II OZ 238/13

Dnia 9 kwietnia 2013 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2013 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 15 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Łd 1240/12 odmawiające przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. K. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia [...] października 2012 r., nr [...] w przedmiocie obowiązku wykonania zaleceń ujętych w inwentaryzacji budowlanej przyłącza kanalizacji sanitarnej postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 15 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Łd 1240/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił Z. K. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. K. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia [...] października 2012 r., nr [...] w przedmiocie obowiązku wykonania zaleceń ujętych w inwentaryzacji budowlanej przyłącza kanalizacji sanitarnej. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że skargą z dnia 13 listopada 2012 r. Z. K. zaskarżył decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi w przedmiocie obowiązku wykonania zaleceń ujętych w inwentaryzacji budowlanej przyłącza kanalizacji sanitarnej. W toku postępowania skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Ze złożonego na urzędowym formularzu oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z córką i synem. Skarżący posiada mieszkanie o powierzchni 57 m² oraz domek letniskowy w budowie. Rodzina utrzymuje się z dochodów w kwocie 2.369 zł (emerytura i alimenty). Skarżący zadeklarował posiadanie oszczędności w wysokości 5.000 zł. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że córka studiuje poza Łodzią, a syn uczęszcza do liceum. Skarżący oświadczył, że ponosi koszty utrzymania swych dzieci, wyżywienia, edukacji, ubrania itp. Postanowieniem z dnia 17 stycznia 2013 r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. W ocenie Referendarza sądowego wniosek skarżącego nie zasługiwał na uwzględnienie, gdyż wprawdzie skarżący uzyskuje niewielkie (w przeliczeniu na każdą z trzech osób w rodzinie) dochody, posiada jednak zasoby pieniężne w kwocie 5000 zł. Posiadanie natomiast środków finansowych w kwocie znacznie przewyższającej wysokość potencjalnych kosztów sądowych (wpis do skargi w niniejszej sprawie wynosi 500 zł) pozwala zdaniem Referendarza sądowego sądzić, że ich część, bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania, skarżący może przeznaczyć na pokrycie kosztów sądowych. Tym bardziej, że skarżący nie wskazał we wniosku na szczególne okoliczności świadczące o wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej. Okolicznością taką nie są z pewnością argumenty o konieczności utrzymywania dzieci. Pismem z dnia 7 lutego 2013 r. skarżący wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia Referendarza sądowego z dnia 17 stycznia 2013 r. W uzasadnieniu sprzeciwu skarżący podniósł, że Referendarz sądowy niewłaściwie ocenił jego możliwości finansowe. Ponadto skarżący zmienił zakres wniosku i ograniczył żądanie przyznania prawa pomocy do częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazując na powyższe Sąd pierwszej instancji podkreślił, że prawo pomocy jest przeznaczone wyłącznie dla osób, które nie mają środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Jak zatem wynika z formularza PPF dochód w rodzinie skarżącego wynosi 2.369 zł, co w przeliczeniu na jednego członka rodziny daje ok. 789 zł. Niewątpliwie jest to niewielka kwota, jednakże skarżący dysponuje oszczędnościami w kwocie 5.000 zł oraz jest właścicielem mieszkania i będącego w budowie domku letniskowego. Zdaniem Sądu pierwszej instancji z powyższego wynika że skarżący nie tylko jest w stanie zaspokoić bieżące potrzeby swojej rodziny, ale również jest w stanie poczynić oszczędności, które z powodzeniem pozwolą na opłacenie kosztów sądowych. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył Z. K. wnosząc o uchylenie postanowienia przyznając prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). W zakresie częściowym zaś wtedy, gdy wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z przedstawionego przez wnioskodawcę opisu stanu majątkowego nie wynika, aby nie mógł on ponieść kosztów wpisu sądowego od skargi, który wynosi w tej sprawie 500 zł. Z. K. utrzymuje się wraz z dziećmi z dochodu w wysokości 2.369 zł miesięcznie, otrzymuje również alimenty w wysokości 300 zł. Wprawdzie są to niewielkie (w przeliczeniu na każdą z trzech osób w rodzinie) dochody, to posiada jednak jeszcze, co wynika z formularza PPF, zasoby pieniężne w kwocie 5000 zł. Należy zgodzić się z Sądem pierwszej instancji, że osoba uzyskująca stały miesięczny dochód, a ponadto posiadająca oszczędności pieniężne nie może być w żadnym przypadku uznana za osobą, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.