II SAB/Bk 61/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis, Sędziowie sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.), Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi M. Sz. na bezczynność Burmistrza M. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Burmistrza M. do załatwienia w terminie 14 dni od zwrotu akt administracyjnych wniosku M. Sz. z dnia [...] sierpnia 2012 roku w zakresie punktu 1; 2. zasądza od Burmistrza M. na rzecz skarżącego M. Sz. kwotę 357,00 (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.- Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności. M. Sz. w dniu 26 lipca 2012 r. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej, w oparciu o przepis art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, poprzez przekazanie kserokopii umowy zawartej w dniu [...] lipca 2010 r. przez Burmistrza M. z MPO sp. z o.o. z siedzibą w B. w przedmiocie dzierżawy składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne w miejscowości O. gm. M. oraz uchwały Rady Gminy M. z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w sprawie określenia zasad nabycia, zbycia, zamiany, obciążania nieruchomości gruntowych ich wydzierżawiania lub najmu na okres dłuższy niż 3 lata. W odpowiedzi na wniosek organ pismem z dnia 23 sierpnia 2012 r., powołując się na art. 14 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 2 ustawy, podał że wnioskowana informacja nie może być udostępniona w żądanym zakresie, albowiem dotyczy zawartych w treści umowy dzierżawy informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorcy oraz informacji posiadających wartość gospodarczą. Odnośnie udostępnienia uchwały Rady Gminy M. poinformowano, że znajduje na ona na stronie internetowej i wskazano właściwy adres. Ustosunkowując się do pisma organu wnioskodawca, pismem z dnia 28 sierpnia 2012 r. wniósł o ponowne rozpatrzenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej poprzez przekazanie w jednej z następujących form: 1. kompletnych informacji dotyczących treści umowy, w tym w szczególności warunków finansowych umowy, zastrzeżonych kar umownych, nieruchomości objętej umową, okresu trwania umowy, trybu zawarcia umowy (przetargowy lub bezprzetargowy, a jeżeli bezprzetargowy to wskazanie podstawy prawnej zastosowania tego trybu, rodzaju umowy, możliwości odstąpienia od umowy, lub jej wypowiedzenia, form zabezpieczenia wykonania umowy, wszelkich wzajemnych świadczeń stron oraz ich zakresu, treści klauzuli poufności i wskazania w jaki sposób gmina ustaliła podjęcie niezbędnych działań przez przedsiębiorcę do zachowania informacji objętych klauzulą poufności w tajemnicy (wymóg art. 35 o finansach publicznych); 2. kserokopii umowy z usuniętymi fragmentami objętymi klauzulą poufności w zakresie, w jakim wskazuje na to art. 35 ustawy o finansach publicznych oraz wskazanie, w jaki sposób przedsiębiorca podejmuje działania w celu zachowania ich w tajemnicy. W odpowiedzi organ udostępnił kserokopię umowy z pominięciem informacji dotyczących ceny, terminu obowiązywania oraz warunków wzajemnej współpracy. Organ przekazał także kopię uchwały Rady Gminy M. z dnia [...] czerwca 2012 r. M. Sz. stwierdził, że nie udzielono mu informacji publicznej we wnioskowanym zakresie i wniósł skargę do sądu administracyjnego na bezczynność Burmistrza M. Zarzucił naruszenie art. 5, art. 13 ust. 1 i 2, art. 14, art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz art. 35 ustawy o finansach publicznych poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. Wskazując na powyższe naruszenia wniósł o zobowiązanie organu do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi, zobowiązanie organu do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podał, że udostępniona kserokopia umowy w żaden sposób nie uwzględnia wniosku, albowiem została okrojona o wszystkie istotne postanowienia, w szczególności stanowiące informację publiczną dane o cenie, okresie trwania umowy oraz obowiązkach stron. Zdaniem skarżącego zakres ukrytych przez organ informacji w żaden sposób nie mieści się w zakresie wynikającym z ustawy o finansach publicznych. Skarżący podniósł, że w sprawie nie mógł mieć zastosowania art. 35 ustawy o finansach publicznych, gdyż przekazana mu znacznie okrojona treść umowy wyraźnie ujawnia, że strony nie zawarły żadnej klauzuli zobowiązującej organ do zachowania tajemnicy przedsiębiorstwa. Nieujawnione informacje nie są informacjami technicznymi, technologicznymi, organizacyjnymi przedsiębiorstwa lub innymi posiadającymi wartość gospodarczą, w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. W ocenie skarżącego organ powinien udostępnić mu informację publiczną we wnioskowanym zakresie lub wydać, na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, odpowiednią decyzję. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. W uzasadnieniu swojego stanowiska podał, że pismem z dnia 4 lipca 2012 r. MPO sp. z o. o z siedzibą w B. wniosła o nieujawnianie podmiotom trzecim treści przedmiotowej umowy, w szczególności poprzez zachowanie w tajemnicy informacji o cenie, terminie obowiązywania oraz warunkach wzajemnej współpracy. W treści pisma powołano się na tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Mając na uwadze treść powyższego pisma organ został zobligowany do nieujawniania wskazanych w nim treści. Organ nadmienił, że nie mógł przekazać części informacji również z uwagi na klauzule umowne dotyczące wyłączenia jawności zawarte w umowie - zgodnie z art. 35 ustawy o finansach publicznych. W ocenie organu nie ma uzasadnionych podstaw do twierdzenia, że pozostaje on w bezczynności, albowiem w sprawie niniejszej "odmówiono wyłącznie udostępnienia informacji w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. Skarga podlegała uwzględnieniu, albowiem organ pozostawał w sprawie w bezczynności w rozumieniu przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej z dnia 6 września 2001 r. (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm.), dalej jako ustawa. Zgodnie z tą ustawą w przypadku skierowania pisemnego wniosku o udzielenie informacji publicznej podmiot zobowiązany do jej udzielenia ma następujące możliwości: - udziela informacji publicznej, co stanowi czynność materialno – techniczną, - udziela w formie pisma odpowiedzi, że wniosek nie znajduje podstawy w przepisach prawa, gdyż żądanie nie dotyczy informacji publicznej, bądź organ nie jest w jej posiadaniu (art. 4 ust. 3 ustawy) lub obowiązuje inny tryb udzielenia informacji (art. 1 ust. 2 ustawy), - odmawia udostępnienia informacji publicznej lub umarza postępowanie administracyjne w przypadkach określonych w art. 14 ust. 2 ustawy, w formie decyzji administracyjnej (art. 16 ustawy), - odmawia udostępnienia informacji publicznej przetworzonej ze względu na niewykazanie, że jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego (art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy). W przedmiotowej sprawie skarżący wystąpił z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w zakresie treści umowy zawartej w dniu [...] lipca 2010 r. przez Burmistrza M. z MPO sp. z o.o. z siedzibą w B. w przedmiocie dzierżawy składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne w miejscowości O. gm. M. (pkt 1 wniosku z dnia 28 sierpnia 2012 r.). W odpowiedzi na ten wniosek organ przekazał wnioskodawcy kserokopię umowy z pominięciem informacji dotyczących ceny, terminu obowiązywania oraz warunków wzajemnej współpracy, które zdaniem organu stanowiły tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. nr 153, poz. 1503 ze zm.). Odmowa udostępnienia informacji publicznej w przypadku stwierdzenia przez podmiot zobowiązany, że żądane informacje nie mogą być udostępnione ze względu na wystąpienie okoliczności określonych w art. 5 ustawy lub we wskazanych w tym przepisie ustawach szczególnych obliguje organ do przeprowadzenia postępowania w trybie unormowanym w kpa przy uwzględnieniu zmian wprowadzonych w art. 16 ust. 2 ustawy. Oznacza to przede wszystkim, że postępowanie w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej jest sformalizowanym, jurysdykcyjnym postępowaniem administracyjnym, które może toczyć się w dwóch instancjach. Postępowanie to zawsze będzie kończyć się wydaniem decyzji administracyjnej. Przepis art. 5 ust. 1 i ust. 2 ustawy określa jako podstawę dopuszczalności ograniczenia prawa do informacji publicznej - ochronę informacji niejawnych zgodnie z postanowieniami ustawy z dnia 22 stycznia 1999 r. o ochronie informacji niejawnych, tajemnicę ustawowo chronioną, prywatność osoby fizycznej i tajemnicę przedsiębiorstwa. Ostateczna odmowa udostępnienia informacji publicznej otwiera drogę kontroli legalności decyzji przez sąd administracyjny. Oznacza to, że w sytuacji kiedy organ stoi na stanowisku, że żądane informacje nie mogą być udostępnione ze względu na ochronę tajemnicy po pierwsze zobowiązany jest do wydania decyzji administracyjnej. Po wtóre w decyzji tej musi określić, z uwagi na jaką tajemnicę ustawowo chronioną odmawia udostępnienia informacji oraz wskazać konkretny przepis w oparciu o który następuje odmowa udostępnienia tej informacji. Wyrażony w pismach procesowych spór stron dotyczący tego czy nieujawnione informacje stanowiły tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji będzie podlegał ocenie sądu w postępowaniu dotyczącym kontroli decyzji wydanej w przedmiocie odmowy udostępniania informacji publicznej a więc dopiero wówczas, gdy organ zadziała w odpowiedniej formie, tj. zamiast pisma informującego wyda decyzję. Nadmienić przy tym należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, iż postępowanie administracyjne w takiej sprawie powinno być dwuinstancyjne. Oznacza to, że podmiot, któremu odmówiono decyzją organu I instancji dostępu do informacji publicznej, ze względu na wyłączenie jej jawności, ma prawo wniesienia odwołania w administracyjnym toku instancji. Dopiero zaś po wydaniu przez organ odwoławczy decyzji ostatecznej utrzymującej w mocy decyzję o odmowie z przyczyn określonych w art. 5 ust. 2 będzie przysługiwać skarga do sądu administracyjnego (vide: wyrok NSA z 18 września 2008 r., I OSK 296/08, LEX nr 516807). Odmowa udostępnienia informacji z uwagi na tajemnicę ustawowo chronioną bez zachowania właściwej formy decyzji administracyjnej, wskazuje w oczywisty dla Sądu sposób na stan bezczynności organu. Z tych przyczyn Sąd zmuszony był do zobowiązania organu do załatwienia, w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępnie do informacji publicznej, tj. w terminie 14 dni od zwrotu akt wniosku skarżącego z dnia 28 sierpnia 2012 r. w zakresie pkt 1 (art. 149 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej). Konsekwencją uwzględnienia skargi było orzeczenie o obowiązku zwrotu przez organ na rzecz skarżącego poniesionych przez niego kosztów postępowania sądowego – art. 200 w zw. z art. 210 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Do kosztów zaliczono wpis sądowy, opłatę skarbową od pełnomocnictwa oraz koszty ustanowienia pełnomocnika z wyboru - § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm.). Końcowo odnosząc się do wniosku dotyczącego zobowiązania organu do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie podać należy, że wniosek taki powinien być skierowany bezpośrednio do organu. Sąd nie ma kompetencji do orzekania w tym zakresie.