IV SAB/Wr 111/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędziowie Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spr.) Sędzia WSA Wanda Wiatkowska – Ilków Protokolant Jolanta Pociejowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 8 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi G. R. na bezczynność Starosty L. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia I. umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne; II. zasądzić od Starosty L. na rzecz skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu wpisu od skargi. W dniu 31 października 2012 r. G. R., dalej skarżąca, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność Starosty L. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Zarzucając organowi bezczynność domagała się: zobowiązania organu do wykonania czynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej zgodnie z jej wnioskiem z dnia 24 lipca 2012 r. oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., bowiem skarżąca nie skierowała uprzednio zażalenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. Dodał, że zażalenie jest warunkiem wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynności organu, a jego brak winien skutkować odrzuceniem skargi. Jednocześnie organ wskazał, że żądana przez skarżącą we wniosku informacja publiczna została udostępniona w dniu 13 listopada 2012 r. W piśmie procesowym z dnia 2 stycznia 2013 r. skarżąca potwierdziła, że żądana informacja publiczna została jej udostępniona i jednocześnie podtrzymała swój wniosek o zasadzenie od organu zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wskazała, że złożenie skargi na bezczynność w sprawie udzielenia informacji publicznej nie wymaga uprzedniego złożenia zażalenia, bowiem ustawa o dostępie do informacji publicznej nie stawia dodatkowych warunków wniesienia skargi do sądu administracyjnego, zatem może być ona wniesiona bez wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W niniejszej sprawie skarżąca wniosła skargę na bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej. Mając na uwadze przedmiot wniesionej skargi wskazać należy, że dostęp do informacji publicznej reguluje ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), zwana dalej ustawą. W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że Sąd podziela stanowisko, że skarga na bezczynność organu w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. W odniesieniu do aktów z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwana dalej p.p.s.a., środka zaskarżenia należy poszukiwać w art. 52 § 3 p.p.s.a., przy czym ustawa o dostępie do informacji publicznej tego typu środków zaskarżenia nie przewiduje, a w odniesieniu do aktów i czynności z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. nie przewiduje ich również ustawa – Kodeks postępowania administracyjnego. Zauważyć należy, że przepis art. 52 p.p.s.a. uzależnia uruchomienie drogi postępowania sądowoadministracyjnego od wyczerpania środków zaskarżenia. Ma to jednak miejsce wówczas, gdy takie środki przysługują, czy to na podstawie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego czy to przepisów szczególnych. Jak wyżej wskazano środków takich nie przewiduje zarówno ustawa o dostępie do informacji publicznej, jak i w zakresie aktów i czynności Kodeks postępowania administracyjnego. Wykładnia językowa art. 52 § 3 p.p.s.a. upoważnia do stwierdzenia, że przepis ten odnosi się do skarg na akty i czynności, a nie bezczynności w zakresie wydawania aktów. Uwagi te dotyczą także art. 52 § 4 p.p.s.a. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2011 r., w sprawie o sygn. akt I OSK 667/11 i z dnia 3 sierpnia 2010 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 757/10, dostępne na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem, nie zachodziły przesłanki do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Zgodnie z art. 13 ust. 1 tej ustawy, udostępnianie informacji publicznej na wniosek winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 ustawy. W oparciu o wskazane regulacje przyjąć należy, że bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej występuje wtedy, gdy zobowiązany do udzielenia tej informacji podmiot nie podejmuje w terminie - określonym w art. 13 ustawy - odpowiednich czynności, tj. nie udostępnia informacji w formie czynności materialno- technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia. Stosownie do art. 54 § 3 p.p.s.a. organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Zgodnie z art. 161 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania: 1) jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę; 2) w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania; 3) gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a tej ustawy - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności (zob. uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r. sygn. akt I OPS 6/08, ONSA WSA 2009 nr 4, poz. 63, lex nr 463487). W przedmiotowej sprawie organ dokonał czynności, jakiej domagała się skarżąca tj. po wniesieniu skargi do sądu Starosta L. w dniu 13 listopada 2012 r. udzielił skarżącej informacji publicznej zgodnie z jej wnioskiem. Powyższe potwierdziła również skarżąca w piśmie procesowym z dnia 2 stycznia 2013 r. W tej sytuacji brak jest podstaw do zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącej z dnia 24 lipca 2012 r. Wskazać ponadto należy, że w sprawie ze skargi na bezczynność organu sąd bierze pod uwagę jedynie fakt wydania lub niewydania aktu. W przypadku gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organ wyda rozstrzygnięcie, Sąd nie może dokonać jego kontroli w postępowaniu ze skargi na bezczynność. Sąd bowiem, skoro organ w bezczynności nie pozostaje, nie może zastosować trybu przewidzianego w art. 149 p.p.s.a., tzn. nie może zobowiązać organu do wydania w zakreślonym terminie aktu administracyjnego lub dokonania czynności. Zauważyć jednak należy, że załatwienie wniosku skarżącej z dnia 24 lipca 2012 r. nastąpiło niewątpliwie z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 13 ust. 1 ustawy, który upłynął z dniem 7 sierpnia 2012 r. Wskazać również należy, że skarga na bezczynność organu została wniesiona w dniu 31 października 2012 r. (data stempla pocztowego), a zatem po upływie terminu, o którym mowa w art. 13 ust. 1 ustawy. Natomiast organ w dniu 13 listopada 2012 r. udzielił skarżącej odpowiedzi na jej wniosek o udzielenie informacji publicznej, a zatem po wniesieniu skargi do sądu przez skarżącą, ale jeszcze przed rozpoznaniem skargi przez Sąd. Konkludując powyższe rozważania stwierdzić należy, że w chwili złożenia skargi organ pozostawał w bezczynności. Udzielenie skarżącej informacji publicznej, po wniesieniu skargi do sądu oznacza, że organ ten przestał tkwić w bezczynności, co czyni bezprzedmiotowym niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne. Mając powyższe na uwadze o kosztach orzeczono na podstawie art. 201 § 1 p.p.s.a, zgodnie z którym, zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 p.p.s.a. Oznacza to, że działanie organu dokonane po wniesieniu skargi na jego bezczynność, które ową zarzucaną przez skarżącą bezczynność usuwa - jak w niniejszej sprawie - należy oceniać i kwalifikować jako działanie samokontrolne skutkujące zaistnieniem przesłanki bezprzedmiotowości postępowania, ale jednocześnie gwarantującej skarżącej zwrot poniesionych kosztów postępowania. Na zasądzoną od organu na rzecz skarżącej kwotę składa się uiszczony przez skarżącą wpis od skargi w kwocie 100 zł. Stwierdzenie powyższego obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny do umorzenia postępowania, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 powołanej na wstępie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co orzeczono w punkcie I wyroku. Natomiast o kosztach orzeczono na podstawie art. 201 § 1 p.p.s.a.