IV SAB/Gl 138/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz - Kunicka (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi J.J. na bezczynność Związku A w J. w przedmiocie informacji publicznej 1. zobowiązuje Związek A w J. do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 10 września 2012 r. i stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. zasądza od Związku A w J. na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W piśmie z dnia 10 września 2012 r., przesłanym pocztą elektroniczną do Związku A w J., J.J. wniósł o udostępnienie informacji publicznej w postaci treści uchwał Zgromadzenia A J. i Zarządu A J. oraz protokołów z posiedzeń Zgromadzenia A i Zarządu A z lat 1991 – 2012 (dotychczas niepublikowanych w BIP) wraz ze wszystkimi załącznikami. Dodał, że wnioskowaną informację należy przesłać pocztą elektroniczną na wskazany przez niego adres, a w razie braku takiej możliwości, doręczyć w formie kserokopii. Następnie w piśmie z dnia 20 września 2012 r. wymieniony organ poinformował skarżącego, że treść żądanych dokumentów jest opublikowana w Biuletynie Informacji Publicznej, a inne dokumenty, o których udostępnienie wnosi, są do wglądu w sekretariacie Związku A w J., od poniedziałku do piątku w godzinach jego otwarcia tj. od 7,00 do 15,00. W skardze na bezczynność Związku w J., J.J. wniósł o uznanie, że wymieniony organ pozostaje w bezczynności w przedmiocie udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej oraz o zobowiązanie go do dokonania czynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej lub o uznanie uprawnienia skarżącego do uzyskania informacji, a tym samym stwierdzenie obowiązku organu w tym zakresie i o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazał, że wniosek dotyczył materiałów, które dotychczas nie zostały opublikowane w Biuletynie Informacji Publicznej. Podniósł, że wnioskowana przez niego informacja należy do kategorii informacji publicznych, o jakich mowa w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej i wobec tego podlega udostępnieniu na podstawie przepisu art. 2 ust. 1 tej ustawy. Dodał, że nie wnosił o udostępnienie informacji do wglądu w siedzibie A, a wymieniony organ nie wskazał, że środki techniczne, którymi dysponuje, uniemożliwiają mu udostępnienie informacji w sposób wskazany we wniosku, a wobec tego, w tej sytuacji nie ma zastosowania art. 14 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skarżący zarzucił, że pomimo upływu terminu określonego w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, organ nie udostępnił mu wnioskowanych informacji publicznych, pozostając w tym zakresie w bezczynności i nie odmówił również udostępnienia informacji, nie powiadomił także w tym terminie o powodach opóźnienia i nie wskazał nowego terminu, w którym udostępni wnioskowane informacje. W odpowiedzi na skargę, Związek A w J. wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że do bezczynności nie doszło, gdyż zgodnie z przepisami ustawy, niezwłocznie – w terminie 10 dni – pismem z dnia 20 września 2012 r. odpowiedział na wniosek skarżącego, udzielając informacji publicznej. Wskazał, że wnioskowane informacje dotyczące uchwał Zgromadzenia i Zarządu A są publikowane w Biuletynie Informacji Publicznej, o czym niezwłocznie poinformował skarżącego. Dodał, że ponadto poinformował skarżącego, iż dokumenty są dostępne do wglądu w sekretariacie A. W związku z tym podniósł, że udostępnił informacje w sposób określony w ustawie, gdyż informacje, które nie podlegają publikacji w BIP, są zgodnie z art. 11 ustawy o dostępie do informacji publicznej, udostępniane w formie wyłożenia w miejscu ogólnie dostępnym, a więc w sekretariacie A. Organ podkreślił, że według orzecznictwa, podmioty zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej mogą zwolnić się z tego obowiązku poprzez udostępnienie informacji publicznej w sposób przewidziany w ustawie o dostępie do informacji publicznej, a jednym z takich sposobów jest wywieszenie w miejscach ogólnie dostępnych (wyrok z dnia 2 stycznia 2005 r. II SAB/Gd 66/04). W tym zakresie Związek A w J. dodał, że w przypadku żądania informacji, która została wyłożona w miejscu powszechnie dostępnym, organ powinien o tym poinformować wnioskodawcę. Podniósł, że taka odpowiedź stanowi już udzielenie informacji i zawsze, gdy informacja jest wyłożona lub wywieszona, a strona żąda jej we wniosku, należy powiadomić wnioskodawcę o tym, gdzie znajduje się informacja. W związku z tym wskazał, że do jego bezczynności nie doszło, a wobec tego skarga powinna zostać oddalona. W piśmie z dnia 4 grudnia 2012 r. skarżący podtrzymał skargę na bezczynność Związku A w J. Wskazał, że zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, udostępnienie informacji następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, co oznacza, że sposób i forma udostępnienia wskazane we wniosku, wiążą organ i może je zmienić tylko w przypadku, w którym środki techniczne, którymi dysponuje, nie umożliwiają realizacji wniosku w tej formie. Ponadto odniósł się do zawartego w odpowiedzi na skargę stwierdzenia, że wnioskowana informacja została udostępniona w trybie art. 11 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W tym zakresie wskazał, że nie do przyjęcia jest argument dotyczący udostępnienia informacji poprzez jej wyłożenie w sekretariacie A jako miejscu ogólnie dostępnym. Podkreślił, że oznaczałoby to, iż prawie każda informacja publiczna, będąca w posiadaniu większości urzędów, jednostek administracji i innych organów, jest już udostępniona, gdyż najczęściej znajduje się w ich sekretariacie lub biurze. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie podkreślenia wymagało, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a cytowanego art. 3 § 2 tej ustawy. W przepisie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. zostały wymienione – inne niż decyzje i postanowienia - akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Natomiast według art. 149 § 1 P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W wyniku rozpoznania skargi J.J. na bezczynność Związku A w J., w zakresie wniosku skarżącego z dnia 10 września 2012 r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, stwierdzić należało, że wymieniony podmiot dopuścił się naruszenia przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112 z 2001 r. poz. 1198 ze zm.) i w konsekwencji bezczynności, a wobec tego skarga zasługiwała na uwzględnienie. W przedmiotowej sprawie nie było kwestionowane, że treść wymienionych we wniosku dokumentów stanowi informację publiczną. Jednakże w piśmie z dnia 20 września 2012 r. Związek A w J. poinformował skarżącego, że treść wymienionych we wniosku dokumentów jest opublikowana w Biuletynie Informacji Publicznej, a inne dokumenty, o których udostępnienie wnosi, są do wglądu w sekretariacie Związku A, od poniedziałku do piątku w godzinach jego otwarcia tj. od 7,00 do 15,00. W tym zakresie podkreślenia zatem wymagało, że według art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, informacja publiczna podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie. Zgodnie zaś z art. 10 ust. 1 wymienionej ustawy, informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek. Natomiast na podstawie art. 14 ust. 1 cytowanej ustawy, jeżeli organ udostępnia informację publiczną na wniosek to powinien uczynić to w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem. W sytuacji, gdy informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku - zgodnie z art. 14 ust. 2 wyżej wymienionej ustawy - jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się. W ramach powiadomienia wnioskodawcy, iż informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, organ jest również zobowiązany do poinformowania wnioskodawcy, że jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia, nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji zostanie umorzone. W rozpoznawanej sprawie, skarżący wniósł o udostępnienie informacji publicznej w postaci tekstu uchwał Zgromadzenia A J. i Zarządu A J. oraz protokołów z posiedzeń Zgromadzenia A i Zarządu A z lat 1991 – 2012 (dotychczas niepublikowanych w BIP) wraz z załącznikami, poprzez przesłanie ich pocztą elektroniczną, a w razie braku takiej możliwości, doręczenie w formie kserokopii. Wobec tego pismo A w J. z dnia 20 września 2012 r., skierowane do skarżącego w odpowiedzi na jego wniosek z dnia 10 września 2012 r., nie stanowi wykonania obowiązku udostępnienia informacji publicznej, ani też nie jest czynnością, którą podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, podejmuje w sytuacji uregulowanej w art. 14 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W związku z tym nie zasługiwało na uwzględnienie, twierdzenie wymienionego podmiotu, zawarte w odpowiedzi na skargę, według którego udostępnił informacje w sposób określony w ustawie. W szczególności bezpodstawne jest jego przekonanie, że spełnił warunki określone w art. 11 tej ustawy, poprzez poinformowanie skarżącego, iż wnioskowane dokumenty są dostępne do wglądu w sekretariacie A. Przepis art. 11 ustawy o dostępie do informacji publicznej stanowi bowiem, że informacja publiczna może być udostępniona: 1) w drodze wyłożenia lub wywieszenia w miejscach ogólnie dostępnych, 2) przez zainstalowane w miejscach, o których mowa w pkt 1, urządzenia umożliwiające zapoznanie się z tą informacją. Nie ulega zatem wątpliwości trafność tezy orzeczenia - przytoczonej w odpowiedzi na skargę - według której podmioty zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej mogą zwolnić się z tego obowiązku poprzez udostępnienie informacji publicznej w sposób przewidziany w ustawie o dostępie do informacji publicznej, a jednym z takich sposobów jest wywieszenie w miejscach ogólnie dostępnych (wyrok z dnia 2 stycznia 2005 r. II SAB/Gd 66/04). Jednakże wbrew przekonaniu organu, wyrażonemu w piśmie z dnia 20 września 2012 r. oraz w odpowiedzi na skargę, udostępnienie wnioskowanych dokumentów do wglądu w sekretariacie A, nie jest równoznaczne z wyłożeniem w miejscu ogólnie dostępnym. Już z samego stwierdzenia, że udostępnienie dokumentu polegało na umożliwieniu wglądu do niego w sekretariacie, wynika bowiem, że nie został wyłożony (wywieszony) w miejscu ogólnie dostępnym. Jak już zatem była o tym mowa wyżej – w przedmiotowej sprawie stwierdzić należało, że Związek A w J. dopuścił się naruszenia przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej i w konsekwencji bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 10 września 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej. Według bowiem art. 13 ust. 1 wymienionej ustawy – co do zasady - udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Zgodnie zaś z art. 13 ust. 2 tej ustawy, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Ponadto dodać należało, że na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. W przedmiotowej sprawie, Związek A nie dokonał żadnej z wymienionych czynności; przede wszystkim nie udostępnił wnioskowanej informacji, ani też nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia lub o umorzeniu postępowania. W związku z tym uzasadniony był zarzut skargi dotyczący bezczynności tego podmiotu w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 10 września 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej. Na podstawie cytowanego wyżej art. 149 § 1 P.p.s.a., Sąd zobowiązał zatem Związek A w J. do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 10 września 2012 r. Termin wykonania tego obowiązku wynika wprost z przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność wyżej wymienionego podmiotu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, bowiem w przedstawionych okolicznościach sprawy, brak było podstaw do przyjęcia takiej oceny. Regulacje dotyczące dostępu do informacji publicznej powodują wielokrotnie wątpliwości interpretacyjne, a zachowanie adresata wniosku w przedmiotowej sprawie świadczy o błędnym interpretowaniu prawa. Wobec tego uznać należało, że nie miało cech lekceważącego traktowania obowiązków wynikających z ustawy o dostępie do informacji publicznej. Natomiast zgodnie z art. 200 P.p.s.a., Sąd orzekł o obowiązku zwrotu przez Związek A w J. na rzecz skarżącego kosztów postępowania, na które składa się uiszczony przez niego wpis od skargi.