III SA/Gd 46/13

Dnia 7 marca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.), Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2013 r. sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. na czynność Naczelnika Urzędu Celnego [...] z dnia 30 października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia zgłoszenia celnego oddala skargę. Pismem datowanym na dzień 16 października 2012 r. A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G., z powołaniem się na art. 795 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, przedstawiła Naczelnikowi Urzędu Celnego potwierdzenie dokonania z mocą wsteczną zgłoszenia celnego o objęcie procedurą celną wywozu oraz wniosła o przeprowadzenie dowodów w zakresie wskazanym w uzasadnieniu. W przedmiotowym uzasadnieniu złożonego pisma spółka wskazała, że w świetle art. 795 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 w sytuacji gdy towary opuszczają obszar celny Wspólnoty bez zgłoszenia wywozowego to zgłoszenie takie składane jest z mocą wsteczną przez eksportera w urzędzie celnym właściwym dla miejsca, w którym eksporter ma swoją siedzibę. Spółka wskazała, że na podstawie faktury numer [...] z dnia 6 lutego 2006 r. dokonała sprzedaży 25.064 kg mrożonych produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego (wątroby wołowej), które mogły zostać wykorzystane wyłącznie jako karma dla zwierząt. Sprzedaż przedmiotowego towaru nastąpiła w ramach eksportu pośredniego przy czym sprzedający nie był zobowiązany do dokonania zgłoszenia celnego o objęcie procedurą celną wywozu. Potwierdza to odpis protokołu kontroli podatkowej (przedłożony w załączeniu) oraz protokół pokontrolny z kontroli celnej z dnia 6 czerwca 2007 r. (znajdujący się w dyspozycji Naczelnika Urzędu Celnego). W toku postępowania przygotowawczego prowadzonego w sprawie o sygnaturze [...] nadzorowanego przez Prokuraturę Okręgową w Z. ustalono, iż przedmiotowy towar został wyprowadzony z obszaru celnego Wspólnoty na terytorium Republiki Ukrainy bez zgłoszenia celnego wywozowego. Jako dowód powyższego spółka wskazała wniosek o uzyskanie informacji Prokuratury Okręgowej w Z. o wyprowadzeniu towaru na terytorium Ukrainy bez zgłoszenia celnego. Pismem z dnia 30 października 2012 r. znak [...] Naczelnik Urzędu Celnego odmówił przyjęcia zgłoszenia celnego. W podstawie prawnej pisma wskazano art. 21 pkt 2 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.) w zw. z art. 795 ust. 1 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 253 z dnia 11 października 2993 r. ze zm.). Uzasadniając swoje stanowisko Naczelnik Urzędu Celnego wskazał, że w świetle art. 795 ust. 1 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny przyjęcie zgłoszenia z datą wsteczną uzależnione jest od przedstawienia przez eksportera wystarczającego dowodu dotyczącego rodzaju i ilości danych towarów oraz okoliczności, w jakich towary te opuściły obszar celny Wspólnoty. W rozpatrywanym przypadku dowód taki nie został przedstawiony. Z wniosku spółki wynika, iż takim dowodem miałby być wniosek organu celnego o uzyskanie informacji Prokuratury Okręgowej w Z. o wyprowadzeniu towaru na terytorium Ukrainy bez zgłoszenia celnego. Niemniej jednak to na eksporterze a nie na organie celnym ciąży obowiązek dostarczenia wszelkich niezbędnych dowodów/informacji, z których jednoznacznie wynikałoby, że towar opuścił obszar celny Wspólnoty bez zgłoszenia celnego wywozowego. W następstwie wezwania Naczelnika Urzędu Celnego do usunięcia naruszenia prawa pismem datowanym na dzień 15 listopada 2012 r. i odmowy ze strony organu (pismo z dnia 4 grudnia 2012 r.), w dniu 22 stycznia 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęła skarga na ww. akt Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 30 października 2012 r. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego aktu spółka podniosła zarzut naruszenia art. 795 ust. 1 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny poprzez przyjęcie, że zwrot "przyjęcie takiego zgłoszenia uzależnione jest od przedstawienia przez eksportera [...] dowodu" oznacza w istocie wyłącznie dokumenty dołączone do zgłoszenia celnego składanego z mocą wsteczną. W uzasadnieniu skargi wskazano m.in., że przedstawienie dowodu to czynność obejmująca również przedstawienie wiadomości o źródle dowodowym, w tym gdzie dane źródło się znajduje. W realiach sprawy spółka składając wniosek o przyjęcie zgłoszenia celnego z mocą wsteczną wskazała źródło dowodowe dotyczące okoliczności, w jakich towary opuściły obszar celny Wspólnoty, to jest akta postępowania przygotowawczego nadzorowanego przez Prokuraturę Okręgową w Z. Spółka nie jest zaś stroną przedmiotowego postępowania przygotowawczego, co oznacza, że nie jest uprawniona do uzyskania dostępu do akt tegoż postępowania. Ponadto spółka wskazała, że do czynności materialno – technicznych odpowiednie zastosowanie winny mieć przepisy Działu IV ustawy – Ordynacja podatkowa. W odpowiedzi na skargę Naczelnik Urzędu Celnego wniósł o jej odrzucenie, względnie o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest zaś na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). W myśl art. 134 § 1 ww. aktu normatywnego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę na decyzję, akt lub czynność nie jest związany granicami skargi, a jedynie zakresem rozstrzygnięcia objętego decyzją, aktem lub czynnością. W tej sytuacji dokonując kontroli legalności zaskarżonej czynności, czyli jej zgodności z prawem, władny jest uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które podnosiła w skardze strona. Taka sytuacja w sprawie niniejszej nie występuje. Podstawy rozstrzygnięcia nie stanowią więc okoliczności, które oprócz tych podniesionych w skardze, Sąd winien wziąć pod uwagę z urzędu. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona czynność nie została wydana z naruszeniem przepisów prawa. Podnieść należy, iż przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest czynność odmowy przyjęcia z mocą wsteczną zgłoszenia celnego do procedury wywozu. Merytoryczne rozpoznanie skargi zawsze winno być poprzedzone kontrolą dopuszczalności środka zaskarżenia. Zgodnie bowiem z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (§ 2). Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa (§ 3). W przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Termin, o którym mowa w § 3, nie ma zastosowania (§ 4). W niniejszej sprawie, wskazane powyżej warunki formalne do rozpoznania skargi na czynność Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 30 października 2012 roku polegającej na odmowie przyjęcia z mocą wsteczną zgłoszenia celnego do procedury wywozu zostały spełnione albowiem skarga do Sądu została poprzedzona stosownym wezwaniem właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa. Dla oceny postępowania organów administracji celnej zasadniczego znaczenia nabiera przepis art. 795 ust.1 lit. b rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiające przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 253 ze zm.) w myśl, którego jeżeli towary opuściły obszar celny Wspólnoty bez zgłoszenia wywozowego, to zgłoszenie takie składane jest z mocą wsteczną przez eksportera w urzędzie celnym właściwym dla miejsca, w którym eksporter ma swoją siedzibę. [...] Przyjęcie takiego zgłoszenia przez organy celne uzależnione jest od przedstawienia przez eksportera jednego z poniższych: a) [...] b) wystarczającego dowodu dotyczącego rodzaju i ilości danych towarów oraz okoliczności, w jakich towary te opuściły obszar celny Wspólnoty. Natomiast na podstawie art. 21 pkt 2 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. z 2004 r., Nr 68 poz. 622 ze zm.) organ celny odmawia w formie pisemnej lub elektronicznej, przyjęcia zgłoszenia celnego, wskazując przyczyny odmowy, jeżeli: [...] nie są spełnione warunki do objęcia towaru wnioskowaną procedurą celną lub nadania przeznaczenia celnego. Sąd uznał za zgodne z prawem stanowisko zaprezentowane przez organ celny, że dla uwzględnienia wniosku w niniejszej sprawie konieczne było przedstawienie przez skarżącą niezbędnych dowodów w oparciu o które, możliwe jest pewne ustalenie, rodzaju i ilości towaru, które ponad wszelką wątpliwość opuściły obszar celny Wspólnoty. Zatem to na eksporterze a nie na organie celnym spoczywa obowiązek przedstawienia "wystarczającego" w rozumieniu jednoznacznego dowodu na wskazane okoliczności. Przytoczony przepis wykładać należy ściśle, co oznacza, że wbrew zarzutom skargi, organ nie jest zobowiązany do prowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego na podstawie procedury przewidzianej przepisami Działu IV ustawy - Ordynacja podatkowa. Tak więc przywołane w skardze wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zapadłe w zupełnie nie przystających do omawianej sprawy realiach prawnych, są nie tylko chybione ale dowodzą zupełnego niezrozumienia istoty postępowania w tej sprawie. W ocenie Sądu, próba wykazania analogii między postępowaniem zainicjowanym wnioskiem o wydanie zaświadczenia a niniejszym postępowaniem nie jest przekonująca. Zważyć należy, że skarżąca wnosząc o zwrócenie się do Prokuratury Okręgowej w Z. nie wskazała, że w dyspozycji tej Prokuratury jest wystarczający dowód o jakim mowa w art.795 ust.1 lit. b ww. Rozporządzenia, zwłaszcza, że jak podaje organ w gestii samej skarżącej pozostaje możliwość pozyskania dokumentów potwierdzających fakt wyprowadzenia towaru poza obszar celny Wspólnoty. Za całkowicie niezrozumiałe, w okolicznościach przedmiotowej sprawy, uznać należy również rozważania dotyczące możliwości realizacji efektywności prawa Wspólnotowego poprzez stosowanie analogicznych środków prawa krajowego, w przypadku braku regulacji na poziomie Wspólnotowym. Otóż podkreślić należy, że brzmienie przepisu prawa wspólnotowego jakim jest art.795 ust.1 lit.b ww. Rozporządzenia pozwala pozostać dla jego zrozumienia na poziomie wykładni językowej. Stosowanie tej wykładni prowadzi do wniosków wyżej zaprezentowanych, wykluczając rozumienie tego przepisu zaproponowane przez skarżącą. Reasumując powyższe okoliczności Sąd uznał, iż skarga nie zawiera merytorycznych zarzutów przeciwko zapadłemu rozstrzygnięciu, stanowiąc w istocie jedynie polemikę z prawidłowo podjętą czynnością albowiem wydaną na podstawie obowiązujących przepisów prawa w tym przedmiocie. W związku z tym, iż brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutów, Sąd na mocy art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.