VI SA/Wa 1755/12
WyrokWSA w Warszawie2013-01-10
Skład orzekający: Dorota Wdowiak, Ewa Frąckiewicz, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji administracyjnej, uzasadniając to pobytem na rehabilitacji ambulatoryjnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Samo korzystanie z zabiegów rehabilitacji ambulatoryjnej, nawet w połączeniu z dolegliwościami, nie stanowi wystarczającej przesłanki do przywrócenia terminu, gdyż nie wykazano, że uniemożliwiło to terminowe złożenie odwołania przy zachowaniu należytej staranności. Organ administracji prawidłowo odmówił przywrócenia terminu.Stan faktyczny
Skarżąca A.J. wniosła o zwrot kosztów leczenia. Decyzją z dnia [...] maja 2012 r. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ umorzył postępowanie. Skarżąca odebrała decyzję osobiście [...] maja 2012 r. i złożyła odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w dniu 30 maja 2012 r., wskazując na pobyt na rehabilitacji. Prezes NFZ odmówił przywrócenia terminu, uznając, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących wyjaśnienia stanu faktycznego i przywrócenia terminu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant st. ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi A.J. na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia na podstawie art. 59 §2 w zw. z art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm. – dalej jako k.p.a.) po rozpoznaniu wniosku A. J. (zwanej dalej skarżącą) w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] umarzającej postępowanie w sprawie zwrotu poniesionych przez skarżącą kosztów leczenia zabiegowego ortopedycznego w łącznej kwocie 1600 zł, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Powyższe postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:
A. J. pismem z dnia [...] grudnia 2011 r. zwróciła się do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o zwrot kosztów leczenia zabiegowego ortopedycznego udzielonego w dniu [...] listopada 2011 r., załączając rachunek nr [...] na kwotę 1.600 zł wystawiony w dniu [...] listopada 2011 r.
Dyrektor Pomorskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia po rozpoznaniu wniosku A. J. decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] umorzył postępowanie w sprawie zwrotu poniesionych przez skarżącą kosztów leczenia zabiegowego ortopedycznego w łącznej kwocie 1.600 złotych oraz pouczył o prawie, terminie i sposobie wniesienia odwołania od tej decyzji. Skarżąca odebrała powyższą decyzję osobiście [...] maja 2012 r.
W dniu [...] maja 2012 r. A. J. złożyła w Punkcie Podawczym [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia odwołanie od decyzji z dnia [...]maja 2012 r. nr [...] wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Skarżąca wskazała, że w okresie od [...] maja 2012 r. przebywała na rehabilitacji w Szpitalu Reumatologicznym w [...] i nie była w stanie ręcznie lub przy pomocy komputera sporządzić odwołania w zakreślonym terminie. Do odwołania skarżąca załączyła orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] grudnia 2011 r. oraz z dnia [...] maja 2012 r. stwierdzające, iż w związku z rokowaniem odzyskania zdolności do pracy, istnieją okoliczności uzasadniające ustalenie uprawnień do świadczenia rehabilitacyjnego.
Centrala Narodowego Funduszu Zdrowia pismem z [...] czerwca 2012 r. wystąpiła do skarżącej z prośbą o uprawdopodobnienie w terminie 7 dni od otrzymania pisma, że przebywała na leczeniu stacjonarnym w Szpitalu Reumatologicznym w [...].
A. J. pismem z [...] lipca 2012 r. przesłała do Centrali Narodowego Funduszu Zdrowia kopie kart, potwierdzone za zgodność z oryginałem, z zabiegów wykonanych w Zakładzie Rehabilitacji Leczniczej [...] w okresie [...] maja 2012 r. oraz historię choroby.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji nr [...].
Rozpatrując wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wskazał na treść art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. określającego warunki przywrócenia uchybionego terminu, podkreślając stosownie do stanowiska judykatury, że istnienie choćby winy nieumyślnej, niedbalstwa po stronie zobowiązanego do dokonania czynności, stanowi negatywną przesłankę do przywrócenia terminu. Ponadto wskazał, że przy ocenie braku winy organ powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Organ podniósł, że Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia prawidłowo pouczył A. J. o przysługującym terminie do wniesienia odwołania. Z przedstawionej przez skarżącą dokumentacji wynika, że udzielone świadczenia były wykonywane w ramach fizjoterapii ambulatoryjnej a nie stacjonarnej, zatem dokumenty te nie wskazują, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy. W związku z powyższym organ wobec niespełnienia przesłanek, o których mowa w art. 58 k.p.a. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Skargę na powyższe postanowienie złożyła A. J. w dniu [...] sierpnia 2012 r. wnosząc o jego uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Postanowieniu zarzuciła:
- naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. przez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego uniemożliwiającego wniesienie odwołania w zakreślonym terminie, mając na względzie słuszny interes obywatela,
- naruszenie art. 58 § 1 k.p.a. przez przyjęcie, iż skarżąca mogła sporządzić odwołanie, gdyż świadczenia rehabilitacyjne były wykonywane w ramach fizjoterapii ambulatoryjnej i pominięcie kontynuacji leczenia ortopedycznego skarżącej w czasie którego istniał ból i stres, co uniemożliwiało dokładne zapoznanie się z treścią odmownej decyzji i przygotowane sensownego odwołania.
W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że z przyczyn od niej niezależnych była w złym stanie psychicznym i silnym stresie, gdyż nadal nie mogła w pełni funkcjonował z uwagi na dolegliwości, które zmuszały ją do uczęszczania na zabiegi fizjoterapii. Zdaniem skarżącej natężenie zabiegów świadczy o tym, że jej stan zdrowia fizycznego nie był dobry, co wiązało się z ograniczeniem funkcji życiowych. Skarżąca nie zgadza się z postanowieniem Prezesa NFZ, gdyż w sposób dowolny przyjął, że była w stanie w czasie tych intensywnych zabiegów sporządzić odwołanie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej p.p.s.a.).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. W działaniu organu rozstrzygającego w niniejszej sprawie, Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i zastosowania przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.
Stosownie do art. 58 § 1 K.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2 art. 58 k.p.a.). O przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia (art. 59 § 2 K.p.a.).
Z treści powołanego przepisu wynika, że organ administracji publicznej jest obowiązany przywrócić termin, gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: a) uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony, b) zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi, c) zainteresowany dopełnił czynności, dla której określony był termin jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu.
Należy zaznaczyć, iż przy ocenie braku winy organ administracyjny winien przyjąć "obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy" (M. Jędrzejewska, (w:) Komentarz do k.p.c., 1999, str. 274). Brak winy zachodzi tylko wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. m.in. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 2005, Wydanie 7, str. 334 oraz m.in. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 6 października 2005 r., sygn. akt II SA/Bk 369/05).
Wskazać należy, iż w niniejszej sprawie bezsporne jest, że orzeczenie Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] maja 2012 r. doręczone zostało skarżącej w dniu [...] maja 2012 r. Okoliczność tę skarżąca potwierdziła własnoręcznym podpisem na zwrotnym poświadczeniu odbioru korespondencji i nie jest ona kwestionowana. Zgodnie z pouczeniem zawartym w orzeczeniu, strona mogła odwołać się od decyzji do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w terminie 7 dni od daty jej otrzymania, zaś odwołanie składa się za pośrednictwem Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ.
W tym stanie rzeczy, termin do wniesienia odwołania biegł od dnia 15 maja 2012 r. do dnia 22 maja 2012 r. A. J., co wynika z zebranego materiału dowodowego, nie odwołała się od tej decyzji w wymaganym terminie i dopiero w dniu 30 maja 2012 r. złożyła odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia.
W ocenie Sądu, stanowisko organu II instancji, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, jest prawidłowe. Wskazać należy, że zgodnie z utrwaloną już linią orzecznictwa, uprawdopodobnienie braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, oznacza wykazanie okoliczności, które przy zachowaniu należytej staranności uniemożliwiły wnioskującemu terminowe dokonanie czynności i jednocześnie były nie do przewidzenia oraz nie do przezwyciężenia, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Warunkiem dopuszczalności przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej, jest więc uprawdopodobnienie przez stronę, że mimo całej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie, to znaczy, że zachodziły przeszkody od niej niezależne (zewnętrzne) oraz istniejące przez cały czas biegu terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej. W związku z tym nawet lekkie niedbalstwo wyklucza możliwość przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej.
Jako okoliczności faktyczne, które mogą uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu przykładowo wskazuje się: nieprawidłowe doręczenie pisma procesowego, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, przerwę w komunikacji, mylne pouczenie o środkach zaskarżenia.
Przy czym choroba może być co do zasady uznana za okoliczność usprawiedliwiającą niezachowanie terminu tylko wówczas, gdy rzeczywiście uniemożliwia podjęcie czynności procesowej. Z analizy przedstawionej przez skarżącą karty zabiegów wynika, iż udzielane świadczenia rehabilitacyjne były wykonywane w ramach fizjoterapii ambulatoryjnej w dniach [...] maja 2012 r., [...] maja 2012 r. oraz [...] maja 2012 r., a czas wykonywania zabiegów w ciągu jednego dnia nie przekraczał dwóch godzin. Ponadto sam fakt pozostawania w leczeniu nie jest okolicznością stanowiącą przesłankę uprawdopodabniającą uchybienie terminu bez winy strony (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 23 listopada 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 744/10).
W ocenie Sądu, nie można zatem przyjąć, iż skarżąca uprawdopodobniła istnienie okoliczności mających wskazywać na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Powoływane przez skarżącą okoliczności stanowią bowiem jedynie potwierdzenie faktu korzystania z zabiegów co nie oznacza, że strona skarżąca nie mogła prawidłowo nadać pisma zawierającego odwołanie. Reasumując Sąd uznał, iż skarżąca nie uprawdopodobniła, iż uchybienie przez nią terminu nastąpiło bez jej winy. Organ administracji słusznie zatem odmówił skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Rozpoznając sprawę Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło