II FSK 1331/13

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-06-09

Skład orzekający: Bogusław Dauter, Maciej Jaśniewicz, Jan Grzęda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna oparta na zarzucie naruszenia przepisu postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.) może być skutecznie podniesiona, gdy strona skarżąca w istocie kwestionuje naruszenie prawa materialnego przez organ odwoławczy?
Ratio decidendi
Skarga kasacyjna oparta na podstawie naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) nie może być skutecznie podniesiona, jeśli w rzeczywistości strona kwestionuje naruszenie prawa materialnego przez organ odwoławczy. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. jest przepisem postępowania, a nie prawa materialnego. Skarga kasacyjna musi precyzyjnie wskazywać naruszone przepisy i sposób ich naruszenia, zgodnie z wymogami formalnymi, w tym przymusem adwokackim.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o rozłożenie należności na raty, a następnie o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny odmówił zawieszenia, wskazując na brak przesłanek z art. 56 § 1 u.p.e.a. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał postanowienie w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę skarżącego. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. poprzez nieuchylenie postanowienia organu odwoławczego, mimo naruszenia przez ten organ prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną i zasądzono od R. T. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz, Sędzia NSA (del.) Jan Grzęda (sprawozdawca), Protokolant Karolina Zarzycka-Ciołkiewicz, po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2015 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej R. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 stycznia 2013 r. sygn. akt I SA/Gd 1210/12 w sprawie ze skargi R. T. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 20 sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od R. T. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 8 stycznia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz, 270 ze zm. - dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę R.T. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 20 sierpnia 2012 r. nr [...] o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Z uzasadnienia wyroku wynikał następujący stan sprawy. Po złożeniu wniosku o rozłożenie na raty należności wynikających z tytułów wykonawczych z 10 stycznia 2012 r., pismem z 25 maja 2012 r. skarżący wniósł o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z 18 czerwca 2012 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G. odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego wobec niewskazania przez skarżącego w uzasadnieniu swojego wniosku żadnej z przesłanek wynikających z art. 56 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm. - dalej "u.p.e.a."). Skarżący wywiódł zażalenie od tego postanowienia w następstwie którego Dyrektor Izby Skarbowej w G. postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2012 r. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. z 18 czerwca 2012 r. Skarżący, niezadowolony z postanowienia organu odwoławczego, wniósł od niego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zarzucając naruszenie art. 56 § 1 u.p.e.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku uznał, że organy egzekucyjne zasadnie odmówiły zawieszenia postępowania ponieważ w sprawie nie występowały przesłanki wynikające z art. 56 § 1 u.p.e.a. Skarżący nie zgodził się z wyrokiem WSA i w złożonej skardze kasacyjnej wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji zarzucił naruszenie przepisów postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. poprzez nieuchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w G. pomimo naruszenia przez ten organ przepisów prawa materialnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna była bezzasadna w stopniu oczywistym. Sformułowana w niej podstawa kasacyjna sugeruje, że skarżący wadliwości zaskarżonego wyroku upatrywał w przeoczeniu przez WSA naruszenia prawa materialnego którego dopuścić się miał organ odwoławczy. Skarżący uznał, że nieuchylenie w tej sytuacji postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w G. naruszało art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. Wobec takiej konstrukcji rozpoznawanej skargi kasacyjnej należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Za wyjątkiem badania z urzędu przesłanek nieważności postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym Naczelny Sąd Administracyjny jest przy tym związany podstawami skargi kasacyjnej, (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Przez podstawę kasacyjną należy rozumieć konkretny przepis prawa, którego naruszenie przez Sąd I instancji zarzuca skarga kasacyjna. Skarżący, twierdząc że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie dostrzegł naruszenia prawa materialnego, winien był wskazać który był to przepis i sformułować zarzut naruszenia prawa materialnego w jednej z dwóch postaci o których mowa w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Przepis wskazany jako podstawa kasacyjna - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a. jest jednak przepisem postępowania a nie przepisem prawa materialnego. Z racji związania granicami skargi kasacyjnej, nie jest rolą ani wręcz prawem Naczelnego Sądu Administracyjnego zastępowanie wnoszącego skargę kasacyjną w poszukiwaniu naruszeń prawa czy też konkretyzowanie blankietowo sformułowanego zarzutu. Wskazanie sposobu naruszenia prawa oraz kwalifikacja zastrzeżeń formułowanych wobec wojewódzkiego sądu administracyjnego stanowi powinność autora skargi kasacyjnej - profesjonalnego pełnomocnika. Należy bowiem podkreślić, że przy sporządzaniu skargi kasacyjnej wprowadzono tzw. przymus adwokacki (art. 175 § 1 p.p.s.a.), aby nadać temu środkowi odwoławczemu charakter pisma o wysokim stopniu sformalizowania, gdy chodzi o wymogi dotyczące podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia jako istotnych elementów konstrukcji skargi kasacyjnej. Obowiązkiem strony składającej skargę kasacyjną jest takie zredagowanie podstaw kasacyjnych, a także ich uzasadnienia, aby nie budziły one wątpliwości interpretacyjnych. Skarga kasacyjna złożona w niniejszej sprawie w nie spełnia wskazanych powyżej standardów. Nie wskazuje bowiem przepisów prawa materialnego naruszonych przez organ ani przez sąd. Przywołany w niej jej zarzucie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a. mógłby być samodzielną podstawą kasacyjną jeżeli np. sąd pierwszej instancji nie zastosuje tego przepisu pomimo stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź też zastosuje ten przepis w sytuacji gdy stwierdzone naruszenie prawa materialnego nie miało wpływu na wynik sprawy, lecz ze sformułowanego w rozpoznawanej skardze kasacyjnej zarzutu ani z zawartego w niej uzasadnienia tego rodzaju zastrzeżenia nie wynikają. Skarżący zarzuca w niej naruszenie przepisów postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a. wyrażające nieuchyleniem postanowienia dyrektora izby skarbowej w sytuacji naruszenia tym postanowieniem przepisu prawa materialnego, czyli stawia zarzut o którym mowa w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. dotknięty jednak - jak wskazano wcześniej - zasadniczymi wadami konstrukcyjnymi. Z powyższych przyczyn, w ocenie składu orzekającego, złożona skarga kasacyjna nie poddaje się merytorycznej kontroli sądu kasacyjnego. Dlatego Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw (art. 184 p.p.s.a.) zasądzając jednocześnie od skarżącego na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w G. 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a/ w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu - tekst. jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 490).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło