I FZ 93/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Sędzia NSA Barbara Wasilewska, , , po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Dyrektora Izby Skarbowej w G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 stycznia 2013 r. sygn. akt I SA/Gd 1364/12 wstrzymujące wykonanie decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w G. z dnia 30 maja 2012 r. w sprawie ze skargi M. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 25 października 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od lutego do października 2009 r. postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku. Postanowieniem z dnia 16 stycznia 2013 r., sygn. akt I SA/Gd 1364/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wstrzymał wykonanie zakwestionowanej przez M.N. decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 30 maja 2012 r. Sąd I instancji wskazał, że strona skarżąca we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji podniosła, że z uwagi na znaczną łączną wysokość zobowiązań małżonków R. i M.N., tj. 277.312 zł (bez odsetek), wykonanie decyzji wymiarowej doprowadzi do sprzedaży domu małżonków, uniemożliwi kontynuację produkcji, a w konsekwencji skutkować będzie likwidacją prowadzonej działalności gospodarczej i utratą źródła utrzymania nie tylko skarżącej i jej rodziny, ale także 15 osób zatrudnionych w przedsiębiorstwie małżonków. Nadmieniła, że aby zwiększyć wysokość dochodów (o 150.000 zł w skali roku) dokonała wraz z mężem inwestycji w postaci nowej linii produkcyjnej, podkreślając że przeznaczone na ten cel środki w wysokości 300.000 zł pochodziły z udzielonego kredytu bankowego. W ocenie Sądu I instancji wnioskodawczyni wykazała dostatecznie, że wykonanie wskazanej we wniosku decyzji określającej wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług mogłoby spowodować istotne negatywne następstwa. Za uwzględnieniem wniosku przemawia brak środków pieniężnych na wykonanie decyzji wymiarowej (aby dokonać inwestycji w przedsiębiorstwie skarżąca zaciągnęła kredyt bankowy), znaczna kwota zobowiązania oraz ryzyko utraty źródła utrzymania skarżącej, jej małżonka oraz zatrudnianych przez nich 15 osób. W złożonym zażaleniu pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej w G. zarzucił powyższemu postanowieniu: 1. naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "P.p.s.a.", poprzez błędne przyjęcie, że skarżąca wykazała, że zachodzą okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania decyzji oraz, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków; 2. naruszenie art. 134 § 1 w związku z art. 61 § 3 P.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na zaniechaniu przez Sąd I instancji dokonania pełnej i prawidłowej oceny akt sprawy i wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania; 3. naruszenie art. 163 § 1 i § 2 w zw. z art. 141 § 4 w zw. z art. 166 P.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie, co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Autor zażalenia wskazał, że argumentacja Sądu I instancji odnośnie znacznej kwoty zobowiązania nie mieści się w żadnej z okoliczności, o których stanowi art. 61 § 3 P.p.s.a. Każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Wielkość tej należności w żaden sposób nie może być postrzegana jako znaczna szkoda, czy trudne do odwrócenia skutki. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowo-administracyjnym. Organ zaznaczył następnie, że wszystkie pozostałe argumenty zaprezentowane we wniosku strony nie zostały poparte w żaden sposób dokumentami, zaś Sąd I instancji, pomimo ciążącego na nim obowiązku badania zasadności wniosku, bez przekonującego uzasadnienia wstrzymał wykonanie decyzji organu I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 P.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zaznaczyć należy, iż chodzi tu o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Zgodnie z utrwalonym poglądem prezentowanym w orzecznictwie, we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności należy co najmniej uprawdopodobnić wystąpienie przesłanki wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Argumentacja powinna być spójna, poparta faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje – jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy – możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego. Wymaga również podkreślenia, że ogólnikowe twierdzenia wyrażane przez stronę skarżącą, pozbawione szerszego uzasadnienia i stosownych wyliczeń, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez Sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. W związku z powyższym należy zgodzić się z autorem zażalenia, że argumentacja zaprezentowana we wniosku, nie poparta żadnymi dowodami, ani nawet analizą akt sądowych, nie mogła stanowić podstawy do wstrzymania decyzji organu I instancji. Po pierwsze, należy wskazać, że przedmiot zaskarżenia dotyczy zobowiązań podatkowych, a więc należności pieniężnych, które z natury rzeczy są odwracalne. Jak słusznie wskazano w zażaleniu każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Wielkość tej należności w żaden sposób nie może być postrzegana jako znaczna szkoda, czy trudne do odwrócenia skutki. Po drugie, w zakresie pozostałych argumentów, tj. m.in. kwestii konieczności spłaty kredytu czy też zakończeniu prowadzonej działalności gospodarczej i zwolnieniu zatrudnionych pracowników strona składająca stosowny wniosek swoich wywodów nie poparła żadnymi dokumentami. Do tego strona nie wskazała aby tego typu informacje mogły wynikać chociażby z analizy niniejszych akt sprawy, a sąd w zaskarżonym postanowieniu nie wskazał aby taką analizę przeprowadzał. Braki w tym zakresie uniemożliwiają w praktyce dokonanie oceny wpływu wykonania zakwestionowanej decyzji na sytuację strony. W tej sytuacji, zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego należy uznać za nieprawidłowe. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.