II FZ 194/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bogdan Lubiński po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 11 lutego 2013 r., sygn. akt I SA/Wr 1346/12 w zakresie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi A. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 5 września 2012 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, to jest zwolnić od obowiązku poniesienia wpisu sądowego od skargi w kwocie przekraczającej 100 zł (słownie: sto złotych). Postanowieniem z dnia 11 lutego 2013 r., sygn. akt I SA/Wr 1346/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 5 września 2012 r. w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych. W uzasadnieniu Sąd wskazał na rozbieżności między wymienionymi przez stronę wydatkami a deklarowanymi przez nią wpływami finansowymi. Dokonując ich szczegółowej analizy Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała, iż nie dysponuje kwotą mogącą pokryć koszty wszczętego postępowania lub nie jest w stanie ich zgromadzić lub uzyskać w drodze zaciągnięcia kredytu w ramach limitu dostępnej linii kredytowej. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca wskazała, że jej podstawowe koszty wynoszą 4.281,23 zł. Nie posiada jednak takich dochodów i dlatego też jej zadłużenie z tytułu czynszu, opłat za energię, telewizję i innych podstawowych rachunków stale rośnie. Zadłużenie z tytułu czynszu wynosi obecnie 7.260,66 zł. Wskazała, że pomoc rodziców polegała na pomocy w spłacie kredytu, jednak jej ojciec trafił do szpitala i teraz jego zdrowie i wydatki z tym związane są ważniejsze, a więc nie spłaciła kolejnej raty. Konto bankowe strony zostało zajęte, a karta kredytowa zablokowana. Już nie ma limitu 26.000 ani żadnych środków na koncie. Strona stwierdziła, że składając wyciąg z rachunku bankowego, nie wpisywała tam żadnych adnotacji - wszelkie zakreślenia i interpretacja danych została dokonana przez pracowników Sądu. Wskazała, że jej wpłaty własne to pieniądze od rodziców. Reszta to wpływy z Allegro i alimenty. Skarżąca przyznała, że jest wspólnikiem K. Sp. z o. o. Prezesem Zarządu jest jej były mąż i jego nowa żona, którzy zrobili wszystko żeby cały majątek spółki wyprowadzić do kolejnych spółek bez walnego zgromadzenia, bez informowania wspólnika, o czym wielokrotnie strona informowałam KRS. Podniosła, że jest wspólnikiem spółki, która nic nie posiada i nie ma z tego tytułu żadnych dochodów. Skarżąca stwierdziła, że nie posiada żadnego dochodu. Ma zasądzone na siebie i dzieci alimenty, których nie otrzymuje w należnej wysokości, Nie wydatkuje pomocy rodziców na dobra luksusowe, lecz na to co niezbędne, a posiadane mieszkanie zostało nabyte w innej sytuacji, poza tym to jedyny dach nad głową, Komornik wszczął egzekucję z tytułu alimentów dnia 16 stycznia 2013 r., lecz do tej pory strona nic nie otrzymała – jako dowód dołączyła ksero pisma. Konto bankowe strony jest zajęte, więc nie ma jak zapłacić, a Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął egzekucję z tytułu należnego podatku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 – zwanej dalej "p.p.s.a."), osobie fizycznej prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Sąd nie jest związany zakresem żądania wskazanym we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wykazanie okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, z punktu widzenia treści art. 246 § 1 p.p.s.a., należy do obowiązku podmiotu ubiegającego się o przyznanie tego prawa. Strona ma zatem obowiązek wykazania, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania lub ich części albo, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie tych kosztów. Sąd natomiast rozpoznając wniosek zobowiązany jest wskazać z jakich względów uznał, że żądanie strony zasługuje bądź nie zasługuje na uwzględnienie. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy z jednej strony uwzględnić wysokość kosztów postępowania, jakie strona musi ponieść, a z drugiej jej sytuację finansową, na którą składają się przede wszystkim uzyskiwane przez stronę dochody. Należy stwierdzić, że wprawdzie sytuacja majątkowa skarżącej nie spełnia przesłanek przyznania stronie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, to jednak zestawiając wysokość kosztów sądowych w rozpoznawanej sprawie z wielkością miesięcznego dochodu strony oraz wydatkami należy stwierdzić, że uiszczenie wpisu od skargi w kwocie powyżej 100 zł mogłoby wiązać się z uszczerbkiem koniecznego utrzymania strony oraz jej rodziny, o czym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Skarżąca spełnia tym samym przesłanki przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym częściowe zwolnienie od wpisu od skargi. Wskazując na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 188 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 tej ustawy, orzekł jak w sentencji.