 2012 r. skarga została odrzucona. Radca prawny, reprezentujący skarżącego, złożył zażalenie na postanowienie odrzucające skargę. Sąd początkowo potraktował złożone zażalenie jako skargę kasacyjną, by umożliwić stronie rozpatrzenie złożonego środka odwoławczego. Jednak pełnomocnik w piśmie z 14 lutego 2013 r. jednoznacznie stwierdził, że złożył zażalenie na postanowienie odrzucające skargę, nie skargę kasacyjną. Postanowienie odrzucające skargę jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie przed sądem pierwszej instancji. Natomiast art. 220 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej jako: "P.p.s.a.") określa, w jakich sytuacjach zażalenia są wolne od wpisu, a nie od jakich orzeczeń przysługuje zażalenie. Wolą radcy prawnego, reprezentującego skarżącego, było złożenie zażalenia na postanowienie odrzucające skargę. Takie zażalenie sąd ocenił jako niedopuszczalne w rozumieniu art. 178 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. 2. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący zarzucił naruszenie: "art. 173 § 1 , art. 194 § 1 i art. 220 § 3 i 4 P.p.s.a. poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, iż zgodnie z art. 173 § 1 P.p.s.a. postanowienie o odrzuceniu skargi jest orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie, a więc przysługuje od niego tylko i wyłączne skarga kasacyjna. Wobec tego wniesione przez skarżącego zażalenie jako niedopuszczalny środek zaskarżenia podlega odrzuceniu w myśl art. 178 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a." Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3. Istota zażalenia sprowadza się do kwestionowania stanowiska sądu co do rodzaju środka zaskarżenia przysługującego od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego odrzucającego skargę. Przyjmuje się, że środkiem takim, zgodnie z art. 173 § 1 P.p.s.a., jest wyłącznie skarga kasacyjna. W wyroku z 6 maja 2005 r. (FSK 2160/04) Naczelny Sąd Administracyjny skonstatował problem relacji między wskazanym przepisem a art. 220 § 4 P.p.s.a. w sposób, który oddaje najpełniej utrwaloną linię orzeczniczą stwierdzając, że art. 220 § 4 P.p.s.a. nie daje podstaw do wyprowadzenia wniosku, iż środkiem zaskarżenia postanowień odrzucających skargę z powodu nieuzupełnienia jej braków formalnych bądź nieuiszczenia w terminie wpisu od niej jest zażalenie. W uzasadnieniu tego wyroku podkreślono, że regulacja art. 220 § 4 P.p.s.a. zwalnia od wpisu zażalenia od zarządzeń przewodniczącego o pozostawieniu pisma bez rozpoznania lub postanowień sądu o odrzuceniu środków prawnych wymienionych w § 3. Ponieważ w tym paragrafie wymieniono różne środki prawne nie można uznać, że tak ogólne odesłanie do nich determinuje wybór środka zaskarżenia postanowień kończących postępowanie przed sądem pierwszej instancji, który przecież jednoznacznie określony został w art. 173 § 1 P.p.s.a. Pogląd ten należy w pełni zaaprobować i w odniesieniu do zarzutów zażalenia podkreślić, że ustawa, co jest zasadą, nie dopuszcza konkurencji środków zaskarżenia. O właściwym rozumieniu prawa do sądu i poszanowaniu gwarancji strony skarżącej świadczy natomiast potraktowanie przez sąd pierwszej instancji wniesionego zażalenia jako skargi kasacyjnej, gdyż w istocie to treść środka zaskarżenia nie zaś jego nazwa determinuje jego właściwy charakter. Wobec jednoznacznego stwierdzenia pełnomocnika, że złożył zażalenie na postanowienie odrzucające skargę, a nie skargę kasacyjną, sąd pierwszej instancji prawidłowo na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. uznał zażalenie jako niedopuszczalne. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.