II SA/Kr 1611/12
WyrokWSA w Krakowie2013-01-07
Skład orzekający: Andrzej Irla, Krystyna Daniel, Agnieszka Nawara-Dubiel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu dopuszczalnego poziomu hałasu może być wydana w stosunku do podmiotu prowadzącego strzelnicę, jeśli hałas generowany jest przez osoby fizyczne korzystające ze strzelnicy, a nie przez samą infrastrukturę strzelnicy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że strzelnica, jako obiekt budowlany i instalacja w rozumieniu Prawa ochrony środowiska, stanowi zakład, którego działalność może generować hałas. Działalność polegająca na prowadzeniu strzelnicy jest działalnością gospodarczą, a hałas powstający w wyniku używania broni palnej na strzelnicy przez osoby fizyczne nie wyłącza możliwości zastosowania art. 115a Prawa ochrony środowiska, ponieważ taka działalność nie mieści się w przesłankach wyłączających określonych w art. 115a ust. 2 Prawa ochrony środowiska. Ponadto, odesłanie zawarte w rozporządzeniu Ministra Środowiska w sprawie wymagań dotyczących budowy i użytkowania strzelnic do przepisów o ochronie środowiska uzasadnia stosowanie Prawa ochrony środowiska w zakresie dopuszczalnych poziomów hałasu.Stan faktyczny
Spółka A. Sp. z o.o. zarządza strzelnicą, na której stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych norm hałasu. Starosta ustalił dopuszczalny poziom hałasu, zobowiązując spółkę do jego redukcji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję, wskazując na wadliwe ustalenie kręgu stron i błędne przeprowadzenie kontroli poziomu hałasu. Spółka A. wniosła skargę do WSA, argumentując, że hałas generowany jest przez osoby fizyczne, a nie przez infrastrukturę strzelnicy, oraz że istnieją przepisy szczególne regulujące kwestię hałasu strzelnic. WSA oddalił skargę, uznając decyzję SKO za zgodną z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla (spr.) Sędziowie : Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi A. Spółki z o.o. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 12 września 2012 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia dopuszczalnego poziomu hałasu skargę oddala.
Starosta K. decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. (znak:[...] ) wydaną na podstawie art. 115a ust. 1,3,5 ustawy z dnia 27.04.2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.jedn. Dz.U. z 2008 r. Nr 25, póz. 150 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14.06.2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. Nr 120, póz. 826 ze zm.) ustalił spółce z ograniczoną odpowiedzialnością "A. " z siedzibą w K. -dla prowadzonej przez tę spółkę strzelnicy [...] w Z. " dopuszczalny poziom hałasu wyrażony równoważnym poziomem dźwięku A w dB, emitowanego do środowiska dla terenów mieszkaniowo-usługowych:
- w porze od 6.00-22.00 - 55dB (A)
- w porze od 22.00-6.00 - 45 dB (A).
Nadto zobowiązano A. sp. z o.o. z siedzibą w K. do:
- podjęcia wszelkich możliwych działań celem maksymalnej redukcji poziomu nadmiernego hałasu emitowanego do środowiska;
-utrzymywania wszelkich urządzeń, będących źródłem hałasu, we właściwym stanie technicznym gwarantującym najwyższą sprawność,
- zgłaszania, celem dokonania uzgodnień, wszelkich zmian mających wpływ na emitowany do środowiska hałas.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ I instancji wskazał, że dnia l grudnia 2011 r. otrzymał pismo Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w K. wraz z załączonymi wynikami badań kontrolnych przeprowadzonych dnia 28 października 2011 r. na terenie strzelnicy [...] w Z. " . Przeprowadzone pomiary wykazały, że w porze dziennej od 6.00 do 22.00 dla wystrzałów z broni palnej podczas zawodów strzeleckich, uzyskano w dwóch punktach pomiarowych średnią wartość poziomu dźwięku A równą 55.8 dB i 57.7 dB, a dla wystrzałów z broni palnej podczas działalności rekreacyjno-sportowej odpowiednio w dwóch punktach pomiarowych uzyskano średnią wartość równą 49.7 dB i 51.2 dB. Wyniki tych badań były podstawą do wszczęcia z urzędu postępowania w trybie art. 115a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. prawo ochrony środowiska. Ponadto ustalono, że wg miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego strzelnica znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie terenów zieleni urządzonej wraz z obiektami usługowymi oraz na terenach rolnych przeznaczonych pod drogi, oraz że w związku z działalnością strzelnicy [...]" nie było prowadzone postępowanie w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i nie została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizacje przedsięwzięcia. Wobec przekroczenia norm poziomu hałasu ustalono w sentencji decyzji, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r., dopuszczalny poziom hałasu emitowany do środowiska przez strzelnicę.
W odwołaniu od wskazanej decyzji A. sp. z o.o. w K. zarzuciła, że decyzja ta została skierowana do niewłaściwego podmiotu. Spółka podała, że jest administratorem i zarządza strzelnicą na mocy umowy z dnia 1 lipca 2009 r., natomiast dysponentem strzelnicy pozostaje "[...], s.c. P.S. , M.G. ". Z umowy tej wynika, że spółka A. uzyskała, w zamian za administrację i zarządzanie całością strzelnicy, prawo do wyłącznego użytkowania dwóch niezależnych osi (torów) strzeleckich. Tymczasem wspólnicy s.c. [...], nie brali udziału w toczącym się postępowaniu. W ocenie odwołującego się, z uwagi na powyższe, strzelnica powinna być traktowana jako dwa odrębne zakłady, a kontrolowany poziom hałasu powinien być przypisany każdemu z nich z osobna.
Ponadto odwołujący się zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 115a ust. l ustawy z dnia 27.04.2001 r. przez jego niezastosowanie. W przedmiotowej sprawie źródłem hałasu jest w istocie indywidualna działalność osób fizycznych, nie będących przedsiębiorcami (osób korzystających ze strzelnicy). Zarzucono nadto, że organ I instancji nie zastosował przepisów szczególnych - art. 48 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o obroni i amunicji oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia w sprawie wymagań w zakresie ochrony środowiska, jakie powinny być spełnione przy budowie i użytkowaniu strzelnic. Postępowaniu poprzedzającemu wydanie decyzji zarzucono naruszenie art. 10 kpa, co przejawiać się miało w uniemożliwieniu spółce A. przedstawienie dowodów w sprawie na okoliczność prawidłowości przeprowadzonej kontroli poziomu hałasu na strzelnicy [...]. Odwołujący się wskazał także, iż brak było dowodów posiadania decyzji o zatwierdzeniu typu w stosunku do mierników, którymi posłużono się dokonując pomiarów. Zarzucono wadliwą kalibrację (wzorcowanie) urządzeń podczas pomiarów przez to, że kalibracja aparatury miała miejsce przed pomiarami i po pomiarach, a nie w odstępach wyznaczonych seriami pomiarowymi, jak to wynika z załącznika nr 7 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 4 listopada 2008 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody (Dz.U. Nr 206, 1291). Wskazano, że w sprawozdaniu z badań nr [...] ustalono bardzo wysoki poziom tła, to jest niezgodne z normą PN-1SO 10843:2002. Odwołujący się zwrócił także uwagę na wadliwość sposobu pomiaru polegającą na braku informacji na temat parametrów aparatury oraz wskazał na nieodniesienie się do kwestii korekcji częstotliwościowej. Zdaniem spółki niezgodnie z obowiązującymi przepisami prawa oraz zasadami pomiarów ustalono punkty pomiarowe.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...]09.2012 r. wydaną na podstawie art. 115 a ust. l, 3, 5 ustawy z dnia 27.04.2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.jedn. Dz. U. z 2008 r. Nr 25, póz. 150 ze zm.) oraz na podstawie art. 138 par. 2 w zw. z art. 10, art. 28, art. 77 par. l, art. 80 oraz art. 107 par. 3 KPA uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Kolegium podkreśliło, że w sprawie wadliwie ustalono krąg stron postępowania. W ramach bowiem postępowania prowadzonego na podstawie art. 115a ustawy prawo ochrony środowiska interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. będą miały co najmniej wszystkie podmioty położone w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu, z działalnością którego wiąże się emisja hałasu. Decyzja taka wydawana jest w celu zapewnienia tym osobom odpowiednich warunków życia lub prowadzenia innego rodzaju działalności. (K. Gruszecki, komentarz do art. 115a ustawy prawo ochrony środowiska, LEX 2011). Ponadto adresatem takiej decyzji, wg Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. , będzie podmiot, którego działalność stanowi źródło emisji hałasu. Tymczasem w sprawie nie ustalono czy statusu strony nie należy przyznać innym podmiotom - właścicielom nieruchomości położonych w sąsiedztwie zakładu w rozumieniu art. 115a ustawy prawo ochrony środowiska.
W kwestii prawidłowości ustalenia adresata decyzji Kolegium podało, że adresatem decyzji wydawanej na podstawie art. 115a ust. l jest podmiot, którego działalność stanowi źródło emisji hałasu. Zgodnie z art. 138 ust. 1 ustawy prawo ochrony środowiska, eksploatacja instalacji oraz urządzenia zgodnie z wymaganiami ochrony środowiska jest obowiązkiem ich właściciela, chyba że wykaże on, iż władającym instalacją lub urządzeniem jest na podstawie tytułu prawnego inny podmiot. Stosując do przedmiotowej sprawy art. 115a w zw. z art. 138 ust. l ustawy prawo ochrony środowiska Kolegium stwierdziło, że decyzja określająca dopuszczalny poziom emisji hałasu powinna być kierowana do podmiotu, który prowadzi działalność gospodarczą na strzelnicy [...] polegającą na udostępnianiu strzelnicy osobom fizycznym. Zdaniem Kolegium nie znajduje w sprawie zastosowanie przepis art. 115a ust. 2 ustawy prawo ochrony środowiska, gdyż strzelanie przez osoby fizyczne nie byłoby możliwe, gdyby nie działalność w postaci prowadzenia strzelnicy. Z akt sprawy wynika, że firma A. sp. z o.o. prowadzi strzelnicę strzelectwa dynamicznego, wykorzystywaną do strzelań sportowych, rekreacyjnych i szkoleniowych. Podmiot ten dysponuje w tym celu wieloma rodzajami broni (karta nr 49, wyjaśnienia Spółki A. z o.o.). Także z zawartej umowy o zarządzanie i administrację strzelnicy z dnia l lipca 2009 r. wynika, że Zarządca (firma A. sp. z o.o.) zobowiązuje się do administracji i zarządzania przedmiotowej strzelnicy oraz do reprezentowania dysponenta strzelnicy - spółki cywilnej [...], P.S. M.G. , wobec podmiotów zewnętrznych chcących korzystać z obiektów strzelnicy (§ 4 umowy). Jak wynika z powyższego, działalność strzelnicy jest działalnością prowadzoną przez A. sp.z o.o. Spółka ta korzysta z cudzej instalacji (obiektów ziemnych, tarcz strzeleckich, torów strzeleckich) w celu prowadzenia określonego rodzaju działalności, która to działalność jest źródłem emisji hałasu. Natomiast okoliczność, że zgodnie z § 6 umowy dotyczącej administrowania i zarządzania Zarządca w zamian za administrację i zarządzanie całością strzelnicy otrzymuje prawo do wyłącznego użytkowania dwóch niezależnych osi (torów strzeleckich) nie powinna mieć wpływu na określenie adresata decyzji. Jest to bowiem forma wynagrodzenia Zarządcy z tytułu administracji i zarządzania całością strzelnicy. Kolegium nie podzieliło stanowiska odwołującej się spółki A. że strzelnica powinna być traktowana jako dwa odrębne zakłady w związku z brzmieniem § 6 umowy dotyczącej administrowania i zarządzania..
Działalność polegająca na emisji hałasu pochodzi z jednej instalacji w ramach określonego rodzaju działalności tj. organizowania strzelania o charakterze sportowym, rekreacyjnym i szkoleniowym. Natomiast okoliczność, czy działalność ta w ramach jednej instalacji jest prowadzona przez jeden czy dwa podmioty nie ma wpływu na wskazanie jednego zakładu jako źródła emisji hałasu. Może mieć natomiast wpływ na określenie adresata (adresatów) decyzji o określeniu norm emisji hałasu. Gdyby w ramach jednej instalacji strzelanie było organizowane przez dwa podmioty, z uwagi na brak wyłącznego tytułu prawnego jednego z nich do władania (użytkowania) instalacji, decyzja musiałaby być skierowana do obu podmiotów jako adresatów decyzji, tj. zarówno Spółki A. z o.o., jak i wspólników spółki cywilnej [...], P.S. , M.G. Ta ostatnia sytuacja miałaby miejsce wówczas, gdyby wykazano, że w jakimś zakresie także ta ostatnia spółka również prowadzi działalność polegającą na organizowaniu strzelania. Kolegium podało, że ponownie rozpatrując sprawę należy ustalić na podstawie wyjaśnień wspólników spółki [...], jaka jest ich rola w działalności strzelnicy (czy tylko udostępniają na podstawie tytułu prawnego instalację spółce A. z o.o., czy też prowadzą tę działalność). W ocenie Kolegium niewyjaśnienie powyższej okoliczności stanowi naruszenie art. 28 w zw. z art. l O i art. 7 oraz art. 77 § l kpa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy
Nadto organ odwoławczy wskazał, ze zaskarżona decyzja został wydana na podstawie kontroli przeprowadzonej przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w K. z dnia 29 listopada 2011 r. oraz protokołu kontroli nr [...]. Tymczasem odwołujący się podniósł szereg zarzutów dotyczących poprawności przeprowadzenia tej kontroli. W tym kontekście zwrócono uwagę na szczególną sytuację, jaka ma miejsce w związku z postępowaniem prowadzonym na podstawie art. 115a ustawy prawo ochrony środowiska. Mianowicie "w świetle art. 115a ustawy prawo ochrony środowiska dowód potwierdzający wystąpienie przekroczenia dopuszczalnych norm natężenia hałasu przeprowadzany jest poza postępowaniem w przedmiocie określenia dopuszczalnych norm natężenia hałasu" (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 18 sierpnia 2009 r., II SA/Po 27/09, LEX nr 553167). Jednak "nie oznacza to automatycznie, że dowody, w oparciu o które zostały dokonane ustalenia faktyczne potwierdzające przekroczenie dopuszczalnych norm natężenia hałasu, nie stanowią przedmiotu oceny organu prowadzącego postępowanie na podstawie art. 115a ustawy prawo ochrony środowiska. W tym zakresie zastosowanie znajdować będą bowiem ogólne zasady obowiązujące w postępowaniu administracyjnym." (K. Gruszecki, Komentarz do artykułu 115a ustawy prawo ochrony środowiska, LEX 2011). Kolegium podało, że wyniki przeprowadzonej kontroli, w szczególności przedłożony dokument w postaci protokołu i sprawozdania z kontroli powinien zostać oceniony przez organ I instancji zgodnie z regułami postępowania dowodowego wynikającymi z art. 80 i nast. kpa. Organ odwoławczy podkreślił, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, aby poza przyjęciem faktu przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu, organ I instancji dokonał oceny przedłożonych dokumentów pod kątem ich poprawności pod względem formalnym. Fakt, że badania zostały przeprowadzone przez podmiot posiadający wiedzę specjalistyczną i odpowiednie uprawnienia (akredytowane laboratorium) nie zwalnia organu I instancji z obowiązku dokonania takiego badania i sprawdzenia, czy zawiera on wskazanie metodyki dokonanych badań i pomiarów, a w szczególności, czy zostały one wykonane zgodnie z postanowieniami obowiązujących przepisów prawa tj. rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 4 listopada 2008 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody (Dz.U. z 2008 nr 206 póz. 1291), a protokół i sprawozdanie zawierają wszystkie wymagane prawem informacje (wynikające z załącznika nr 6 pkt. G.l i G. II do w/w rozporządzenia).
Kolegium Odwoławcze wskazało, że mierniki SVAN 945 i SVAN 945A nie posiadają aktualnej decyzji Prezesa Głównego Urzędu Miar o zatwierdzeniu typu, jednak okoliczność ta powinna zostać zweryfikowana przez organ I instancji. Podkreślono, że załącznik nr 6 do powołanego rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 4 listopada 2008 r. w pkt "G. l i G. II określa, jakie elementy powinien zawierać protokół z pomiarów oraz sprawozdanie z pomiarów. Wśród wymogów, jakie powinien zawierać protokół z pomiarów jest m.in. wskazanie danych identyfikacyjnych świadectw legalizacji przyrządów dla których istnieje obowiązek posiadania tego typu dokumentów ([...]
W kwestii wadliwej kalibracji urządzeń podczas pomiarów stwierdzono, że w załączniku nr [...] do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 4 listopada 2008 r. wskazano metodykę referencyjną wykonywania okresowych pomiarów hałasu w środowisku. Przez odesłanie do procedur opisanych w normach PN-ISO 10843 Akustyka -Metody opisu i pomiaru pojedynczych impulsów lub serii impulsów oraz PN-ISO 1996-2:1999/A1: 2002 Akustyka - opis i pomiary hałasu środowiskowego. Odwołujący się zarzuca, że dokonując pomiarów nie dokonywano kalibracji aparatury w odstępach wyznaczonych seriami pomiarów, lecz przed i po zakończeniu pomiarów. Ustosunkowując się do tego zarzutu Kolegium podało, że w istocie w sprawozdaniu z badań nr [...] wskazano, że kalibracji dokonywano przed i po pomiarach, ale nie jest jasne, czy oraz w ilu seriach dokonywano pomiarów oraz, czy kalibracja była prowadzona tylko przed rozpoczęciem pomiarów i po całkowitym ich zakończeniu, czy też z częstotliwością wymaganą przez wskazane normy. W ocenie Kolegium wypowiedzieć się w tej kwestii może jedynie podmiot kompetentny do dokonywania pomiarów, tj. Laboratorium, które pomiarów dokonywało. Wobec dalszych zarzutów dotyczących metodologii i sposobu prowadzenia pomiarów (brak wymaganej edycji pomiarów, wadliwość sposobu pomiaru, wadliwości ustalenia punktów pomiarowych) zasadne jest ustosunkowanie się do tych zarzutów przez podmiot, który przeprowadził kontrolę. W tym celu organ I instancji powinien zwrócić się do podmiotu kontrolującego o dokonanie niezbędnych wyjaśnień oraz rozważenie powtórzenia pomiarów zgodnie z wymogami rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 4 listopada 2008 r.
Wyżej wskazane wątpliwości w sposób istotny rzutują na ustalenie istotnej dla sprawy okoliczności, jaką jest prawidłowo wykonany pomiar poziomu hałasu.
Podkreślono nadto, iż z akt sprawy nie wynika, aby przed wydaniem decyzji strona została zawiadomiona, zgodnie z art. 10 kpa, o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym w sprawie, co jest szczególnie istotne wobec faktu, że postępowanie w przedmiotowej sprawie, jak już zaznaczono, organ wszczyna w momencie, gdy kluczowy dowód w sprawie jest już w jego posiadaniu. Strona powinna mieć możliwość zapoznania się z tym dowodem i ewentualnego wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego oraz przedstawienia swoich uwag. Tymczasem, jak wynika z odwołania, strona wyraża konkretne zastrzeżenia odnośnie do protokołu i sprawozdania z badań, a ich weryfikacja może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Odnosząc się do zarzutu pominięcia przepisów szczególnych, to jest art. 48 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji oraz aktów wykonawczych wydanych na ich podstawie, Kolegium wyjaśniło, że na podstawie powołanego wyżej przepisu, wydane zostało rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 4 kwietnia 2000 r. w sprawie wymagań w zakresie ochrony środowiska dotyczących budowy i użytkowania strzelnic. Rozporządzenie to, w § 3 ust. 2 stanowi, że poziom hałasu przenikającego do środowiska podczas użytkowania strzelnicy nie może powodować przekraczania dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, określonych przepisami o ochronie i kształtowaniu środowiska. Stąd zastosowanie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska do emisji hałasu przez strzelnicę jest uzasadnione wskutek zawartego w powołanym rozporządzeniu odesłania.
W kwestii odwołania złożonego przez M.K.-T. Kolegjum wyjaśniło, że osoba ta nie była stroną postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją. Jednak w świetle powyższych rozważań Kolegium status M.K;-T. jako strony postępowania nie został przesądzony. Kolegium zaleciło w niniejszej decyzji- rozważenie, czy i którym mieszkańcom okolicy należy przyznać status stron postępowania przedmiotowej sprawie, umożliwiając im tym samym czynny udział w postępowaniu.
Skargę do sądu administracyjnego na opisaną wyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wniosła A. sp. z o.o. w K. Zaskarżając decyzję tę w całości, skarżąca spółka domagała się uchylenia tej decyzji oraz decyzji jej poprzedzającej. Wniosła także o zasądzenia kosztów postępowania wg norm przepisanych.
Kwestionowanemu rozstrzygnięci zarzucono naruszenie art. 115 a ustawy z dnia 27.04.2001 r. Prawo ochrony środowiska poprzez wydanie decyzji w stosunku do skarżącego, w sytuacji gdy emitowany hałas związany jest z działalnością osób fizycznych niebędących przedsiębiorcami w rozumieniu art. 115 a ust. 2 powołanej ustawy, a nie z sarną infrastrukturą strzelnicy "[...] w Z. " , a nadto w sytuacji, gdy regulacje prawne dotyczące funkcjonowania strzelnic z uwagi na normy ochrony środowiska zawarte są w przepisach szczególnych wydanych na podstawie delegacji wynikającej z art. 48 ustawy o broni i amunicji, które to przepisy z kolei nie odsyłają do ustawy Prawo ochrony środowiska w zakresie dotyczącym procedury sanacyjnej opisanej w art. 115 a ustawy.
W uzasadnieniu skargi podano, że A. sp. z o.o. w K. skarżąc decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 09.2012 r. zmierza do uzyskania wyłącznie zmiany jej uzasadnienia albowiem powołana decyzja, jako kasatoryjna, jest dla spółki korzystna. Spółka podkreśliła, że nie jest trafne stanowisko Kolegium wyrażone w zaskarżonej decyzji, odrzucające zarzuty spółki dotyczące:
1. Niedopuszczalności - z uwagi na istnienie szczególnych regulacji - stosowania procedury z art. 115a Prawa ochrony środowiska w stosunku do właścicieli i osób władających takimi obiektami jak strzelnice oraz
2. Skierowania decyzji organu I instancji w części do osoby nie będącej stroną postępowania.
Skarżąca wskazała, że błędnie SKO w K. przyjęło, że ustawa Prawo ochrony środowiska znajduje zastosowanie do emisji hałasu przez strzelnicę z uwagi na odesłanie zawarte w par. 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 4.04.2000 r. w sprawie wymagań w zakresie ochrony środowiska dotyczących budowy i użytkowania strzelnic. Błędnym też było przyjęcie, iż decyzja określona w art. 115 ust. l Prawa ochrony środowiska powinna być skierowana do podmiotu, który prowadzi działalność gospodarczą na strzelnicy "[...]" polegającą na udostępnianiu jej osobom fizycznym. Spółka wskazała, że art. 115 a ust. 2 Prawa ochrony środowiska wyklucza wydanie decyzji o której mowa w art. 115a ust. l powołanej ustawy w stosunku do skarżącego. Zgodnie z tym przepisem, decyzji określającej dopuszczalny poziom hałasu nie wydaje się, jeżeli hałas powstaje w związku z eksploatacją dróg, linii kolejowych, linii tramwajowych, kolei linowych, portów oraz lotnisk lub z działalnością osoby fizycznej niebędącej przedsiębiorcą. Podkreślono, że niewątpliwie z działalnością strzelnicy łączy się przenikanie do środowiska hałasu ale jego źródłem są wystrzały z broni palnej osób fizycznych korzystających ze strzelnicy i w przeważającej mierze nie będących przedsiębiorcami, lecz korzystającymi jedynie z możliwości szkolenia się na niej i uprawiania spotów strzeleckich. Zdaniem spółki, hałasem związanym z działalnością osoby fizycznej, nie będącej przedsiębiorcą, o którym mowa w art. 115a ust. 2 Prawa ochrony środowiska jest także hałas wytwarzany przez taką osobę podczas korzystania z infrastruktury udostępnionej przez przedsiębiorcę (strzelnicy). Spółka twierdzi, iż art. 115 a ust. l ustawy wprowadza mechanizm pozwalający na stosowanie sankcji w stosunku do podmiotów odpowiedzialnych za naruszenie środowiska naturalnego, a jako przepis sanacyjny winien być wykładany w sposób zwężający. Nadto skarżąca podaje, że regulacje prawne dotyczące funkcjonowania strzelnic z uwagi na normy ochrony środowiska zawarte są w przepisach szczególnych. Zgodnie z delegacją wynikającą z art. 48 ustawy o broni i amunicji wydane zostało rozporządzenie Ministra Środowiska w sprawie wymagań w zakresie ochrony środowiska dotyczących budowy i użytkowania strzelnic, w którym przewidziano, iż w ten sposób właśnie ustala się wymagania w zakresie ochrony środowiska, jakie powinny być spełnione przy budowie i użytkowaniu strzelnic, oraz że poziom hałasu przenikającego do środowiska podczas użytkowania strzelnicy nie może powodować przekraczania dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, określonych przepisami o ochronie i kształtowaniu środowiska. Zdaniem skarżącej spółki powyższe rozporządzenie oraz powołana delegacja do jego wydania zawarta w ustawie o broni i amunicji zostały po to wydane aby do eksploatacji strzelnic miały zastosowania poziomy hałasu określone w przepisach o ochronie środowiska, co oznacza, że gdyby rozporządzenie nie zostało wydane, normy te nie miałyby takiego zastosowania. Wniosek ten, zdaniem A. sp. z o.o. w K. przemawia za wykładnią, że korzystanie przez osoby fizyczne nie będące przedsiębiorcami ze strzelnic w celach sportowo-szkoleniowych wyłącza możliwość traktowania strzelnic jako zakładów dla których ustala się dopuszczalne normy hałasu. Jeżeli bowiem kwestie wymagań ochrony środowiska miały dla nich być odrębnie uregulowane na podstawie rozporządzenia wydanego w oparciu o ustawę o broni i amunicji, zaś w tym rozporządzeniu Minister Środowiska nie odwołał się do szczególnych trybów, takich jak zawarty w art. 115a ust. l Prawa ochrony środowiska, nie można traktować strzelnic jak gdyby były samym źródłem hałasu podlegającym ogólnym regulacjom przepisów o ochronie środowiska.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło ojej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone w sprawie stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona bowiem decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. -z dnia [...].09.2012 r. (znak: [...]którą uchylono określającą dopuszczalny poziom hałasu decyzję Starosty K. z dnia [...].04.2012 r. (znak:[...] ) -jest zgodna z prawem.
Nie były w sprawie przedmiotem kontrowersji te oceny i twierdzenia Kolegium Odwoławczego zawarte w kontrolowanej decyzji z dnia 12.09.2012 r., które odnosiły się do dostrzeżonych przez Kolegium wadliwości decyzji organu I instancji dotyczących błędnego określenia kręgu stron postępowania oraz błędów w sposobie przeprowadzonej kontroli poziomu hałasu. Oceny Kolegium we wskazanym zakresie sąd w pełni akceptuje. W szczególności wskazać należy, że nie było prawidłowe ograniczenie kręgu stron postępowania prowadzonego na podstawie art. 115 a ustawy z dnia 27.04.2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.jedn.: Dz. U. z 2008 r. Nr 25, póz. 150 ze zm.; dalej ustawa powoływana jako p.o.ś) jedynie do podmiotu na który nałożone zostały obowiązki wydaną w tym postępowaniu decyzją. Ustawa Prawo ochrony środowiska nie wyłącza stosowania, w sprawach prowadzonych w oparciu o art. 115 a - ogólnej normy zawartej w przepisie art. 28 kpa określającej przesłanki, na podstawie których ustalić należy krąg stron postępowania dotyczącego określenia dopuszczalnego poziomu hałasu. Oczywistym jest zatem , że krąg stron tego postępowania winien być ustalony biorąc pod uwagę interes prawny podmiotów, których postępowanie to dotyczy lub podmiotów, które żądają czynności organu ze względu na swój interes prawny. W kontrolowanej sprawie grupa właścicieli nieruchomości znajdujących się w otoczeniu strzelnicy "[...]" (mieszkańcy osiedla M. w Z. ) zainicjowała postępowanie żądając ograniczenia hałasu emitowanego do środowiska przez wskazany zakład. Źródłem zatem interesu prawnego osób domagających się ograniczenia immisji oddziałujących na należące do nich nieruchomości - jest przepis art. 144 kc. Zgodnie z tym przepisem "właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych". Możliwość wniesienia do sądu cywilnego powództwa o przywrócenie do stanu zgodnego z prawem i o zaniechanie naruszeń (art. 222 § 2 kc) nie pozbawia uprawnionych osób ochrony także w postępowaniu administracyjnym. Wobec powyższego należy przyjąć, że właściciele nieruchomości znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu emitującego hałas do środowiska będą mieć interes prawny w sprawie prowadzonej na podstawie art. 115 a Prawa ochrony środowiska. Przedstawione stanowisko jest ugruntowane także w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. np. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2009 r.; sygn. akt II OSK 764/2008; opubl. LexPolonica nr 2063914 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 stycznia 2008 r. sygn. akt II SA/Kr 474/2007; opubl. LexPolonica nr 2120976).
Sąd podziela także tę ocenę Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. , która dotyczyła braku odniesienia się przez organ I instancji do podstawowego dowodu w kontrolowanej sprawie tj. protokołu i sprawozdania z kontroli pomiarów akustycznych. Kwestia ta jest istotna dla sprawy wobec trafnie dostrzeżonych przez organ odwoławczy wadliwości w zakresie metodyki przeprowadzania pomiarów (braku danych identyfikacyjnych świadectw legalizacji przyrządów pomiarowych, uchybień w zakresie momentu kalibracji aparatury pomiarowej). Zasadne jest także stwierdzenie, że stawiane przez odwołującą się spółkę zarzuty w zakresie edycji przeprowadzonych pomiarów, ustalenia punktów pomiarowych oraz samego sposobu pomiaru - winny być ocenione przez specjalistyczny podmiot, który kontrolę tę przeprowadził.
W skardze do sądu administracyjnego spółka A. zarzuciła, że będący podstawą materialnoprawną spornej decyzji art. 115a ustawy Prawo ochrony środowiska — nie będzie miał w ogóle zastosowania do skarżącej, a to wobec okoliczności, iż hałas związany jest z działalnością osób fizycznych, a nie z samą infrastrukturą strzelnicy. Wykluczone jest zatem wydanie decyzji względem skarżącej, bowiem korzystanie przez osoby fizyczne ze strzelnic w celach sportowo-rekreacyjnych wyłącza możliwość traktowania ich jak zakładów dla których ustala się maksymalne poziomy hałasu. Spółka A. wywodziła, że regulacje prawne w zakresie wymogów (norm) ochrony środowiska dotyczące funkcjonowania strzelnic - zawarte są w przepisach szczególnych wydanych na podstawie art. 48 ustawy o broni i amunicji (tj. rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 4.04.2000 r. w sprawie wymagań w zakresie ochrony środowiska dotyczących budowy i użytkowania strzelnic; Dz. U. Nr 27; póz. 341) zaś te przepisy nie odsyłają do ustawy Prawo ochrony środowiska w zakresie dotyczącym procedury sanacyjnej określonej w art. 115 a Prawa ochrony środowiska.
Przedstawione stanowisko nie jest trafne i nie zasługuje na uwzględnienie. Punktem wyjścia do oceny przedstawionego problemu jest brzmienie przepisu art. 115 a ust. l p.o.ś. Przepis ten stanowi, że w przypadku stwierdzenia przez organ ochrony środowiska (...), że poza zakładem, w wyniku jego działalności, przekroczone są dopuszczalne poziomy hałasu, organ ten wydaje decyzję o dopuszczalnym poziomie hałasu. Ocenie zatem podlegało, czy działalność polegająca na prowadzeniu strzelnicy -jest zakładem w rozumieniu tego przepisu oraz czy nie zachodzą w sprawie wyjątki o których mowa w ustępie 2 art. 115 a p.o.ś. Zdaniem sądu całkowicie nieuprawnione jest stanowisko skarżącej, iż strzelnica nie jest zakładem w rozumieniu art. 115 a ust. 1. p.o.ś. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 48 przez pokład"* rozumie się jedną lub kilka instalacji wraz z terenem, do którego prowadzący instalacje posiada tytuł prawny, oraz znajdującymi się na nim urządzeniami. Natomiast przez "instalację", zgodnie z art. 3 pkt 6 p.o.ś. - rozumie się:
a) stacjonarne urządzenie techniczne,
b) zespół stacjonarnych urządzeń technicznych powiązanych technologicznie, do których tytułem prawnym dysponuje ten sam podmiot i położonych na terenie jednego zakładu,
c) budowle niebędące urządzeniami technicznymi ani ich zespołami.
Pojęcie budowli zdefiniowane zostało natomiast w art. 3 pkt. 3 Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury. Powołana definicja, odniesiona do treści art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego - nie pozostawia wątpliwości, że strzelnica jest obiektem budowlanym. Ostatni bowiem z powołanych przepisów przykładowo wymienia tymczasowe obiekty budowlane do których zaliczane są wprost m.in. strzelnice. Skoro zatem budowlą jest m.in. obiekt budowlany, & tym ostatnim jest strzelnica, zatem -uznać należy, że strzelnica stanowi także "instalację" o której mowa w powołanym wyżej art. 3 pkt 6 p.o.ś.
Z powyższych rozważań wynika więc, że zasadnie strzelnica traktowana została w kontrolowanej sprawie jako "zakład
w rozumieniu przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska. Jak natomiast wskazano powyżej, oceny wymaga także, czy w stosunku do strzelnicy zachodzi, określony w art. 115 a ust. 2 wyjątek uniemożliwiający wydanie w tej sprawie decyzji o ustaleniu dopuszczalnego poziomu hałasu. Zgodnie z powołanym ostatnio przepisem, nie wydaje się decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu wtedy, gdy hałas powstaje w związku z eksploatacją dróg, linii kolejowych, linii tramwajowych, kolei linowych, portów oraz lotnisk lub z działalnością osoby fizycznej niebędącej przedsiębiorcą. W literaturze podkreśla się, że wskazane w tym przepisie przesłanki wyłlączające możliwość wydania decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu - można podzielić na dwie grupy. Do pierwszej grupy zalicza się eksploatację dróg, linii kolejowych, linii tramwajowych, kolei linowych, portów oraz lotnisk. Wspólną cechą wymienionych powyżej przesłanek wyłączających możliwość wydania decyzji o ustaleniu dopuszczalnego poziomu jest to, że chodzi o hałas emitowany w związku z działalnością o charakterze użyteczności publicznej. Ponadto jest niemożliwe, aby z funkcjonowaniem tych urządzeń infrastruktury technicznej nie wiązało się powstawanie hałasu, i to poza zakładem. Natomiast druga grupa obejmuje działalność osoby fizycznej niebędącej przedsiębiorcą. W tym przypadku chodzi o to, że z działalnością takiej osoby nie wiąże się, w założeniu ustawodawcy, emisja hałasu w taki sposób, aby wpływało to na środowisko (tak: Bartosz Rakoczy w: Bartosz Rakoczy, Zbigniew Bukowski, Janina Ciechanowicz-Mclean "Komentarz do ustawy Prawo ochrony środowiska"; uwaga 2 do art. 115a).
Oceny zatem wymaga obecnie, czy zachowanie poszczególnych osób korzystających ze strzelnicy w celu uprawniania sportów strzeleckich stanowi, jak twierdzi skarżąca spółka, przesłankę uniemożliwiającą wydanie wobec A. sp. z o.o. w K. - decyzji określającej względem tej spółki dopuszczalny poziom hałasu. W celu odpowiedzi na powyższe pytanie należy wskazać, że zgodnie z art. 45 ustawy z dnia 21.05.1999 r. o broni i amunicji (t.jedn.: Dz. U. z 2012, póz. 576) broń palna oraz inna broń zdolna do rażenia celów na odległość może być używana w celach szkoleniowych i sportowych tylko na strzelnicach. Należy zatem wskazać, że osoby fizyczne chcące korzystać z broni palnej nie mogą jej używać w dowolnie wybranym przez siebie miejscu, lecz tylko w miejscach w tym celu wyznaczonych i utworzonych (na strzelnicach). Immanentną zatem cechą wyznaczenia określonego terenu jako strzelnicy i prowadzenia na tym terenie działalności zgodnie z jego charakterem i przeznaczeniem -jest powstawanie hałasu związanego z korzystaniem z broni palnej. Jak zauważono w skardze, sama strzelnica (jej infrastruktura) hałasu nie wytwarza. Powstaje on w wyniku użycia na strzelnicy broni, która poza strzelnicą nie może być używana w celach szkoleniowych i sportowych. Jak trafnie dostrzegło Kolegium Odwoławcze w K. - emisja hałasu przez zakład będący strzelnicą - jest wynikiem działalności gospodarczej związanej z prowadzeniem tego zakładu. Mówiąc inaczej, źródłem hałasu jest działalność polegająca na prowadzeniu strzelnicy. Nie jest więc prawidłowe przedstawione w skardze zapatrywanie, iż źródłem hałasu jest działalność bliżej nie znanych osób fizycznych podczas korzystania z infrastruktury udostępnionej przez przedsiębiorcę (strzelnicy). Po pierwsze bowiem osoby fizyczne, nie mogą korzystać z broni palnej w celach szkoleniowych i sportowych - poza strzelnicą (art. 45 ustawy o broni i amunicji). Po drugie, powołany przepis art. 115 a ust. 2 dotyczy działalności osób fizycznych, z tym zastrzeżeniem, że działalność ta, co do zasady nie wiąże się emisja hałasu w taki sposób, aby wpływało to na środowisko. Oczywistym więc i niewymagającym dowodzenia jest wniosek, że wystrzały osób fizycznych z broni palnej - nie realizują tak rozumianej przesłanki zawartej w art. 115 ust. 2 a p.o.ś. Po trzecie zaś, przyjmując argumentację A. sp. z o.o. należało by dojść do nieakceptowanego wniosku, że praktycznie każdy zakład (art. 3 pkt 48 p.o.ś.) stanowi tylko infrastrukturę, która hałasu sama nie wytwarza, do czasu aż pewne osoby fizyczne z niej nie zaczną korzystać. Przy takim założeniu powstawałaby sytuacja, że wytwarzany byłby hałas, którego emisji nie można przypisać żadnemu zakładowi, a to powodowałoby też niemożność nałożenia obowiązków wynikających z przepisów Prawa ochrony środowiska. Sytuacja taka byłaby nie do zaakceptowania i przeczyłaby sensowi i celowi powyższych przepisów.
Nadto należy wskazać, że błędnie twierdzi skarżąca spółka, że w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 4 kwietnia 2000 r. w sprawie wymagań w zakresie ochrony środowiska dotyczących budowy i użytkowania strzelnic (Dz. U. Nr 73, póz. 341) brak odwołania do szczególnych trybów o ochronie środowiska w zakresie hałasu, przez co nie można traktować strzelnic jako źródła hałasu podlegającego ogólnym regułom Prawa ochrony środowiska. Podzielić należy w tym zakresie podgląd Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. , który jako podstawę prawną stosowania norm Prawa ochrony środowiska do emisji hałasu przez strzelnicę wskazuje par. 3
ust. 2 powołanego wyżej rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem "poziom hałasu przenikającego do środowiska podczas użytkowania strzelnicy nie może powodować przekraczania dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, określonych przepisami o ochronie i kształtowaniu środowiska".
Zdaniem sądu, wskazany w tym przepisie zakaz dotyczący przekraczania przez strzelnice dopuszczalnego poziomu hałasu odczytywać należy w ten sposób, że w przypadku jego przekroczenia (naruszenia) zastosowanie znajdą także odpowiednie instrumenty ochrony środowiska przewidziane w ustawie Prawo ochrony środowiska, w tym wydana może zostać również decyzja o której mowa w art. 115 a powołanej ustawy. Zawarte w analizowanym przepisie odesłanie, rozumiane w przedstawiony wyżej sposób, zapewnia zachowanie spójności regulacji zawartej w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 4.04.2000 r. z przepisami ustawy Prawo ochrony środowiska w zakresie dotyczącym przekroczenia poziomu hałasu przez strzelnice. Inne rozumienie tego przepisu i zawartego w nim odesłania przeczyłoby racjonalności ustawodawcy, bowiem powodowałoby, że określony podmiot (strzelnica) jest całkowicie wyłączony spod kontroli w zakresie emitowanego hałasu, a w przypadku par. 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 4.04.2000 r. mielibyśmy do czynienia z pustą normą odsyłającą.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn.: Dz. U. z 2012 r., póz. 270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji. Powołany przepis stanowi, że w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło