II OSK 782/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-10-08
Skład orzekający: Małgorzata Stahl, Zbigniew Ślusarczyk, Jerzy Solarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo oddalił skargę, nie badając kompletności akt administracyjnych i nie odnosząc się do zarzutu niezgodności raportu oddziaływania na środowisko z rzeczywistym projektem inwestycji?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok WSA i decyzję SKO, uznając, że WSA naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 133 § 1 P.p.s.a. poprzez wydanie wyroku na podstawie niekompletnych akt administracyjnych, oraz art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak odniesienia się do istotnych zarzutów skargi dotyczących niezgodności raportu oddziaływania na środowisko z rzeczywistym projektem inwestycji. WSA nie zbadał prawidłowo kwestii statusu strony skarżącego, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi C. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ciechanowie, która umorzyła postępowanie odwoławcze od decyzji Burmistrza Miasta R. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. WSA oddalił skargę, uznając, że skarżący nie wykazał interesu prawnego. C. S. w skardze kasacyjnej zarzucił WSA naruszenie przepisów postępowania, w tym brak analizy kompletności akt administracyjnych oraz nieodniesienie się do zarzutów dotyczących raportu oddziaływania na środowisko. NSA uwzględnił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ciechanowie, zasądził od SKO na rzecz C. S. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Stahl Sędziowie Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędzia del. NSA Jerzy Solarski (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Iwona Ścieszka po rozpoznaniu w dniu 8 października 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej C. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 stycznia 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 2155/12 w sprawie ze skargi C. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ciechanowie z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ciechanowie z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ciechanowie na rzecz C. S. kwotę 640 zł (słownie: sześćset czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wyrokiem z dnia 8 stycznia 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 2155/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie /dalej: WSA/, po rozpoznaniu sprawy ze skargi C. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ciechanowie /dalej: SKO lub Kolegium/ Nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r.
- skargę oddalił.
W uzasadnieniu przedstawiono następującą argumentację faktyczną i prawną: opisaną wyżej decyzją Kolegium, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: K.p.a.), umorzyło postępowanie wszczęte odwołaniem C. S. od decyzji Burmistrza Miasta R. z dnia [...] kwietnia 2012 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia - budowę wytwórni pasz w R., o zdolności produkcyjnej 120 Mg/h paszy granulowanej - rozbudowa II etap 60Mg/h paszy granulowanej. Kolegium wskazało, że odwołanie może skutecznie wnieść tylko strona, którą zgodnie z art. 28 K.p.a. jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek (o posiadaniu interesu prawnego przesądzają przepisy prawa materialnego, na podstawie których można skutecznie żądać czynności organu). Odwołanie C. S. dotyczy decyzji wydanej w oparciu o przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1277 ze zm., dalej: u.u.i.ś.); na jej mocy, przymiot strony w sprawie oprócz wnioskodawcy i właściciela działki, na której planowana jest inwestycja, posiadają również podmioty mające tytuł prawny do nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z terenem zamierzonego przedsięwzięcia i właściciele działek położonych w zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia (ustalenie stron postępowania następuje w oparciu o raport oddziaływania inwestycji na środowisko). Jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego, przedsięwzięcie jest realizowane na terenie niezabudowanym, a z "Raportu oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia inwestycji - [...] w R." wynika, że rozwiązania projektowe planowanej inwestycji (etap I i II) mają wyeliminować jej oddziaływanie poza granice działek, na których jest zlokalizowana oraz, że planowana inwestycja może być uzgodniona wyłącznie przy wykonaniu zaleceń oceny oddziaływania na środowisko, ograniczających ujemne oddziaływanie przedsięwzięcia i zabezpieczających środowisko (obowiązek dokonania ponownej oceny oddziaływania na środowisko – przed przystąpieniem do realizacji przedsięwzięcia - wynikał z uzgadniającego jego realizację postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Warszawie z dnia [...] marca 2012 r. oraz decyzji środowiskowej). Teren inwestycji graniczy z terenami przemysłowo - składowymi, zaś najbliższa zabudowa mieszkaniowa położona jest w znacznej odległości od terenu planowanego przedsięwzięcia i chronionych terenów zabudowy mieszkaniowej z usługami. Wnoszący odwołanie jest współwłaścicielem zabudowanej działki nr [...] oraz nr [...] położonych w R., które nie graniczą bezpośrednio z działkami objętymi inwestycją i nie znajdują się w obszarze planowanego oddziaływania przedsięwzięcia. Podstawy do wniesienia odwołania od decyzji środowiskowej nie może stanowić powołany przez C. S. art. 144 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r., Nr 25, poz. 150 ze zm.) odnoszący się do eksploatacji instalacji, ani art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm., dalej: K.c.), z uwagi na brak naruszenia przez inwestora przysługującego skarżącemu prawa własności nieruchomości (planowane przedsięwzięcie i jego oddziaływanie na środowisko zamyka się w granicach działek, na których jest realizowane). Tym samym wnoszący odwołanie nie jest stroną postępowania, gdyż nie posiada w sprawie interesu prawnego, a jedynie faktyczny, który nie stanowi przesłanki do rozpatrzenia odwołania od decyzji organu I instancji.
W skardze C. S. zarzucił naruszenie prawa:
- procesowego, tj. art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 28 oraz 7, 77 i 107 § 3 K.p.a., poprzez brak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz lakoniczne uzasadnienie rozstrzygnięć,
- materialnego, tj. art. 140 K.c. i art. 144 ust. 1 ustawy P.o.ś. w zw. z art. 28 K.p.a., poprzez błędne uznanie przez organ, że przepisy te nie mogą stanowić podstawy wykazania jego interesu prawnego w domaganiu się zrealizowania przedmiotowej inwestycji zgodnie z przepisami prawa, w sposób wykluczający możliwość jakiegokolwiek jej oddziaływania na jego nieruchomości.
Uzasadniając skargę wskazano, że nie dokonano analizy sprawy pod kątem indywidualnych cech planowanej inwestycji o charakterze przemysłowym, tj. odległości zabudowanej domem jednorodzinnym działki skarżącego, a wyliczenia zawarte w raporcie nie dotyczą inwestycji mającej powstać w rzeczywistości, co potwierdzają ustalenia poczynione przez RDOŚ w postanowieniu z [...] marca 2012 r. Brak jest też ustalenia znaczenia określenia znacznej odległości zabudowy mieszkaniowej od terenu inwestycji. Wskazano również na brak zgodności raportu z wynikami analizy charakterystyki źródeł hałasu (raport przy wyliczeniach uwzględnia tylko dwie suszarnie mimo, że projekt zagospodarowania terenu przewiduje 4 ich sztuki, każda po 8 wentylatorów). W odniesieniu do skarżącego interes prawny wywodzony jest z faktu własności nieruchomości zabudowanej domem jednorodzinnym, znajdującej się w bezpośrednim sąsiedztwie zamierzonego przedsięwzięcia, źródłem interesu prawnego jest art. 140 K.c., jak i art. 144 ust. 1 ustawy P.o.ś. w związku z art. 28 K.p.a. Wskazano, że zawarta w zaskarżonej decyzji teza, że "rozwiązania projektowe planowanej inwestycji mają wyeliminować jej oddziaływanie poza granice działek, na których inwestycja jest zlokalizowana" nie ma żadnego oparcia w materiale dowodowym; oznacza to brak rzetelnego przeprowadzenia postępowania - zgodnie z zasadami określonymi w art. 7 , art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. oraz pominięcie stanowiska RDOŚ zawartego w postanowieniu z [...] marca 2012 r. wskazującego, że obecnie nie jest możliwe ustalenie, czy przedmiotowa inwestycja będzie dotrzymywała standardów jakości środowiska.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.
Opisanym na wstępie wyrokiem WSA oddalił skargę wskazując na prawidłowe wywody organu dotyczące istoty tzw. interesu prawnego. Trafne są też argumenty skargi, że w sytuacji gdy nieruchomość skarżącego nie przylega bezpośrednio do działki, gdzie ma być realizowane przedsięwzięcie, nie można a priori wykluczyć interesu prawnego w sprawie. W tym zakresie interes prawny wynikać może z art. 140 K.c. jak i z art. 144 P.o.ś. Jednakże jego istnienie jest uwarunkowane wykazaniem, że wydanie danej decyzji będzie miało wpływ na wykonywanie prawa własności do nieruchomości. Ponieważ okoliczność ta nie została wykazana, błędne stanowisko organu w tym zakresie nie miało wpływu na wynik sprawy. Odnosząc się do zarzutów dotyczących braku prawidłowego przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko (w szczególności brak dysponowania odpowiednio szczegółowymi danymi, złą oceną oddalenia zabudowy mieszkaniowej i pominięciem oddziaływania szeregu urządzeń planowanych do realizacji) WSA podniósł, że z pkt IV decyzji środowiskowej wynika obowiązek przeprowadzenia ponownej procedury ocen oddziaływania na środowisko (w myśl art. 82 ust. 1 pkt 4 u.u.i.ś.), a w części końcowej pkt III tej decyzji wskazano, że "Zastosowane rozwiązania mające chronić środowisko spowodują, że oddziaływanie na środowisko projektowanej wytwórni zamknie się w granicach działek na których zostanie zlokalizowana inwestycja". Wobec tego - na etapie zakończonym wydaniem przedmiotowej decyzji środowiskowej - zagwarantowano przeprowadzenie ponownej analizy, czy przyjęte w sporządzonej w przyszłości dokumentacji projektowej rozwiązania gwarantują osiągnięcie celu wskazanego w tej decyzji. Ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji (raportu) sporządzonej przez osobę uprawnioną wynika jednocześnie, że przy zachowaniu wskazanych na tym etapie warunków nie dojdzie do oddziaływań poza granicami realizacji inwestycji; strona skarżąca dla poparcia przeciwnego twierdzenia nie przełożyła żadnych dowodów. W tej sytuacji nie sposób wywieść, aby następstwem wydania decyzji środowiskowej mogły być dla skarżącego jakiekolwiek ograniczenia co do możliwości korzystania z praw własności nieruchomości. Interes prawny, wywodzony z przyjęcia niewystarczających rozwiązań ochronnych, nieeliminujących niekorzystnych oddziaływań na nieruchomość skarżącego, będzie mógł zostać wykazany w kolejnym postępowaniu, a ewentualnie wadliwe określenie warunków realizacji konkretnego przedsięwzięcia na tym etapie będzie dopiero mogło mieć wpływ na sytuację prawną skarżącego, w kontekście ochrony jego praw podmiotowych. W tej sytuacji umorzenie postępowania wszczętego odwołaniem skarżącego było zasadne. Końcowo WSA zauważył, że sam fakt potrzeby ponowienia oceny oddziaływania na środowisko, z uwzględnieniem szczegółowych danych (np. dotyczących określenia ilości wentylatorów oraz metody redukcji NOx), co potwierdza stanowisko RDOŚ, nie statuuje interesu prawnego w postępowaniu, gdzie pewne kwestie nie są przesądzone. O interesie prawnym skarżącego nie może przesądzać rodzaj przedsięwzięcia ani skala jego potencjalnego oddziaływania (w przypadku właścicieli działek nieprzylegających bezpośrednio do miejsca realizacji przedsięwzięcia, źródłem interesu prawnego może być wyłącznie okoliczność, że decyzja przy zachowaniu wskazanych w niej warunków spowoduje ograniczenie prawa korzystania z własności). Okoliczność, że istniejący (podlegający rozbudowie) zakład jest dla skarżącego źródłem określonych uciążliwości nie przesądza, aby decyzja środowiskowa prowadziła do ograniczenia prawa korzystania z nieruchomości; musiałoby to wynikać z treści jej konkretnych postanowień (np. wadliwie określonych warunków).
W skardze kasacyjnej C. S., reprezentowany przez radcę prawnego, zaskarżył wyrok WSA w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zwrot kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów udzielonej przez pełnomocnika pomocy prawnej. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
I. na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 151 w związku z art. 141 § 4 i art. 133 § 1 P.p.s.a., poprzez brak dokonania dokładnych ustaleń stanu faktycznego sprawy, co skutkowało pominięciem w rozważaniach stanu faktycznego sprawy przez Sąd I instancji okoliczności, że już po wniesieniu przez skarżącego skargi na decyzję Kolegium z dnia [...] lipca 2012 r. Nr [...], organ odwoławczy decyzją z dnia [...] września 2012 r. Nr [...] uchylił decyzję Burmistrza Miasta R. z dnia [...] kwietnia 2012 r. znak [...], od której to decyzji skarżący wniósł odwołanie, w wyniku którego SKO w Ciechanowie umorzyło postępowanie odwoławcze, co czyni również wątpliwym, czy Sąd I instancji rozpoznał sprawę w oparciu o kompletne akta administracyjne sprawy;
2) art. 151 w związku z art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., poprzez brak dokonania oceny, czy okoliczność uchylenia decyzji organu I instancji stanowi o bezprzedmiotowości postępowania w niniejszej sprawie, ponieważ w związku z wyeliminowaniem z obrotu prawnego decyzji organu I instancji zniknęła podstawa (decyzja i dokumentacja) do oceny merytorycznej zarzutów skarżącego zawartych zarówno w odwołaniu, jak i w skardze;
3) art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a., poprzez niedokonanie oceny, czy w związku z uchyleniem decyzji organu I instancji zaistniała podstawa wznowieniowa, ponieważ w obrocie prawnym w związku z zaskarżonym wyrokiem pozostała zaskarżona decyzja (drugoinstancyjna), podczas gdy z obrotu prawnego została wyeliminowana decyzja pierwszoinstancyjna stanowiąca w ogóle podstawę do przeprowadzenia postępowania odwoławczego i wydania rozstrzygnięcia w oparciu o przepisy art. 138 K.p.a.;
4) art. 151 w związku z art. 134 § 1 i art. 141 § 4 P.p.s.a., poprzez nie odniesienie się do zarzutu zawartego w skardze, tj. zarzutu dotyczącego naruszenia art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 28 K.p.a. oraz art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 K.p.a., który skarżący sformułował jako "brak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w niniejszej sprawie oraz bardzo lakoniczne uzasadnienie ww. rozstrzygnięć w zakresie dokonanych w sprawie ustaleń, które w ocenie organu zadecydowały o nieuznaniu interesu prawnego [skarżącego] w domaganiu się rozpoznania merytorycznego [jego] odwołania od decyzji Burmistrza Miasta R. z dnia [...] kwietnia 2012 r. znak: [...], o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji polegającej na realizacji Zakładu [...] (II etap), położonego w R. przy ul. [...], wydanej dla [...] S.A. z/s w C.;
5) art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., poprzez dokonanie błędnej oceny materiału dowodowego, polegającej na przyjęciu, że sam fakt potrzeby ponowienia oceny oddziaływania na środowisko nie statuuje interesu prawnego skarżącego, podczas gdy z ustaleń poczynionych przez RDOŚ w Warszawie zawartych w postanowieniu z dnia [...] marca 2012 r. znak: [...] jednoznacznie wynika, że obecnie nie jest możliwe ustalenie, czy przedmiotowa inwestycja będzie dotrzymywała standardów jakości środowiska z uwagi na brak jednoznacznego określenia ilości wentylatorów oraz z uwagi na brak określenia metody redukcji NOx, dlatego konieczne jest przeprowadzenie ponownej analizy środowiskowej na etapie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę;
II. na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj.:
1) art. 140 K.c. i art. 144 ust. 1 P.o.ś. w związku z art. 28 K.p.a., poprzez dokonanie błędnej wykładni, że przepisy te w niniejszej sprawie nie mogą stanowić podstawy do wykazania istnienia w niniejszej sprawie interesu prawnego skarżącego, skoro jak wynika z postanowienia RDOŚ w Warszawie z dnia [...] marca 2012 r. znak: [...], na etapie postępowania środowiskowego, wobec nie przedstawienia przez inwestora kompletnych danych co do rodzaju, parametrów i ilości zastosowanych urządzeń emitujących hałas, pył i inne zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego, nie jest możliwe kategoryczne stwierdzenie, czy planowana inwestycja będzie dotrzymywała jakości standardów środowiska, w tym w odniesieniu do działek stanowiących własność skarżącego,
2) art. 82 ust. 1 pkt 4 u.u.i.ś., poprzez dokonanie błędnej wykładni polegającej na przyjęciu, że przedstawienie na podstawie ww. przepisu przez organ stanowiska w sprawie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko na etapie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, zamyka skarżącemu drogę do wykazania istnienia interesu prawnego. W tym zakresie Sąd I instancji stwierdził, że z decyzji organu I instancji wynika, że przy spełnieniu zawartych w decyzji warunków ogólnych, oddziaływanie inwestycji zamknie się w obszarze działki inwestycyjnej, podczas gdy z postanowienia RDOŚ wynika, że szczegółowe i ostateczne rozwiązania projektowe i techniczne dotyczące poszczególnych urządzeń, elementów instalacji oraz zastosowanych środków minimalizujących oddziaływanie inwestycji na środowisko będą znane na etapie sporządzania projektu budowlanego. Z tego też względu w decyzji organu I instancji nałożono na inwestora obowiązek wykonania ponownej oceny oddziaływania na środowisko co oznacza, że decyzja Burmistrza Miasta R. z dnia [...] kwietnia 2012 r. znak: [...] nie zabezpieczała w pełni interesu prawnego skarżącego, której to subtelnej różnicy Sąd I instancji zdaje się nie zauważać.
W uzasadnieniu, nawiązując do podniesionych zarzutów podkreślono, że Sąd I instancji w ogóle nie rozważył wpływu na wynik postępowania w sprawie ostatecznej decyzji SKO z dnia [...] września Nr [...], uchylającej decyzję Burmistrza Miasta R. z dnia [...] kwietnia 2012 r. znak [...], co w okolicznościach prawnych sprawy powinno skutkować umorzeniem postępowania sądowego z uwagi na jego bezprzedmiotowość w związku z brakiem podstawy do wydania decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego (wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji organu I instancji). Ewentualnie z uwagi na brak dostrzeżenia, że w okolicznościach prawnych sprawy zaistniała przesłanka wznowieniowa wynikająca z wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji organu I instancji, Sąd powinien uchylić zaskarżone rozstrzygnięcie. Co do samej inwestycji naprowadzono, że wadliwie określono źródła hałasu, co jest konsekwencją nieprawidłowej ilości wentylatorów i dmuchaw. Tę okoliczność WSA pominął, co narusza art. 141 § 4 P.p.s.a. Przeinaczono też znaczenie ustaleń zawartych w postanowieniu uzgadniającym RDOŚ z dnia [...] marca 2012 r. z którego wynika, że na etapie postępowania środowiskowego nie jest możliwe w pełni stwierdzenie, czy inwestycja zamknie się w granicach działki inwestycyjnej. Uzasadniono także zarzuty dotyczące prawa materialnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy, chociaż nie wszystkie postawione zarzuty są trafne.
Stosownie do przepisu art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki powodujące nieważność postępowania, dlatego Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył się do oceny podstaw powołanych w skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna oparta została na obu podstawach kasacyjnych, jednakże w pierwszej kolejności rozważenia wymagają zarzuty mające swe źródło w podstawie przewidzianej przepisem art. 174 pkt 2 P.p.s.a., bowiem dopiero w sytuacji, gdy naruszenie przepisów postępowania nie miało miejsca, można odnieść się do zarzutów naruszenia prawa materialnego.
W rozpoznawanej sprawie trafnie skarga kasacyjna podnosi, że WSA naruszył
art. 151 w związku z art. 141 § 4 i art. 133 § 1 P.p.s.a., poprzez brak dokonania dokładnych ustaleń stanu faktycznego sprawy w sytuacji, gdy wątpliwym jest, czy Sąd I instancji rozpoznał sprawę w oparciu o kompletne akta administracyjne sprawy. Zarzut ten w realiach sprawy jest usprawiedliwiony.
Przedstawione Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu akta administracyjne, na podstawie których orzekał Sąd I instancji zawierają poświadczone za zgodność z oryginałem: skrócony odpis ze skorowidza działek /k. 2 - 3 akt adm./, wykaz stron /k. 8./, charakterystykę planowanego przedsięwzięcia /k. 6-7/ oraz decyzję Burmistrza Miasta R. z dnia [...] kwietnia 2012 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia - budowę wytwórni pasz; w aktach znajduje się również odwołanie C. S. od powyższej decyzji. Z akt sądowych wynika także, że WSA wezwał organ do uzupełnienia akt administracyjnych poprzez nadesłanie Raportu; w dniu rozprawy, tj. 8 stycznia 2013 r. żądany Raport został do WSA doręczony.
Abstrahując od tego czy WSA mógł zapoznać się z Raportem w dniu rozprawy oraz miał możliwość przeanalizowania jego treści, a tym samym, czy miał podstawy do wyrokowania w tym samym dniu stwierdzić należy, że Sąd I instancji nie dysponował kompletnymi aktami z postępowania administracyjnego. Przede wszystkim, z akt przedstawionych Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, na podstawie których wyrokował WSA wynika, że brak jest wniosku wszczynającego przedmiotowe postępowanie oraz kolejnych dokumentów wskazujących na prawidłowość procedowania przez organ I instancji. Brak jest też postanowienia RDOŚ w Warszawie z dnia [...] marca 2012 r. znak: [...], na podstawie którego Kolegium czyniło ustalenia, które w zupełności zostały zaaprobowane w zaskarżonym wyroku. Takie zasadnicze braki w odniesieniu do akt administracyjnych poprzedzających wydanie decyzji przez organ I instancji, od której wniesione zostało odwołanie, trafnym czynią zarzut naruszenia art. 133 § 1 P.p.s.a. Przepis ten stwierdza, że sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. W konkretnym przypadku akta sprawy, na podstawie których wydany został zaskarżony wyrok były fragmentaryczne i w żadnym wypadku nie dawały podstawy do rozpoznania sprawy, nie mówiąc już o wydaniu wyroku oddalającego skargę.
Nie dysponując całością akt administracyjnych, WSA nie miał wiedzy, z jakich przyczyn Kolegium rozpoznając merytorycznie odwołanie od decyzji Burmistrza Miasta R. z dnia [...] kwietnia 2012 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, decyzją z dnia [...] września 2012 r. rozstrzygnięcie to uchyliło. Informacja o tym, że decyzja Burmistrza została uchylna zawarta jest w piśmie Kolegium /k. 36 akt sądowych/ i była znana Sądowi w dacie wyrokowania /wyrok wydano w dniu 8 stycznia 2013 r./. Nie dywagując na temat powodów uwzględnienia odwołania można jednak dopuścić, że przyczyną uchylenia decyzji Burmistrza z dnia [...] kwietnia 2012 r. były wady względnie braki Raportu, który w rozpoznawanej sprawie stanowił podstawę ustaleń SKO i umorzenia postępowania odwoławczego, a w postępowaniu sądowym – oddalenia skargi.
Niezależnie od powyższego skarga kasacyjna zasadnie wskazuje na naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. Jest tak dlatego, ponieważ uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia, skoro podstawę stanu faktycznego przyjętego przez WSA stanowiły fragmentaryczne akta administracyjne. Wobec tego brak odniesienia się do zarzutu skargi dotyczącego niezgodności raportu z wynikami analizy charakterystyki źródeł hałasu, gdzie wg skargi raport przy wyliczeniach uwzględnia tylko dwie suszarnie mimo, że projekt zagospodarowania terenu przewiduje 4 sztuki, każda po 8 wentylatorów oznacza, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie odpowiada wzorcowi ustawowemu i nie pozwala na kontrolę instancyjną zaskarżonego orzeczenia.
Przy zasadności zarzutu naruszenia art. 133 § 1 oraz art. 141 § 4 P.p.s.a. kolejne, w tym naruszenia prawa materialnego, uznać należy za przedwczesne; z tej przyczyny Naczelny Sąd Administracyjny nie dokonał ich oceny.
Uwzględniając, że skarga kasacyjna w opisanej części jest usprawiedliwiona, Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że zaistniały podstawy przewidziane przepisem art. 188 P.p.s.a. do rozpoznania skargi, gdyż doszło do naruszenia przepisu art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a., będącego w istocie przepisem prawa materialnego, gdyż umorzenie postępowania odwoławczego stanowi o rozpoznaniu sprawy.
Rozpoznając skargę Naczelny Sąd Administracyjny uznał ją za uzasadnioną. Nie wymaga powtórzenia, że oceniając przymiot strony C. S. Kolegium bez szczegółowej analizy przedsięwzięcia zaaprobowało Raport, w którym nie odniesiono się do zakresu planowanej inwestycji i jej oddziaływania na nieruchomości nie tylko sąsiednie, ale również położone z tzw. dalszym sąsiedztwie. W tym miejscu przywołać należy trafny pogląd wyrażony przez WSA, że podstawa interesu prawnego skarżącego wynika z prawa własności /art. 140 K.c./, oczywiście pod warunkiem, że zamierzenie będzie miało wpływ na wykonywanie prawa własności w odniesieniu do nieruchomości C. S.. Zatem ocena planowanej inwestycji i zgodności Raportu z tym zamierzeniem wymagała szczegółowego wyjaśnienia, gdyż mogła skutkować przyznaniem skarżącemu statusu strony w przedmiotowym postępowaniu. Ponieważ ta zasadnicza kwestia nie została wyjaśniona, dlatego zaskarżona decyzja podlega uchyleniu.
Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w wyroku, na podstawie art. 188 P.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. Orzeczenie o kosztach uzasadnia art. 203 pkt 1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło