II GSK 1668/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Jagielska (spr.) Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia del. WSA Artur Adamiec Protokolant asystent sędziego Michał Stępkowski po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "D." Spółki z o.o. w Dz. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 8 stycznia 2013 r. sygn. akt VI SA/Wa 1205/12 w sprawie ze skargi S. [...] w O. w Szwecji na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.; 2. zasądza od S. [...] w O. w Szwecji na rzecz "D." Spółki z o.o. w Dz. 970 (dziewięćset siedemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 8 stycznia 2013 r. o sygn. akt VI SA/Wa 1205/12, po rozpoznaniu sprawy ze skargi S. [...] w O. w Szwecji (dalej: Spółka) na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] oddalającą sprzeciw w sprawie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy słowny "DOMEX" R-201474, uchylił zaskarżoną decyzję, orzekł o jej niewykonywaniu i zasądził od organu na rzecz Spółki koszty postępowania sądowego. Referując sprawę Sąd I instancji stwierdził, że decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. Urząd Patentowy, działając na podstawie art. 147 i art. 150 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.), dalej: p.w.p., udzielił "D." Spółce z o.o. w Dz. (dalej: Uprawniony) prawo ochronne na znak towarowy słowny DOMEX R-201474, z pierwszeństwem od dnia 27 kwietnia 2006 r., przeznaczony do oznaczania towarów w klasie 6 i 11 klasyfikacji nicejskiej, w tym m.in. metalowe rury, kształtki rurowe, złączki rur. W sprzeciwie z dnia [...] lutego 2009 r. Spółka wniosła o unieważnienie prawa ochronnego na wskazany wyżej znak w części towarów wymienionych w klasie 6. Jako podstawę prawną sprzeciwu podała art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. twierdząc, że znak ten jest podobny do wspólnotowego znaku "DOMEX" CMT-2220531 zarejestrowanego z wcześniejszym pierwszeństwem, przeznaczonego jak znak Uprawnionego, do oznaczania towarów z klasy 6 i służącego do oznaczania: blach stalowych, blach stalowych walcowanych na gorąco, taśm stalowych i taśm stalowych walcowanych na gorąco. Uzasadniając sprzeciw Spółka argumentowała, że jest jednym z największych w Europie producentów wyrobów ze stali. Jej zdaniem klienci mogą sądzić, że towary oznaczone znakiem DOMEX pochodzą z jednego przedsiębiorstwa, może też powstać błędne przeświadczenie o łączących obydwie firmy związkach i rzekomej współpracy między nimi. W piśmie z dnia [...] października 2009 r. Uprawniony uznał sprzeciw za bezzasadny, bowiem jak stwierdził, działa w wąskiej, specjalistycznej dziedzinie, a towary oznaczane obydwoma znakami są skierowane do zupełnie innego odbiory, więc nie ma ryzyka kolizji między nimi. W piśmie z dnia [...] kwietnia 2010 r. Spółka uzupełniła sprzeciw, wyjaśniając, że sprzeciw dotyczy jedynie oznaczonych spornym znakiem DOMEX towarów w klasie 6, które wykonane są z produkowanych przez Spółkę półproduktów jakimi są blachy stalowe i taśmy, oznaczonych takim samym znakiem. Powyższy stan rzeczy rodzi ryzyko wprowadzenia przeciętnego odbiorcy w błąd co do pochodzenia towarów. Uprawniony stwierdził w odpowiedzi, że towary oznaczane obydwoma znakami są rozprowadzane odmiennymi kanałami dystrybucji, znak Spółki dotyczy blach stalowych i taśm stalowych, natomiast produkty Uprawnionego w zdecydowanej większości nie mają ze stalą nic wspólnego, bowiem produkowane są z metali takich jak: miedź, żeliwo i aluminium. Wyroby Spółki sprzedawane są w hurtowniach wyrobów hutniczych przez fachowych sprzedawców, zaś wyroby Uprawnionego można nabyć w hurtowniach wyrobów instalacyjnych przeznaczonych dla łączenia w ciśnieniowych sieciach hydraulicznych. Nadto, jak podkreślił Uprawniony, znak DOMEX stanowi nazwę firmy od 17 lat i podlega ochronie cywilnoprawnej na podstawie przepisów normujących dobra osobiste. Oddalając sprzeciw decyzją z dnia [...] maja 2011 r. wydaną na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p., Urząd Patentowy stwierdził, że towary do oznaczania których przeznaczone zostały przeciwstawione znaki towarowe, nie są podobne. Jak wyjaśnił, podobieństwa między porównywanymi znakami DOMEX R-201474 i DOMEX CTM-2220531 nie można oprzeć na prostej zależności, że produkt końcowy jest podobny do półproduktu, z którego jest on wykonany. Organ przyjął, że półprodukt to produkt przeznaczony do dalszej obróbki lub przeróbki bądź też produkt otrzymywany w którejś z faz produkcji, znajdujący się w stanie przetwarzania i przeznaczony do dalszej obróbki. Zaaprobowanie poglądu Spółki, że ochrona znaku DOMEX CTM-2220531 w zakresie bach i taśm stalowych rozciąga się na towar wytworzony z tych półproduktów, prowadziłoby do nieuzasadnionego rozszerzenia ochrony wynikającej z prawa do znaku wspólnotowego. Dokonując porównania oznaczeń, Urząd Patentowy stwierdził, że oba słowne znaki "DOMEX" są identyczne, jednak równocześnie uznał, że z racji braku podobieństwa towarów oznakowanych przeciwstawionymi znakami, niepodobna mówić o ryzyku wprowadzenia w błąd odbiorców. Zdaniem Urzędu, znaki "DOMEX" są przeznaczone do oznaczania różnych towarów o szczególnym i specjalistycznym przeznaczeniu, nabywanych zazwyczaj przy udziale profesjonalnego pośrednika jakim jest sprzedawca czy to w sklepie czy w dziale z artykułami hydraulicznymi lub hutniczymi. Jak stwierdził, odbiorcami są osoby uważne, dobrze zorientowane albo też korzystające z pomocy sprzedawcy. Organ wskazał wreszcie, że dla oceny prawidłowości udzielenia Uprawnionemu prawa wyłącznego niezbędne było odwołanie się do całokształtu okoliczności w jakich w dniu 27 kwietnia 2006 r. został zgłoszony znak DOMEX R-201474. Uprawniony dysponował od 21 lutego 1996 r. wcześniejszym prawem na identyczny w warstwie słownej znak słowno-graficzny DOMEX R-156627, które to prawo wygasło dnia 21 lutego 2006 r. W związku z tym, zdaniem organu, udzielenie prawa wyłącznego w warunkach karencji na rzecz tego samego podmiotu stanowi kontynuację prawa ochronnego istniejącego wcześniej, udzielonego na znak słowno-graficzny DOMEX R-156627, zarejestrowany na rzecz Uprawnionego dla towarów w klasie 6 i 11. Uwzględniając skargę Spółki WSA w W. stwierdził, że zaskarżona decyzja istotnie narusza art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), gdyż Urząd Patentowy w sposób niedostateczny wyjaśnił kwestię stosunku towarów oznaczonych identycznym znakiem DOMEX. Sąd uznał, że Urząd powinien wziąć pod uwagę ich naturę, przeznaczenie, sposób użytkowania, konkurencyjność (względnie komplementarność) oraz obszary i sposoby ich dystrybucji. Brak analizy w tym zakresie spowodował, że decyzja nosi cechy arbitralności. Sąd wskazał, że kwestie te były podnoszone przez Spółkę w postępowaniu spornym, a jednak Urząd nie odniósł się do nich w sposób wystarczający. Stanowisko Urzędu sprowadziło się do przyjęcia stwierdzenia, że skoro porównywane towary są lub mogą pozostawać względem siebie w takim stosunku jak półprodukt do produktu gotowego, to brak jest między nimi podobieństwa. Dla ilustracji tej tezy organ podał przykłady półproduktów całkowicie niepodobnych do produktów finalnych (płynne żeliwo, odlewy hutnicze, ciasto chlebowe w czasie urabiania), pomijając sytuacje, w których półprodukt jest podobny do produktu ostatecznego, a niekiedy może być z nim komplementarny. Sąd I instancji podkreślił, że decydujące przy ocenie podobieństwa towarów jest oznaczenie odbiorcy i sposobu ich dystrybucji. W tym kontekście Sąd stwierdził, że Urząd Patentowy pominął kanały dystrybucyjne, jakimi mogą być rozprowadzane porównywane towary, a także krąg odbiorców tych towarów. Urząd niezasadnie przyjął, że do kręgu odbiorców należą wyłącznie profesjonaliści. W tym zakresie Sąd podzielił poglądy prawne zawarte w wyroku Sądu (dawniej: Sądu Pierwszej Instancji) z dnia 22 marca 2007 r. w sprawie o sygn. akt T-364/05 (LEX nr 244663) i przyjął je za własne. W ocenie Sądu I instancji Urząd Patentowy nie dokonał właściwiej analizy towarów oznaczonych przeciwstawionymi znakami. Urząd nie dokonał więc wnikliwej indywidualizacji tych towarów. Zdaniem Sądu, wada w działaniu organu polegała przede wszystkim na przyjęciu za podstawę rozstrzygnięcia stanowiska, że skoro towary Spółki są lub mogą być półproduktem dla towarów Uprawnionego, to z tego powodu nie ma przesłanek do uznania ich jednorodzajowości lub podobieństwa. Sąd zaznaczył, że to stanowisko organu mogło stanowić jedynie punkt wyjścia dla dalszych rozważań, których w uzasadnieniu decyzji zabrakło. Z wymienionych powodów WSA, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., uchylił kontrolowaną decyzję, a formułując wskazania co dalszego postępowania, Sąd polecił organowi zastosować się do oceny prawnej wyroku. Skargą kasacyjną Uprawniony domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania wg norm prawem przepisanych. Uprawniony zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie: I. przepisów postępowania, polegające na: 1. niezastosowaniu się przez WSA w uzasadnieniu wyroku do przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia się do stanowiska Uprawnionego, zajętego na rozprawie przed WSA w dniu 8 stycznia 2013 r. i złożonego w postaci pisemnej, jako odpowiedź na skargę, załączoną do protokołu z rozprawy, i nieprzedstawieniu oceny stanowiska Uprawnionego, przez co wskazane uchybienie miało istotny wpływ na rodzaj wydanego wyroku w sprawie, ponieważ uwzględnienie wskazanego stanowiska Uprawnionego w zakresie stanu faktycznego w sprawie, prawidłowo przyjętego i ocenionego przez Urząd Patentowy, skutkowałoby oddaleniem skargi; 2. niezastosowaniu się WSA w uzasadnieniu wyroku do przepisu art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez pominięcie znajdującego się w aktach sprawy stanowiska Uprawnionego, co do stanu faktycznego w sprawie, a przedstawiona w uzasadnieniu wyroku ocena stanu faktycznego budzi uzasadnione podejrzenie, że kontrola legalności postępowania organu przed WSA została ograniczona jedynie do uznania twierdzeń strony składającej skargę, co uniemożliwia merytoryczną kontrolę oceny subsumpcji stanu faktycznego do normy prawa materialnego, wobec wątpliwości co do zakresu rozpoznania okoliczności spornych, przy tym wskazane uchybienie miało istotny wpływ na rodzaj wydanego wyroku w sprawie, ponieważ uwzględnienie wskazanego stanowiska Uprawnionego, w zakresie stanu faktycznego w sprawie, prawidłowo ocenionego przez organ, skutkowałoby oddaleniem skargi; 3. niewłaściwym zastosowaniu przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu wyroku, jakie inne naruszenie przez organ przepisów postępowania wystąpiło ze strony organu, które uzasadniałoby uwzględnienie skargi; II. prawa materialnego poprzez dokonanie przez WSA, w ramach kontroli zgodności z prawem, stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) błędnej oceny stanu faktycznego, ustalonego prawidłowo przez organ, co spowodowało niewłaściwe zastosowanie przepisu prawa materialnego – art. 132 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 132 ust. 6 p.w.p. poprzez to, że właściwie ustalony przez organ stan faktyczny został błędnie uznany przez WSA za nieodpowiadający stanowi hipotetycznemu, przewidzianemu w normie prawnej wyprowadzonej z przepisów art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. Uzasadniając zarzuty wnoszący skargę kasacyjną stwierdził, że zaskarżony wyrok Sądu I instancji narusza prawo i powinien zostać uchylony, ponieważ ten Sąd dokonał własnych ustaleń faktycznych i nie odniósł się do stanowiska Uprawnionego, zawartego w odpowiedzi na skargę, złożonej jako załącznik do protokołu rozprawy, czym dokonał wadliwej kontroli zaskarżonej przez Spółkę decyzji UP i nie wyjaśnił należycie podstawy prawnej rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu wyroku Sąd nie zawarł też wystarczająco precyzyjnych wskazań co do dalszego postępowania. Składający skargę kasacyjną podkreślił, że decyzja Urzędu Patentowego z dnia [...] maja 2011 r. jest trafna i nie powinna zostać uchylona. Spółka skorzystała z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną i wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm prawem przepisanych. Pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. Uprawniony udzielił repliki na odpowiedź na skargę kasacyjną, podtrzymał zarzuty i wnioski skargi kasacyjnej, a także uzupełnił uzasadnienie podstaw kasacyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Przedmiotem kontroli kasacyjnej jest wyrok, którym Sąd I instancji uznał, że zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego, oddalająca sprzeciw szwedzkiej Spółki wobec udzielenia Spółce D. prawa ochronnego na słowny znak towarowy DOMEX, narusza prawo procesowe. Rozstrzygnięcie, w ocenie WSA, nosi cechy arbitralności, bo dokonując oceny podobieństwa znaków towarowych należących do Uprawnionego oraz do skarżącej Spółki, organ niedostatecznie wyjaśnił kwestię wzajemnej relacji towarów oznaczonych identycznym znakiem towarowym DOMEX, bo pozostawił poza obszarem swego zainteresowania naturę tych towarów, ich przeznaczenie, sposób używania, konkurencyjność względnie komplementarność. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Uprawniony oparł na obu podstawach wskazanych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a., jednakże zasadnicze zarzuty koncentrują się wokół nieuwzględnienia i nierozważenia przez Sąd I instancji wszystkich istotnych dla wyniku sprawy okoliczności, znajdujących swe odbicie w aktach sprawy. Trafność zarzutów naruszenia prawa procesowego tj. art. 141 § 4 i 133 § 1 p.p.s.a. usprawiedliwia uwzględnienie skargi kasacyjnej. Przypomnieć należy, że podstawę sprzeciwu stanowił art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., zgodnie z którym nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy identyczny lub podobny do znaku towarowego, na który udzielono prawa ochronnego lub zgłoszonego w celu uzyskania prawa ochronnego (o ile na znak taki zostanie udzielone prawo ochronne) z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym. Wnosząca sprzeciw Spółka uznała, że znak towarowy DOMEX R-201474 w części towarów ujętych w klasie 6 klasyfikacji nicejskiej tj. metalowych rur, kształtek rurowych, złączek rur jest podobny w rozumieniu cyt. wyżej przepisu do zarejestrowanego na jej rzecz z pierwszeństwem od dnia 18 maja 2001 r. znaku wspólnotowego DOMEX CTM-2220531, przeznaczonego do oznaczania blach stalowych, blach stalowych walcowanych na gorąco, taśm stalowych i taśm stalowych walcowanych na gorąco. Sąd I instancji, uznając, że Urząd Patentowy wadliwie przeprowadził analizę podobieństwa obu przeciwstawionych znaków, nie uwzględnił znajdujących oparcie w aktach administracyjnych sprawy wszystkich okoliczności w jakich doszło do udzielenia ochrony znakowi krajowemu DOMEX i całkowicie pominął dotyczącą tej kwestii, istotną dla wyniku sprawy, argumentację organu. Tymczasem, jak pokazuje lektura uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia, Urząd Patentowy, dokonując oceny legalności udzielenia prawa ochronnego na znak DOMEX R-201474 ze względu na podnoszony w sprzeciwie art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., wskazał również na konieczność uwzględnienia tzw. "szerszej perspektywy" udzielenia tego prawa wyłącznego. Mowa tu o udzieleniu prawa ochronnego w warunkach karencji (art. 132 ust. 1 pkt 3 p.w.p.), bowiem prawo na znak słowno-graficzny DOMEX zarejestrowany z pierwszeństwem od dnia 21 lutego 1996 r. na rzecz D. sp. z o.o. w Dz. wygasło dnia 21 lutego 2006 r. a zgłoszenie znaku słownego DOMEX miało miejsce 27 kwietnia 2006 r. Organ, poza tym, że nie stwierdził podobieństwa towarów oznaczonych przeciwstawionymi znakami towarowymi, to dodatkowo uznał, że kwestionowane sprzeciwem prawo stanowiło kontynuację prawa wcześniej istniejącego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego organ, którego zadaniem było załatwienie sprawy spornej pomiędzy stronami, miał obowiązek nie tylko dokonania oceny zasadności zarzutu wadliwej, bo naruszającej art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., rejestracji, ale musiał również rozważyć argumentację Uprawnionego broniącego udzielonego mu prawa. Eksponowane przez organ w zaskarżonej decyzji okoliczności związane z wcześniejszą rejestracją znaku słowno-graficznego DOMEX dla towarów z klasy 6, jako decydujące o legalności kwestionowanego prawa ochronnego, są niewątpliwie istotne dla oceny legalności udzielenia prawa ochronnego na taki sam w warstwie słownej znak sporny i nie mogą zostać przez Sąd I instancji niezauważone i nierozważone. Nie można też nie dostrzec, że zarzucając organowi arbitralność przez nierozpatrzenie wszelkich kwestii związanych z podobieństwem towarów i ryzykiem konfuzji oraz kwestionując rozważania dotyczące braku podobieństwa towarów, z których jeden jest półproduktem, a drugi produktem gotowym, Sąd I instancji nie odwołał się do podstawowego dokumentu jakim jest decyzja udzielająca prawa ochronnego na sporny znak DOMEX, stwierdzająca, że w klasie 6 zgłoszonym znakiem oznacza się metalowe (nie stalowe) rury, kształtki rurowe i złączki rur. Zawarty w decyzji udzielającej prawa ochronnego wykaz towarów porównany z towarami oznaczonymi znakiem wspólnotowym nie pozwala na rozważanie podobieństwa wszystkich towarów oznaczonych przeciwstawionymi znakami towarowymi w oparciu o relację półprodukt a produkt finalny. Nadto, zdaniem sądu kasacyjnego, nawet przyjmując założenie, że produkt finalny uzyskany jest z wyrobu stanowiącego półprodukt, a blacha czy taśma stalowa stanowi taki półprodukt, to budowanie tezy o podobieństwie towarów wyłącznie dzięki tej relacji jest ryzykowne i może być nieprawdziwe (wykonana ze stali karoseria samochodowa, a blacha stalowa). Trafnie przyjął organ, że o podobieństwie towarów oznaczonych identycznymi znakami, będą decydować wszystkie czynniki składające się na wzajemną ich relację, w tym charakter towarów i ich przeznaczenie. Naczelny Sąd Administracyjny nie zgadza się z Sądem I instancji co do tego, że organ nie rozważył "natury, przeznaczenia, sposobu używania czy konkurencyjności" towarów oznaczonych znakami krajowym i wspólnotowym DOMEX. Organ, odnosząc się do charakteru towarów, jednoznacznie stwierdził, że towary oznaczone znakiem Uprawnionego wykonane są z metali nieszlachetnych nieobrobionych i obrobionych, co ma zasadnicze znaczenie w sytuacji, gdy towary oznaczone znakiem Spółki stanowią wyłącznie blaty i taśmy wykonane ze stali. Wymaga zatem oceny sądu stanowisko organu, że oznaczone spornym znakiem wytworzone z metali rury, złączki rur i kształtki rurowe mają zupełnie inny charakter niż blaty i taśmy stalowe i nie są jednorodzajowe, a odmienne rozumowanie rozszerzałoby ochronę udzieloną na znak wspólnotowy. Nie można zgodzić się też z Sądem I instancji, że decyzja nie rozważa ryzyka konfuzji, bowiem zauważając iż towary oznaczone znakami przeciwstawionymi są różne i mają szczególny, specjalistyczny charakter, a ponadto, że nabywane są przez uważnego i dobrze zorientowanego odbiorcę, stwierdza że ryzyko takie nie występuje. Jako chybione należy ocenić zarzuty naruszenia prawa materialnego, bowiem zarzut wadliwego zastosowania art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. wskutek błędnej oceny stanu faktycznego, nie doczekał się uzupełnienia go o naruszenie przepisów prawa procesowego w kwestionowanym zakresie. Ponownie rozpoznając sprawę i dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji, Sąd I instancji oceni prawidłowość wniosków organu w kwestii braku podobieństwa, o którym mowa w art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., w szczególności odniesie się do poglądu organu udzielenia prawa ochronnego w warunkach karencji, jako kontynuacji prawa wcześniej udzielonego, przy czym prawo to powstało przed prawem skarżącej Spółki do znaku wspólnotowego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono stosownie do art. 203 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z § 12 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie czynności rzeczników patentowych (Dz. U. Nr 212, poz. 2076 ze zm.).