VII SA/Wa 2229/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Pindelska (spr.), , Sędzia WSA Leszek Kamiński, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [....] lipca 2012 r., sygn. akt [....] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu skargę oddala Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [....] postanowieniem z dnia [....] lipca 2012 r., nr [....] na podstawie art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 kpa oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. z 2001 r. Dz. U. Nr 79, poz. 856), po rozpatrzeniu zażalenia B. B. uchyliło postanowienie Starosty [....] z dnia [....] kwietnia 2012 r. Nr rej. [....] odmawiające wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu nr [...] w budynku wielorodzinnym położonym na działce nr ew. [...], ul. [...], [....], gm. [....] i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wydając powyższe postanowienie organ ustalił następujący stan faktyczny i prawny. W dniu 19 marca 2012 r. Pani B. B. złożyła wniosek o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu nr [...] w budynku wielorodzinnym położonym na działce nr ew. [....], ul. [....], [...], gm. [....]. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. Starosta [....] odmówił B.B.wydania zaświadczenia o w/w treści. W uzasadnieniu organ stwierdził, że w oparciu o postanowienie Sądu Apelacyjnego w [....] VI Wydział Cywilny z dnia [....] kwietnia 2008 r. sygn. akt VI [....], jak również ostrzeżenie o tej treści znajdujące się w księdze wieczystej, zakazano T. B. zniesienia współwłasności nieruchomości o pow. 1918,00 m2 położonej w [....], oznaczonej jako działka gruntu o nr [....] w obrębie ewidencyjnym 0025 [....], dla której Sąd Rejonowy dla [....] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [....] poprzez wyodrębnienie na rzecz innej osoby odrębnej własności lokalu mieszkalnego nr [....] składającego się z przedpokoju, 3 pokoi, kuchni i łazienki o pow. użytkowej 84,64 m2 wraz z przylegającym balkonem o pow. 16,50 m2, znajdującego się na trzeciej kondygnacji budynku wielolokalowego, wraz z udziałem 17/100 części nieruchomości wspólnej wynikającym ze stosunku powierzchni użytkowej lokalu do powierzchni użytkowej wszystkich lokali. Zażalenie na postanowienie złożyła B. B. wskazując, że powoływanie się przez Starostę [...] na postanowienie zabezpieczające Sądu Apelacyjnego (wydane na rzecz jej poprzednika prawnego) i uzasadnienie tym odmowy wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu jest niezgodne art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali. Po rozpatrzeniu zażalenia od postanowienia Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. uchyliło ww. postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpoznia. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w rozpoznawanej sprawie organ pierwszej instancji nie tylko nie ustalił, jaki interes prawny ma wnioskodawczym w uzyskaniu zaświadczenia o samodzielności lokalu, ale i nie uzasadnił dlaczego odmówił wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w [...], poza zacytowaniem zabezpieczenia jakie zostało wydane przez sąd powszechny. Organ odwoławczy stwierdził, że orzeczenie Sądu dotyczyło jedynie możliwości rozporządzania przedmiotową nieruchomością na rzecz innej osoby. Zatem ponownie rozpoznając wniosek strony organ pierwszej instancji winien go rozpoznać jedynie w oparciu o art. 2 ust. 2 i 3 ustawy o własności lokali, czego w zaskarżonym postanowieniu nie uczynił. W dniu 6 czerwca 2012 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [....] wpłynęło pismo J. K. - reprezentowanej przez adw. R.S., w którym zgłasiła swój udział w niniejszym postępowaniu oraz wniosła o utrzymanie w mocy postanowienia z dnia [...]kwietnia 2012 r. Skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczsego w [...] z dnia 4 lipca 2012 r. wniosła J. K. wnioskując o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postepowania, tj.: 1) art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 219 k.p.a. w zw. z art. 218 § 2 k.p.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez obciążenie organu I instancji obowiązkiem ustalenia jaki interes prawny ma wnioskodawczym w uzyskaniu zaświadczenia o samodzielności lokalu i przeprowadzenia w tym zakresie postępowania wyjaśniającego, w sytuacji gdy obowiązek wykazania interesu prawnego w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego spoczywa na osobie ubiegającej się o zaświadczenie, co miało istotny wpływ na wynika sprawy, gdyż gdyby organ II instancji w sposób prawidłowy przyjął, że na osobie ubiegającej się o zaświadczenie spoczywa obowiązek wykazania interesu prawnego w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego to utrzymałby w mocy postanowienie z dnia [...] kwietnia 2012 r. Starosty [...] o odmowie wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu nr [...] w budynku wielorodzinnym położonym na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w [...] w gminie [...] (zwanego dalej: "Lokalem") wydane w/s nr rej. [....] (zwane dalej "Postanowieniem"); 2) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 218 § 2 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. polegające na wadliwym mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie uznaniu przez SKO w [...], że postanowienie z dnia 25 kwietnia 2008 r. Sądu Apelacyjnego w [....] IV Wydział Cywilny (sygn. akt [....]) (zwane dalej: "Postanowieniem o udzieleniu zabezpieczenia") dotyczyło jedynie możliwości rozporządzania przedmiotową nieruchomością na rzecz innej osoby", podczas gdy Postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia dotyczyło: (i) zakazu rozporządzania Lokalem i obciążania Lokalu, (ii) zakazu zniesienia współwłasności nieruchomości wspólnej o po w. 1918 m2 położonej w [....], oznaczonej jako działka ew. nr [....] w obrębie ew. nr [...] (kw. nr [....]) (zwanej dalej: "Nieruchomością") poprzez wyodrębnienie własności Lokalu oraz (iii) zakazu rozporządzania i obciążania udziału w prawie własności Nieruchomości za wyjątkiem przenoszenia na osobę trzecią udziału związanego z prawem własności odrębnego lokalu innego niż Lokal, zaś gdyby SKO w [....] ustaliło prawidłowo zakres zabezpieczenia udzielonego mi na mocy Postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia to doszłoby do przekonania, że B. B. nie ma interesu prawnego w uzyskaniu urzędowego zaświadczenia o samodzielności Lokalu, a co za tym idzie powinno utrzymać w mocy postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia; 3) art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. poprzez sporządzenie wadliwego uzasadnienia postanowienia przez SKO w [....] uniemożliwiającego w istocie przeprowadzenie kontroli toku rozumowania organu II instancji i w związku z tym mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj. w zakresie: - ustalenia z jakich przyczyn zaistniała konieczność uchylenia postanowienia w całości i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania; nadto - wadliwie powołanej podstawy prawnej rozstrzygnięcia i podstawy właściwości organu II instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło postanowienie Starosty [....] z dnia [....] kwietnia 2012 r. odmawiające wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu nr [...] w budynku wielorodzinnym położonym na działce nr ew. [....] w [...] przy ul. [....] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wbrew zarzutom skargi, uzasadnienie zaskarżonego postanowienia zawiera ustalenia faktyczne i prawne pozwalające na dokonanie jego kontroli przez Sąd orzekający w sprawie. Ustalenia te są prawidłowe i podzielane przez Sąd. Uchylenie postanowienia I instancji było spowodowane brakiem ustalenia legitymacji B. B. do zainicjowania postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania stosowanego zaświadczenia oraz zakwestionowaniem podstawy odmowy wydania zaświadczenia. Podnieść należy, że wniosek złożony przez B. B. do Starosty [...] o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu wskazywał na podstawę żądania z art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (DZ. U. z 2000 r., Nr 82, poz. 903 ze zm., dalej u.w.l.). Wydawanie zaświadczeń jest w ustawie o własności lokali uregulowane ogólnikowo, bo jedynie przepisami art. 2 ust. 2 i ust. 3. Przepis art. 2 ust. 2 stanowi, że samodzielnym lokalem mieszkalnym, w rozumieniu ustawy, jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokojeniu ich potrzeb mieszkaniowych. Przepis ten stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkaniowe. Natomiast ust. 3 art. 2 tej ustawy określa, że spełnienie wymagań, o których mowa w ust. 2, stwierdza Starosta w formie zaświadczenia. W postępowaniu o wydanie zaświadczeń o samodzielności lokali obowiązują przepisy działu VII Kodeksu postępowania administracyjnego - ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (DZ. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071) dalej kpa, tj. art. 217-220. W myśl art. 217 § 2 pkt 1 kpa zaświadczenie wydaje się m.in. jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa. Takim przepisem jest art. 2 ust. 3 u.w.l. Jest to samodzielna podstawa do żądania wydania takiego zaświadczenia. Drugą samodzielną podstawą jest żądanie wydania zaświadczenia ze względu na swój interes prawny (art. 217 § 2 pkt 1 kpa.). Wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu może żądać każdy właściciel. Z akt administracyjnych wynika, że do wniosku o wydanie zaświadczenia B. B. dołączyła odpis aktu notarialnego z dnia 23 kwietnia 2008 r. z umową zawartą przez nią z T. B. dotyczącą sprzedaży, przeniesienia praw i umowy przedwstępnej sprzedaży, udziałów w prawie własności nieruchomości zabudowanej budynkiem, w którym znajduje się lokal objęty treścią żądania wydania zaświadczenia o jego samodzielności. Z przedłożonego aktu notarialnego wynika, że umowa dotyczyła przeniesienia określonych udziałów w prawie własności nieruchomości związanych z wyłącznym prawem do korzystania z dwóch lokali mieszkalnych o nr 4 i 8 (§ 1 pkt 5 umowy), przy czym lokale te nie były wyodrębnione, samodzielne (§ 2 pkt 1 umowy). Ponieważ zgodnie z art. 3 ust. 3 i 4 u.w.l. przeniesienia własności lokalu można dokonać nie w drodze umowy sprzedaży udziału w nieruchomości wspólnej, ale w drodze umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu i jego sprzedaży, to przeniesienie udziału w prawie własności nieruchomości wspólnej, który jest prawem związanym z własnością lokalu, bez jednoczesnego przeniesienia własności lokalu jest niedopuszczalne. W tych warunkach do oceny organu należało, czy przedłożony dokument wykazuje uprawnienia B. B. do składania wniosku o wydanie zaświadczenia w świetle art. 217 § 2 kpa. W ogóle do oceny organu I instancji należało ustalenie czy pisemne żądanie wydania zaświadczenia i dołączone załączniki do niego zawierają wszystkie konieczne elementy, czy należy żądanie to uzupełnić. Tego w sprawie zabrakło. Słusznie organ II instancji wskazał na konieczność ustalenia legitymacji podmiotowej po stronie B. B. do żądania wydania zaświadczenia określonej treści. Nie jest istotnym błędem organu II instancji wskazanie, że ustalenie ma dotyczyć tylko interesu prawnego wnioskodawczyni (jako jednej z dwóch podstaw żądania). Po pierwsze wskazania nie są prawnie wiążące, po drugie przedmiotowe wskazanie nie określa postępowania dowodowego. Zgodnie z treścią art. 217 kpa wskazanie podstaw żądania obciąża wnioskodawcę. Jest to postępowanie uproszczone, poza ramami postępowania administracyjnego ogólnego, ale nie ma przeszkód aby w trybie doprecyzowania żądania, organ wezwał wnioskodawczynię do wykazania podstaw tego żądania. W tym miejscu wskazać należy też, że przepis art. 218 § 2 kpa przewiduje, iż przed wydaniem zaświadczenia, organ administracji publicznej, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Żądanie dotyczyło wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego w nowo wybudowanym budynku. Wydanie takiego zaświadczenia o spełnieniu wymagań samodzielności lokalu może nastąpić po dopuszczeniu budynku do użytkowania, w którym ten lokal jest usytuowany. Nie bez powodu organem wskazanym do wydania zaświadczenia jest Starosta. Jest to organ architektoniczno-budowlany. Podstawą wyjściową do wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu powinna być prowadzona przez Starostę ewidencja gruntów, budynków i lokali na podst. ustawy z dnia 17 maja 1989 – Prawo geodezyjne i kartograficzne (DZ. U. z 2005 r., nr 240, poz. 2027 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów, budynków (Dz. U. nr 38, poz. 454). W myśl § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia ewidencja ta obejmuje m.in. dane liczbowe i opisowe budynków i lokali, w szczególności lokali już wyodrębnionych. Ewidencja wykazuje m.in. funkcje budynków, w tym czy budynek jest mieszkalny, ma trwałe ściany, ile jest lokali, które z nich zostały wyodrębnione. Inne dane mogą być ujęte w dokumentacji użytkowania budynku, w dokumentach przyjętych zgłoszeń robót budowlanych i wydanych pozwoleń budowlanych. Pozostałe dane dla stwierdzenia samodzielności lokalu, jeszcze niewyodrębnionego, podlegają zatem ustaleniu w postępowaniu wyjaśniającym, o czym mowa w art. 218 § kpa. Wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego przypisane jest Staroście w myśl art. 2 ust. 3 u.w.l. Zatem w przypadku zaskarżenia odmowy wydania zaświadczenia lub zaświadczenia o żądanej treści i ustalenia w postępowaniu zażaleniowym błędów organu I instancji, orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego może być tylko kasacyjne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie może swoim postanowieniem zastąpić treści zaświadczenia wydawanego, w tym przypadku przez Starostę. Należy pamiętać, że czym innym jest wydawanie zaświadczenia, a czym innym orzekanie o wydaniu zaświadczenia. Zarzuty skarżącej, że organ II instancji orzekający w niniejszej sprawie nie wykazał podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, czym naruszył art. 138 § 2 kpa w zw. z art. 144 kpa. nie znajdują uzasadnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela również pogląd organu II instancji, że zaświadczenie o samodzielności lokalu, o którym mowa w art. 2 ust. 2 w zw. z art. 3 u.w.l. potwierdza wystąpienie określonych faktów na dzień wydania zaświadczenia, nie zmienia natomiast sytuacji prawnej podmiotu, którego zaświadczenie to dotyczy. Zaświadczenie to ma umożliwić ustanowienie odrębnej własności lokalu. Samo zaświadczenie nie czyni jednak tego skutku. Zatem wydanie takiego zaświadczenia nie jest objęte zakazem wynikającym z postanowienia zabezpieczającego Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r., sygn. akt [....] i jego treści umieszczonej jako ostrzeżenie w księdze wieczystej nieruchomości, na której to nieruchomości posadowiony jest budynek, a w nim lokal objęty żądaniem wydania zaświadczenia. Wprawdzie organ II instancji ustalił, iż orzeczenie Sądu Apelacyjnego w [...] dotyczy jedynie możliwości rozporządzania przedmiotową nieruchomością na rzecz innej osoby, a z treści tego postanowienia wynika szerszy zakaz, to ustalenie to aczkolwiek niepełne, nie wpływa na wydane rozstrzygnięcie. Zakaz wydany przez Sąd Apelacyjny w [...] jest szerszy, niż opisany w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Dotyczy on dodatkowo zakazu obciążania lokalu nr [...] wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej, w przypadku ustalenia odrębnej własności lokalu lub po uprzednim ustanowieniu odrębnej własności lokalu, zakazu zniesienia współwłasności nieruchomości poprzez wyodrębnienie na rzecz innej osoby własności lokalu wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej, zakazu rozporządzania i obciążania udziału w prawie własności nieruchomości z wyjątkami opisanymi w tym punkcie postanowienia. Analiza powyższego postanowienia wykazuje, że opisane zakazy dotyczą czynności cywilnoprawnych ze skutkiem rozporządzającym lub obciążającym przedmiotową nieruchomość. Wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego jest potwierdzeniem faktu, a nie czynnością rozporządzająco-obciążającą przedmiotowym lokalem. W konkluzji należy stwierdzić, że ostateczny wniosek organu II instancji, iż przedstawione postanowienie zabezpieczające nie może być podstawą do odmowy wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego, jest prawidłowy. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w sposób mogący istotnie wpływać na wynik sprawy, tj. nie naruszono w ten sposób art. 217 – 219 kpa, i art. 7 kpa. Nie jest też takim naruszeniem wskazanie w komparycji zaskarżonego postanowienia art. 127 § 2 kpa jako podstawy rozstrzygnięcia zamiast art. 141 § 1 w zw. z art. 144 i w zw. z art. 219 kpa, gdyż dalej organ wskazał, że rozpoznaje zażalenie, a w uzasadnieniu postanowienia wskazał art. 219 kpa stanowiący o tym środku zaskarżenia. Złożone zażalenie zachowało 7dniowy termin do jego wniesienia. Zatem zarzut, że wskazane naruszenie przepisów postępowania mogłoby wpływać na wynik sprawy nie znajduje uzasadnienia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze jest organem wyższego stopnia rozpoznającym zażalenie na postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu na podstawie art. 2 ust. 3 u.w.l., co potwierdza uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lipca 2009 r., sygn. akt I OPS 2/09. Nie doszło też do istotnych naruszeń prawa procesowego z art. 107 § 3 w zw. z art. 126 kpa. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia wskazuje na ustalenia faktyczne i prawne w sprawie, w sposób dostateczny pozwalający na jego skontrolowanie. Mając powyższe na uwadze Sąd, nie dostrzegł naruszeń ani prawa materialnego w sposób wpływający na wynik sprawy, ani prawa procesowego w sposób mogący istotnie wpłynąć na wynik sprawy i skargę jako nieuzasadnioną oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. z 2012 r., nr 270).