II SA/Sz 827/12
WyrokWSA w Szczecinie2013-01-17
Skład orzekający: Henryk Dolecki, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Stefan Kłosowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Spółce A. przysługuje wynagrodzenie za przechowywanie pojazdu, który stał się własnością Skarbu Państwa na podstawie przepisów o likwidacji niepodjętych depozytów, pomimo nienależytego wykonywania obowiązków dozorcy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Spółce A. nie przysługuje wynagrodzenie za przechowywanie pojazdu, ponieważ dozór był sprawowany nienależycie. Mimo że roszczenie o wynagrodzenie było co do zasady uprawnione, dozorca jest zobowiązany przechowywać zajętą ruchomość z taką starannością, aby nie straciła na wartości. W tym przypadku stan pojazdu świadczył o całkowitej degradacji, co było wynikiem braku należytej staranności, w tym braku zabezpieczenia przed opadami atmosferycznymi i kradzieżą części.Stan faktyczny
Spółka A. wniosła o przyznanie wynagrodzenia za przechowywanie pojazdu, który stał się własnością Skarbu Państwa w wyniku likwidacji niepodjętego depozytu. Organy administracji odmówiły przyznania wynagrodzenia, uznając, że Spółka A. nienależycie wykonywała obowiązki dozorcy, co potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny. Spółka zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, kwestionując ustalenia organów dotyczące stanu pojazdu i sposobu jego przechowywania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi Spółki A. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania wynagrodzenia za przechowywanie pojazdu oddala skargę
Dyrektor Izby Skarbowej [...] postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] r. Nr [...] , odmawiające Spółce A. z siedzibą w [...] przyznania wynagrodzenia za przechowywanie pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] w okresie od dnia [...] r. do dnia [...] r.
Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że niniejsze postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem Spółka A. z siedzibą w [...] z dnia [...] r. o przyznanie wynagrodzenia za przechowywanie pojazdu marki [...] nr rej [...] za okres od dnia [...] r. do dnia odbioru z parkingu wskazując, że stawka wynagrodzenia wynosi [...] zł za każdą dobę przechowywania.
Z przedstawionego przez organ stanu faktycznego sprawy wynikało, że Sąd Rejonowy - Centrum postanowieniem z dnia [...] r. sygn. akt [...] stwierdził likwidację depozytu w postaci samochodu marki [...] nr rej. [...] przechowywanego na parkingu Spółka A.. w [...] przy ul. [...]
O wydanym postanowieniu organ poinformował Komendant Miejski Policji
, który w piśmie z dnia [...] r. wyjaśnił, że ww. pojazd został umieszczony na parkingu Spółki A. na podstawie zlecenia wykonania usługi przechowania pojazdów nr [...] z dnia [...] r. Z treści pisma wynikało nadto, że Komendant Wojewódzki Policji [...] w dniu [...] r. zawarł ze Spółką A. umowę nr [...] r., której przedmiotem było przechowywanie na parkingu strzeżonym, całodobowo dozorowanym, należącym do Spółki, pojazdów zabezpieczonych przez Policję do celów procesowych. Do pisma Komendant Miejski Policji załączył dokumenty dotyczące usunięcia pojazdu oraz umieszczenia go na przedmiotowym parkingu.
Pismem z dnia [...] r. Naczelnik III Urzędu Skarbowego upoważnił przedsiębiorstwo Spółkę B. G. K., M. Z. do odbioru pojazdu
z parkingu i jego likwidacji.
W związku ze złożonym wnioskiem o wynagrodzenie za przechowywanie pojazdu, organ zobowiązał Spółkę A. do wyjaśnienia, czy występował o zapłatę należności za parkowanie pojazdu do właściciela, czy otrzymał w okresie przechowywania pojazdu jakiekolwiek wynagrodzenie z tytułu przechowywania.
Spółka wyjaśniła, że nie otrzymała żadnego wynagrodzenia za przechowywanie przedmiotowego pojazdu, natomiast do jego właściciela o wynagrodzenie nie występowała wobec braku prawnych możliwości do takiego działania. Wyjaśniła nadto, że domagała się zakończenia parkowania pojazdów, natomiast do Komendy Miejskiej zwracała się o podjęcie działań w celu likwidacji niepojętych depozytów.
Komendant Miejski Policji wyjaśniał natomiast, że wobec odmowy Spółki wydania przechowywanych pojazdów, innych aniżeli ten, którego dotyczy postępowanie, nie zwracał się o odbiór pozostałych pojazdów.
Analizując stan faktyczny i prawny w przedmiotowej sprawie, Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że w myśl § 3 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (zwanego dalej rozporządzeniem), przepisy działu
II rozdziału 6 ustawy dotyczące przechowywania, oszacowania i sprzedaży ruchomości stosuje się do ruchomości, które stały się własnością Skarbu Państwa albo powiatu na podstawie przepisów o rzeczach znalezionych oraz o likwidacji niepodjętych depozytów i nieodebranych rzeczy. Jednocześnie na podstawie § 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia przepisy działu II rozdziału 6 ustawy dotyczące organu egzekucyjnego stosuje się odpowiednio do naczelników urzędów skarbowych zwanych dalej "organem likwidacyjnym" w odniesieniu do przechowywania oraz likwidacji ruchomości innych niż określone w pkt 1 i 2, dla których właściwi są dyrektorzy izb celnych albo starostowie.
Zgodnie z art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (zwanej dalej u.p.e.a.) organ egzekucyjny przyzna, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór, chyba że dozorcą jest jedna z osób wymienionych w art. 101 § 1. Jednocześnie na podstawie art. 18 u.p.e.a., jeżeli jej przepisy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (zwanego dalej K.p.a.).
Obowiązki, jakie ma spełniać dozorca ustawodawca określił w art. 102 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z nim dozorca obowiązany jest przechowywać zajętą ruchomość z taką starannością aby nie straciła na wartości, oraz wydać ją na wezwanie organu egzekucyjnego lub poborcy skarbowego. Dozorca obowiązany jest zawiadomić organ egzekucyjny o zamierzonej zmianie miejsca przechowania ruchomości. Organ odwoławczy podkreślił, że kwestii przechowywania niniejszego pojazdu i spełnienia przez dozorcę jego obowiązków nie można rozpatrywać w oderwaniu od umowy
nr [...] z [...] r. zawartej przez Spółkę A.
z Komendą Wojewódzką Policji, na podstawie której został on umieszczony na parkingu spółki. W § 2 ust. 4 umowy wskazano, iż realizacja każdej usługi obejmować miała:
1) protokolarne przyjęcie pojazdu nie później niż w ciągu 30 minut od momentu dostarczenia go przez przewoźnika,
2) w przypadku pojazdu uszkodzonego - zabezpieczenie go przed kradzieżą dostępem osób nieupoważnionych, uszkodzeniem oraz przedostaniem się opadów atmosferycznych do wnętrza pojazdu tj. komory silnika, kabiny kierowcy i pasażera, bagażnika,
3) w przypadku pojazdu nieuszkodzonego - zabezpieczenie go jak wyżej oraz uzupełnienie ciśnienia w ogumieniu, sprawdzenie i w razie potrzeby uzupełnienie elektrolitu i płynu chłodniczego, a w okresie jesienno-zimowym zabezpieczenie silnika przed skutkami oddziaływania niskich temperatur,
4) wydanie pojazdu osobie legitymującej się upoważnieniem wydanym przez zamawiającego.
Dla potrzeb niniejszego postępowania organ odwoławczy uznał za szczególnie istotne przesłanki wymienione w punktach 2 i 4.
Według organu odwoławczego, oceny spełnienia obowiązków dozorcy należy dokonać, zgodnie z art. 80 K.p.a. w granicach swobodnej oceny dowodów. Mając to na uwadze Dyrektor Izby Skarbowej jako dowód w sprawie, poza dokumentami dotyczącymi przedmiotowego pojazdu, również dokumenty dotyczące przechowywania 5 innych pojazdów umieszczonych na parkingu przy ul. [...]
w [...] , które są przedmiotem odrębnych postępowań odwoławczych prowadzonych równolegle (wskazał numery tych spraw) i wywiódł, powołując się na zasady logiki i doświadczenia życiowego, że brak jest podstaw do przyjęcia, że różne pojazdy w zbliżonych okresach były przechowywane na tym samym parkingu, przez ten sam podmiot w odmienny sposób.
Organ zważył dalej, że przedmiotowy pojazd był pojazdem zabezpieczonym
w sprawie kradzieży z włamaniem, mając jednocześnie na uwadze jego stan w dniu usunięcia należało go wówczas uznać za pojazd uszkodzony i uznał, że dla oceny wywiązywania się dozorcy z należytą starannością z obowiązków należy wziąć pod uwagę § 2 ust. 4 pkt 2 umowy. Pojazd w dniu usunięcia był porysowany, zadrapany, brudny, nie miał powietrza lewym tylnym kole, brak tablic rejestracyjnych, brak kierownicy. W dniu odbioru z parkingu pojazd posiadał uszkodzenia drzwi przednich prawych, lampy zespolonej tylnej prawej, zderzaka przedniego, błotnika przedniego prawego, płatu dachu, lusterka zewnętrznego prawego. Poza kierownicą
w samochodzie brakowało kierownicy, stacyjki zapłonu oraz zamka drzwi tyłu nadwozia.
W ocenie organu, mając na względzie stan pojazdu w dniu odebrania go
z parkingu, utrwalony na fotografiach wykonanych w dniu [...] r. przez pracownika upoważnionego do odbioru oraz opis zamieszczony w opinii technicznej
nr [...] sporządzonej przez biegłego skarbowego, a także stan innych pojazdów przechowywanych na parkingu, co do których sad orzekł likwidację niepojętego depozytu, będący przedmiotem postępowania [...] [...] przechowywany był wbrew ustaleniom umowy oraz bez dochowania należytej staranności, aby ruchomość nie straciła na wartości.
Organ stwierdził nadto, ze przechowawca nie dopełnił obowiązku zabezpieczenia pojazdu przed dostępem osób nieuprawnionych, uszkodzeniem oraz przedostaniem się opadów atmosferycznych do wnętrza pojazdu, co trudno nazwać dochowaniem należytej staranności. Dla potrzeb realizacji umowy, wykonawca zobowiązał się (w § 4 ust. 3 pkt 3) do posiadania na terenie parkingu zadaszonego miejsca spełniającego warunki przechowywania na koszt Policji co najmniej 5 stanowisk jednocześnie. Organ uznał, że ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, iż uszkodzenia i zaginięcia części wyposażenia pojazdu wyniknęły wskutek przypadku lub siły wyższej (za które dozorca nie odpowiada) nie było uzasadnionej potrzeby dochodzenia, w jaki sposób i w jakich okolicznościach do nich doszło.
Organ zauważył dalej, że na podstawie tego samego przepisu § 3 pkt 1 lit. b rozporządzenia, przepisy działu II rozdziału 6 u.p.e.a. dotyczące przechowywania, oszacowania i sprzedaży ruchomości stosuje się do ruchomości, które stały się własnością Skarbu Państwa na podstawie przepisów o likwidacji niepodjętych depozytów (jak w niniejszej sprawie) i nieodebranych rzeczy. Do drugiej z tych kategorii zaliczane są pojazdy nieodebrane przez właścicieli, a usunięte wcześniej z drogi na podstawie przepisów Prawa o ruchu drogowym. Przepisy tej ustawy w brzmieniu obowiązującym w okresie zawarcia i trwania umowy nr [...] z [...] r. (przewidującej, że opłata za przechowywanie samochodów osobowych na parkingu strzeżonym za każdą dobę wynosić będzie [...] zł.) stanowiły, że pojazd usunięty z drogi umieszczało się na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie. Jednocześnie na podstawie ustawowego upoważnienia Rada Miasta stosowną uchwałą ustaliła w owym czasie opłatę za parkowanie na parkingu strzeżonym w wysokości 6,10 zł. Zestawienie tych dwóch opłat, z których pierwsza była czterokrotnie większa od drugiej, wskazuje w ocenie tutejszego organu, że w przypadku ruchomości stanowiących depozyty dozorca obowiązany był zintensyfikować swoje działania i w zakresie dozoru dochować szczególnej staranności, tak aby rzecz nie tylko nie straciła na wartości ale też, biorąc pod uwagę, że depozytami są rzeczy stanowiące dowody rzeczowe, by nie utraciła swych cech i właściwości, które mogą mieć znaczenie w postępowaniu przygotowawczym. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w [...] Spółka A. nie tylko nie dochowało szczególnej staranności ale również nie wywiązało się z podstawowego obowiązku dozorcy, jakim jest przechowywanie nieruchomości z taką starannością, aby nie straciła ona na wartości. W tej sytuacji brak jest w ocenie tutejszego organu podstaw do przyznania dozorcy wynagrodzenia za dozór, skoro dozór ten sprawowany był nienależycie.
Wyżej opisane postanowienie ostateczne zaskarżyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Spółka A. w [...] , podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art.102 § 2ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz przepisów postępowania art. 6, 7, 8, 9, 10 oraz art. 77 i art.138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu skargi na wstępie skarżąca Spółka podniosła, że Dyrektor Izby Skarbowej dopuścił się naruszenia przepisu art. 107 § 3 w zw. z art. 126 K.p.a. poprzez nieodniesienie się w sposób wyczerpujący do wszelkich zarzutów skarżącej oraz niedokonanie wyczerpującej analizy wszelkich przedstawionych
w sprawie dowodów stanowiących podstawę rozstrzygnięcia oraz nie wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji. W orzeczeniu organu II instancji w szczególności brakuje odniesienia się do twierdzeń i ustaleń Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego
, jakie ten poczynił przy rozstrzyganiu sprawy w I instancji. Szczególnie rażący jest brak jakiegokolwiek ustosunkowania się do stanowiska organu I instancji,
iż skarżąca nienależycie wykonywała obowiązki dozorcy, gdyż zaniechała dochodzenia należności bezpośrednio od właściciela pojazdu. Z tego względu skarżąca nie mając pewności, czy Dyrektor Izby Skarbowej podziela zapatrywania organu I instancji w tym zakresie czy też nie, w niniejszej skardze wskazuje także na błędy i uchybienia Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego popełnione przy wydawaniu postanowienia w I instancji.
Skarżąca podkreśliła, iż bezsporne miedzy stronami jest to, że powierzenie skarżącej pojazdu nastąpiło w trybie zabezpieczenia pojazdu dla celów procesowych - które to zabezpieczenie odbywa się w oparciu o przepisy art. 217 w zw. z art. 228 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555 ze zm.) - oraz, że pojazd ten został powierzony uprawnionemu podmiotowi, którym była skarżąca. W toku postępowania nie było także sporne między stronami, iż skarżącej, co do zasady w przypadku prawidłowego wykonywania dozoru, należałoby się wynagrodzenie na podstawie art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.). Jako podstawę prawną organy obu instancji wskazywały przepisy wykonawcze wydane na podstawie delegacji zawartej w art. 174 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 50, poz. 449) i zastępujące je rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 46,poz.237). W związku z faktem, iż wobec przedmiotowego pojazdu wydano orzeczenie o likwidacji niepodjętego depozytu, tj. postanowienie z dnia [...] r. sygn. akt[...] , bezspornym jest, iż istnieje podstawa prawna do wypłaty skarżącej wynagrodzenia za cały okres przechowywania pojazdu, także po wygaśnięciu umowy nr [...] z dnia [...] r.
Kwestią sporną miedzy organami obu instancji, a skarżącą Spółka A. pozostaje sposób wykonywania dozoru przez skarżącą nad przedmiotowym pojazdem oraz prawidłowość jego wykonania i wywiązanie się przez skarżąca z obowiązków dozorcy. Te dwie przesłanki, tj. zaniechanie dochodzenia należności od właściciela pojazdu i odmowa wydania pojazdów, stały się podstawą do uznania przez Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego, iż doszło do braku wykonywania obowiązków dozorcy, co skutkowało brakiem podstaw do przyznania wnioskowanego wynagrodzenia. Organ II instancji, nie odnosząc się w ogóle w swoim uzasadnieniu do ustaleń i twierdzeń organu I instancji w tym zakresie, chcąc dodatkowo uzasadnić fakt nienależytego wykonywania obowiązków dozorcy przez skarżącą wskazał, iż przedmiotowy pojazd był przechowywany w sposób nieprawidłowy.
Skarżąca nie zgodziła się z takimi ustaleniami organów. Odnosząc się do pierwszego zarzutu wskazała, że mimo zapisów zawartych w umowie nr [...] z dnia [...] r., w świetle bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa i aktualnego orzecznictwa nie miała możliwości dochodzić swoich praw bezpośrednio od właściciela pojazdu na drodze cywilnej, zatem nie można z tego tytuły czynić jej zarzutu, iż nienależycie wykonywała swoje obowiązki. Wprawdzie w umowie nr [...] z dnia [...] r. znajduje się zapis o obowiązku dochodzenia roszczeń od właścicieli pojazdów, jednakże umowa zawarta między stronami nie może zawierać postanowień sprzecznych z bezwzględnie obowiązującymi przepisami prawa. Skarżąc podkreśliła także, że to organy administracji państwowej winny czuwać, by tego typu zapisy nie znalazły się w umowach, gdyż świadomość prawna tych organów jest dalece większa niż świadomość prawna skarżącej. Ponadto skarżąca wskazała, że właściciel pojazdu Ł.S. zrzekł się pojazdu na rzecz Skarbu Państwa i oświadczył, że nie zamierza go odbierać, ani płacić za jego przechowanie. Wobec takiej postawy właściciela pojazdu skarżąca nie miała żadnej możliwości dochodzić od niego jakichkolwiek roszczeń.
Odnosząc się do kwestii rzekomej odmowy wydania pojazdu przechowywanego, która miała mieć miejsce w [...] skarżąca wskazała, iż przed [...] r. nie otrzymała od uprawnionego podmiotu żadnego wezwania do wydania przedmiotowego pojazdu. Nikt wcześniej nie zwracał się do skarżącej po odbiór pojazdu. Spółka podkreśliła, że Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że nie podejmował prób odbioru pojazdu albowiem wcześniej Spółka odmówiła wydania innych pojazdów.
Odnosząc się do zarzutu nieprawidłowego przechowywania pojazdu Spółka wskazała, że w chwili odbioru pojazdu z parkingu w pojeździe nie było stacyjki i zamka, które usunięto z samochodu ze względu na inne uszkodzenia związane z wcześniejszą kradzieżą z włamaniem do tego pojazdu.
Skarżąca podniosła, że pojazd przekazany na parking był uszkodzony w stopniu znacznym w momencie jego przyjęcia na parking a przez okres [...] lat, tj. przez okres dozoru na dalsze uszkodzenie wpłynęło długotrwałe oddziaływanie czynników atmosferycznych, przechowywanie na otwartym placu i postępująca korozja. Były
to naturalne uszkodzenia związane z upływem czasu i nie świadczą o nieprawidłowym wykonywaniu dozoru.
Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Odnosząc się do zarzutów skargi, zakwestionował pominięcie przez organ wyjaśnienia podstawy prawnej postanowienia jak i naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. Twierdził, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia ilustruje przebieg postępowania przed organem odwoławczym, którego obowiązkiem jest- w myśl zasady dwuinstancyjności wynikającej z art. 15 K.p.a., ponowne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy, nie zaś kontrola postanowienia organu I instancji.
Organ wyjaśnił nadto, ze jako dowody w sprawie przyjęto poza dokumentami dotyczącymi przedmiotowego pojazdu również dokumenty dotyczące przechowywania 5 innych pojazdów umieszczonych na parkingu przy ul. [...] w [...] , które były przedmiotem innych postępowań prowadzonych przez organ równolegle na skutek zażaleń składanych przez Spółkę A. do organu II Instancji. Dyrektor Izby Skarbowej podał, że kierując się zasadami logiki i doświadczenia życiowego brak jest podstaw, by przyjąć, że różne pojazdy w zbliżonych okresach były przechowywane na tym samym parkingu przez ten sam podmiot w odrębny sposób.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Przeprowadzona kontrola zaskarżonego postanowienia pod kątem jego zgodności z prawem stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) doprowadziła Sąd do uznania, że postanowienie to prawa nie narusza.
Podkreślenia na wstępie wymaga, że niesporne w sprawie jest, iż postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte na wniosek skarżącej Spółki o wypłatę wynagrodzenia za przechowywanie, zabezpieczonego przez Policję do celów procesowych, pojazdu na parkingu tej Spółki, który to pojazd na podstawie postanowienia Sądu o likwidacji niepojętego depozytu przeszedł na własność Skarbu Państwa.
Rację ma organ odwoławczy podnosząc, że w realiach niniejszej sprawy, a więc
w przypadku pojazdu zajętego przez Policję dla potrzeb postępowania karnego, którego następnie Skarb Państwa stał się właścicielem na podstawie przepisów o likwidacji niepojętych depozytów stosuje się przepisy o przechowywaniu rzeczy ruchomych zawarte w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym administracji, a nie przepisy kodeksu cywilnego. Zgodnie bowiem z § 3 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 46, poz. 237) przepisy działu II rozdziału 6 dotyczące przechowywania, oszacowania i sprzedaży ruchomości stosuje się do ruchomości, które stały się własnością Skarbu Państwa albo powiatu na podstawie przepisów o rzeczach znalezionych oraz o likwidacji niepojętych depozytów i nieodebranych rzeczy.
Tak więc organy orzekające w sprawie prawidłowo zakwalifikowały roszczenie Spółka A. zawarte w jej wniosku z dnia [...] r. jako oparte o przepis art. 102 § 2 u.p.e.a., który stanowi, że "Organ egzekucyjny przyzna na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór, chyba że dozorcą jest jedna z osób wymienionych w art. 101 § 1", który to wyjątek nie wystąpił w niniejszej sprawie. Takiej podstawy prawnej roszczenia strona skarżąca nie kwestionuje, a przy tym zasadnie podnosi, że zgodnie z art. 5 ust. 1ustawy z dnia 18 października 2006 r. o likwidacji niepojętych depozytów (Dz. U. Nr 208, poz. 1537) z chwilą likwidacji niepojętego depozytu na Skarb Państwa przechodzą wszelkie korzyści i ciężary , jakie przyniósł od dnia , w którym znalazł się w dyspozycji przechowującego depozyt.
Jak wynika to z ustaleń organów obu instancji, nie kwestionowanych w tym zakresie skargą, roszczenie skarżącej Spółki nie jest następstwem przechowywania przedmiotowego pojazdu marki [...] ZST nr rej. 17LR w trybie określonym
w art. 130 a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908), na co wprost zwrócił uwagę organ odwoławczy
w uzasadnieniu swojego postanowienia. Podkreślenia wymaga jednak, że dla kwestii stawki wynagrodzenia za dozór nie mają zastosowania przepisy określające tryb postępowania i zasady wynagradzania z tego tytułu jednostki prowadzącej parking strzeżony wyznaczony przez Starostę, a w tym wysokość opłat ustalona uchwałą rady powiatu na podstawie art. 130a ust. 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Zauważyć należy, że we wniosku określony został zakres żądania: wynagrodzenie za dozór, czasokres objęty żądaniem oraz stawka dobowa wynagrodzenia za dozór przedmiotowego [...] , która była identyczna jak dobowa stawka wynagrodzenia określona uprzednio w umowie z dnia [...] r., do której tak często odwoływał się organ w zaskarżonym postanowieniu.
Spółka nie wniosła natomiast o zwrot koniecznych wydatków związanych
z wykonywaniem dozoru. Rzeczą organu likwidacyjnego było zatem ustalenie czasookresu za jaki powinno zostać zapłacone wynagrodzenie za dozór i wysokości tego wynagrodzenia, o ile zostałoby ustalone, że wynagrodzenie przysługuje.
Z treści zaskarżonego postanowienia wynika, że organ odwoławczy roszczenie Spółki o wynagrodzenie za dozór uznał co do zasady za uprawnione, a odmawiając jego przyznania kierował się treścią art. 102 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym dozorca obowiązany jest przechowywać zajętą ruchomość z taką starannością, aby nie straciła na wartości oraz wydać ją na wezwanie organu egzekucyjnego lub poborcy skarbowego. Z mocy tego przepisu dozorca obowiązany jest także zawiadomić organ egzekucyjny o zamierzonej zmianie miejsca przechowywania ruchomości.
Za zgodne z prawem uznać trzeba stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej,
że w kwestii zapłaty na podstawie art. 102 § 2 u.p.e.a. za dozór przechowywanego pojazdu należy rozstrzygać z uwzględnieniem paragrafu pierwszego tego artykułu. Jakkolwiek dostrzec można pewne braki w postępowaniu dowodowym, to jednak tak przeprowadzone postępowanie dowodowe oraz wyciągnięte na jego podstawie wnioski należy uznać za prawidłowe i stanowiące wystarczająca podstawę do wydania rozstrzygnięcia w sprawie.
Dyrektor Izby Skarbowej utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji odmawiające zapłaty wynagrodzenia za dozór pojazdu przyjął, że dozór sprawowany był nienależycie i jakkolwiek organ ten przyjął odmienne, od wykazanych
w postanowieniu pierwszoinstancyjnym przesłanki faktyczne znamionujące
tę nienależytość, to oceny tej nie należy ocenić jako nieprawidłowej.
Organ II instancji wskazał, że w dniu przyjęcia pojazdu na parking pojazd ten jako zabezpieczony przez Policję w związku z wszczętym dochodzeniem o podejrzenie popełnienia przestępstwa kradzieży z włamaniem posiadał uszkodzenia w postaci zarysowań, zadrapań, nie miał powietrza w tylnym lewym kole, nie posiadał tablic rejestracyjnych i kierownicy. W dniu odbioru samochodu z parkingu uszkodzone były drzwi przednie prawe, lampa zespolona tylna prawa, zderzak przedni błotnika przedniego prawego, płat dachu, lusterko zewnętrzne prawe. W pojeździe brakowało kierownicy, stacyjki zapłonu oraz zamka drzwi tyłu nadwozia.
Zabezpieczony przez Policję w dniu [...] r. pojazd został przekazany w tym samym dniu na parking skarżącej na podstawie protokołu przyjęcia pojazdu, zaś stan pojazdu opisany został w uwagach do protokołu. Z kolei stan pojazdu w dniu [...] r. wynika z treści protokołu sporządzonego przy udziale upoważnionego pracownika Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego, przedstawiciela skarżącej oraz dokumentacji fotograficznej obrazującej stan techniczny pojazdu. W tym samym dniu biegły skarbowy dokonał oględzin pojazdu i sporządził opinię techniczną samochodu oceniając jego wartość jako zerową - wartość odzyskanego złomu przy uwzględnieniu kosztu rozbiórki, segregowania, transportu i zbycia odpadów.
W rozpoznawanej sprawie istotne znaczenie ma wygaśnięcie umowy zawartej przez skarżąca w dniu [...] r. z Komendantem Wojewódzkim Policji
w przedmiocie wykonywania usług przechowania pojazdów zabezpieczonych przez Policję do celów procesowych. Umowa ta po uprzednim zawiadomieniu (doręczonym skarżącej [..] r.) wygasła z dniem [...] r., a zatem po tej dacie pojazd przechowywany był na parkingu bezumownie.
W ocenie Sądu, jakkolwiek zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające
je postanowienie nie są wolne od wad proceduralnych, w których mieszczą się również uchybienia w prawidłowym uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, to jednak uchybienia te nie miały wpływu na wynik sprawy. Z wydanych rozstrzygnięć jak i z akt administracyjnych sprawy wprost wynika, że skarżąca nie przechowywała powierzonego jej pojazdu z taką starannością, która zapobiegłaby utracie wartości pojazdu do wartości złomu. Nie wymaga postanowień umownych sprawowanie takiej pieczy nad powierzonym mieniem, by jego wartość ( i tak już niska) nie uległa całkowitej degradacji. W przypadku gdy to nie umowa określa zasad przechowania rzeczy, przechowawca ma obowiązek przechowywania jej w taki sposób, jaki wynika
z właściwości rzeczy i z okoliczności. Przez właściwości rzeczy należy rozumieć zarówno jej skład, cechy fizyczne, ale również przeznaczenie, czy wartość. Obowiązkiem przechowawcy jest dostosowanie sposobu przechowania do wszystkich właściwości rzeczy. Drugim kryterium wyznaczającym sposób przechowania są okoliczności. Odnieść je należy do okoliczności faktycznych towarzyszących zawarciu, a następnie wykonaniu umowy, mogących wpłynąć na stan rzeczy. Na przechowawcy ciąży obowiązek uwzględnienia wszelkich okoliczności, mających znaczenie dla realizacji obowiązku zachowania rzeczy w stanie niepogorszonym (np. warunki atmosferyczne, ryzyko kradzieży czy uszkodzenia rzeczy). Zarówno właściwości rzeczy, jak i okoliczności powinny zostać przez przechowawcę łącznie uwzględnione dla ustalenia sposobu przechowania.
Zasadnie zatem organ odmówił skarżącej Spółce przyznania wynagrodzenia za przechowywanie pojazdu na parkingu stanowiącym jej własność ze względu na brak staranności i nienależyty dozór, albowiem stan pojazdu świadczył o tym, że Spółka A. przechowywało powierzony pojazd, chociaż w dacie przekazania przez Policję uszkodzony i zdekompletowany, w sposób, który spowodował jego całkowitą degradację, czyli daleki od staranności wymaganej przy przechowywaniu rzeczy tego rodzaju. Skarżąca Spółka nie zabezpieczyła pojazdu ani to przed opadami atmosferycznymi, ani to przed pozbawieniem go przez osoby trzecie istotnych dla właściwości tej rzeczy części.
Wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi Sąd orzekł, stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) o jej oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło