II SA/Gd 646/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Protokolant: Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2013 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. B. na pismo Burmistrza z dnia 6 września 2012 r., nr [...] w przedmiocie opłaty za udostępnienie informacji publicznej postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu M. B. ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego w sprawie wpisu sądowego. Wnioskiem z dnia 17 marca 2012 r. M. B. wystąpił do Burmistrza Miasta o udostępnienie informacji publicznej poprzez udostępnienie umów zawartych z "A" Sp. jw. w [...] z okresu ostatnich 2 lat wraz z załącznikami i protokołami odbioru robót, faktur wystawionych przez tą firmę oraz wskazanie, jakie projekty budowlane i organizacje ruchu zostały zaprojektowane w okresie od 7 lipca 2011 r. lub aktualnie znajdują się w trakcie projektowania, wskazanie jakich obiektów budowlanych dotyczą projekty budowlane, gdzie położonych, wskazanie kosztów sporządzenia projektu, wskazanie znaku zatwierdzenia organizacji ruchu przez organ zarządzający ruchem, obszaru organizacji ruchu, kosztu projektu oraz osoby projektującej. W odpowiedzi na powyższy wniosek Burmistrz Miasta pismem z dnia 2 kwietnia 2012 r. poinformował, że udostępnienie informacji w zakresie umów i faktur wystawionych przez "A" Sp. jw. wiąże się z kosztami w wysokości 525,32 zł, które wnioskodawca winien ponieść bądź zmodyfikować wniosek w zakresie sposobu lub formy udostępnienia. W następstwie tego powiadomienia pismem z dnia 4 kwietnia 2012 r. M. B. zmodyfikował wniosek poprzez zmianę sposobu i formy udostępniania informacji publicznej na udostępnienie jej na płytach CD lub DVD i przekazanie drogą pocztową. Pismem z dnia 17 kwietnia 2012 r. Burmistrz Miasta poinformował wnioskodawcę, że koszt udostępnienia informacji na płytach CD wyniesie 160 zł. Organ wyszczególnił elementy składające się na wskazaną kwotę. W piśmie organ pouczył skarżącego o tym, że udostępnienie informacji publicznej nastąpi po upływie terminu 14 dni od daty powiadomienia wnioskodawcy, chyba że dokona on w tym terminie zmiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji albo wycofa wniosek. Działając na podstawie art. 16 w związku z art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2001 nr 112 poz. 1198 ze zm.), Burmistrz Miasta umorzył postępowanie o udostępnienie informacji publicznej z wniosku M. B., wskazując, że wnioskodawca nie ustosunkował się do wezwania organu o uiszczenie kosztów udostępnienia informacji publicznej. M. B. wniósł odwołanie od tej decyzji zarzucając, że przepis art. 14 ust. 2 cytowanej ustawy nie znajduje w niniejszym przypadku zastosowania, a organ winien zastosować art. 15 ust. 1 ustawy. W sytuacji braku odpowiedzi skarżącego na pismo z dnia 17 kwietnia 2012 r. organ winien udzielić informacji publicznej. Rozpoznając odwołanie od powyższej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 14 sierpnia 2012 r., sygn. akt [...], uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Kolegium wyjaśniło, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie uzależnia udostępnienia informacji od uiszczenia określonych, dodatkowych kosztów z tym udostępnieniem związanych. Burmistrz Miasta pismem z dnia 6 września 2012 r. udostępnił żądaną informację w części odnoszącej się do umów i faktur z "A" Sp. jw. na płycie CD, w pozostałej części żądania odsyłając wnioskodawcę do publikatorów internetowych, gdzie znajdują się żądane informacje. Organ poinformował wnioskodawcę, że koszt przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku z dnia 4 kwietnia 2012 r. wynosi 160,24 zł. Wyjaśniono, że skanowanie dokumentów wykonała firma zewnętrzna Pracownia Projektowa "B" w R., wybrana spośród dwóch firm redzkich oferujących usługi o wymaganym profilu. Wskazano, że w razie nieuiszczenia wskazanej kwoty jej ściągnięcie nastąpi w trybie egzekucji administracyjnej. W wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa z dnia 17 września 2012 r. skierowanym do Burmistrza Miasta zawartym w piśmie z dnia 6 września 2012 r., M. B. zwrócił się o usunięcie naruszenia prawa w zakresie nieuzasadnionego nałożenia na niego opłat za udostępnienie informacji publicznej oraz postępowania niezgodnego z ustawą o dostępie do informacji publicznej. Wnioskodawca zarzucił, że w toku ponownego rozpoznania jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej po kasacyjnej decyzji Kolegium Burmistrz nie przeprowadził procedury z art. 15 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, tzn. nie poinformował go o kosztach związanych z udostępnieniem żądanej informacji nie pozostawiając mu 14 dni na ich uiszczenie bądź podjęcie decyzji o zmianie sposobu udostępnienia, tylko od razu udostępnił informację na płycie CD wzywając do pokrycia kosztów. M. B. zakwestionował również wysokość kosztów związanych z udostępnieniem informacji, zarzucając, że organ nie uzasadnił, z jakiej przyczyny posłużył się podmiotem zewnętrznym dla udostępnienia żądanej informacji. M. B. stwierdził, że jego wniosek nie generował kosztów dodatkowych, gdyż przeniesienie informacji na powszechnie stosowany nośnik elektroniczny należy do obowiązków organu i poddał w wątpliwość liczbę stron zapisanych na płycie CD w porównaniu z informacją wskazaną w piśmie z dnia 6 września 2012 r. i wystawioną przez wykonawcę fakturą. W odpowiedzi na wezwanie Burmistrz Miasta w piśmie z dnia 1 października 2012 r. nie podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 6 września 2012 r. M. B. wniósł skargę na pismo Burmistrza Miasta z dnia 6 września 2012 r. żądając uchylenia opłaty dodatkowej za dostęp do informacji publicznej z uwagi na naruszenie art. 7 ust. 2 w związku z art. 15 ust. 1 oraz art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W uzasadnieniu skargi wskazano, że postępowanie organu w zakresie zasad i sposobu wykazania kosztów udostępnienia informacji publicznej narusza prawo. Przede wszystkim skarżący podkreślił, że wnioskującego o udostępnienie informacji można obciążyć kosztami, ale dodatkowymi. W zaistniałej sytuacji brak jest wytłumaczenia dla posłużenia się podmiotem zewnętrznym w celu przygotowania żądanej informacji, gdy organ mógł tego dokonać w ramach wewnętrznej organizacji urzędu, gdyż przygotowanie informacji wymagało zwyczajnych czynności w postaci zeskanowania dokumentów. Według skarżącego celem organu było obejście przepisów o bezpłatności dostępu do informacji niejawnej. W powyższym zakresie skarżący powołał się na bogate orzecznictwo sądów administracyjnych. Nadto sarżący podniósł, że ustalenie 25 gr za zeskanowanie jednej strony dokumentu to cena zawyżona. W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że powodem powierzenia przygotowania podmiotowi zewnętrznemu informacji zażądanej przez skarżącego był ograniczony potencjał osobowy Urzędu oraz obszerny zakres żądanych informacji. Wyjaśniono, że skarżący od roku skutecznie dezorganizuje pracę Urzędu składając obszerne w swoim zakresie wnioski o udostępnienie informacji publicznej. Przygotowanie żądanych przez skarżącego informacji nieustannie angażuje pracowników Referatu Inżynierii Miejskiej, Inwestycji i Ochrony Środowiska prowadząc do opóźnień w realizacji bieżących zadań związanych z bezpieczeństwem ruchu drogowego, obowiązkami zarządcy dróg itp. Organ wskazał, że wnioski skarżącego są uciążliwe dla Urzędu a ich realizacja stanowi zagrożenie dla prawidłowego jego funkcjonowania. Wobec tego w sytuacji tak obszernego wniosku skarżącego, jak ten z dnia 17 marca 2012 r., organ zmuszony był zlecić przygotowanie żądanej informacji podmiotowi zewnętrznemu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarżący wniósł skargę na pismo organu wzywające do zapłaty kwoty 160, 24 zł z tytułu kosztów poniesionych w związku z udzieleniem skarżącemu informacji publicznej. Z okoliczności sprawy wynika, że wniesienie skargi na powyższe pismo nie jest w świetle art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) dopuszczalne. Przepis ten stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) (1) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) (2) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2001 nr 112 poz. 1198 ze zm.) stanowi, że jeżeli w wyniku udostępnienia informacji publicznej na wniosek, o którym mowa w art. 10 ust. 1, podmiot obowiązany do udostępnienia ma ponieść dodatkowe koszty związane ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku, podmiot ten może pobrać od wnioskodawcy opłatę w wysokości odpowiadającej tym kosztom. W takim przypadku, zgodnie z art. 15 ust. 2 tej ustawy podmiot, o którym mowa w ust. 1, w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, powiadomi wnioskodawcę o wysokości opłaty. Udostępnienie informacji zgodnie z wnioskiem następuje po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy, chyba że wnioskodawca dokona w tym terminie zmiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji albo wycofa wniosek. Z art. 15 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej wynika zatem, że w trybie tego przepisu następuje ustalenie wysokości opłaty za udostępnienie informacji publicznej, jaką strona następnie obowiązana będzie uiścić w sytuacji udzielenia informacji, zgodnie ze złożonym wnioskiem. Ustalenie wysokości opłaty za udostępnienie informacji publicznej następuje w formie aktu, stwierdzającego obowiązek poniesienia opłaty, a zatem kreuje on zobowiązanie o charakterze finansowym. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazano na dopuszczalność wniesienia skargi na akt wydany na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, stanowiący informację o wysokości opłaty za udostępnienie informacji publicznej, wskazując, że jest o to akt z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 2008 r., sygn. akt I OSK 581/07, Baza Orzeczeń Lex nr 357786; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, z dnia 16 lutego 2012 r., sygn. akt IV SA/Po 1211/11, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 stycznia 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 1874/09 Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 850/07, Baza Orzeczeń Lex nr 445349). Organ nie może uzależnić udzielenia informacji publicznej od uprzedniego zapłacenia kwoty wynikającej z powiadomienia, a kwota kosztów określona w tym powiadomieniu jest przedmiotem późniejszego roszczenia wobec wnioskodawcy ze strony organu. Dla skutecznego zaskarżenia takiego aktu do sądu administracyjnego, niezbędne jest wezwanie do usunięcia naruszenia prawa organu powiadamiającego o opłacie związanej z udostępnieniem informacji publicznej zaś po bezskutecznym upływie terminu, przewidzianego do zajęcia stanowiska przez organ, bądź też po odmowie uwzględnienia wezwania, przysługuje skarga do właściwego sądu administracyjnego. Pismo organu z dnia 6 września 2012 r. nie stanowi aktu, o jakim jest mowa w art. 15 ust. 2 ustawy. Pismo to nie spełnia bowiem przesłanek tego unormowania. Zostało ono wystosowane do skarżącego już po udzieleniu mu informacji publicznej i miało na celu wezwanie skarżącego do zapłaty, a nie poinformowanie go o kosztach udzielenia informacji przed jej udzieleniem, z możliwością zmiany formy żądanej informacji. Wbrew stanowisku skarżącego, organ wypełnił w niniejszej sprawie obowiązek wskazany w art. 15 ust. 2 ustawy, zawiadamiając skarżącego o wysokości kosztów udzielenia informacji publicznej w piśmie z dnia 17 kwietnia 2012 r. W piśmie tym organ wskazał wnioskodawcy, że udostępnienie informacji publicznej w formie okreslonej w zmodyfikowanym wniosku wiązało się będzie z kosztami udostępnienia informacji publicznej w kwocie 160 zł, wyszczególniając, jakie koszty składają się na tę sumę. Jednocześnie organ pouczył skarżącego o tym, że udostepnienie informacji publicznej nastąpi po upływie terminu 14 dni od daty powiadomienia wnioskodawcy, chyba że dokona on w tym terminie zmiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji albo wycofa wniosek. To właśnie pismo określiło wysokość kosztów, jakie skarżący zobowiązany będzie uiścić po udzieleniu mu informacji publicznej i to pismo podlegało zaskarżeniu do sądu po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia. prawa. Po uchyleniu decyzji umarzającej postępowanie organ nie miał obowiązku powtórzenia dokonanej w tym zakresie czynności. Na marginesie wskazać należy, że tryb ten był skarżącemu znany bowiem uprzednio po określeniu pismem z dnia 2 kwietnia 2012 r. wysokości opłaty na kwotę 525 zł. 32 gr., z analogicznym pouczeniem, skarżący pismem z dnia 4 kwietnia 2012 r. zmienił formę żądanej informacji publicznej. Obecnie wystosowane pismo jest wezwaniem do zapłaty stanowiącym konsekwencję uprzedniego określenia wysokości opłaty w piśmie z dnia 17 kwietnia 2012 r. Na marginesie wskazać należy, iż organ może obecnie żądać od skarżącego zapłaty dokładnie takiej kwoty, jaka była wskazana w uprzednio wystosowanym zawiadomieniu o wysokości opłaty. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odrzucił skargę, jako niedopuszczalną.