IV SA/Wa 2357/12
WyrokWSA w Warszawie2013-01-08
Skład orzekający: Anna Falkiewicz-Kluj, Łukasz Krzycki, Agnieszka Łąpieś-Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony za pośrednictwem firmy kurierskiej w dniu poprzedzającym upływ terminu na jego złożenie, a wpłynięcie wniosku do organu dzień po terminie, skutkuje odmową udzielenia zezwolenia z powodu nielegalnego pobytu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony za pośrednictwem firmy kurierskiej, który wpłynął do organu dzień po upływie terminu, jest złożeniem wniosku z uchybieniem terminu. W związku z tym, cudzoziemiec przebywał na terytorium Polski nielegalnie po upływie terminu ważności wizy, co stanowiło obligatoryjną przesłankę odmowy udzielenia zezwolenia na podstawie art. 57 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego i procesowego.Stan faktyczny
Skarżący, M. A., złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w Polsce. Wniosek został nadany firmą kurierską w dniu 6 kwietnia 2011 r., a wpłynął do organu I instancji w dniu 7 kwietnia 2011 r., co było jeden dzień po upływie wymaganego 45-dniowego terminu przed wygaśnięciem jego wizy. Organy administracji odmówiły udzielenia zezwolenia, uznając pobyt skarżącego za nielegalny. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując sposób ustalenia daty złożenia wniosku i zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi M. A. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony - oddala skargę -
Decyzją z dnia [...] października 2011 r., nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców na podstawie art. 53a ust. 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2006r., Nr 234, poz. 1694 zez m.) oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071, ze zm. - dalej "K.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania obywatela [...] B. – M. A., od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. Nr [...] orzekającej o odmowie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję
Stan sprawy przedstawiała się następująco:
M. A. wjechał do Polski w dniu 2 grudnia 2010 r. na podstawie wizy krajowej wydanej w dniu 4 października 2010 r. przez konsula w N., z terminem ważności do dnia 20 maja 2011 r. na czas pobytu 197 dni.
W dniu 6 kwietnia 2011 r. za pośrednictwem firmy kurierskiej [...] został skierowany do Wojewody [...] wniosek o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w trybie art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Wniosek wpłynął do organu I instancji w dniu 7 kwietnia 2011 r., tj. na 44 dni przed upływem terminu ważności posiadanej przez wnioskodawcę wizy krajowej.
W dniu 2 czerwca 2011 r. strona wniosła o przekwalifikowanie wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony i rozpatrzenie go w trybie art. 53 a ust. 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Podkreślono, że wniosek został złożony z zachowaniem należytej staranności, w terminie określonym w art. 61 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach i przekazany do organu I instancji za pośrednictwem firmy kurierskiej, która miała dostarczyć go tego samego dnia. Wyjaśniono, że dotychczas ta forma doręczeń wniosków, składanych także do innych wojewodów nigdy nie stwarzała problemów, a po raz pierwszy wniosek złożony za pośrednictwem firmy kurierskiej został potraktowany jako niezłożony w terminie.
Podkreślono ponadto, że z przyczyn niezależnych od strony i pełnomocnika (awaria systemu komputerowego) dostarczenie dodatkowych dokumentów w sprawie było możliwe dopiero w dniu 19 maja 2011 r.
Wniosek o udzielenie M. A. zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w trybie art. 53a ust. 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach umotywowano odległym położeniem kraju pochodzenia cudzoziemca, trudnością zorganizowania podróży w tak krótkim czasie, a także faktem, że przekroczenie przez stronę granicy w trakcie nielegalnego pobytu na terytorium Polski będzie wiązało się ze zobowiązaniem go do opuszczenia terytorium Polski, co przekreśli możliwość kontynuowania przez niego zatrudnienia w Polsce, tym samym cudzoziemiec dołączy do grona bezrobotnych i głodujących w kraju pochodzenia. Podkreślono, że udzielenie stronie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w trybie art. 53a ust. 2 pkt 2 umożliwi mu bezpieczne opuszczenie terytorium Polski i ponowne aplikowanie o wydanie wizy wjazdowej w celu wykonywania tu pracy.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. odmówił udzielenia wnioskowanego zezwolenia stwierdzając, że M. A. przebywa w Polsce nielegalnie, gdyż wniosek o udzielenie mu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony został złożony z uchybieniem terminu wskazanego w art. 61 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, a strona nie opuściła terytorium Polski w terminie ważności posiadanej wizy krajowej pozostając tu nielegalnie. Organ I instancji stwierdził ponadto, że wnioskodawca nie wykazał, że zachodziły szczególne okoliczności, które wymagałyby jego obecności na terytorium Polski i uzasadniały udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w trybie art. 53a ust. 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. W ocenie organu l instancji udzielenie zezwolenia w tym trybie miałoby umożliwić stronie wyłącznie uniknięcie konsekwencji dotychczasowego nielegalnego pobytu.
Decyzja organu pierwszej instancji została doręczona pełnomocnikowi wnioskodawcy w dniu 13 lipca 2011 r. W dniu 25 lipca 2011 r., pełnomocnik strony wniósł za pośrednictwem poczty i organu I instancji odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Decyzji zarzucono sprzeczność ustaleń ze stanem faktycznym i materiałem dowodowym, a także naruszenie art. 7 K.p.a. i art. 53a ust. 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Pełnomocnik strony wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i udzielenie wnioskodawcy zezwolenia lub przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W odwołaniu zarzucono organowi I instancji, że ten dopiero w dniu 20 maja 2011 r., tj. po upływie 45 dni od dnia złożenia wniosku wezwał wnioskodawcę do dostarczenia niezbędnych dokumentów, w tym aktualnej wizy. Podkreślono, że wezwanie to dotarło do pełnomocnika strony w dniu 27 maja 2011 r., kiedy upłynął już termin ważności posiadanej przez wnioskodawcę wizy. W ocenie pełnomocnika strony w tej sytuacji, upływ terminu ważności posiadanej przez wnioskodawcę wizy nastąpił z przyczyn od niego niezależnych, spowodowanych nieterminowym rozpatrzeniem wniosku przez organ I instancji i niemożliwym było przedstawienie aktualnej wizy, zgodnie z wezwaniem organu.
Wyjaśniono, iż powyższe okoliczności stanowiły przyczynę wystąpienia przez pełnomocnika strony o zmianę trybu rozpatrzenia wniosku na art. 53a ust. 2 pkt 2 ustawy, aby umożliwić wnioskodawcy pozostanie w Polsce i kontynuowanie zatrudnienia lub legalny wyjazd z Polski w celu uzyskania stosownej wizy z prawem do pracy. Podkreślono, że M. A. w kraju pochodzenia nie ma możliwości podjęcia żadnego zatrudnienia, z uwagi na bardzo trudną sytuację materialną i ubóstwo tam panujące, co w ocenie pełnomocnika spełnia przesłankę z art. 53a ust. 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach.
W odwołaniu podkreślono, że inne urzędy wojewódzkie, w tym [...] Urząd Wojewódzki, w którym zazwyczaj składane są wnioski dla pracowników E. Sp. z o.o. uznaje dokument złożony za pośrednictwem firmy kurierskiej, za wniesiony w terminie.
Rozpoznając odwołanie Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wskazał, że wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony M. A. początkowo złożył w zwykłym trybie, powołując się na zamiar kontynuowania zatrudnienia na terytorium Polski, co stanowi okoliczność z art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Zgodnie z w/w artykułem zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udziela się cudzoziemcowi, który posiada zezwolenie na pracę albo pisemne oświadczenie pracodawcy o zamiarze powierzenia cudzoziemcowi wykonywania pracy, jeżeli zezwolenie na pracę nie jest wymagane, jeżeli okoliczność, która jest podstawą ubiegania się o to zezwolenie, uzasadnia jego zamieszkiwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące.
Następnie pełnomocnik wnioskodawcy w piśmie z dnia 30 maja 2011 r. wniósł o przekwalifikowanie wniosku i o rozpatrzenie go w szczególnym trybie art. 53a ust. 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którym zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony można udzielić cudzoziemcowi, który przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nielegalnie, jeżeli wyjątkowa sytuacja osobista wymaga obecności cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W tej sytuacji zdaniem organu odwoławczego - z uwagi na treść przedmiotowego odwołania, a także stwierdzenie przez organ I instancji, że wniosek został złożony z uchybieniem terminu określonego w art. 61 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, a strona pozostała na terytorium Polski nielegalnie - zasadne jest uprzednie ustalenie, czy w sprawie zachodzi przesłanka z art. 57 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach, który stanowi, że cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nielegalnie.
W tym celu, jak stwierdził organ, należy prawidłowo ustalić datę założenia wniosku w niniejszej sprawie. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego.
Organ odwoławczy stwierdził, że "przedmiotowe odwołanie" zostało złożone za pośrednictwem firmy kurierskiej [...], jednak jak wynika z akt sprawy jak i pozostałej treści uzasadnienia decyzji, z całą pewnością chodziło o wniosek o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, a nie odwołanie.
Organ odwoławczy po przeanalizowaniu treści art. 3 ustawy z dnia 5 września 2008 r. o komercjalizacji państwowego przedsiębiorstwa użyteczności publicznej "Poczta Polska" (Dz. U. Nr 180, poz. 1109), art. 3 pkt 25 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2008 r., Nr 189, poz. 1159 ze zm.) stwierdził, że firma kurierska nie jest polską placówką pocztową operatora publicznego, w rozumieniu art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a. Wobec powyższego, w ocenie organu odwoławczego, za datę złożenia wniosku należy uznać datę, kiedy wpłynął on do organu I instancji, tj. 7 kwietnia 2011 r.
Wobec powyższego organ stwierdził, że wniosek w rozpatrywanej sprawie złożony został z jednodniowym uchybieniem terminu określonego w art. 61 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, zatem wobec wnioskodawcy nie ma zastosowania art. 61 ust. 3 ustawy, co oznacza, iż jego pobyt na terytorium Polski po upływie w dniu 20 maja 2011 r. terminu ważności posiadanej wizy krajowej nie może zostać uznany za legalny.
Organ odwoławczy wskazał, że z akt sprawy, uzasadnienia odwołania, a także prowadzonego przez tut. organ Systemu Informatycznego POBYT wynika, że cudzoziemiec w dalszym ciągu pozostaje na terytorium Polski nielegalnie, co wyczerpuje przesłankę z art. 57 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach. W przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w art. 57 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach odmowa udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w trybie art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy jest obligatoryjna i nie mieści się w ramach tzw. uznania administracyjnego. Organ stwierdził także, że wynikająca z art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego zasada, iż sprawę należy załatwić zgodnie z wnioskiem strony o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny uwzględniając słuszny interes strony - doznaje istotnego ograniczenia. Zastosowanie tej zasady nie może bowiem prowadzić do naruszenia przepisów prawa materialnego. Pogląd taki opiera się na założeniu, że zasada powyższa ma zastosowanie tylko w odniesieniu do decyzji opartych na zasadzie uznania administracyjnego, podczas gdy w niniejszym postępowaniu o treści rozstrzygnięcia wprost rozstrzyga przepis prawa materialnego.
Organ odwoławczy za nieuzasadnione uznał zarzuty zawarte w odwołaniu, których celem jest wykazanie, iż nielegalny pobyt wnioskodawcy na terytorium Polski jest konsekwencją uchybień proceduralnych organu I instancji.
Organ odwoławczy opisując i oceniając działanie organu pierwszej instancji stwierdził, że wszystkie czynności organu po wypłynięciu wniosku (wezwanie do usunięcia braków wniosku, wystąpienie do właściwych organów w trybie art. 62 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach) były dokonywane niezwłocznie, ponadto wnioskodawca został poinformowany o złożeniu wniosku z uchybieniem terminu czterdziestopięciodniowego terminu, o którym mowa w art. 61 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach.
Odnosząc się natomiast do prośby o rozpatrzenie przedmiotowego wniosku w trybie art. 53 ust. 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach organ wyjaśnił, że zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony udzielane na podstawie ww. artykułu służy legalizowaniu wyłącznie krótkotrwałych pobytów cudzoziemców, którzy znaleźli się w wyjątkowych, niezależnych od nich sytuacjach, a ich : pobyt w Polsce jest uzasadniony względami humanitarnymi lub losowymi. W ocenie organu z całą pewnością nie stanowi takiej okoliczności, ponoszony przez wnioskodawcę zamiar legalnego opuszczenia terytorium Polski. Udzielenie M. A. wnioskowanego zezwolenia w celu umożliwienia mu uniknięcia konsekwencji dotychczasowego nielegalnego pobytu na terytorium Polski byłoby sprzeczne z celem regulacji zawartej w art. 53a ust. 2 powołanej ustawy, gdyż przedmiotowe zezwolenie jest udzielane w przypadku wystąpienia zdarzenia niezależnego od woli cudzoziemca i uniemożliwiającego mu opuszczenie terytorium Polski.
Nie uwzględniono także argumentacji braku możliwości zorganizowania w krótkim czasie podróży M. A.do kraju pochodzenia (B.), z uwagi na jego odległość, gdyż od czasu upływu terminu ważności posiadanej przez niego wizy krajowej upłynęło ponad 4 miesiące, co stanowi w ocenie organu wystarczający okres na zorganizowanie takiego wyjazdu.
Możliwość kontynuacji zatrudnienia na terytorium Polski, ponoszona w odwołaniu, również nie została uznana przez organ za wyjątkową sytuację osobistą w rozumieniu art. 53 ust. 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, gdyż stanowi ona przesłankę do udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w zwykłym trybie art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach.
Dodatkowo organ odwoławczy wyjaśnił, że przebywając w Polsce na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udzielonego w trybie art. 53a ust. 2 ustawy o. cudzoziemcach wnioskodawca byłby pozbawiony prawa wykonywania zatrudnienia na terytorium Polski na podstawie art. 87 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008r. Nr 69 poz. 415 ze zm.).
Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, że Wojewoda [...] nie naruszył przepisów prawa materialnego i proceduralnego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji.
Skargę na decyzję Szefa do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2011 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. A., zarzucając naruszenie:
- art. 57 § 5 K.p.a.,
- art. 53a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach,
- art. 134 w związku z art. 144 K.p.a.
Zdaniem skarżącego organ nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności dotyczących daty i sposobu wniesienia przez stronę odwołania.
W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Ponadto skarżący wniósł - "z ostrożności procesowej" - o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., co umożliwi "merytoryczne rozpoznanie sprawy".
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł m. in., że w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy nie ustosunkował się do całości materiału dowodowego. W ocenie skarżącego nie rozważył możliwości zastosowania w sprawie art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a., jak i nie ustosunkował się do znajdującego się w aktach sprawy potwierdzenia nadania pisma za pomocą firmy kurierskiej.
Skarżący podniósł także, że niewyjaśnienie istotnych okoliczności dotyczących daty i sposobu wniesienia odwołania przesądza także o naruszeniu art. 134 w związku z art. 144 K.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z powodu złożenia jej z uchybieniem terminu - a w przypadku rozpoznania skargi co do istoty - o jej oddalenie. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców stwierdził, że skarga została wniesiona po terminie, bowiem decyzja została doręczona w dniu 25 października 2011 r., termin do jej wniesienia, upływał w dniu 24 listopada 2011 r. (czwartek) Natomiast skarga ostała nadana na poczcie w dniu 25 listopada 2011 r.
Gdyby jednak doszło do rozpoznania skargi co do istoty, organ wniósł o jej oddalenie,
Ustosunkowując się natomiast do zarzutów skargi, organ wskazał, że w zaskarżonej decyzji nie podniesiono w ogóle kwestii złożenia odwołania z uchybieniem terminu, przeciwnie, na stronie 2 decyzji wskazano, że odwołanie wniesiono z zachowaniem ustawowego terminu za pośrednictwem urzędu pocztowego. Gdyby odwołanie było spóźnione organ w ogóle nie rozstrzygałby sprawy co do istoty, wydając postanowienie w trybie art. 134 K.p.a., co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
W rozpatrywanej sprawie istotne znaczenie ma natomiast termin i sposób złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie nas czas oznaczony. W tej kwestii organ powtórzył argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 7 lutego 2012 r. sygn. akt V SA/Wa 2643/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę w przedmiotowej sprawie, uznając ją za spóźnioną.
Wskutek wniesienia skargi kasacyjnej M. A. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 20 września 2012 r., sygn. akt II OSK 2155/12 uchylił zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia Sąd stwierdził, że jak wynika z potwierdzenia nadania przesyłki zawierającej skargę oraz z pisma Poczty Polskiej z dnia 29 lutego 2012 r., skarga została wniesiona w dniu 24 listopada 2011 r., a zatem termin do jej wniesienia został zachowany.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "P.p.s.a", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zarzuty skargi dotyczące wadliwego ustalenia przez organ, że skarżący złożył z uchybieniem terminu odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. zostały błędnie sformułowane i nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy. Jak bowiem wynika z akt sprawy wskazana decyzja Wojewody [...] została doręczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu 13 lipca 2011 r. Odwołanie zostało wniesione do organu odwoławczego w dniu 25 lipca 2011 r. za pośrednictwem Poczty Polskiej (dowód koperta znajdująca się w aktach sprawy) i zostało prawidłowo uznane przez organ za wniesione w terminie, co znalazło wyraz w treści zaskarżonej decyzji (strona 2, akapit drugi od góry zaskarżonej decyzji). W związku z tym Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wydał zaskarżoną decyzję na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. W sprawie nie zastosowano natomiast art. 134 w związku z art. 144 K.p.a., w związku z czym zarzuty naruszenia tych przepisów podniesione w skardze, należy uznać za całkowicie chybione. W tym kontekście niezrozumiały jest wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., skoro niewątpliwie termin ten został dochowany. Ponadto wniosek o przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności w postępowaniu administracyjnym powinien być złożony do właściwego organu administracyjnego w trybie określonym w art. 58 i art. 59 K.p.a. a nie do sądu administracyjnego.
Niemniej jednak - jak wskazano na wstępie, Sąd nie jest związany zarzutami skargi i dokonuje oceny zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji pod względem ich zgodności z prawem, niezależnie od podniesionych w skardze zarzutów.
W rozpatrywanej sprawie podstawową a zarazem sporną kwestią - jak wynika z treści odwołania od decyzji organu pierwszej instancji a także jak można wywieść z częściowo błędnie sformułowanej skargi - jest ustalenie daty złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony przez skarżącego.
Przechodząc do badania tego zagadnienia, należy wskazać, mając na uwadze znajdujące się w aktach sprawy dokumenty, że przedmiotowy wniosek został nadany w firmie kurierskiej [...] w dniu 6 kwietnia 2011 r. Do Kancelarii [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. wpłynął w dniu 7 kwietnia 2011 r. Okoliczności te są niekwestionowane. W ocenie Sądu ustalenie przez organ, że datą złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony przez skarżącego nie była data nadania pisma w firmie kurierskiej, ale dzień wpływu wniosku do organu, tj. 7 kwietnia 2011 r., jest prawidłowe. Argumenty organu, że nadanie ww. pisma w firmie kurierskiej, nie może zostać uznane za nadanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego nie budzi zastrzeżeń Sądu. Wniosek ten został poprzedzony analizą przepisu art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a., oraz przepisami ustawy o komercjalizacji państwowego przedsiębiorstwa użyteczności publicznej "Poczta Polska" i ustawy - Prawo pocztowe. Należ podkreślić, ze według art. 3 ustawy z 12 czerwca 2003r.-Prawo.Pocztowe (Dz. U. Nr 130, poz.1188 ze zm.) przez pojęcie operatora publicznego rozumie się "operatora obowiązanego do świadczenia powszechnych usług pocztowych". Artykuł 46 cyt. ustawy stanowi: "Powierza się Poczcie Polskiej S.A. obowiązek wykonywania zadań operatora publicznego określonych w ustawie."
Wobec powyższego zarzuty podniesione w skardze, że organ odwoławczy nie ustosunkował się do całości zgromadzonego materiału, bowiem nie rozpatrzył możliwości zastosowania w sprawie art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a., jak i nie ustosunkował się do znajdującego się w aktach sprawy potwierdzenia nadania pisma za pomocą firmy kurierskiej, są całkowicie bezpodstawne i nieuzasadnione. Przeciwnie, z treści zaskarżonej decyzji wynika, że organ w sposób szczegółowy wyjaśnił, dlaczego do sposobu wniesienia podania za pośrednictwem firmy kurierskiej nie ma zastosowania art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a. oraz wziął pod uwagę fakt nadania przesyłki w dniu 6 kwietnia 2011 r., jednak nie przypisał temu zdarzeniu takiego samego skutku jak skarżący.
Nieuzasadnione i niemające wpływu na sposób rozpatrzenia niniejszej sprawy są argumenty skarżącego, że w innych sprawach wnoszenie wniosków za pośrednictwem firm kurierskich, nie było przez organy kwestionowane i wnioski te były rozpoznawane jako wniesione w terminie. Należy stwierdzić, że sam sposób wniesienia podania za pomocą firmy kurierskiej jest oczywiście dopuszczalny, jednak w takim przypadku za datę wniesienia podania uznaje się dzień wpływu podania do organu. Jeżeli wniosek taki wpłynie do organu z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 61 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, to data nadania go w firmie kurierskiej nie ma znaczenia. W rozpatrywanej sprawie ryzyko nadania wniosku za pośrednictwem firmy kurierskiej w ostatnim dniu terminu, obciąża skarżącego.
Biorąc powyższe pod uwagę, skoro termin ważności wizy skarżącego upływał w dniu 20 maja 2011 r., to zgodnie z przepisem art. 61 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, był on zobowiązany złożyć wniosek o udzielenie zezwolenia na czas oznaczony na co najmniej 45 dni przed upływem okresu pobytu oznaczonego w posiadanej wizie, tj. najpóźniej w dniu 6 kwietnia 2012 r. Złożenie wniosku w dniu 7 kwietnia 2011 r., co -jak wyżej wskazano - miało miejsce w niniejszej sprawie nastąpiło zatem z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 61 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, był on więc zobowiązany opuścić terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z upływem okresu ważności posiadanej wizy krajowej. Skoro skarżący obowiązku tego nie wypełnił - co zostało ustalone przez organy - prawidłowo przyjęto, że w dniu wydania decyzji w sprawie przebywał w Polsce nielegalnie. Powyższe uzasadniało odmowę udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na podstawie art. 57 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach. Spełnienie którejś z pozytywnych przesłanek udzielenia zezwolenia na zamieszkanie (wskazanych w art. 53 ustawy o cudzoziemcach) umożliwia pozytywne rozpoznanie wniosku jedynie przy braku przesłanek negatywnych (art. 57)
Reasumując, odmowa udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie art. 57 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach jest uzasadniona także wówczas, gdy cudzoziemiec złożył wniosek w czasie legalnego pobytu, ale z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 61 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach i w konsekwencji przebywał na terytorium Polski nielegalnie w chwili wydawania decyzji w sprawie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 273/07, ONSAiWSA 2009/4/75).
Nieuzasadniony jest także zarzut naruszenia art. 53 a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach. Przepis ten stwierdza, że zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony można udzielić cudzoziemcowi, który przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nielegalnie, jeżeli:
1) przepisy prawa polskiego wymagają od cudzoziemca osobistego stawiennictwa przed polskim organem władzy publicznej;
2) wyjątkowa sytuacja osobista wymaga obecności cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
3) wymaga tego interes Rzeczypospolitej Polskiej;
4) organ właściwy do prowadzenia postępowania w sprawie zwalczania handlu ludźmi stwierdza, że cudzoziemiec jest prawdopodobnie ofiarą handlu ludźmi w rozumieniu decyzji ramowej Rady z dnia 19 lipca 2002 r. w sprawie zwalczania handlu ludźmi (Dz. Urz. WE L 203 z 01.08.2002, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 19, t. 6, str. 52).
Według wnioskodawcy spełniał on przesłankę wymienioną w pkt. 2 cytowanego przepisu, tj. wydanie zezwolenia uzasadniała jego wyjątkowa sytuacja osobista. Podniósł, ze jest obywatelem B., ze względu na dużą odległość do kraju pochodzenia, zorganizowanie podróży jest trudne w krótkim czasie, ponadto przekroczenie granicy w trakcie nielegalnego pobytu spowoduje konieczność opuszczenia terytorium Polski i wnioskodawca dołączy do grona bezrobotnych i głodujących w kraju pochodzenia. Skarżący podkreślił, że wydanie zezwolenia we wnioskowanym trybie umożliwi mu bezpieczne opuszczenie terytorium Polski i ponowne aplikowanie o wydanie wizy wjazdowej w celu wykonywania zatrudnienia.
Powyższe okoliczności, jak słusznie stwierdziły to organy, nie stanowią o wyjątkowości sytuacji osobistej cudzoziemca, a udzielenie zezwolenia w tym trybie miałoby służyć wyłącznie uniknięciu konsekwencji dotychczasowego nielegalnego pobytu i złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkiwanie czas oznaczony z uchybieniem terminu. Głównym celem skarżącego jest możliwość kontynuowania zatrudnienia w Polsce, zaś realizacji tego celu służy - jak trafnie wskazał organ odwoławczy - wystąpienie z wnioskiem w trybie art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach w terminie określonym w art. 61 ust. 1 tej ustawy.
W ocenie Sądu organy prawidłowo przyjęły, że cele, jakie skarżący zamierzał osiągnąć wnosząc o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, nie mogą być zrealizowane na podstawie decyzji udzielającej takiego zezwolenia. Na podstawie art. 53a ust. 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony wydaje się na okres niezbędny do realizacji celu, w którym zostało udzielone, nie dłuższy jednak niż 3 miesiące (art. 56 ust. 2 pkt 7 ustawy). Udzielenie tego zezwolenia jest dopuszczalne, jeżeli wydanie zezwolenia na zamieszkanie na innej podstawie nie jest możliwe, a cudzoziemiec nielegalnie przebywający w Polsce musi w niej tymczasowo pozostać, w szczególności, gdy jego pobyt jest uzasadniony względami humanitarnymi lub losowymi. Warunkiem zastosowania dyspozycji omawianego przepisu jest zaistnienie takiej sytuacji osobistej cudzoziemca, która daje określić się jako "wyjątkowa". Uznanie, że zachodzi wyjątkowa sytuacja osobista strony powinno wynikać z obiektywnej oceny sytuacji osoby występującej z wnioskiem o udzielenie zezwolenia, nie może zaś wywodzić się z jej subiektywnych ocen i przekonań. Konstrukcja przesłanki udzielenia zezwolenia na zamieszkanie z art. 53a ust. 2 pkt 2 ustawy przy pomocy zwrotu niedookreślonego "wyjątkowa sytuacja osobista", niewątpliwie służy uelastycznieniu porządku prawnego i umożliwia udzielenie zezwolenia na pobyt w zróżnicowanych stanach faktycznych. Posługiwanie się przez ustawodawcę zwrotami niedookreślonymi daje możliwość zastosowania danej instytucji prawnej również w sytuacjach, które były nie do przewidzenia w momencie tworzenia prawa, nie uprawnia jednak do swobody przy interpretacji prawa i przyjmowania takiej jego wykładni, która stoi w oczywistej sprzeczności z celami ustawy i przyjętych w niej instytucji. Dekodując zatem przesłankę "wyjątkowej sytuacji cudzoziemca" i oceniając prawidłowość wykładni oraz zastosowania art. 53a ust. 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach należy wziąć pod uwagę, że okoliczności przytaczane przez cudzoziemca na poparcie tezy o wyjątkowej sytuacji osobistej powinny być porównywalne z okolicznościami stanowiącymi inne przesłanki udzielenia zezwolenia cudzoziemcowi, który przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nielegalnie, w trybie nadzwyczajnym ustanowionym w art. 53a ust. 2 ustawy (tj. gdy: przepisy prawa polskiego wymagają od cudzoziemca osobistego stawiennictwa przed polskim organem władzy publicznej (pkt 1), wyjątkowa sytuacja osobista wymaga obecności cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (pkt 2), wymaga tego interes Rzeczypospolitej Polskiej (pkt 3), istnieje podejrzenie, że cudzoziemiec jest ofiarą handlu ludźmi (pkt 4)) - por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 255/11 niepubl.
Głównym motywem postępowania skarżącego jest chęć kontynuacji zatrudnienia w Polsce, co jak już wyżej wspomniano spełnia przesłankę z art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Jak wynika z akt sprawy pierwotnie skarżący wystąpił z wnioskiem właśnie w tym trybie. Stwierdzenie przez organ w toku postępowania wyjaśniającego przed wydaniem decyzji, że skarżący uchybił terminowi, o którym mowa w art. 61 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, skłoniło skarżącego do modyfikacji wniosku i złożenia go w trybie art. 53a ust. 2 pkt. 2 ustawy. Mając na uwadze te okoliczności, w ocenie Sądu brak było podstaw legalizacji tego pobytu na podstawie art. 53a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach, bowiem tego przepisu nie można traktować jako sposobu na legalizację pobytu na terytorium Polski, który miałby umożliwić cudzoziemcowi pozostanie w Polsce i kontynuację zatrudnienia a także uniknięcie konsekwencji złożenia wniosku w trybie zwykłym (art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach) z uchybieniem ustawowego terminu.
Podsumowując, należy stwierdzić, że w rozpatrywanej sprawie organy słusznie uznały, że wniosek o udzielenie skarżącemu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w trybie art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach został złożony z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 61 ust. 1 tej ustawy i brak było podstaw do uwzględnienia wniosku w trybie art. 53a ust. 2 pkt 2 ustawy. W związku z powyższym prawidłowo uznano, że przebywa on na terytorium Polski nielegalnie, co na podstawie art. 57 ust. 1 pkt 9 skutkuje odmową udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że zarzuty skargi są nieuzasadnione. Również z urzędu Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa materialnego ani naruszenia prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Dlatego też na podstawie art. 151 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło