II OSK 1443/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-01-14
Skład orzekający: Anna Łuczaj, Elżbieta Kremer, Grzegorz Czerwiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nakaz wyłączenia z użytkowania całego budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami jest zasadny, gdy tylko jego część bezpośrednio grozi zawaleniem, a inne części są w stanie technicznym pozwalającym na dalsze użytkowanie?Ratio decidendi
Nakaz wyłączenia z użytkowania całego budynku jest zasadny, jeśli stan techniczny całego budynku, w tym jego poszczególnych części, bezpośrednio grozi zawaleniem. W sytuacji, gdy ustalenia faktyczne wskazują na zagrożenie dla całego obiektu, organy są uprawnione i zobligowane do wydania nakazu obejmującego cały budynek, nawet jeśli tylko część z niego jest w stanie krytycznym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu wyłączenia z użytkowania budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami, wydanego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a następnie utrzymanego w mocy przez Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Organy uznały, że budynek bezpośrednio grozi zawaleniem, opierając się na oględzinach i ekspertyzach technicznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę właścicieli, którzy twierdzili, że tylko część budynku jest w złym stanie technicznym. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez jednego ze współwłaścicieli.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Łuczaj (spr.) Sędziowie NSA Elżbieta Kremer NSA Grzegorz Czerwiński Protokolant asystent sędziego Agnieszka Chorab po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2015r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 stycznia 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 1720/12 w sprawie ze skargi M. P. i T. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wyłączenia budynku z użytkowania oddala skargę kasacyjną
Wyrokiem z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 1720/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. P. i T. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] w przedmiocie nakazu wyłączenia budynku z użytkowania.
W uzasadnieniu Sąd podał, że decyzją z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, dalej PINB, w Powiecie Grodziskim, na podstawie art. 68 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623 ze zm.), dalej Prawo budowlane, nakazał współwłaścicielom – M. i T. P., N. R., A. i J. Z., I. Z., W. Z. wyłączenie z użytkowania budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami położonego na działce przy pl. K. Z. S. [...] w Grodzisku Mazowieckim, w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja ta stanie się ostateczna (do czasu doprowadzenia stanu technicznego budynku do stanu zgodnego z prawem). Ponadto zarządził umieszczenie na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia i o zakazie jego użytkowania, oraz że budynek i strefę wokół budynku należy zabezpieczyć przed osobami postronnymi.
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że po dokonaniu oględzin w dniu 19 grudnia 2011 r. ustalono, że budynek jest w nieodpowiednim stanie technicznym; kominy na dachu rozsypują się, połacie dachowe od strony ulicy zdają się być ugięte. Ze względu na istniejące zagrożenie bezpieczeństwa ludzi nakazano jak najszybsze zbicie odparzonych tynków zewnętrznych po stronie zachodniej budynku. Ponadto podczas oględzin nie przedstawiono kompletnych protokołów z okresowych przeglądów technicznych.
W związku z postanowieniem PINB w Powiecie Grodziskim z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] zostały przedstawione do akt sprawy dwie ekspertyzy techniczne jedna autorstwa M. G. i S. K. oraz druga autorstwa M.B. (dokumenty opracowane przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane), z których wynika, że przedmiotowy budynek bezpośrednio grozi zawaleniem. W ekspertyzie technicznej M. G. i S. K. w części wniosków i zaleceń podano, że "stan techniczny budynku określono jako zły, stwierdzono niepokojące i groźne dla mienia i otoczenia obiektu, a także ludzi przebywających w budynku zniszczenia niektórych elementów konstrukcyjnych, a mianowicie części konstrukcji stropów nad piętrem, części krokwi dachowych, a takie spójności konstrukcji ścian. Występujące zniszczenia, nastąpiły w wyniku długotrwałego użytkowania przedmiotowego budynku (ok. 150 lat), wykonania go w technologii przestarzałej, a także w wyniku wzmożonego ciężkiego ruchu kołowego, występującego w bezpośrednim sąsiedztwie budowli. Istniejący budynek bezwzględnie nadaje się do kapitalnego remontu z naprawą stropów i konstrukcji dachowej włącznie lub do rozbiórki". Natomiast w ocenie technicznej dotyczącej części przedmiotowego budynku M. B. stwierdzono "znaczne ugięcia podłogi w pomieszczeniu nad bramą - stanowi to zagrożenie zawaleniem", wskazano także, że "wystąpiło obniżenie biegu i podestu klatki schodowej. Ogólny stan techniczny jest zły.
Odwołania od decyzji wnieśli M. P., I. i W. Z., A. i J. Z.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, dalej WINB na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej k.p.a. utrzymał w mocy decyzję PINB w Powiecie Grodziskim z dnia [...] marca 2012 r., nr [...]. W uzasadnieniu organ odwoławczy przywołał treść art. 68 Prawa budowlanego i stwierdził, że w związku z treścią tego przepisu celem organu było ustalenie, czy istnieje bezpośrednie zagrożenie zawaleniem budynku. PINB w Powiecie Grodziskim, wydając zaskarżoną decyzję oparł się na przeprowadzonych w dniu [...] grudnia 2011 r. oględzinach oraz na przedłożonych przez strony przedmiotowego postępowania ocenie technicznej i ekspertyzie technicznej, z których wynika, ze budynek grozi zawaleniem. Mając na uwadze powyższe ustalenia zawarte w ekspertyzie technicznej, ocenie technicznej i protokole oględzin, zdaniem organu II instancji przedmiotowy budynek jest w bardzo złym stanie technicznym, a jego stan zagraża życiu i bezpieczeństwu ludzi oraz otoczeniu. Organ odwoławczy podkreślił, że skoro stwierdzono wystąpienie niebezpieczeństwa zawalenia budynku, to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz także zobligowany do wydania nakazu opróżnienia obiektu budowlanego lub wyłączenia w określonym terminie całości lub części budynku z użytkowania. Odnosząc się do argumentów podniesionych w odwołaniach organ II instancji wskazał, że zdaniem organów nadzoru budowlanego nie jest możliwe wyłączenie z użytkowania wyłącznie części obiektu (z uwagi na zły stan techniczny całości).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. P. i T. P. wnieśli o zmianę zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 68 Prawa budowlanego, ponieważ nie została spełniona przesłanka do zastosowania tego przepisu. Wskazali, że użytkują przedmiotowy budynek w połowie, utrzymując tę część budynku w należytym stanie technicznym; użytkowane przez nich lokale były kilkakrotnie remontowane; dach był kryty w miarę potrzeb; wymieniane krokwie oraz rynny i półrynny; naprawiano trzykrotnie elewację frontową; naprawiano na bieżąco kominy, jednakże po ostatniej zimie odpadł częściowo tynk, który jest obecnie naprawiony; dach nie przecieka, nie ma mokrych zacieków, nie ma i nie było pęknięć ścian, ani ugięć stropu. Ponadto wskazali, że bieg schodów na klatce uległ nieznacznemu obniżeniu, ale obecnie usterka ta jest już naprawiona. Podłoga znajdująca się w pomieszczeniu nad bramą została solidnie zabezpieczona i obecnie nie stanowi to żadnego zagrożenia. Zdaniem strony skarżącej stan techniczny jest dobry i nie zagraża bezpieczeństwu osób tam przebywających oraz, że budynek nie grozi zawaleniem. W ocenie stanu technicznego sporządzonego przez P.M. B. tej połowy domu, widnieją opisy poszczególnych elementów budynku, a stan tych elementów oceniony jest jako dostateczny (opis w aktach).
W odpowiedzi na skargę Mazowiecki WINB podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
W piśmie z dnia 2 stycznia 2013 r. uczestnicy postępowania – I. i W. Z. oraz A. i J. Z. wnieśli o uwzględnienie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ organy obu instancji prawidłowo oceniły, że stan techniczny budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami położonego na działce przy pl. K. Z. S. [...] w Grodzisku Mazowieckim jako całości bezpośrednio grozi zawaleniem.
W ocenie Sądu, organy obu instancji prawidłowo wywiązały się ze wszystkich obowiązków jakie wynikają z art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 68 Prawa budowlanego, tj. prawidłowo przeprowadziły postępowanie administracyjne, uzyskując konieczne dowody i formułując ich ocenę pod kątem wystąpienia przesłanek, które przemawiały za opróżnieniem budynku przeznaczonego na pobyt ludzi, jako bezpośrednio grożącego zawaleniem.
Sąd przytoczył art. 68 pkt 1 Prawa budowlanego, wskazując na brak wątpliwości interpretacyjnych tego przepisu. Sąd podkreślił, że organ nadzoru budowlanego, aby mógł zastosować ten przepis musi ustalić, że budynek przeznaczony na pobyt ludzi, bezpośrednio grozi zawaleniem. Wydanie nakazu wyłączenia budynku lub jego części z użytkowania może nastąpić jedynie w przypadkach rzeczywistego zagrożenia dla ludzi, wynikającego ze złego stanu technicznego tego budynku. Ustaleń stanu technicznego obiektu organ dokonuje na podstawie protokołu oględzin, a orzeczenie o nakazie opróżnienia budynku musi być poprzedzone bardzo wnikliwym postępowaniem wyjaśniającym.
Sąd podał, że podczas przeprowadzonych przez organ nadzoru budowlanego oględzin ustalono zły stan techniczny budynku. Ustalenia te de facto stanowiły potwierdzenie obaw, jakie zgłaszała do organu I instancji jedna ze skarżących – M. P., z której też wniosku zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego tego budynku. PINB w Grodzisku Mazowieckim realizując obowiązki wynikające z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. nałożył w trybie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego na współwłaścicieli tego budynku obowiązek sporządzenia i dostarczenia ekspertyzy technicznej, co też zostało przez współwłaścicieli wykonane.
Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących utrzymania połowy budynku znajdującej się we władaniu skarżących w należytym stanie technicznym, Sąd wskazał, że wbrew tym twierdzeniom z ekspertyzy sporządzonej przez M. B. (upr. bud. nr [...]) wynika, że ta część budynku znajduje się ogólnie w złym stanie technicznym. Ponadto wynika z niej, że w tej części budynku występują zagrożenia dla ludzi i mienia, a usytuowanie budynku z jego zagrożeniami stanowią również zagrożenie dla otoczenia. Stan ten wynika ze zniszczonych elementów konstrukcyjnych, tj. stropu nad pierwszym piętrem, dachu, płyty balkonowej, konieczności przemurowania kominów, konieczności wykonania remontu klatek schodowych, naprawy ścian poddasza i wymaga bezwzględnie kapitalnego remontu lub rozbiórki. Z zapisów zawartych w tej ekspertyzie, stan techniczny w jakim znajduje się część budynku, o której mowa w skardze, stwarza zagrożenie dla ludzi i mienia w sposób bezpośredni, a celem zabezpieczenia zagrożonych elementów należy wykonać roboty związane z remontem kapitalnym lub rozbiórką. Stan ten został potwierdzony przez drugą ekspertyzę, wykonaną przez M. G. (upr. bud nr [...]) i S. K. (upr. bud. nr [...]) na zlecenie I. Z., która w odróżnieniu od ekspertyzy sporządzonej na zlecenie skarżących dotyczy całości przedmiotowego budynku. Z tej drugiej ekspertyzy również jednoznacznie wynika, że budynek znajduje się w złym stanie technicznym, który stanowi zagrożenie dla mienia, ludzi w nim przebywających i otoczenia, co wynika ze zniszczenia niektórych elementów konstrukcyjnych, tj. stropów nad piętrem, dachu, a także spójności konstrukcji ścian, co powoduje stan grożący zawaleniem się ściany szczytowej. Ekspertyza ta również potwierdza, że budynek ten bezwzględnie nadaje się do kapitalnego remontu lub rozbiórki.
W ocenie Sądu wbrew twierdzeniom skarżących zaistniała przesłanka do zastosowania art. 68 Prawa budowlanego, a materiał dowodowy nie pozostawia w tym zakresie żadnych wątpliwości.
Okoliczność, że skarżący w tym budynku wykonali określone roboty budowlane nie ma wpływu na ocenę zastosowania art. 68 Prawa budowlanego, a podjęcie czynności zabezpieczających wynikało z tego, że został wydany stosownie do art. 68 Prawa budowlanego konkretny nakaz. Ponadto w odwołaniu od decyzji PINB w Grodzisku Mazowieckim, nr [...] M. P. wskazała, że jest świadoma złego stanu technicznego budynku jako całości i jest gotowa podjąć wszelkie prace zabezpieczające w jej części, które poprawią stan techniczny (...).
W ocenie Sądu strona skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów, które mogłyby świadczyć o tym, że organy obu instancji błędnie ustaliły stan faktyczny sprawy lub dokonały wadliwej subsumcji art. 68 Prawa budowlanego pod ustalony stan faktyczny sprawy. Ponadto strona skarżąca nie odniosła się do groźby bezpośredniego zawalenia się ściany szczytowej budynku i konsekwencji jakie to może wywołać dla budynku, który jako całość znajduje się w złym stanie technicznym.
W skardze kasacyjnej M. P., reprezentowana przez adwokata W. K., zaskarżyła powyższy wyrok w całości.
Wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 68 pkt 1 Prawa budowlanego ustawa z dnia 7 lipca 1994r. (Dz. U. z 2000 r. Nr 106 poz. 1126, Nr 109 poz. 1157 i Nr 120 poz. 1268 z 2001r ,Nr 5 poz. 42, Nr 100 poz. 1085, Nr 110 poz. 1190, Nr 115 poz 1229, Nr 129 poz. 1439 i Nr 154 poz. 1800 oraz 2002 Nr 74 poz. 676 Dz. U. Z 2010 r. nr 243 poz. 1623 ze zm.), polegające na nakazaniu współwłaścicielom budynku mieszkalnego przy Pl. K. Z. S. [...] w Grodzisku Mazowieckim: M. i T. małż. P., N. R., A. i J. Z., I. Z. i W. Z. wyłączenie z użytkowania całego przedmiotowego budynku podczas kiedy nie zachodziła i nie zachodzi obecnie taka konieczność, a w szczególności do części zachodniej tego obiektu zajmowanego i użytkowanego przez małż. M. i T. P., która to część jest obecnie w stanie na tyle dobrym, że może być dalej użytkowana, ponieważ jej stan nie zagraża bezpieczeństwu przebywającym tam ludziom i nie grozi zawaleniem.
W oparciu o powyższy zarzut skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W ocenie skarżącej Sąd rażąco naruszył art. 68 pkt 1 Prawa Budowlanego. Przepis ten stanowi, że w razie stwierdzenia potrzeby opróżnienia w całości lub w części budynku przeznaczonego na pobyt ludzi, bezpośrednio grożącego zawaleniem, właściwy organ jest obowiązany nakazać w drodze decyzji na podstawie protokołu oględzin właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego opróżnienie bądź wyłączenie w określonym terminie całości lub części budynku z użytkowania. Skarżąca podniosła, że zachodnia część budynku, którą użytkuje jest w stanie całkowicie zadowalającym technicznie do dalszego użytkowania i przebywania tam ludzi. Ponadto część zachodnia budynku jest oddzielona od części wschodniej budynku grubą ścianą działową i stropy nad częściami tego budynku nie są ze sobą związane. W złym stanie technicznym jest część wschodnia, gdzie od całej konstrukcji budynku odszczepia się ściana szczytowa, a która jest w użytkowaniu pozostałych współwłaścicieli. A zatem, w ocenie skarżącej nakazowi wyłączenia winna podlegać tylko ta część, która może stanowić zagrożenie, a nie cały budynek.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.
W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.
Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, a to z poniższych względów.
Jak stanowi przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, może przejawiać się w dwóch różnych formach tj. w postaci błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu określonego przepisu. Błędna wykładnia prawa polega na nieprawidłowym odczytaniu treści prawa, bądź na zastosowaniu prawa uchylonego. Niewłaściwe zastosowanie prawa może polegać na błędnej subsumcji tj. podciągnięciu stanu faktycznego pod niewłaściwy przepis.
Z postawieniem zarzutów kasacyjnych wiążą się określone wymogi ustanowione w art. 176 p.p.s.a. A mianowicie, strona, która podnosi zarzut błędnej wykładni określonego przepisu prawa winna wskazać na czym polega błędna wykładnia przepisu prawa i jaka, zdaniem strony, powinna być prawidłowa wykładnia tego przepisu, bo tylko wtedy Naczelny Sąd Administracyjny może odnieść się do tak postawionego zarzutu. Stawiając zaś zarzut niewłaściwego zastosowania prawa strona winna wskazać na czym polegało niewłaściwe zastosowanie określonych przepisów prawa.
W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie skarżąca nie wskazała na czym polega błędna wykładnia art. 68 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane, ani też nie wskazała, ani nie uzasadniła jaka powinna być prawidłowa wykładnia tego przepisu prawa niewłaściwie, w ocenie strony, zinterpretowanego przez Sąd pierwszej instancji.
Z tej przyczyny Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł odnieść się do tak postawionego zarzutu, bowiem, aby odnieść się do takiego zarzutu sąd kasacyjny musi powiedzieć, czy jest prawidłowa czy też nieprawidłowa wykładnia, jaką wskazuje strona w skardze kasacyjnej. W niniejszej sprawie nie ma prawidłowo sformułowanego i uzasadnionego zarzutu, do którego można by się odnieść.
Należy zauważyć, że skarga kasacyjna to zarówno petitum skargi kasacyjnej jak i jej uzasadnienie. W tej sprawie ani z petitum skargi kasacyjnej ani z jej uzasadnienia nie wynikają motywy, którymi kierowała się strona stawiając taki zarzut i nie wskazała jaka zdaniem skarżącej winna być prawidłowa wykładnia art. 68 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane.
Natomiast co do postawionego zarzutu niewłaściwego zastosowania art. 68 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane, to należy stwierdzić, że jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej, strona w istocie podnosi, że niewłaściwe zastosowanie tego przepisu polega na tym, że powinien być zastosowany jedynie do tej części budynku, która jest w użytkowaniu pozostałych współwłaścicieli, a nie powinien być stosowany do tej części budynku, która znajduje się w użytkowaniu M. P. i T. P., gdyż ta część budynku, w ocenie skarżącej, znajduje się w należytym stanie technicznym.
Z uwagi na złożone przez M. P. pismo procesowe z dnia [...] stycznia 2015r., do którego strona załączyła protokół z okresowej kontroli rocznej stanu technicznego ½ budynku mieszkalnego z usługami z dnia 16 lipca 2014r., zauważyć należy, iż Sąd pierwszej instancji dokonuje kontroli legalności zaskarżonej decyzji mając na uwadze stan faktyczny i prawny, jaki istniał w dacie wydania decyzji przez Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, tj. w dniu [...] maja 2012r. Rozpoznając skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny, jako sąd kasacyjny, ocenia prawidłowość dokonania przez Sąd pierwszej instancji kontroli legalności zaskarżonej decyzji według stanu faktycznego i prawnego z daty wydania tej decyzji. Z tego względu nie może odnieść zamierzonego skutku powyższy protokół z okresowej kontroli rocznej.
Oceniając zastosowanie przepisu art. 68 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane świetle materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym należy podnieść, że Sąd pierwszej instancji podzielił ustalenia faktyczne dokonane przez organy nadzoru budowlanego, że stan techniczny całego budynku wskazuje na konieczność wyłączenia budynku z użytkowania, gdyż bezpośrednio grozi zawaleniem. Sąd pierwszej instancji podzielił ustalenia faktyczne organów nadzoru budowlanego, że stan techniczny świadczący o bezpośredniej groźbie zawalenia i powodujący konieczność wyłączenia z użytkowania dotyczy całego budynku.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, mając na uwadze materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie, w tym ekspertyzę techniczną sporządzoną przez arch. M. G. w specjalności konstrukcja budowlana i architektoniczna oraz budowniczego S. K. ( na zlecenie I. Z. ) i ocenę stanu technicznego opracowaną przez M. B. posiadającego uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej i konstrukcyjno inżynieryjnej, Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że stan techniczny grożący bezpośrednio zawaleniem dotyczy całego budynku, a tym samym zaistniała konieczność wyłączenia z użytkowania całego budynku. Zarówno bowiem z ekspertyzy dotyczącej całego budynku jak i oceny stanu technicznego dotyczącej ½ budynku użytkowanej przez M. P. i T. P. – sporządzonej na zlecenie M. P. i T. P. – wynika, że także w części użytkowanej przez M. P. i T. P. jest taki stan, który grozi zawaleniem.
Sąd pierwszej instancji, podzielając ustalenia organów nadzoru budowlanego, zasadnie uznał, że organy prawidłowo w niniejszej sprawie zastosowały art. 68 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane w stosunku do całego budynku. Skoro bowiem stan techniczny całego budynku bezpośrednio grozi zawaleniem, to zasadne jest nakazanie wyłączenia z użytkowania całego budynku. Taki stan faktyczny został ustalony na podstawie ekspertyzy i opinii sporządzonych przez osoby mające stosowne uprawnienia. Dokumenty te złożone zostały w wykonaniu obowiązków nałożonych na współwłaścicieli przedmiotowego budynku postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodziskim z dnia [...] grudnia 2011r.
Według złożonej ekspertyzy stan techniczny budynku jest zły. W budynku stwierdzono niepokojące i groźne dla mienia i otoczenia obiektu, a także dla ludzi przebywających w budynku zniszczenie niektórych elementów konstrukcyjnych, a mianowicie części konstrukcji stropów nad piętrem, części krokwi dachowych, a także spójności konstrukcji ścian. Na piętrze budynku występują ślady pęknięć i połączenie ściany szczytowej ze ścianą nośną wewnętrzną znajdują się w stanie grożącym zawaleniem się ściany szczytowej. Budynek nadaje się tylko do kapitalnego remontu z naprawą stropów i konstrukcji dachowej wyłącznie do rozbiórki. Ocena stanu technicznego dotyczącej ½ budynku użytkowanej przez M. P. i T. P. potwierdza, że stan techniczny grożący zawaleniem dotyczy także części budynku użytkowanej przez M. P. i T. P. ( znaczne ugięcia podłogi w pomieszczeniu grożące zawaleniem, konieczność całkowitej wymiany stropów, ogólny stan techniczny zły), a występujące zagrożenia dla ludzi i mienia ze względu na usytuowanie budynku stanowią również zagrożenie dla otoczenia. Także według tej oceny – dotyczącej części użytkowanej przez M. P. i T. P. - istniejący stan techniczny budynku wymaga kapitalnego remontu lub rozbiórki.
Skoro stan faktyczny tej sprawy wskazuje, że stan grożący zawaleniem dotyczy całego budynku, to prawidłowo Sąd pierwszej instancji uznał, że zasadnie organy nakazały wyłączyć z użytkowania cały budynek. W tej sytuacji, jeśli skarżąca zamierzała skutecznie zakwestionować wyłączenie z użytkowania ½ części budynku użytkowanej przez M. P. i T. P. (zachodniej), to winna zakwestionować prawidłowość ustalenia stanu faktycznego sprawy i postawić odpowiedni zarzut kasacyjny. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może służyć podważaniu ustaleń faktycznych. Skoro strona w skardze kasacyjnej nie postawiła zarzutu dotyczącego zakwestionowania ustaleń faktycznych, to wobec tego nie może skutecznie podnosić w tak ustalonym stanie faktycznym sprawy niewłaściwego zastosowania art. 68 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane. Tylko zakwestionowanie ustaleń, że w stanie grożącym zawaleniem znajduje się cały budynek, pozwalałoby na ocenę, czy rzeczywiście zawaleniem grozi cały budynek, czy tylko jego część nie będąca w użytkowaniu skarżącej, a tym samym czy wyłączeniu winien podlegać cały budynek czy – tak jak podnosi skarżąca - tylko część budynku.
W sytuacji kiedy nie zakwestionowano ustaleń faktycznych, to nie można skutecznie twierdzić, że nakaz wyłączenia budynku z użytkowania winien być orzeczony tylko do ½ części budynku ( wschodniej). To zaś oznacza, że zarzut niewłaściwego zastosowania art. 68 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane nie może odnieść zamierzonego skutku.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż Sądowi pierwszej instancji nie można skutecznie przypisać naruszenia art. 68 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane tak przez jego błędną wykładnię jak i niewłaściwe zastosowanie.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) oddalił skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło