VII SA/Wa 2016/12
WyrokWSA w Warszawie2013-01-11
Skład orzekający: Mariola Kowalska, Włodzimierz Kowalczyk, Tadeusz Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, stwierdzając niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego przez organ pierwszej instancji, może uchylić decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., mimo braku naruszenia przepisów postępowania, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może uchylić decyzji organu pierwszej instancji i przekazać sprawy do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. jedynie z powodu stwierdzenia niewłaściwego zastosowania przepisów prawa materialnego. Przesłanką do zastosowania tego przepisu jest nie tylko naruszenie przepisów postępowania, ale także wykazanie, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W przypadku niezgody z podstawą prawną zastosowaną przez organ pierwszej instancji, organ odwoławczy powinien uchylić decyzję i umorzyć postępowanie lub merytorycznie rozstrzygnąć sprawę, a nie stosować art. 138 § 2 k.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej przedstawienie projektu budowlanego zamiennego budynku gospodarczego z powodu istotnych odstępstw od zgłoszenia robót budowlanych. Organ pierwszej instancji uznał, że budynek gospodarczy, choć wykonany zgodnie z wymiarami ze zgłoszenia, nie powstał jako wolnostojący, lecz został dobudowany do istniejących budynków, tworząc z nimi wspólną konstrukcję dachową i strych. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając, że zastosowano niewłaściwy tryb postępowania (art. 50 i 51 Prawa budowlanego zamiast art. 48 Prawa budowlanego), co wypełnia definicję samowoli budowlanej. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu odwoławczego, uznając, że organ ten nie miał podstaw do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2012 r. i stwierdził, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku sądu. Zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi M. G. i K. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania projektu budowlanego zamiennego budynku gospodarczego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących M. G. i K. G. kwotę 757 zł (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] maja 2012 r., Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], na podstawie art. 83 ust. 1, art. 51 ust. 3 w zw. z art. 51 ust. 7 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.) oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po dokonaniu kontroli budowy budynku gospodarczego objętego zgłoszeniem robót budowlanych z dnia [...] lutego 2011, znajdującego się w miejscowości [...] gm. [...] na działce nr [...], [...], należącego do M. i K. G. z powodu prowadzenia robót budowlanych niezgodnie ze zgłoszeniem robót budowlanych, nakazał M. i K. G. przedstawienie w terminie dwóch miesięcy od daty, kiedy decyzja stanie się ostateczna:
- decyzji o warunkach zabudowy dotyczącej przedmiotowej budowy lub wypisu z obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego,
- czterech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7, aktualnym na dzień opracowania projektu,
- oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 5 maja 2011 r. w związku z pismem H. i J. M. wnoszącym o skontrolowanie budynków inwentarskich należących do M. i K. G. zam. [...] ul. [...], pracownicy organu dokonali kontroli przedmiotowej nieruchomości. W trakcie kontroli stwierdzono, iż przedmiotem skargi jest budynek inwentarsko - składowy położony na działkach o numerach [...] i [...], który składa się z trzech budowanych w różnym czasie części. Na podstawie oględzin i oświadczeń inwestora stwierdzono, iż najwcześniej została zbudowana część budynku położona na działce nr [...] (południowa część nieruchomości). Część ta została przejęta przez inwestora wraz z gospodarstwem rolnym około 1982 roku. W trakcie oględzin stwierdzono, iż w części tej zostały częściowo zamurowane otwory okienne i drzwiowe - na zamurowanych częściach widać jest nowo wykonany tynk. Inwestor oświadczył, iż budynek w obecnym stanie przejął w 1982 r. zaś nowy tynk powstał, ponieważ inwestor przeprowadzał docieplenie otworów i naprawy tynkarskie. W roku 2003 inwestorzy przeprowadzili rozbudowę przedmiotowego budynku o część inwentarsko- garażową. Rozbudowę mieszczącą część garażową i inwentarską zlokalizowano od północnej części budynku na działce nr [...]. Rozbudowa została wykonana na podstawie pozwolenia na budowę nr [...] z dnia [...] marca 2003 r. W trakcie prowadzonego postępowania stwierdzono, iż w dniu [...] maja 2004 r. inwestorzy złożyli zawiadomienie o zakończeniu ww. inwestycji. W czasie kontroli stwierdzono również, iż od zachodniej strony budowany jest budynek gospodarczy. Roboty przy tym budynku wykonywane są na podstawie zgłoszenia robót budowlanych nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r. Zgodnie z tym zgłoszeniem budynek ten miał powstać jako wolnostojący. W czasie kontroli stwierdzono, iż wymiary budynku i jego lokalizacja jest zgodna ze zgłoszeniem, jednak nie powstał on jako wolnostojący, a został połączony z istniejącym budynkiem inwentarskim w poziomie poddasza tak, że powstał wspólny dla obu budynków strych. Budynki zostały również połączone konstrukcją dachową. W związku z powyższym stwierdzono, iż budynek przedmiotowy został wykonany z istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego. Na wykonane odstępstwa inwestor nie przedstawił zamiennego projektu budowlanego ani decyzji o pozwoleniu na budowę.
Następnie organ wskazał, że postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] nakazano inwestorowi wykonanie inwentaryzacji wykonanych robót wraz z podaniem obsady w poszczególnych częściach budynku.
Z przedstawionej przez inwestora dokumentacji wynika, iż obsada w budynku wynosi 11,70DJP. Inwestor przedstawił również informację Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Biuro Powiatowe ARiMR w [...] z/s w [...], z której wynika, że na dzień jej wystawienia w gospodarstwie obsada wynosi 134 szt co w przeliczeniu na tucznika daje 18,76 DJP. Nie zachodzi więc potrzeba przeprowadzenia postępowania oceniającego wpływ inwestycji na środowisko, gdyż obsada w gospodarstwie nie przekracza 40DJP.
Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zauważył, że zgodnie ze wskazaniami Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] zawartymi w decyzji nr [...], przeprowadził próbę sprawdzenia legalności powstania pierwszego budynku.
W czasie kontroli przeprowadzonej w dniu [...] stycznia 2011 r. M. i K. G. okazali umowę przekazania własności posiadania gospodarstwa rolnego, dołączoną do akt w dniu 14 lutego 2012 r. Umowa przekazania została sporządząna przez Naczelnika Miasta i Gminy [...] w dniu [...] grudnia 1982 r. W umowie tej pan H. B. wraz z małżonką J. przekazali gospodarstwo rolne swej siostrzenicy M. G.. Z dokumentu tego wynika, iż wczasie jego spisywania na działce istniał budynek murowany inwentarsko składowy o wymiarach 21x9 m, co jest zgodne z wymiarami odczytanymi z mapy dołączonej do projektu budowlanego. W dniach [...] marca 2012 r. i [...] marca 2012 r. dokonano przeglądu rejestrów pozwoleń na budowę w referacie budownictwa Starostwa Powiatowego w [...]. Stwierdzono, że w rejestrach figurują dwa pozwolenia na budowę wydane dla H. B. zam [...], jedno na budynek inwentarsko składowy wydane [...] stycznia 1974 r. i jedno na budynek inwentarski wydane [...] marca 1973 r. Nie odnaleziono w archiwum żadnej dokumentacji związanej z tymi pozwoleniami. Z umowy przekazania wynika, iż w 1982 r. na działce znajdował się budynek inwentarsko-składowy istniejący według oświadczenia Państwa G. do dnia dzisiejszego. W dniu 14 kwietnia 2012 r. w Wydziale Geodezji Starostwa Powiatowego w [...] ustalono, iż najstarsza aktualizacja map geodezyjnych dla przedmiotowej działki miała miejsce w 1991 r. W związku z tym organ nie miał możliwości udowodnienia, iż budynek ten powstał nielegalnie.
Organ I instancji zauważył, że w czasie ponownych oględzin stwierdzono, iż część budynku, której pomieszczenia w inwentaryzacji budowlanej oznaczono numerami 01 i 02 została zbudowana na podstawie pozwolenia na budowę nr [...]. Budowa została wykonana zgodnie z zatwierdzoną dokumentacją projektową, a w dniu [...] maja 2004 r. Państwo G. zawiadomili Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] o zakończeniu przedmiotowej budowy. Ponadto, w dniu [...] lutego 2011 r. M. G. złożyła w starostwie powiatowym zgłoszenie budowy opiewające na budowę budynku gospodarczego z pustaka, krytego blachą. Przeznaczenie budynku określono jako do przetrzymywania pasz (na inwentaryzacji oznaczone nr 08). Ze zgłoszenia wynikają tylko wymiary zewnętrzne rzutu budynku i jego usytuowanie na działce. Stwierdzono w czasie oględzin, iż wybudowano budynek o wymiarach zgodnych ze zgłoszeniem.
Mając powyższe na względzie organ nadzoru budowlanego I instancji stwierdził, iż co prawda wymiary budynku i jego przeznaczenie zgodne są ze złożonym w starostwie zgłoszeniem robót budowlanych, jednak w poziomie strychu wszystkie budynki zarówno zbudowany w przed 1982 r. i w 2004 r. jak i wznoszony na podstawie zgłoszenia budynek gospodarczy, zostały połączone konstrukcją dachową w rezultacie powstał wspólny dla wszystkich budynków strych. Z przedstawionej inwentaryzacji wykonanych robót wynika również, iż budynek objęty zgłoszeniem nie został zbudowany jako wolnostojący lecz został dobudowany do dwóch wcześniej istniejących budynków. Wymienione budynki stanowią jedną całość konstrukcyjną i architektoniczną połączoną w szczególności konstrukcją dachową. Roboty wykonywane na podstawie zgłoszenia nr [...] nie były budową nowego wolnostojącego budynku lecz doprowadziły do rozbudowy istniejących wcześniej budynków na skutek czego powstał inny budynek.
Po rozpatrzeniu odwołania H. i J. M., złożonego od ww. decyzji z dnia [...] maja 2012 r., zapadła zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2012 r., Nr [...], którą organ, uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W uzasadnieniu organ wskazał, że odwołanie H. i J. M. jest zasadne, jednak nie z przyczyn, które zostały w nim podniesione.
Organ II instancji zauważył, iż organ powiatowy wypełnił wytyczne zawarte w decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. Odnośnie pierwotnej części przedmiotowego budynku organ I instancji ustalił, że w rejestrach organu architektoniczno-budowlanego znajduje się pozwolenie na budowę z dnia [...] marca 1973 r. na obiekt inwentarski oraz pozwolenie z dnia [...] stycznia 1974 r. na obiekt inwentarsko-składowy. Co prawda nie zachowała się dokumentacja projektowa, jednak z uwagi na wydawane przez właściwy organ pozwolenia na budowę nie można zarzucać inwestorowi samowoli budowlanej. Z tego względu stwierdzić należało, że pierwotna część budynku powstała legalnie. Odnośnie etapu rozbudowy pierwotnego budynku ustalono, iż prace budowlane przy rozbudowie pierwotnego budynku były prowadzone na podstawie prawomocnej decyzji nr [...] z dnia [...] marca 2003 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na dobudowę budynku inwentarsko-garażowego. Jednocześnie organ I instancji ustalił, że inwestorzy w dniu [...] maja 2004 r. zawiadomili organ nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy oraz, że ww. dobudowa została zrealizowana zgodnie z zatwierdzoną dokumentacją budowlaną. Organ I instancji ustalił również, że M. G. dokonała w dniu [...] lutego 2011 r. zgłoszenia budowy budynku gospodarczego do przechowywania paszy. Organ architektoniczno- budowlany nie wniósł sprzeciwu do tego zgłoszenia. Ponadto, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] ustalił, iż co prawda ww. budynek gospodarczy został wykonany w miejscu i o wymiarach takich jak w zgłoszeniu, to ze względu na to, że nie jest to jak zakładano w zgłoszeniu obiekt wolnostojący tylko stanowi funkcjonalnie połączoną dobudowę z pozostałą częścią budynku składowo-inwentarsko-garażowego należało uznać, iż inwestor zrealizował budynek gospodarczy (nr 8) w sposób istotnie odbiegający od skutecznego zgłoszenia. Zrealizowany na podstawie skutecznego zgłoszenia obiekt w rzeczywistości stanowi dobudowę do pozostałej części budynku składowo- inwentarsko-garażowego, z którym łączy go konstrukcja dachowa, w rezultacie czego powstał wspólny strych.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podzielił ww. ustalenia organu powiatowego i stwierdził, że znajdują swoje poparcie w zebranym materiale dowodowym. Jednak w jego ocenie organ I instancji zastosował w niniejszej sprawie niewłaściwy tryb postępowania.
W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przypadku, gdy z materiału dowodowego wynika, że właściwym jest prowadzenie postępowania jedynie do ostatniego etapu rozbudowy budynku składowo-inwentarsko- garażowego, nie można było uznać, iż inwestor przy realizacji budynku gospodarczego (nr 8) jedynie odstąpił w sposób istotny od skutecznego zgłoszenia. Zdaniem organu odwoławczego takie działanie inwestora wypełnia definicję samowoli budowlanej. Poprzez dobudowanie budynku gospodarczego, nie zaś wykonanie wolnostojącego obiektu, inwestor wykonał zupełnie inną czynność niż określoną w zgłoszeniu. W skutek czego powstała dobudowa do powstałego wcześniej budynku składowo-inwentarsko- garażowego, która w świetle obowiązującego prawa, tj. art. 29 i 30 Prawa budowlanego nie mieści się w skonkretyzowanych przypadkach zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. W związku z powyższym - zdaniem organu II instancji, w sprawie niniejszej winien mieć zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego, nie zaś przepisy art. 50 i 51 tej ustawy.
Ponadto, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż obowiązujące przepisy ustawy Prawo budowlane z 1994 r. nie przewidują sytuacji "istotnego odstąpienia od zgłoszenia". Pkt 3 ust. 1 art. 51 Prawa budowlanego przewiduje istotne odstąpienie jedynie od zatwierdzonego projektu budowlanego bądź innych warunków pozwolenia na budowę, którego w omawianej sprawie nie ma.
Odnosząc się do zarzutu podnoszonego w odwołaniu dotyczącego zmiany sposobu użytkowania obory na chlewnię, organ II instancji zauważył, iż organ I instancji wszczął niniejsze postępowanie w sprawie istotnych odstępstw od dokonanego zgłoszenia oraz legalności pozostałych części budynku składowo-inwentarsko- garażowego, nie zaś w sprawie zmiany sposobu użytkowania. Kwestia zmiany sposobu użytkowania może być przez organ nadzoru budowlanego bada w odrębnym postępowaniu administracyjnym po zakończeniu niniejszego postępowania, w którym będzie prowadzone postępowanie legalizacyjne dotyczące budynku gospodarczego (nr 8).
Mając na uwadze powyższe [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że należało uchylić decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi powiatowemu.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na wymienioną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2012 r. złożyli M. G. i K. G., wnosząc o jej uchylenie.
Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie prawa materialnego art. 48 ustawy Prawo budowlane poprzez przyjęcie przez organ, że skarżący prowadzili budowę bez wymaganego pozwolenia, podczas gdy w chwili rozpoczęcia robót takie pozwolenie nie było wymagane, co powoduje, że to zachowanie nie może być oceniane na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane, lecz na podstawie art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. 2012 r., poz. 270 - zw. dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżoną decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił decyzję pierwszoinstancyjną i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Zgodnie przepisem art. 138 § 2 k.p.a. - w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2011 r., Nr 6, poz. 18), obowiązującym w chwili wydania powyższego rozstrzygnięcia - organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Zauważyć trzeba, że Kodeks postępowania administracyjnego wyraźnie wyodrębnia dwie przesłanki wydania przez organ odwoławczy decyzji, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, a mianowicie: a) stanowcze stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, czyli przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz/lub przepisów o postępowaniu zawartych w ustawach szczególnych, b) uznanie przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Użycie w tym przepisie spójnika "a" oznacza, że samo stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania, aczkolwiek jest konieczną przesłanką uchylenia zaskarżonej decyzji, nie jest przesłanką wystarczającą; konieczne jest bowiem dodatkowo wykazanie, że "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie". Chodzi w nim o to, że organ pierwszej instancji nie przeprowadził, z naruszeniem przepisów postępowania, postępowania wyjaśniającego w takim zakresie, że miało to istotny wpływ na treść wydanej przez niego decyzji.
Należy mieć na względzie, iż wydanie decyzji kasacyjnej jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, a zatem niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca art. 138 § 2 k.p.a. Decyzja taka nie może więc być wydana w innych sytuacjach, niż wskazane w powołanym przepisie i żadne inne wady decyzji nie dają organowi odwoławczemu podstaw do wydania decyzji tego typu.
W rozpatrywanej sprawie kluczową kwestią było zbadanie przez Sąd zasadności zastosowania przez organ odwoławczy przy wydawaniu decyzji z dnia [...] lipca 2012 r. art. 138 § 2 k.p.a.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ odwoławczy, podzielił w pełni ustalenia organu powiatowego dokonane w sprawie istotnych odstępstw od dokonanego zgłoszenia oraz legalności pozostałych części budynku składowo- inwentarsko-garażowego znajdującego się na działkach nr [...], [...] i stwierdził, że znajdują one swoje poparcie w zebranym materiale dowodowym. Jednakże zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, organ I instancji zastosował w niniejszej sprawie niewłaściwy tryb postępowania, bowiem z materiału dowodowego wynika, że poprzez dobudowanie budynku gospodarczego, nie zaś wykonanie wolnostojącego obiektu, inwestor wykonał zupełnie inną czynność niż określoną w zgłoszeniu. W skutek czego powstała dobudowa do powstałego wcześniej budynku składowo-inwentarsko-garażowego, która w świetle obowiązującego prawa, tj. art. 29 i 30 Prawa budowlanego nie mieści się w skonkretyzowanych przypadkach zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. W związku z powyższym w sprawie niniejszej winien mieć zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego, nie zaś przepisy art. 50 i 51 tej ustawy.
Zdaniem Sądu powyższe ustalenia i stwierdzenia organu II instancji nie uprawniały tego organu do zastosowania w przedmiotowej sprawie art. 138 § 2 k.p.a., gdyż w sprawie nie wystąpiły przesłanki wskazane w tym przepisie, tj. nie zostało przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wykazane, że decyzja organu I instancji wydana została z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Wskazać trzeba, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, mając jasno określony przedmiot postępowania prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], podzielając w pełni jego ustalenia poczynione podczas prowadzonego postępowania, znając podstawę działania organu I instancji, winien był - nie zgadzając się z tą podstawą prawną (przepisem prawa materialnego) - uchylić decyzję organu I instancji i umorzyć postępowanie prowadzone przez organ I instancji w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane. Nie miał zaś podstaw do stosowania art. 138 § 2 k.p.a., gdyż nie zostały w sprawie spełnione przesłanki określone w tym przepisie.
Należy raz jeszcze podkreślić, iż przepis art. 138 § 2 k.p.a. stanowi wyłom w kodeksowej konstrukcji postępowania odwoławczego. Celem tego postępowania jest ponowne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej przez organ odwoławczy, a strona tego postępowania ma prawo do merytorycznego załatwienia jej sprawy. W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie brak było podstaw do orzeczenia przez organ o uchyleniu decyzji i przekazaniu sprawy Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w [...] do ponownego rozpatrzenia.
Powyższe naruszenia prawa procesowego należało ocenić jako mogące mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, w związku z tym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. W pkt II wyroku orzeczono na podstawie art. 152 ww. ustawy. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło