II GSK 1211/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-09-30
Skład orzekający: Janusz Zajda, Zbigniew Czarnik, Zofia Przegalińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo nałożył karę pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, uwzględniając wszystkie okoliczności sprawy, w tym możliwość umorzenia postępowania na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy zmieniającej Prawo o ruchu drogowym?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Głównego Inspektora Transportu Drogowego, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił decyzje organów obu instancji. Sąd uznał, że organy dopuściły się naruszenia zasad postępowania dowodowego, w szczególności art. 80 k.p.a., poprzez jednostronną ocenę materiału dowodowego i pominięcie istotnych okoliczności, które mogły przemawiać za umorzeniem postępowania na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy zmieniającej Prawo o ruchu drogowym. Brak pouczenia kierowcy o możliwości ponownego zważenia pojazdu oraz niewłaściwa ocena dowodów dotyczących należytej staranności przedsiębiorcy i jego wpływu na powstanie naruszenia, stanowiły podstawę do uchylenia decyzji.Stan faktyczny
Inspekcja Transportu Drogowego zatrzymała do kontroli pojazd nienormatywny, stwierdzając przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi. Główny Inspektor Transportu Drogowego nałożył na D. J. karę pieniężną w wysokości 44.500 zł. D. J. wniósł skargę do WSA, argumentując, że dołożył należytej staranności i poinformował kierowcę o zakazie przeładowania, a kierowca nie został pouczony o możliwości ponownego zważenia pojazdu. WSA uchylił decyzje organów obu instancji, uznając naruszenie zasad postępowania dowodowego i brak podstaw do nałożenia kary.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Zasądzono od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz D. J. kwotę 1200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Janusz Zajda Sędziowie sędzia del. WSA Zbigniew Czarnik (spr.) sędzia NSA Zofia Przegalińska Protokolant Milena Budna po rozpoznaniu w dniu 30 września 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 4 stycznia 2013 r. sygn. akt VI SA/Wa 1998/12 w sprawie ze skargi D. J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2012 r.; nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz D. J. kwotę 1200 (tysiąc dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. (dalej: WSA w W. lub Sąd I instancji) wyrokiem z dnia 4 stycznia 2013 r. o sygn. akt VI SA/Wa 1998/12, po rozpoznaniu sprawy ze skargi D. J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] nakładającą karę pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym, uchylił decyzję zaskarżoną i decyzję organu I instancji, orzekł o niewykonywaniu uchylonych decyzji oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego koszty postępowania.
I
Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd I instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia.
W dniu [...] listopada 2011 r. na drodze wojewódzkiej nr [...] w G. inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego zatrzymali do kontroli trzyosiowy pojazd marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą o nr rej. [...], którym J. P. Ch. wykonywał na rzecz D. J. transport drogowy wapnia [...] na budowę autostrady [...]. W toku kontroli ustalono przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu wraz z naczepą na drogę, przesłuchano kierowcę jako świadka i sporządzono protokół o nr [...], podpisany przez kierowcę bez uwag.
Decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej: k.p.a., art. 13g ust. 1, 13g ust. 1b pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 260 ze zm.), art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.) i art. 5 ust. 2 w zw. z art. 8 pkt 1 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 222, poz. 1321), dalej: ustawa zmieniająca p.r.d. utrzymał w mocy decyzję Ł. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] nakładającą na D. J. karę pieniężną w wysokości 44.500 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym. Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, że pojazd oraz naczepę zważono prawidłowo, z wykorzystaniem zalegalizowanych wag. Ważenia dokonano jednokrotnie, a kierowca nie wnosił o ponowne ważenie i nie kwestionował wyników tej czynności. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji zasadnie nie znalazł podstaw do zastosowania w tej sprawie art. 5 ust. 2 ustawy zmieniającej p.r.d. i nie umorzył postępowania, ponieważ D. J. nie przedłożył dowodów wskazujących, że dochował należytej staranności w realizacji skontrolowanego przejazdu, i że nie miał wpływu na powstałe naruszenie.
W skardze do WSA w W. D. J. wniósł o uchylenie decyzji organu II instancji. Argumentował, że nie ponosi odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie prawa, ponieważ dołożył należytej staranności i poinformował na piśmie kierowcę wykonującego przejazd, by nie przeładowywał pojazdu, natomiast kierowca w troku kontroli nie został pouczony o możliwości powtórnego zważenia pojazdu. Skarżący wskazał również na wady protokołu kontroli z dnia [...] listopada 2011 r.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wyrokiem z dnia 4 stycznia 2013 r. WSA w W. skargę uwzględnił.
Sąd I instancji uznał, że organy naruszyły zasady prowadzenia postępowania dowodowego, w tym m.in. art. 80 k.p.a. Sąd przyjął, że skoro wyniki ważenia pojazdu znacznie przekraczały dopuszczalne normy, to w tej sytuacji kontrolerzy powinni pouczyć kierowcę, że ma możliwość wnioskowania o powtórne jego zważenie. Brak pouczenia kierowcy w tym zakresie nie mógł skutkować nałożeniem kary pieniężnej na skarżącego. Ponadto Sąd wskazał, że organy nieprawidłowo pominęły zeznania kierowcy, opierając się tylko na fakcie, że nie wniósł on uwag do protokołu kontroli. Kierowca jednoznacznie zeznał, że pracodawca zakazał mu wykonywania przewozu przeładowanym pojazdem, oraz że samodzielnie zdecydował o dokonaniu przejazdu tym pojazdem.
W ocenie Sądu skarżący wykazał, że jako pracodawca wymagał od kierowców przestrzegania przepisów prawa. Zatrudnieni przez niego kierowcy podpisali zakaz z dnia [...].11.2010 r., dotyczący przeładowania masy całkowitej zespołów pojazdów powyżej tonażu wyszczególnionego w dowodzie rejestracyjnym, zakaz przekraczania dopuszczalnych nacisków na osi na odpowiednich drogach. Uszło uwadze organów, że dokument ten pozostaje w logicznym związku z zeznaniami skontrolowanego kierowcy. Odmiennej ocenie podlega także umowa z dnia [...] kwietnia 2000 r., nr [...] na przewóz masy bitumicznej, betonowej, materiałów kamiennych i sypkich na budowach "E." sp. z o.o., będącej załadowcą tych materiałów. Określona w § 2 umowy odpowiedzialność skarżącego za ilość i jakość przewożonego materiału dotyczy jego ubytku podczas transportu lub obniżenia jakości przez zbyt duży spadek temperatury masy. Kontrahent skarżącego oznaczył tę odpowiedzialność od momentu załadunku, jakiego sam dokonywał, do momentu rozładunku. Jak wynika z aneksu nr [...] do umowy skarżący miał ustaloną stałą stawkę za kurs przewiezionego kruszywa. Wbrew ustaleniom organów, nie miał zatem interesu, by zlecać kierowcom przewozy przekraczające dopuszczalne normy.
Zdaniem Sądu I instancji skarżący udowodnił okoliczności, o których stanowi art. 5 ust. 2 pkt 1 lit. a) i lit. b) ustawy zmieniającej p.r.d., przedkładając dowody wyczerpujące hipotezy wskazanych przepisów, a skutkujące umorzeniem postępowania. Skarżący dowiódł, że dołożył należytej staranności, czyli uczynił wszystko czego można było od niego rozsądnie wymagać przy organizowaniu przewozów kruszywa na budowę autostrady, a jedynie wskutek niezależnych okoliczności nie miał wpływu na decyzję kierowcy w zakresie realizowania skontrolowanego przewozu. Przedstawione przez skarżącego w toku postępowania dowody wraz z zeznaniami kierowcy, stanowią logiczny i wzajemnie korespondujący ze sobą materiał dowodowy, który organy powinny ocenić odmiennie niż dotychczas. W konsekwencji oznacza to błędną ocenę materiału dowodowego i jest naruszeniem art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., a co za tym idzie naruszeniem przez niezastosowanie art. 5 ust. 2 pkt 1 lit. a) i lit. b) ustawy zmieniającej p.r.d., które miało wpływ na wynik sprawy.
WSA podkreślił również, że ustalenia zawarte w protokole kontroli drogowej z dnia [...] listopada 2011 r., pozostają poza przesłankami wynikającymi z art. 5 ust. 2 ustawy zmieniającej p.r.d.
Z tych powodów WSA w W. uchylił decyzje organów obu instancji, a formułując wskazania co do dalszego postępowania polecił organom zastosować się do wyroku.
II
Skargę kasacyjną złożył Główny Inspektor Transportu Drogowego.
Wyrok zaskarżył w całości. Wniósł o jego uchylenie i oddalenie skargi strony lub uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.
Wnoszący skargę kasacyjną działając na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:
1. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., polegające na przyjęciu przez Sąd, że organy dopuściły się naruszenia wskazanych przepisów postępowania, gdyż dokonały błędnej oceny materiału dowodowego, podczas gdy całokształt dowodów zgromadzonych w sprawie nie pozostawia wątpliwości, że stwierdzone w toku kontroli naruszenia były wynikiem niewłaściwego działania przedsiębiorcy, i to Sąd I instancji dokonał mylnej oceny dowodów w sprawie, nie uwzględniając ich całokształtu, w tym w szczególności faktur VAT za wykonane usługi transportowe, wystawionych przez skarżącego za okres objęty kontrolą, a także nieprawidłowej oceny treści umowy z dnia [...] kwietnia 2000 r., zawartej przez skarżącego z załadowcą kruszywa, w tym również aneksu nr [...] do tej umowy, zaś uchylone decyzje odpowiadały prawu i wbrew zarzutom Sądu organy nie dopuściły się w sprawie przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów;
2. prawa materialnego:
– art. 5 ust. 2 pkt 1 ustawy zmieniającej p.r.d. poprzez jego błędną wykładnię, przejawiającą się w mylnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że przedsiębiorca jest zwolniony na podstawie tej normy prawnej z odpowiedzialności także wówczas, gdy naruszenie prawa spowodowane zostało przez świadome zachowanie jego kierowcy, podczas gdy ta norma prawna może mieć zastosowanie wyłącznie do sytuacji, gdy zaistnieją łącznie obie przesłanki w niej wskazane, czyli kiedy przedsiębiorca dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, wymaganej od podmiotu profesjonalnie trudniącego się przewozami drogowymi oraz, gdy nie miał wpływu na powstanie naruszenia tj. gdy do naruszenia doszło wskutek wystąpienia zdarzeń i okoliczności, na które nie ma on realnie wpływu, natomiast działanie kierowcy, którym przedsiębiorca posługuje się przy wykonywaniu działalności, w żadnym razie nie może być zakwalifikowane jako tego rodzaju zdarzenie, albowiem w przeciwnym razie każde niedociągnięcie organizacyjne lub choćby niewłaściwy dobór pracowników przedsiębiorca mógłby usprawiedliwić nierzetelnością lub niestarannością kierowcy i na niego przerzucić obowiązek i ryzyko prowadzenia działalności zgodnie z prawem,
– art. 5 ust. 2 pkt 1 ustawy zmieniającej p.r.d. wyrażające się w uznaniu przez Sąd I instancji, że norma ta powinna znaleźć zastosowanie do stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy, podczas gdy w sprawie nie zaistniały okoliczności, o których mowa w tym przepisie, a organy administracji zasadnie odmówiły jego zastosowania.
Uzasadniając zarzuty wnoszący skargę kasacyjną stwierdził, że zaskarżony wyrok Sądu I instancji narusza prawo i powinien zostać uchylony, ponieważ stan faktyczny sprawy ustalono prawidłowo, w oparciu o zupełny i prawidłowo oceniony materiał dowodowy, w szczególności protokół kontroli drogowej z dnia [...] listopada 2011 r., którego treści nie kwestionował kierowca wykonujący w tym dniu przejazd, gdyż podpisał go bez uwag. Kierowca zdawał sobie sprawę, że wykonywał przejazd pojazdem przeładowanym i nie wnosił o powtórne jego zważenie. Z okoliczności, że kierowca nie był pouczony o możliwości powtórnego zważenia pojazdu, Sąd wywiódł zbyt daleko idące konsekwencje, skutkujące uwzględnieniem skargi, pomimo że nie wiadomo czemu miałoby służyć powtórne zważenie pojazdu, a przepisy prawa nie przewidują takiego obowiązku. Poza tym kierowca nie wnosił o ponowne zważenie, gdyż zdawał sobie sprawę z oczywistości naruszenia.
Wnoszący skargę kasacyjną wskazał, że Sąd I instancji nietrafnie zarzucił mu błędną ocenę materiału dowodowego. Z faktur wystawianych przez skarżącego za usługi transportowe jednoznacznie bowiem wynika, że przez cały okres umowy z [...] kwietnia 2000 r. zapłata za przewóz zależała od ilości przewożonego kruszywa, a nie była stała za kurs, co – zdaniem Sądu – miał potwierdzać aneks nr [...] do umowy. Faktury dowodzą, że skontrolowany przewóz nie był wyjątkowo rozliczany za kurs, tylko w oparciu o ilość ton przewiezionego ładunku. Zasady rozliczeń pieniężnych i faktury świadczą, że przeładowywanie pojazdów było opłacalne dla skarżącego, a pouczenie przez niego kierowcy by nie przeładowywał pojazdu, należy ocenić jako niewystarczające dla prawidłowego sprawowania nadzoru nad kierowcą, gdyż to nie on ładował kruszywo ale zleceniodawca usługi.
Skarżący kasacyjnie organ stanął na stanowisku, że Sąd I instancji błędnie wyłożył art. 5 ust. 2 pkt 1 ustawy zmieniającej p.r.d., bo hipoteza tej normy prawnej nie może obejmować postępowania kierowcy, realizującego przewozy w imieniu i na rzecz skarżącego. Przedsiębiorca nie może skutecznie twierdzić, że nie ma wpływu na powierzone kierowcy zadania. Jeśli tak jest oznacza to, że przedsiębiorca albo niewłaściwie organizuje pracę firmy albo nieskutecznie nadzoruje pracowników lub też niewłaściwie dobiera pracowników.
D. J. skorzystał z prawa do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną i wniósł o jej oddalenie.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA lub Sąd II instancji) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu po uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. W sprawie będącej przedmiotem skargi kasacyjnej nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, zatem zaistniały podstawy do rozpoznania skargi kasacyjnej.
Zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na jego błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu, albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W sytuacji, gdy skarga kasacyjna stawia zaskarżonemu wyrokowi oba zarzuty wymienione w art. 174 p.p.s.a. Sąd II instancji w pierwszej kolejności rozpoznaje zarzuty naruszenia przepisów postępowania, gdyż stanowcze wypowiedzenie się w postępowaniu kasacyjnym o prawidłowości stosowania przepisów prawa materialnego przez organy, a pośrednio przez Sąd I instancji, możliwe jest wtedy, gdy zostanie ustalone, że w postępowaniu przed Sądem I instancji nie doszło do naruszenia przepisów postępowania.
Skarga kasacyjna Głównego Inspektora Transportu Drogowego nie ma uzasadnionych podstaw.
W ocenie NSA nietrafny jest jej zarzut podnoszący naruszenie w wyroku art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w ten sposób, że Sąd I instancji bezprawnie uznał, że organy Inspekcji Transportu Drogowego dokonały oceny całokształtu materiału dowodowego z naruszeniem art. 80 k.p.a., gdyż przyjęły, że określone fakty istotne dla rozstrzygnięcia zostały ustalone na podstawie wybiórczych dowodów, a przez to ich decyzja wydana została z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a., w sytuacji gdy organ dokonał wszechstronnej oceny zgromadzonych dowodów, a przez to nie mógł naruszyć tych przepisów. Tak sformułowany zarzut nie znajduje oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym. Analiza akt sprawy i uzasadnienia wyroku prowadzi do konkluzji, że Sąd I instancji trafnie wskazał na wady w zakresie oceny materiału dowodowego, których dopuściły się organy inspekcji. Słusznie akcentuje skarżony wyrok, że argumentacja organów ma jednostronny charakter, gdyż zasadza się na przekonaniu, że główną funkcją prowadzonego postępowania jest wymierzenie kary za przejazd nienormatywnego pojazdu. Założenie takie jest wadliwe z punktu wiedzenia treści art. 5 ust. 2 ustawy zmieniającej p.r.d. Niewątpliwie organy inspekcji mają obowiązek wymierzenia kary, ale po uprzednim wszechstronnym rozważeniu wszystkich okoliczności przemawiających za i przeciw jej ustaleniu. Dopiero tak przeprowadzone postępowanie będzie dawało podstawę do wydania decyzji, która będzie odpowiadała prawu. Podkreślić należy, że Sąd I instancji trafnie wytknął organom te mankamenty w postępowaniu, w których nie skonfrontowały określonych dowodów ustalając stan faktyczny sprawy albo zbyt jednostronnie z nich korzystały. Zgodzić należy się z argumentacją skargi kasacyjnej, że Sąd I instancji z braku pouczenia kierowcy o możliwości ponownego zważenia pojazdu wywodzi zbyt stanowcze konsekwencje dla poprawności rozstrzygnięcia. Jednak przy dużej rozbieżności wyniku ważenia pojazdu i wykazanej masy załadunkowej w stosownym dokumencie przewozowym, rzeczą organu było dokonanie stosownego zweryfikowania tej rozbieżności, przy czym jest to możliwe nie tylko na wniosek kierowcy o ponowne zważenie, ale powinno być dokonane w dobrze pojętym interesie samego postępowania, które dzięki temu nabiera cech rzetelności. Oczywiście brak takich ustaleń nie musi skutkować wadliwością postępowania, jeżeli inne dowody potwierdzają daną okoliczność, ale też nie można zgodzić się z poglądem prezentowanym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że protokół kontroli wobec braku protestu kierowcy, co do sposobu potwierdzenia dokonanych czynności kontrolnych uzyskuje przymiot rzetelności. Co najwyżej towarzyszy mu domniemanie właściwe dla dokumentu urzędowego, ale ono nie może prowadzić do usunięcia innych środków dowodowych lub powierzchownego ich traktowania i oceny ze względu na ustalane, istotne dla sprawy fakty. W rozpoznawanej sprawie poprawność oceny materiału dowodowego posiada szczególne znaczenie, przy czym nie chodzi tu o ustalenie dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę, ale zakres odpowiedzialności przedsiębiorcy za przejazd pojazdu nienormatywnego.
Podnieść należy trafność twierdzeń Sądu I instancji, że dla poprawnego rozpoznania sprawy należy uwzględnić wszystkie dowody, zatem również oświadczenia kierującego pojazdem i dokumenty określające zakres obowiązków kierowcy oraz świadczonej usługi transportowej, zwłaszcza treść umowy łączącej skarżącego D. J. ze spółką "E.". Dopiero na podstawie tych dowodów można dokonać całościowej oceny stanu faktycznego sprawy. Braki uzasadnienia decyzji w tym zakresie nie mogą spotkać się z aprobatą, zwłaszcza, że efektem prowadzonego postępowania jest nałożenie pieniężnej kary administracyjnej, zatem stosowanie środka szczególnie ingerującego w sferę praw i wolności. W takich sytuacjach nie może być wątpliwości, że ingerencja organu znajduje pełne uzasadnienie, a w rozpoznawanej sprawie tak nie było, co też trafnie wskazał WSA w W. w uzasadnieniu wyroku.
Zdaniem NSA nietrafny jest również zarzut skargi kasacyjnej wskazujący na naruszenie art. 5 ust. 2 pkt 1 lit. a) i lit. b) ustawy zmieniającej p.r.d. Strona wnosząca skargę kasacyjną twierdzi, że WSA w W. naruszył ten przepis poprzez jego błędną wykładnię, zakładając, że z kary pieniężnej za przejazd pojazdu nienormatywnego zwolnieni są przedsiębiorcy, jeżeli naruszenie prawa było skutkiem działania kierowcy, a działanie takie miało miejsce przed wejściem w życie ustawy zmieniającej p.r.d., w sytuacji, gdy takie zwolnienie (umorzenie postępowania) może mieć miejsce tylko w wyjątkowych okolicznościach, czyli wówczas, gdy zostają łącznie spełnione przesłanki z art. 5 ust. 2 pkt 1 lit. a) i lit. b) ustawy, zatem przedsiębiorca dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Po pierwsze, przedstawiony przez stronę skarżącą kasacyjnie zarzut jest obarczony wadą formalną. Skarga kasacyjna będąc sformalizowanym środkiem prawnym dla skuteczności wymaga nie tylko wskazania naruszonych przepisów, ale także uzasadnienia tych naruszeń. Strona równocześnie ma obowiązek połączyć naruszenia przepisów materialnych ze stosownymi przepisami p.p.s.a., bo przecież Sąd I instancji nie stosuje prawa materialnego, ale kontroluje jego stosowanie przez organy. Zatem przy zarzucie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. należy powoływać jako podstawę skargi kasacyjnej art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z właściwymi przepisami materialnymi. Zresztą WSA w W. odwołuje się w wyroku do tej podstawy orzekania. W rozpoznawanej sprawie ten brak skargi kasacyjnej nie czyni zarzutu formalnie nieskutecznym, ale jest błędem, który nie powinien się pojawiać w skardze kasacyjnej. Po wtóre, zarzut jest merytorycznie nietrafny, gdyż stwierdzić należy, że Sąd I instancji poprawnie wyłożył treść przepisu art. 5 ust. 2 pkt 1 lit. a) i lit. b) ustawy zmieniającej p.r.d. Trafnie Sąd przyjął, że umorzeniu podlega postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym wszczęte przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej p.r.d., jeżeli w tym postępowaniu stwierdzona zostanie jedna z okoliczności wymienionych w art. 5 ust. 2 pkt 1 lit. a) i lit. b). Dla ustalenia spełnienia przesłanek istotne jest, by podmiot wykonujący przejazd dochował należytej staranności lub, by nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Taki sposób wykładni treści przepisu odpowiada intencji ustawodawcy, wprowadzającemu takie rozwiązanie do ustawy jako przeciwwagę dla rygorystycznych rozwiązań wcześniej obowiązujących. Zatem także argument systemowy przemawia na rzecz poglądu wypowiedzianego w uzasadnieniu skarżonego wyroku. W kontekście takiego stanowiska nietrafna jest argumentacja skargi kasacyjnej oraz odwołanie się do wcześniejszego orzecznictwa NSA, które dotyczyło innego stanu prawnego.
Zgodzić należy się ze stanowiskiem skargi kasacyjnej, że Sąd I instancji dokonał niewłaściwego uogólnienia swojego stanowiska w zakresie wykładni art. 5 ust. 2 pkt 1 lit. a) i lit. b) ustawy zmieniającej p.r.d., kategorycznie stwierdzając, że ten przepis znajduje zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. Tak wypowiedziany pogląd jest wadą uzasadnienia, niekwestionowaną w skardze kasacyjnej, gdyż pozostaje w sprzeczności z głoszoną tezę prowadzącą do uwzględnienia skargi. Wskazać należy, że tą okolicznością były wady postępowania wyjaśniającego, wadliwa ocena materiału dowodowego. Skoro taka wada leżała u podstaw ustalenia faktów, to nie można było wypowiedzieć się stanowczo w zakresie zastosowania art. 5 ust. 2 pkt 1 lit. a) i lit. b) ustawy zmieniającej p.r.d. do konkretnego przypadku, co Sąd I instancji uczynił. Jednak to nie zmienia ogólnego stanowiska Sądu, zgodnie z którym zebrany w sprawie materiał dowodowy należy ocenić pod kątem konieczności umorzenia postępowania, bo art. 5 ust. 2 ustawy zmieniającej p.r.d. nakłada na organ obowiązek umorzenia postępowania, jeżeli zostaną spełnione warunki określone treścią tego przepisu.
Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Koszty postępowania zasądzono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło