I SA/Wa 1316/12

WyrokWSA w Warszawie2013-01-08

Skład orzekający: Maria Tarnowska, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Tomasz Szmydt

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania, wydane w stosunku do osoby zmarłej, jest nieważne?
Ratio decidendi
Postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania, skierowane do osoby zmarłej, która w chwili wydawania rozstrzygnięcia nie posiadała już statusu strony postępowania, jest nieważne. Skierowanie rozstrzygnięcia do osoby nieżyjącej stanowi rażące naruszenie prawa, będące podstawą do stwierdzenia nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Stan faktyczny
Skarżący J. N. wniósł skargę na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej stwierdzające niedopuszczalność jego odwołania od decyzji Wojewody odmawiającej stwierdzenia nabycia przez Gminę W. prawa własności nieruchomości. Organ odwoławczy uznał odwołanie za niedopuszczalne, ponieważ decyzja Wojewody nie została skutecznie doręczona J. N. Sąd administracyjny stwierdził nieważność postanowienia Ministra, ponieważ zostało ono skierowane do S. N., która zmarła przed wydaniem decyzji Wojewody i postanowienia Ministra.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia, stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu oraz zasądził od Ministra na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.) Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz WSA Tomasz Szmydt Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi J. N. na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej na rzecz skarżącego J. N. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania J. N. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...], odmawiającej stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę W., prawa własności nieruchomości, położonej w W., stanowiącej część dawnych działek nr[...]– stwierdził niedopuszczalność odwołania. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. Pismem z dnia 21 listopada 2005 r. S. N., J. N. oraz J. N. wystąpili do Wojewody [...] z wnioskiem o wydanie decyzji potwierdzającej, że część nieruchomości stanowiących własność wnioskodawców, położonych w W., została zajęta przed 1 stycznia 1999 r. pod budowę [...]. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę W., prawa własności przedmiotowej nieruchomości. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J. N. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r. po rozpatrzeniu odwołania J. N. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2011 r. - stwierdził niedopuszczalność odwołania. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2011 r. wskazani są razem S. i J. N. zamieszkali pod tym samym adresem, ale decyzja została przesłana jedynie do S. N.. Natomiast do J. N. decyzja ta w ogóle nie została wysłana. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że J. N. nie był wskazany jako adresat przesyłki adresowanej wyłącznie do S. N.. Natomiast z pisma Wojewody [...] z dnia 16 marca 2012 r. wynika, że osobnej przesyłki do J. N. nie wysyłano. Wobec powyższego zdaniem organu odwoławczego nie można uznać, aby zaskarżona decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2011 r. została skutecznie doręczona J. N., co oznacza, że dla strony tej nie rozpoczął się bieg terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji. Wyjaśnienia organu wojewódzkiego, że skierowanie decyzji do S. N. oznacza skierowanie decyzji do obojga małżonków są całkowicie nietrafne, bowiem jak wynika z akt sprawy J. N. jest synem, a nie mężem S. N., lecz również w przypadku małżeństwa należy kierować korespondencję osobno do każdego z małżonków. W zaistniałej sytuacji wniesienie odwołania przed datą doręczenia stronie decyzji skutkuje stwierdzeniem niedopuszczalności odwołania w trybie art. 134 kpa. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] maja 2012 r. złożył J. N. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jednakże w pierwszej kolejności obowiązkiem Sądu jest zbadanie, czy zaskarżona decyzja jest ważna. Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego wskazuje, że skarga jest zasadna, chociaż z innych przyczyn niż wskazane w jej treści. Jak wynika z akt sprawy, uczestniczka postępowania administracyjnego S. N. zmarła w dniu [...] grudnia 2010 r. Zarówno jednak Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej jak i Wojewoda [...] skierowali odpowiednio postanowienie z dnia [...] maja 2012 r. oraz decyzję z dnia [...] lutego 2011 r. do nieżyjącej już S. N. Stwierdzić należy, że osoba fizyczna może być stroną postępowania administracyjnego, jeżeli ma zdolność do bycia podmiotem praw i obowiązków - a zatem jeżeli ma zdolność prawną, którą należy oceniać według przepisów prawa cywilnego. Zgodnie art. 8 § 1 kodeksu cywilnego, zdolność prawna osoby fizycznej powstaje z chwilą narodzin, a kończy się z chwilą śmierci. Oznacza to, że status strony przysługujący osobie fizycznej wygasa z chwilą jej śmierci. Osoba zmarła nie może mieć ani zdolności prawnej, ani być podmiotem praw i obowiązków z zakresu prawa administracyjnego; w stosunku do osoby zmarłej nie można wszcząć, ani prowadzić postępowania, nie mogą też być do niej kierowane wydane w sprawie rozstrzygnięcia. Skierowanie decyzji do osoby nieżyjącej, która w chwili wydawania rozstrzygnięcia nie miała już przymiotu strony, stanowi rażące naruszenie prawa, będące podstawą do stwierdzenia nieważności, stosownie do art. 156 § 1 pkt 2 kpa, przy czym, co należy podkreślić, nie ma znaczenia, czy organ prowadząc postępowanie wiedział, że osoba ta nie żyje, czy też takiej wiedzy nie posiadał. Rozpoznając ponownie sprawę organ weźmie pod uwagę powyższe i ustali strony postępowania, do których należy skierować podjęte w sprawie rozstrzygnięcie. Mając zaś na uwadze, że zaskarżona decyzja podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego ze wskazanej wyżej przyczyny, Sąd nie badał jej merytorycznie pod względem zgodności z prawem oraz pominął pozostałe zarzuty skargi, uznając ich rozpoznawanie za przedwczesne. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 145 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło