II GSK 802/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-09-02
Skład orzekający: Ludmiła Jajkiewicz, Gabriela Jyż, Maria Myślińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, w ramach postępowania wznowieniowego dotyczącego przyznania renty strukturalnej, powinien z urzędu badać przesłanki do zwiększenia renty o dodatek na współmałżonka, nawet jeśli pierwotna decyzja była ostateczna i nie zawierała takiego wniosku?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił, iż organy administracji nie naruszyły prawa materialnego ani przepisów postępowania. Sąd uznał, że nawet jeśli organ powinien z urzędu badać przesłanki do zwiększenia renty strukturalnej, to w konkretnej sprawie, w dacie wydania pierwotnej decyzji, małżonka wnioskodawcy posiadała już prawo do emerytury rolniczej, co wykluczało możliwość przyznania dodatku na współmałżonka.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania dodatku na współmałżonka do renty strukturalnej. Po wielokrotnych uchyleniach decyzji przez sądy, organy administracji wznowiły postępowanie. Ostatecznie odmówiono uchylenia pierwotnej decyzji przyznającej rentę strukturalną bez dodatku na współmałżonka, uznając, że w dacie jej wydania małżonka wnioskodawcy już posiadała prawo do emerytury rolniczej, co wykluczało przyznanie dodatku. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz Sędziowie NSA Gabriela Jyż (spr.) Maria Myślińska Protokolant Karol Sienkiewicz po rozpoznaniu w dniu 2 września 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T. M., M. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 9 stycznia 2013 r. sygn. akt VIII SA/Wa 759/12 w sprawie ze skargi T. M., M. M. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie decyzji ostatecznej w sprawie przyznania renty strukturalnej po wznowieniu postępowania oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę T. M. i M. M. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] sierpnia 2012 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej dotyczącej przyznania renty strukturalnej.
Stan sprawy przyjęty przez Sąd I instancji przedstawiał się następująco:
W dniu 21 marca 2005 r. skarżący M. M. złożył wniosek o przyznanie renty strukturalnej. Z jego treści wynikało, że o rentę strukturalną ubiegał się wnioskodawca nie występując jednocześnie o dodatek na współmałżonka.
Decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. przyznano skarżącemu rentę strukturalną bez zwiększenia na współmałżonka.
W dniu 17 marca 2006 r. do organu wpłynął wniosek skarżącego i jego żony T. M. o przyznanie do renty strukturalnej dodatku na współmałżonka w wysokości 60 %.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Radomiu odmówił wznowienia postępowania. Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w W. decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Wyrokiem z dnia 22 listopada 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uchylił obie powołane decyzje. Również kolejne dwie decyzje wydane w sprawie przez organy zostały uchylone przez Sąd wyrokiem z dnia 31 października 2008 r.
Rozpoznając ponownie sprawę, organ I instancji działając z urzędu, postanowieniem z dnia 9 lipca 2009 r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej prawomocną decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. o przyznanie renty strukturalnej, a następnie decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. uchylił decyzję przyznającą rentę strukturalną oraz wydane w następstwie rozstrzygnięcia określające wysokość świadczenia. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia [...] sierpnia 2009 r. wskutek wniesionej skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 17 lutego 2010 r. uchylił zarówno decyzję organu I instancji z dnia [...] lipca 2009 r. jak i decyzję z organu odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2009 r. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 sierpnia 2011 r., sygn. akt II GSK 782/10 oddalił wywiedzioną od wyroku Sądu I instancji skargę kasacyjną.
Rozpoznając ponownie sprawę Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w R. decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z dnia [...] lipca 2005 r.
Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w W. objętą skarga decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji wskazując w uzasadnieniu, że istota sprawy o wznowienie postępowania przyznającego skarżącemu rentę strukturalną sprowadzała się do ustalenia czy spełnione zostały przesłanki określone w § 12 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielenia pomocy finansowej na uzyskanie rent strukturalnych objętych planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 114, poz. 1191 ze zm., dalej: rozporządzenie w sprawie rent strukturalnych), do zwiększenia renty strukturalnej z tytułu pozostawania wnioskodawcy w związku małżeńskim. Organ odwoławczy wskazał, że posiadane przez żonę wnioskodawcy od dnia 1 lipca 2005 r. prawo do emerytury rolniczej na podstawie decyzji KRUS z dnia 14 lipca 2005 r. nie stanowiło podstawy prawnej zwiększenia renty strukturalnej przyznanej skarżącemu. Podstawy do zwiększenia tej renty skarżącemu nie było już w dniu wydania decyzji o przyznaniu renty strukturalnej. W ocenie organ przeprowadzone postępowanie wyjaśniające w ramach postępowania wznowieniowego, nie dawało podstaw do zmiany decyzji z dnia [...] lipca 2005 r., która została wydana zgodnie z istniejącym wówczas stanem faktycznym i prawnym, a strona nie wniosła do sprawy żadnych informacji mających znaczenie dla rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie renty strukturalnej. Organ podkreślił, że w czasie składania opisanego wniosku żona skarżącego nie spełniała warunków o przyznania zwiększenia renty z tytułu pozostawania w związku małżeńskim. Skarżący nie wyraził również zainteresowania zwiększeniem renty po ukończeniu przez jego żonę 55 lat, po dniu 6 czerwca 2005 r., gdyż nie złożył odpowiedniej zmiany do wniosku. Żona skarżącego złożyła natomiast po tej dacie wniosek do KRUS o przyznanie emerytury rolniczej, która została jej przyznana od dnia 1 lipca 2005 r. Wobec tego faktu, w dniu wydania decyzji o przyznaniu skarżącemu renty strukturalnej jego żona nie spełniała warunku wynikającego z § 4 pkt 1 rozporządzenia w sprawie rent strukturalnych. Organ zauważył ponadto, że wnioskodawca nie wniósł odwołania od decyzji z dnia [...] lipca 2005 r.
Sąd I instancji oddalając skargę na tę decyzję wskazał w pierwszej kolejności na okoliczność związania wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 sierpnia 2012 r., który stwierdził, że skoro w sprawie nie wyeliminowano z obrotu postanowienie o wznowieniu postępowania, prawidłowość tego postanowienia nie została przez Sąd I instancji zakwestionowana i w tym zakresie wyrok nie był podważany skargą kasacyjną - to konieczność ponownego rozpatrzenia wniosku skarżących w trybie wznowieniowym nie powinna budzić wątpliwości. NSA wskazał również, że rozpatrzenia w tym postępowaniu wymagać będzie, czy przesłanka przewidziana w art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej: k.p.a.), wskazana w rozpoznawanej sprawie jako podstawa wznowienia postępowania, rzeczywiście wystąpiła i czy zachodzą podstawy do uchylenia decyzji dotychczasowej na podstawie powołanego przepisu.
Wskazując na treść art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Sąd I instancji stwierdził, że po wydaniu decyzji z dnia 22 lipca 2005 r. o przyznaniu renty strukturalnej wyszły na jaw nowe okoliczności, nieznane organowi, w postaci przyznania prawa do emerytury T. M. (żonie skarżącego) od dnia 1 lipca 2005 r. Sąd zauważy, że zważywszy na fakt, iż wysokość renty strukturalnej dla skarżącego uzależniona była od spełnienia warunków wynikających z § 12 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia w prawie rent strukturalnych, rozważenia wymagało czy skarżącemu przysługiwałoby zwiększenie o 60 % kwoty najniższej emerytury z uwagi na pozostawanie przez niego w związku małżeńskim. Zwiększenie to przysługuje, bowiem w sytuacji, gdy wnioskodawca pozostaje związku małżeńskim, oboje małżonkowie w dniu przekazania gospodarstwa rolnego mają ukończone 55 lat oraz małżonek wnioskodawcy nie posiada własnych źródeł dochodu i nie ma ustalonego prawa do emerytury albo renty. W stanie faktycznym sprawy, gdzie T. M. prawo do emerytur przyznano w dniu 14 lipca 2005 r., decyzja przyznająca prawo do renty strukturalnej skarżącemu wydana została w dniu [...] lipca 2005 r. i brak było wniosku o jej zwiększenie zaś organ I instancji nie posiadał w dacie wydania decyzji wiedzy o świadczeniu emerytalnym żony skarżącego, organy w ocenie Sądu I instancji prawidłowo ustaliły, iż w dniu wydania decyzji w przedmiocie renty strukturalnej nie istniały podstawy prawne do zwiększenia wysokości tego świadczenia. Przeprowadzone w ramach wniosku skarżącego postępowanie wznowieniowe potwierdziło jedynie, że nie było podstaw do zmiany pierwotnie wydanej decyzji z dnia 22 lipca 2005 r. Sąd I instancji uznał wobec powyższego, że organ prawidłowo wznowił postępowanie w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. jak również prawidłowo na podstawie art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2 k.p.a. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji wobec ustalenia, że skarżącemu nie przysługiwałoby zwiększenie renty strukturalnej.
W podstawie prawnej wyroku Sąd I instancji powołał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (test jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.).
Skargą kasacyjną M. M. i T. M. zaskarżyli wyrok Sądu I instancji w całości zarzucając mu naruszenie:
1. przepisów postępowania:
a) art. 3 § 2 oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) w zw. z naruszeniem art. 149 § 2 k.p.a., art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 153 przejawiające się tym, że Sąd I instancji w wyniku niewłaściwej kontroli działalności administracji publicznej:
- oddalił skargę, pomimo naruszenia przez organy administracji pierwszej i drugiej instancji szeregu przepisów postępowania administracyjnego, zwłaszcza braku przeprowadzenia przez te organy w uzasadnieniach wydanych przez nie decyzji oceny zaistnienia przesłanek wznowieniowych, pomimo wyraźnego zalecenia w tym względzie zawartego w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 sierpnia 2011 r., sygn. akt II GSK 782/10, i
- zaakceptował formalne stwierdzenia organów administracji w tym względzie, co z uwagi na zalecenia ww. wyroku NSA uznać należy za działanie naruszające art. 190 p.p.s.a. i wyrażoną w tym artykule zasadę związania sądów administracyjnych rozstrzygnięciem wydanym w danej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny;
b) art. 3 § 2 oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. przejawiające się tym, że Sąd I instancji w wyniku niewłaściwej kontroli działalności administracji publicznej nieprawidłowo ocenił materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie i oddalił skargę z uwagi na bezpodstawne przyjęcie, że w niniejszej prawie nie miało miejsca uchybienie przepisom postępowania administracyjnego ani uchybienie przepisom prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy;
c) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak zawarcia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku należytego wyjaśnienia podstaw rozstrzygnięcia, w tym przyczyn dla których Sąd I instancji uznał, że w niniejszej sprawie nie miało miejsca uchybienie przepisom prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy;
2. prawa materialnego:
a) art. 3 § 2 oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 12 ust. 2 rozporządzenia w sprawie rent strukturalnych, przejawiające się tym, że Sąd I instancji w wyniku niewłaściwej kontroli działalności administracji publicznej dokonał błędnej wykładni ww. przepisów prawa materialnego poprzez przyjęcie, że możliwość badania istnienia przesłanek do zwiększenia renty strukturalnej w wysokości 60 % kwoty najniższej emerytury na małżonka uzależniona jest od uprzedniego złożenia wniosku w tym zakresie, podczas gdy prawidłowa wykładnia ww. przepisów powinna prowadzić do stwierdzenia, że przeprowadzenie przedmiotowego badania organ przyznający świadczenie przeprowadza z urzędu.
Podnoszą te zarzuty skarżący kasacyjnie wmiesili o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Nadto pełnomocnik w końcowej części skargi kasacyjnej podkreślił, iż: "składa niniejszą skargę kasacyjną na wyraźne żądanie klienta." (s. 11 skargi kasacyjnej).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Oznacza to związanie NSA zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej, które mogą dotyczyć wyłącznie ocenianego wyroku Sądu I instancji, a nie postępowania administracyjnego i wydanych w nim rozstrzygnięć.
Natomiast stosownie do treści art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom określonym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.
Przepis art. 174 p.p.s.a stanowi z kolei, iż skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: a) naruszenia prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) lub b) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). W świetle cytowanych przepisów do autora skargi kasacyjnej należy wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów procesowych, które w jego ocenie naruszył Sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja - w stosunku do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd I instancji – w odniesieniu do przepisów postępowania. A zatem Naczelny Sąd Administracyjny, z uwagi na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować.
W analizowanej skardze kasacyjnej sformułowana trzy zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 3 § 2 oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) w zw. z naruszeniem art. 149 § 2 k.p.a., art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 153, a także art. 190 p.p.s.a, art. 133 § 1 p.p.s.a. i art. 141 § 4 p.p.s.a. przejawiające się tym, że Sąd I instancji w wyniku niewłaściwej kontroli działalności administracji publicznej oddalił skargę pomimo naruszenia przez organy administracji pierwszej i drugiej instancji szeregu przepisów postępowania administracyjnego:
- zwłaszcza braku przeprowadzenia przez te organy w uzasadnieniach wydanych przez nie decyzji oceny zaistnienia przesłanek wznowieniowych, pomimo wyraźnego zalecenia w tym względzie zawartego w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 sierpnia 2011 r., sygn. akt II GSK 782/10, i zaakceptował formalne stwierdzenia organów administracji w tym względzie, co z uwagi na zalecenia ww. wyroku NSA uznać należy za działanie naruszające art. 190 p.p.s.a. i wyrażoną w tym artykule zasadę związania sądów administracyjnych rozstrzygnięciem wydanym w danej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny;
- przejawiające się tym, że Sąd I instancji wyniku niewłaściwej kontroli działalności administracji publicznej nieprawidłowo ocenił materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie i oddalił skargę z uwagi na bezpodstawne przyjęcie, że w niniejszej prawie nie miało miejsca uchybienie przepisom postępowania administracyjnego ani uchybienie przepisom prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy;
- poprzez brak zawarcia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku należytego wyjaśnienia podstaw rozstrzygnięcia, w tym przyczyn dla których Sąd I instancji uznał, że w niniejszej sprawie nie miało miejsca uchybienie przepisom prawa materialnego,
mające istotny wpływ na wynik sprawy.
Zarzutów tych Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił. Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej Sąd I instancji zgodnie z art. 190 p.p.s.a. podkreślił w uzasadnieniu swego orzeczenia, iż jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 sierpnia 2012 r. (sygn. akt II GSK 782/11) i że przepis art. 190 zd. 1 p.p.s.a. w sposób jednoznaczny wyznacza kierunek postępowania Sądu I instancji w tej sprawie i Sąd ten na tym etapie postępowania sądowoadministracyjnego nie ma już swobody w zakresie wykładni prawa, jak również nie może odstąpić od wskazań, co do dalszego postępowania.
Oceniając pod tym kątem postępowanie przeprowadzone przez organy administracji zasadnie Sąd I instancji stwierdził, iż organy te w postępowaniu przeprowadzonym po wskazanym wyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wykonały w oparciu o treść art. 153 p.p.s.a. wynikające z niego zalecenia oraz uwzględniły zawartą w tym wyroku ocenę prawną. Zgodnie ze wskazaniami zawartymi w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 sierpnia 2012 r. organy zbadały czy w tej sprawie zachodziła przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wskazana w tej sprawie jako podstawa wznowienia postępowania i czy zatem zachodzą podstawy do uchylenia decyzji dotychczasowej. Organy przeprowadziły postępowanie dowodowe w tej sprawie i po przeanalizowaniu materiału dowodowego zasadnie stwierdziły, iż po wydaniu decyzji z dnia 22 lipca 2005 r. o przyznaniu renty strukturalnej wyszły na jaw nowe okoliczności, nie znane organowi, tj. została ujawniona okoliczność przyznania prawa do emerytury na rzecz Teresy Mnich od dnia 1 lipca 2005 r. (okoliczność bezsporna) decyzją KRUS z dnia 14 lipca 2005 r. Wobec tego zachodziła przesłanka do wznowienia postępowania. Jak podkreślił Sąd I instancji: "Nie mniej mając na uwadze, iż wysokość renty strukturalnej dla skarżącego (M. M.) uzależniona była od spełniania kryteriów wynikających z § 12 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. (...) należało ocenić, czy skarżącemu przysługiwałoby zwiększenie o 60% kwoty najniższej emerytury, bowiem skarżący pozostawał w związku małżeńskim. Zgodnie z powołanym wyżej przepisem wysokość renty strukturalnej zwiększa się o 60% kwoty najniższej emerytury, jeżeli wnioskodawca pozostaje w związku małżeńskim i spełnia określone przepisem warunki, w tym (§ 12 ust. 2 pkt 1 lit. b) oboje małżonkowie w dniu przekazania gospodarstwa rolnego spełniają warunki określone w § 4, tj. m.in. mają ukończone 55 lat (§ 12 ust. 2 pkt 1 lit b w związku z § 4) oraz małżonek wnioskodawcy nie posiada własnych źródeł dochodu z tytułu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego z wyjątkiem prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, i nie ma ustalonego prawa do emerytury albo renty z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego. Rozpatrując sprawę w tak wyznaczonym zakresie organy obu instancji wyjaśniły, iż decyzją KRUS z dnia 14 lipca 2005 r. żonie skarżącego przyznane zostało od dnia 1 lipca 2005 r. prawo do emerytury rolniczej. Z kolei decyzja przyznająca skarżącemu prawo do renty strukturalnej wydana została w dniu 22 lipca 2005 r. Wobec braku wniosku w tym przedmiocie w wysokości świadczenia nie uwzględniono zwiększenia w wysokości 60% emerytury podstawowej na małżonka. Jednocześnie w dacie wydawania ww. decyzji ostatecznej organ I instancji nie posiadał wiedzy o przyznaniu żonie skarżącego świadczenia z zabezpieczenia społecznego rolników. Organy prawidłowo ustaliły, iż w dacie wydania decyzji o przyznaniu renty strukturalnej nie było podstaw prawnych do zwiększenia wysokości tego świadczenia. Przeprowadzone na wniosek skarżących w ramach wznowienia postępowanie, potwierdziło jedynie, iż nie było podstaw do zmiany pierwotnie wydanej decyzji z dnia 22 lipca 2005 r. Reasumując, w ocenie Sądu, w tym stanie faktycznym i prawnym sprawy, organ administracji prawidłowo wznowił postępowanie na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., postępowanie w sprawie przyznania skarżącemu renty strukturalnej. Prawidłowo również orzekł obecnie na podstawie art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 2 k.p.a., gdyż odmawiając uchylenia decyzji ostatecznej, stwierdził tym samym po ponownym rozpoznaniu sprawy, że podjąłby decyzję odpowiadającą dotychczasowej decyzji (z dnia 22 lipca 2005 r.). Wznowienie postępowania nie doprowadziło bowiem do ustalenia, że skarżącemu przysługiwałoby zwiększenie renty strukturalnej."(s. 9-10 uzasadnienia zaskarżonego wyroku WSA).
W konsekwencji ze wskazanych wyżej powodów Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił także pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) w zw. z naruszeniem art. 149 § 2 k.p.a., art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.
Nie jest zasadny także zarzut naruszenia art. 133 p.p.s.a., który stanowi, że: "Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi.", ponieważ Sąd I instancji w tej sprawie postąpił zgodnie z treścią tego przepisu. Sąd I instancji nie naruszył także art. 141 § 4 p.p.s.a., ponieważ wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej uzasadnienie wyroku tego Sądu spełnia wszystkie wymogi wynikające z treści tego przepisu.
Co do art. 3 § 2 p.p.s.a. - zakwestionowany przepis jest w istocie przepisem ustrojowymi, który określa zakres działania sądów administracyjnych. W ocenie składu orzekającego Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji nie naruszył tego przepisu, albowiem skontrolował, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy i władczo rozstrzygnął spór, co do treści stosunku publicznoprawnego, a tym samym orzekł w zakresie wyznaczonym sądom administracyjnym. Dlatego zarzut naruszenia omawianego przepisu ustrojowego nie może być uznany za uzasadniony.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił także zarzutu naruszenia prawa materialnego, tj. § 12 ust. 2 rozporządzenia z 2004 r. w sprawie rent strukturalnych, przejawiające się tym, że Sąd I instancji w wyniku niewłaściwej kontroli działalności administracji publicznej dokonał błędnej wykładni ww. przepisu prawa materialnego poprzez przyjęcie, że możliwość badania istnienia przesłanek do zwiększenia renty strukturalnej w wysokości 60 % kwoty najniższej emerytury na małżonka uzależnione jest od uprzedniego złożenia wniosku w tym zakresie, podczas gdy prawidłowa wykładnia ww. przepisów powinna prowadzić do stwierdzenia, że przeprowadzenie przedmiotowego badania organ przyznający świadczenie przeprowadza z urzędu. Dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy dotyczącej postępowania w trybie nadzwyczajnym, tj. postępowania wznowieniowego nie ma żadnego znaczenia czy badanie przesłanek do zwiększenie renty strukturalnej w wysokości 60 % kwoty najniższej emerytury na małżonka uzależnione jest od uprzedniego złożenia wniosku w tym zakresie, czy też organ winien uczynić to z urzędu. W tej sprawie istotnym jest, iż w toku postępowania administracyjnego dotyczącego renty strukturalnej dla Pana M. M. - Pani T. M. (małżonka Pana M. M.) wystąpiła do KRUS o przyznanie jej emerytury rolniczej i uzyskała pozytywną decyzję KRUS z dnia 14 lipca 2005 r. o przyznaniu jej emerytury rolniczej od dnia 1 lipca 2005 r. Nie było zatem w dniu wydania decyzji z dnia 22 lipca 2005 r. o przyznaniu renty strukturalnej Panu M. M. podstaw prawnych do zwiększenia tejże renty o 60% z tytułu dodatku na współmałżonka.
Z tych względów skargę kasacyjną w niniejszej sprawie jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw oddalono na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło