V SA/Wa 1691/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant - ref. staż. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w L. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... kwietnia 2012 r. nr ... w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej ze środków unijnych; oddala skargę; Pismem z dnia ... kwietnia 2012 r. A. Sp. z o.o. w L. została poinformowana przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa .... Oddział Regionalny w C. o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku z dnia ... września 2011 r. złożonego w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013. W uzasadnieniu organ wskazał, iż wniosek o przyznanie pomocy został złożony przez G. Spółka Jawna ... z siedzibą w L. Jak wyjaśnił organ, w trakcie prowadzonej oceny wniosku pod względem formalnym oraz zgodności z wymogami Programu stwierdzono fakt zaistnienia okoliczności wymienionych w § 24 ust 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U nr 139 poz. 883 z późn. zm.), tj. przekształcenie przedsiębiorcy skutkujące brakiem możliwości wstąpienia następcy prawnego wnioskodawcy do toczącego się postępowania w sprawie przyznania pomocy na miejsce wnioskodawcy. W trakcie trwającego postępowania w sprawie przyznania pomocy dla wnioskodawcy G. Spółka Jawna..., w dniu ... marca 2012 roku do Biura Wsparcia Inwestycyjnego ARiMR złożone zostały (bez wcześniejszego wezwania ze strony Agencji) dokumenty stanowiące uzupełnienie złożonego wniosku o przyznanie pomocy finansowej w postaci m.in. aktu notarialnego z dnia ...12.2011 roku (Repertorium A nr ...) oraz odpisu z rejestru przedsiębiorców KRS wg stanu na dzień 28 lutego 2012 roku. Analiza tychże dokumentów pozwoliła stwierdzić, iż zgodnie z wpisem do Krajowego Rejestru Sądowego nastąpiło przekształcenie spółki G. Spółka Jawna ... z siedzibą w L. w spółkę A. sp. z o.o. z siedzibą w L. na podstawie uchwały wspólników spółki G. Spółka Jawna ... z dnia .. grudnia 2011 roku. Zastosowanie znajduje zatem, w ocenie organu, § 24 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 roku, który stanowi, iż w razie śmierci wnioskodawcy, rozwiązania osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, przekształcenia wnioskodawcy lub innego zdarzenia prawnego, w których wyniku zaistnieje następstwo prawne, albo w razie zbycia całości przedsiębiorstwa wnioskodawcy albo jego części w toku postępowania w sprawie przyznania pomocy, ze względu na istotę działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw", następca prawny wnioskodawcy albo nabywca przedsiębiorstwa albo jego części nie może wstąpić do toczącego się postępowania na miejsce wnioskodawcy. Z uwagi na § 24 ust. 2 tego rozporządzenia, Agencja pozostawiła wniosek bez rozpatrzenia z chwilą uprawdopodobnienia zdarzenia określonego w ust. 1. W piśmie z 16 kwietnia 2012 r. skarżąca wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa i wskazała, że na mocy art. 553 § 1 i 2 KSH spółce przekształconej przysługują wszystkie prawa i obowiązki spółki przekształcanej, a spółka przekształcona pozostaje podmiotem w szczególności zezwoleń, koncesji oraz ulg, które zostały przyznane spółce przed jej przekształceniem, chyba że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji albo ulgi stanowi inaczej. Strona podkreśliła, że w niniejszym przypadki nie występuje następstwo prawne, lecz kontynuacja – spółka korzysta z własnych praw, kontynuując działania z okresu przed przekształceniem. W piśmie z dnia ... kwietnia 2012 r. stanowiącym odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa organ podtrzymał stanowisko wyrażone w piśmie z dnia ... kwietnia 2012 r. i wskazał, iż strona nie kwestionuje samego zdarzenia związanego z przekształceniem spółki, lecz przyjmuje, że nie występuje w tym przypadku następstwo prawne. Podkreślił, iż obydwa warunki (przekształcenie i następstwo prawne) winny być spełnione łącznie. Wskazał jednak, że w obecnym przypadku doszło do przekształcenia spółki osobowej w kapitałową, a we wcześniejszym przypadku - kapitałowej w kapitałową. Wskazany analogiczny przypadek z działania "Modernizacja gospodarstw rolnych", przed podjęciem rozstrzygnięcia w LOR ARiMR, był również opiniowany za pośrednictwem Państwa Departamentu z Departamentem Prawnym w Centrali ARiMR. Z przekazanej treści pisma w ocenie ... Oddziału Regionalnego wynika, że w opisywanym przypadku nastąpił jednak fakt następstwa prawnego skutkującego brakiem możliwości wstąpienia do toczącego się postępowania w sprawie przyznania pomocy. Dodatkowo, Oddział wskazał na motywację do dokonania przez wnioskodawcę przekształcenia na etapie ubiegania się o pomoc finansową - jeden ze wspólników spółki prowadzi jednocześnie indywidualną działalność gospodarczą w zakresie zbieżnym z działalnością spółki. Działając w spółce jawnej wspólnicy mieli równy poziom wkładów do spółki i równy wpływ na prowadzenie spraw spółki. W ocenie organu mogło to łączyć działalność jednego ze wspólników spółki z prowadzoną przez niego działalnością indywidualną na zasadzie podmiotów powiązanych, co może mieć znaczenie w zakresie spełniania bądź niespełniania statusu mikroprzedsiębiorcy przez wnioskodawcę. W spółce z ograniczoną odpowiedzialnością wspólnik ten objął mniejszościowy poziom udziałów (poniżej 25%), co eliminuje możliwości powiązywania go z działalnością indywidualną ze względu mniejszy niż 25% poziom kapitału reprezentowany w spółce z o.o. W skardze do Sądu na pismo Agencji z ... kwietnia 2012 r. strona wniosła o uchylenie tego pisma i zobowiązanie organu do merytorycznego rozpoznania wniosku. Skarżąca powtórzyła argumentację zawartą w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, powołując się na § 24 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. oraz art. 553 § 1 i 2 KSH. W odpowiedzi na skargę Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Na wstępie Sąd wyjaśnia, że uprawnienia sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie stwierdzenie jego wydania z naruszeniem prawa – art. 145 § 1 p.p.s.a.). Dokonując kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności zarówno z przepisami procesowymi, jak i z normami prawa materialnego Sąd uznał, że odpowiada ono prawu bowiem nie narusza ono prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie (czy też stwierdzenie nieważności). Podstawa wsparcia finansowego w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007- 2013 wynika z przepisów ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64 poz. 427 z późn. zm.). Na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy ARiMR wykonuje zadania instytucji zarządzającej w zakresie wdrażania m.in. działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw". Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy pomoc w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" przyznawana jest na podstawie umowy zawieranej pod rygorem nieważności w formie pisemnej. W sprawach tych wyłączone jest stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w prowadzonych przez podmioty wdrażające postępowaniach w sprawach przyznawania pomocy z wyjątkami wynikającymi z ustawy (art. 22 ust. 2 ustawy ). Szczegółowe warunki i tryb przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 określa rozporządzenie MRiRW z 17 lipca 2008 r. (Dz. U. Nr 139 poz. 883 z późn. zm.). Organ pozostawił wniosek A. Sp. z o. o. bez rozpatrzenia na podstawie § 24 ust. 2 w zw. z § 24 ust. 1 rozporządzenia, który stanowi , że w razie śmierci wnioskodawcy, rozwiązania osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, przekształcenia wnioskodawcy lub innego zdarzenia prawnego, w których wyniku zaistnieje następstwo prawne, albo w razie zbycia całości przedsiębiorstwa wnioskodawcy albo jego części w toku postępowania w sprawie przyznania pomocy, ze względu na istotę działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw", następca prawny wnioskodawcy albo nabywca przedsiębiorstwa albo jego części nie może wstąpić do toczącego się postępowania na miejsce wnioskodawcy. Podmiotem, który składał wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" była "G." spółka jawna ..., następnie przedstawiciele spółki dokonali na podstawie uchwały wspólników zawartej w akcie notarialnym z dnia ... grudnia 2012 r. (repertorium A nr ...), przekształcenia w spółkę A. Sp. z o. o. Przekształcenie spółek zostało opisane w dziale III kodeksu spółek handlowych, i tak w art. 551 ksh wskazano, iż m.in. spółka jawna (spółka przekształcana) może być przekształcona w inną spółkę handlową (spółkę przekształconą) w przedmiotowej sprawie w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością. Istotnie, tak jak twierdzi skarżąca Spółka, dokonane przekształcenie powoduje, że spółce przekształconej przysługują wszelkie prawa i obowiązki spółki przekształcanej ( art. 553 § 1 k.s.h. ), a więc nie występuje następstwo prawne tylko zasada kontynuacji. Jednakże w przedmiotowej sprawie, tak ja słusznie wskazuje organ, należy wziąć pod uwagę także inne przepisy. I tak, zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy w sprawach dotyczących przyznania pomocy w razie śmierci wnioskodawcy, rozwiązania osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, przekształcenia wnioskodawcy lub innego zdarzenia prawnego, w wyniku których zaistnieje następstwo prawne, albo w razie zbycia całości lub części gospodarstwa rolnego, całości lub części przedsiębiorstwa wnioskodawcy w toku postępowania, następca prawny wnioskodawcy albo nabywca gospodarstwa rolnego lub jego części albo przedsiębiorstwa lub jego części może, na swój wniosek, wstąpić do toczącego się postępowania na miejsce wnioskodawcy, jeżeli nie sprzeciwia się to przepisom, o których mowa w art. 1 pkt 1, oraz istocie i celowi działania, w ramach którego ma być przyznana pomoc. O ile art. 25 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich wskazuje, iż istnieje możliwość wstąpienia następcy prawnego do toczącego się postępowania na miejsce wnioskodawcy, jednakże z zastrzeżeniem, jeżeli nie sprzeciwia się to istocie i celowi działania, w ramach którego ma być przyznana pomoc. Skarżąca spółka wnioskowała o pomoc w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw", gdzie zgodnie z § 24 ust. 1 w/w rozporządzenia następca prawny wnioskodawcy nie może wstąpić do toczącego się postępowania na miejsce wnioskodawcy. Przedmiotowe działanie "korzysta" więc z zastrzeżenia wskazanego w art. 25 ust. 1 ustawy. Należy zgodzić się więc z ARiMR, że oznacza to, iż prawodawca dla działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" nie przewidział możliwości wstąpienia nowego podmiotu w miejsce wnioskodawcy, co stanowi swoistą istotę i cel przedmiotowego działania. Powyższe potwierdza również, uzasadnienie do rozporządzenia MRiRW w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007- 2013. I tak w części uzasadniającej § 24 rozporządzenia wskazano: Nie przewiduje się natomiast rozwiązania umożliwiającego wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania pomocy następcy prawnemu wnioskodawcy. Ubiegając się o przyznanie pomocy wnioskodawca przedstawia szereg informacji pozwalających instytucji wdrażającej na zweryfikowanie wszystkich podmiotowych kryteriów dostępu. Proces weryfikacji jest czasochłonny i każda zmiana we wniosku będzie powodowała jego wydłużenie. Biorąc pod uwagę terminy określone w rozporządzeniu, w których odbywa się rozpatrzenie wniosku o przyznanie pomocy oraz konieczność zapewnienia sprawnej obsługi składanych wniosków, rozporządzenie nie przewiduje możliwości zmiany podmiotu wnioskującego o przyznanie pomocy. Powołane uzasadnienie do rozporządzenia nie analizuje poszczególnych form przekształcenia, czy też następstwa prawnego, ogólnie stwierdza, iż zasadą jest, że rozporządzenie nie przewiduje możliwości zmiany podmiotu wnioskującego o przyznanie pomocy. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie należy brać pod uwagę przede wszystkim ratio legis powołanego przepisu, a nie literalne jego brzmienie. Następstwo prawne należy traktować jako zbiór wszystkich przekształceń wnioskodawców, a nie jako literalne brzmienie normy prawnej. Sąd podziela argument ARiMR, iż gdybyśmy pominęli w działaniu "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" przekształcenie wnioskodawcy wynikające z zasady kontynuacji, wówczas powstałaby luka prawna, gdyż prawodawca nie przewidział oddzielnych przepisów dla tego typu przekształceń. O ile przekształcenie, które wystąpiło w przedmiotowym przypadku nie stanowi stricte zasady następstwa prawnego, jednakże nastąpiła zmiana wnioskodawcy chociażby poprzez nową nazwę spółki, co powoduje, iż musiałby zostać ponownie zweryfikowany podmiot, a to byłoby niezgodne z przepisami dla działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw", gdyż prowadziłoby do weryfikacji nowego podmiotu, który wstąpił w miejsce wnioskodawcy. Poza tym interpretacja § 24 ust. 1 w sposób wskazany przez stronę skarżącą prowadziłaby do nieuzasadnionego rozróżnienia zmiany po stronie wnioskodawcy i uprzywilejowaniu zmiany polegającej na przekształceniu spółki prawa handlowego. Takie rozróżnienie sytuacji prawnej w ramach tego samego działania nie da się pogodzić z konstytucyjną zasadą równości wobec prawa. Należy przy tym zauważyć, że zasada kontynuacji doznaje ograniczeń , szczególnie właśnie na gruncie prawa administracyjnego ( art. 553 § 2 k.s.h. ) Biorąc pod uwagę powyższe, zdaniem Sądu, właściwie został zastosowany przepis § 24 ust. 2 rozporządzenia, w związku z zaistnieniem okoliczności wynikających z ratio legis § 24 ust. 1 rozporządzenia. Z tych względów w oparciu o art. 151 p.p.s.a orzeczono jak w postanowieniu.