II SA/Kr 1085/12

WyrokWSA w Krakowie2013-01-15

Skład orzekający: Jacek Bursa, Kazimierz Bandarzewski, Wojciech Jakimowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, będący współwłaścicielami działki stanowiącej część drogi wewnętrznej sąsiadującej z planowaną inwestycją, na której ma przebiegać droga pożarowa, posiadają przymiot strony w postępowaniu o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją o zatwierdzeniu projektu budowlanego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący, jako współwłaściciele działki, na której zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym ma przebiegać droga pożarowa, znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji. W związku z tym powinni posiadać przymiot strony w postępowaniu o wznowienie postępowania administracyjnego. Brak przyznania im tego statusu stanowił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Skarżący M.S. i P.S. wnieśli o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany budynku handlowego, twierdząc, że bez własnej winy nie brali w nim udziału. Organ pierwszej instancji odmówił uchylenia decyzji, uznając, że skarżący nie są stronami postępowania, ponieważ inwestycja nie oddziałuje na ich nieruchomości. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zaskarżyli decyzję Wojewody do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Prawa budowlanego i k.p.a. poprzez błędne uznanie ich za niemające przymiotu strony, mimo że droga pożarowa miała przebiegać przez ich współwłasną działkę.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta T. i zasądza od Wojewody na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Sędziowie: WSA Kazimierz Bandarzewski WSA Wojciech Jakimowicz Protokolant: Maciej Żelazny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi M. S. i P. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia 25 maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej o zatwierdzeniu projektu budowlanego po wznowieniu postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących M. S. i P. S. kwotę 757 zł (siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r., znak [...], Prezydent Miasta T. , po wznowieniu postępowania, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 i art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., odmówił uchylenia własnej decyzji nr [...], z dnia [...] października 2011r., znak [...], w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę budynku handlowego ze zjazdem publicznym i miejscami parkingowymi na działkach nr [...] ,[...] ,[...] ,[...] ,[...] ,[...] ,[...] obręb [...] w T. W uzasadnieniu wskazano na wniosek o wznowienie M.S. i P.S. z dnia 30 grudnia 2011r., w którym jako powód podano art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. tj. strona bez własnej winy nie brała działu w postępowaniu. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, jako terenu wokół niego wyznaczonego, w którym zostaną wprowadzone ograniczenia w zagospodarowaniu związane z jego realizacją i użytkowaniem. Natomiast zgodnie z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego obszar oddziaływania obiektu to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Jeżeli jakikolwiek przepis prawa podmiotowego wiąże sposób zagospodarowania działki sąsiedniej z faktem powstania obiektu na działce inwestora, to wówczas właściciel tejże działki ma prawo żądać sprawdzenia przez organ, czy zamierzona inwestycja ograniczy jego prawo do zgodnego z prawem zagospodarowania działki będącej jego własnością. Organ stwierdził, iż inwestycja nie jest ujęta w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213 z 2010 r., poz. 1397) i z tego tytułu nie wprowadza żadnych ograniczeń dla terenów sąsiednich. Obiekty zlokalizowano zgodnie z przepisami § 13 ust. 1, § 19, § 57, § 60 i § 271 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wysokość projektowanego budynku do kalenicy wynosi 8,36 m, a jego odległość od wschodniej granicy przekracza 17 m. Wysokość ściany wschodniej budynku wynosi 5,85 m, przy jej odległości od granicy przekraczającej 7 m, a odległość przewidywanych w projekcie 44 miejsc postojowych od granicy działek budowlanych nr [...] i [...] przekracza 8 m. W rozważanym przypadku odległość ściany zewnętrznej projektowanego budynku od granicy sąsiedniej niezabudowanej działki budowlanej, która zgodnie z § 272 wymienianego rozporządzenia powinna wynosić 4 m, wynosi ok. 11 m. Na terenie nie występują niekorzystne warunki geologiczne wymagające dodatkowych zabezpieczeń terenów sąsiednich. Ustanowiona zaś służebność przejazdu na działce nr [...] , objętej inwestycją, będąca ograniczonym prawem rzeczowym osoby której przysługuje, nie uprawnia by uznać ją za stronę w postępowaniu. Realizowana inwestycja w żaden sposób prawa tego nie ogranicza, gdyż działka nr [....] posiada nawierzchnię z kostki betonowej i jest wolna od zabudowy. Od tej decyzji odwołanie wnieśli M.S. i P.S. , zarzucając naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 i art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. W uzasadnieniu odwołania podano, iż odwołujący jako współwłaściciele nieruchomości, objętej KW nr [...], a oznaczonej nr [...] ,[...] ,[...] w obrębie [...] , znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu, a oddziaływanie to wiąże się z bliskim usytuowaniem nieruchomości. Decyzję organu wydano z pogwałceniem fundamentalnych zasad prawa, a przede wszystkim prawa własności wynikającego z art. 64 Konstytucji RP. W jej uzasadnieniu pobieżnie przedstawiono stan faktyczny, nie odnosząc się do argumentów przedstawionych przez wnioskodawców. Nie przedstawiono argumentacji dlaczego żądający wznowienia postępowania nie mają przymiotu strony. Ich zdaniem budynek handlowy nie powinien być zlokalizowany w miejscu, gdzie wcześniej zaplanowano i wydano decyzje o warunkach zabudowy na budowę budynków mieszkalnych jednorodzinnych. Wskazali, iż nie będą mogli bezpiecznie korzystać z drogi na działkach nr [...] ,[...] , która stanowiąc wewnętrzną drogę dojazdową do posesji przeznaczonych pod zabudowę mieszkalną, stanie się drogą publiczną do budynku handlowego i parkingu. Zatwierdzony projekt budowlany budynku handlowego nie zapewnia przepisowego dostępu do drogi pożarowej. Inwestycja powstała z naruszeniem elementarnych zasad urbanistycznych w otoczeniu domów jednorodzinnych i kosztem ich mieszkańców narażonych na niebezpieczeństwo utraty zdrowia i życia. Wojewoda decyzją z dnia [...] maja 2012r. nr:[...], w oparciu o art. art. 81 ust. 1, art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623) i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił stanowisko zajęte przez Prezydenta Miasta T. , że brak jest możliwości przyznania M.S. i P.S. przymiotu stron. Uznano, że usytuowanie planowanej inwestycji nie powoduje oddziaływania na nieruchomości odwołujących, które jedynie pozostają w sąsiedztwie działek, na których powstała inwestycja. Jednakże brak jest przepisu prawa, który wskazywałby, iż nieruchomości Państwa S. znajdują się w strefie oddziaływania zaplanowanego obiektu budowlanego. Obowiązujące przepisy prawa materialnego nie wprowadzają dla kwestionujących pozwolenie na budowę jakiegokolwiek ograniczenia w korzystaniu z ich nieruchomości właśnie ze względu na planowaną inwestycję. W szczególności przepisami takimi nie są przytoczone przez organ pierwszej instancji przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ani też przepisy Prawa budowlanego. Również w żądaniu wznowienia postępowania ani też w toku dalszego postępowania nie wskazano jednoznacznie, na czym miałoby polegać oddziaływanie planowanej inwestycji na działki nr [...] ,[...] ,[...] , co uzasadniałoby przyjęcie, iż działki te znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu. M.S. i P.S. powołują się na fakt, iż byli stronami w postępowaniu w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, lecz było to postępowanie inne niż zakończone decyzją udzielającą pozwolenia na budowę, objętą wnioskiem o wznowienie. Z tych też względów Za niezasadny uznano zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożyli M.S. i P.S. , zarzucając naruszenie: 1. art. 28 § 2 Prawa budowlanego w zw. z art. 3 pkt 20 tej ustawy, poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, iż M.S. i P.S. nie powinni otrzymać przymiotu stron w przedmiotowym postępowaniu, mimo, iż inwestycja powoduje ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości skarżących i położona jest w bezpośrednim sąsiedztwie tych nieruchomości, na które będzie oddziaływał (a nawet już oddziałuje) obiekt inwestora; 2. art. 34 § 1 Prawa budowlanego, poprzez utrzymanie w mocy decyzji, która odmawia uchylenia decyzji, która została wydana z naruszeniem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i wbrew jej wymaganiom; 3. art. 64 § 2 i 3 Konstytucji RP, poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, w wyniku której prawo własności skarżących zostało ograniczone, a tym samym spowodowanie sytuacji w której skarżący nie podlegają ochronie prawnej takiej jakiej podlega inwestor; 4. art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, mimo przedstawionych dowodów, iż zarzut skarżących dotyczący sytuacji, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, jest niezasadny, a także, iż brak jest podstaw do uchylenia decyzji dotychczasowej, mimo iż przesłanka z art. 145 ust 1 pkt 4 k.p.a. została spełniona i wynikała z przedstawionego stanu faktycznego oraz dowodów; 5. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez brak szczegółowej analizy przedstawionego materiału dowodowego, umożliwiającej ustalenie stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistym stanem faktycznym sprawy, w obliczu nałożonego przepisami prawa obowiązku organu administracji polegającego na wyczerpującym zbadaniu i rozpatrzeniu wszystkich zgromadzonych w postępowaniu dowodów. Uzasadniając zarzuty skarżący podkreślili, iż przepisy prawa, a w szczególności rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych, wprowadzają, związane z projektowaną inwestycją, ograniczenia w zagospodarowaniu terenu należącego m.in. do skarżących. Chodzi w szczególności o § 12 ust. 2 cyt. rozporządzenia, który stanowi że droga pożarowa powinna przebiegać wzdłuż dłuższego boku budynku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1-4, na całej jego długości, a w przypadku gdy krótszy bok budynku ma więcej niż 60 m - z jego dwóch stron, przy czym bliższa krawędź drogi pożarowej musi być oddalona od ściany budynku o 5-15 m dla obiektów zaliczanych do kategorii zagrożenia ludzi i o 5-25 m dla pozostałych obiektów. Droga pożarowa o utwardzonej nawierzchni umożliwiająca dojazd do budynku handlowego musi zatem być oddalona od ściany budynku handlowego o 5 do 15 m, a warunek ten można spełnić jedynie wyznaczając drogę pożarową po działce [...], która to działka stanowi współwłasność skarżących i na dysponowanie, którą na cele budowlane inwestor nie uzyskał zgody. Oznacza to w praktyce, iż na potrzeby inwestycji drogę pożarową wytyczono na nieruchomości stanowiącej współwłasność skarżących, ograniczając możliwość jej zagospodarowania, co przesądza, że nieruchomość ta leży w obszarze oddziaływania inwestycji. W oparciu o powyższe skarżący wnieśli o uchylenie decyzji obu instancji oraz zasądzenie kosztów. W odpowiedzi na skargę skarżony organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., a orzekanie – w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., sąd uchyla decyzję w całości albo w części, wyłącznie wtedy jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W kontrolowanej sprawie skarżone organy administracyjne naruszyły przepisy postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, nieprawidłowo ustalając, że M.S. i P.S. nie przysługuje, w świetle art. 28 § 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623, przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją nr [...] z dnia [...] października 2011r., znak[...]. W efekcie nieprawidłowo odmówiły na tej podstawie uchylenia w/w decyzji poprzez przyjęcie, iż w sprawie, w której wydano w/w decyzję nr [...], nie doszło do sytuacji, iż skarżący bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu. Spowodowało to zatem również naruszenie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Skarżący są współwłaścicielami działek nr [...] i nr [...](współwłasność małżeńska, na których wybudowany jest budynek jednorodzinny) oraz współwłaścicielami działki nr [...], stanowiącej część drogi wewnętrznej, bezpośrednio sąsiadującą z zamierzoną inwestycją. Przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych, wprowadzają, związane z projektowaną inwestycją, ograniczenia w zagospodarowaniu terenu należącego m.in. do skarżących. W szczególności § 12 ust. 2 cyt. rozporządzenia, stanowi że droga pożarowa powinna przebiegać wzdłuż dłuższego boku budynku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1-4, na całej jego długości, a w przypadku gdy krótszy bok budynku ma więcej niż 60 m - z jego dwóch stron, przy czym bliższa krawędź drogi pożarowej musi być oddalona od ściany budynku o 5-15 m dla obiektów zaliczanych do kategorii zagrożenia ludzi i o 5-25 m dla pozostałych obiektów. Z powyższego wynika, iż droga pożarowa umożliwiająca dojazd do budynku handlowego musi być oddalona od ściany budynku handlowego o 5 do 15 m, a warunek ten można spełnić jedynie wyznaczając drogę pożarową po działce [...], która stanowi współwłasność skarżących i na dysponowanie, którą na cele budowlane inwestor nie uzyskał zgody. Oznacza to, iż na potrzeby inwestycji drogę pożarową wytyczono na nieruchomości stanowiącej współwłasność skarżących. Powyższe przesądza, iż nie sposób uznać, iż nieruchomość skarżących nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Wskazywane zaś przez inwestora w odpowiedzi na skargę kwestie obecnego usytuowania drogi pożarowej, na którą wskazuje inwestor w odpowiedzi na skargę, tj. postanowienie Komendanta Wojewódzkiej Straży Pożarnej w K. z dnia [...] lutego 2012r. nr[...], wyrażającego zgodę na zastosowanie rozwiązań zamiennych, nie mają znaczenia w sprawie, ponieważ wiążący Sąd oraz organy jest stan faktyczny i prawny obowiązujący przy wydawaniu decyzji nr [...] z dnia [...] października 2011r., co do której prawidłowości prowadzono wznowione postępowanie w kontrolowanej przez Sąd sprawie. Decyzja nr [...], z dnia [...] października 2011r., znak [...], w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę budynku handlowego ze zjazdem publicznym i miejscami parkingowymi na działkach nr [...] ,[...] ,[...] ,[...] ,[...] ,[...] obręb [...] przy ul. [...] w T. , zatwierdzała projekt budowlany, który przewidywał przebieg drogi pożarowej po działce [...], która stanowi współwłasność skarżących. Z akt administracyjnych nie wynika aby decyzja ta była w tym zakresie zmieniana. W tym stanie rzeczy nie można przyjąć, że wniosek o wznowienie postępowania w/w decyzji Prezydenta Miasta T. , nie pochodzi od stron postępowania. Z zatwierdzonego tą decyzją projektu wynika bowiem niewątpliwie, że skarżący są współwłaścicielami działki, znajdującej się w obszarze oddziaływania inwestycji, która została zatwierdzona i co do której udzielono pozwolenia na budowę w decyzji Prezydenta Miasta T. nr [...], z dnia [...] października 2011r., znak [...] . Z uwagi na powyższe zarzuty skargi są zasadne i zasługują na uwzględnienie. W ponownym postępowaniu organ winien zatem dokonać rozstrzygnięcia, przy uwzględnieniu, że wnioskodawcą postępowania wznowieniowego przysługuje przymiot strony w postępowaniu, które zakończyło się wydaniem decyzji Prezydenta Miasta T. nr [...], z dnia [...] października 2011r. Powyższe naruszenie 151 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i art. 28 § 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane prowadzi do uchylenia decyzji obu instancji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono jak w pkt. II. sentencji wyroku, na podstawie art. 200 p.p.s.a i art. 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło