I SA/Rz 1046/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska /spr./ WSA Kazimierz Włoch Protokolant ref. st. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości za 2006 rok 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) określa, że decyzja wymieniona w pkt. 1) nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego T. S. kwotę 290 (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] grudnia 2011r. nr [...] Prezydent Miasta ustalił T.S. (dalej: Podatnik) podatek od nieruchomości za 2006r. w kwocie 7.245 zł. Organ I instancji w uzasadnieniu wskazał, że podatek ustalony został od budynku i gruntu położonego na dz. ew. [...] w R. przy ul. J., wg stawek przewidzianych jak dla budynków i gruntów, na których prowadzona jest działalność gospodarcza. Organ powołał się na ustalenia dokonane w toku postępowania podatkowego, z których wynikało, że T.S. w 2006r. zajmował bezumownie w/w nieruchomość, której właścicielem jest Gmina Miasto R. Zdaniem organu okoliczność tę potwierdzają: wyrok Sądu Okręgowego w P. z dnia [...] czerwca 2006r. I C 260/06, nakazujący eksmisję T.S. z przedmiotowej nieruchomości, wyrok Sadu Apelacyjnego w R. z dnia [...] października 2007r. I ACa 264/07, a także informacja uzyskana z Biura Gospodarki Mieniem Miasta R., dotycząca naliczania opłat za bezumowne korzystanie z tej nieruchomości w okresie od [...] stycznia 2005r. do [...] lutego 2008r. Bezumowne zajęcie nieruchomości nastąpiło po wygaśnięciu w dniu [...] grudnia 2004r. umowy dzierżawy zawartej pomiędzy Przedsiębiorstwem "A" w K., a Gminą Miastem R. Organ I instancji zastosował stawki jak dla prowadzenia działalności gospodarczej wobec ustalenia, że w 2006r. w budynku przy ul. J. prowadzona była działalność gospodarcza. Okoliczność ta wynikała m.in. z oświadczenia T.S. co do tego, iż w budynku tym prowadzona była działalność gospodarcza przez Przedsiębiorstwo "A", z zaświadczeń z ewidencji działalności gospodarczej oraz umów najmu zawartych pomiędzy "A", a innymi przedsiębiorcami, a także z informacji uzyskanych z Urzędu Skarbowego odnośnie złożonych przez Przedsiębiorstwo Zagraniczne "A" z siedzibą w R. przy ul. J. deklaracji PIT-4 za miesiące od stycznia do grudnia 2006r. Ponadto organ I instancji stwierdził, że obiekt przy ul. J. jest wpisany do rejestru zabytków, ale nie jest utrzymywany i konserwowany zgodnie z przepisami o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami - na co wskazuje oświadczenie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków - dlatego nie podlega zwolnieniu od podatku od nieruchomości. W dniu [...] grudnia 2011r., w otwartym terminie do złożenia odwołania, do Prezydenta Miasta R. wpłynęło pismo, w którym T.S. zakwestionował, by kiedykolwiek był użytkownikiem nieruchomości położonej w R. przy ul. J., a tym samym podatnikiem podatku od nieruchomości. Wobec powyższego wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy z udziałem Przedsiębiorstwa "A" w R. - faktycznego użytkownika obiektów, który to fakt został przyznany przez Przedsiębiorstwo w piśmie z dnia [...] grudnia 2011r. kierowanym do Prezydenta Miasta R. Ponadto T.S. wniósł o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania przez Sąd Rejonowy w R. w sprawie ustalenia użytkownika nieruchomości. W kolejnych pismach: z dnia [...] grudnia 2011r., [...] grudnia 2011r. i [...] grudnia 2011r. wskazał, że w stosunku do przedmiotowego budynku prowadzono prace remontowe, które nie zostały zakończone, co powinno skutkować zwolnieniem od podatku. Decyzją z dnia [...] lipca 2012r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 4 ustawy z 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2001 r., Nr 9, poz. 84 ze zm., dalej: u.p.o.l.), podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nie posiadające osobowości prawnej, będące posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości lub posiadanie jest bez tytułu prawnego. Zdaniem organu z akt przedmiotowej sprawy wynika, że opodatkowany budynek i grunt położony w R. przy ul. J. na dz. ew. [...] były w 2006r. w posiadaniu T.S. Okoliczność ta wynika z dowodów zebranych przez organ I instancji, tj: - pisma T.S. do Biura Gospodarki Mieniem Miasta R. z dnia [...] grudnia 2004r., w którym stwierdza, że "to ja zajmuję się sprawami budynku przy ul. J. w R. i pozostaje on w mojej dyspozycji od wielu lat, co wynika z akt sprawy znajdujących się w Państwa posiadaniu, własnym kosztem i staraniem doprowadziłem do odbudowy budynku z gruzów, z wnioskiem o jego przekazanie zwróciłem się kilka lat temu". Treść pisma świadczy o tym, że pomimo iż Gmina nie zgodziła się na umowę cesyjną z dnia [...] lipca 1990r. o przeniesieniu praw z umowy dzierżawy na T.S. - to faktycznie ta umowa między skarżącym i "A" obowiązywała, - wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia [...] czerwca 2006r. (I C 260/06) nakazującego eksmisję T.S. z przedmiotowej nieruchomości oraz wyroku Sądu Apelacyjnego w R. z dnia [...] października 2007r. (I ACa 264/07). Wyroki oparte zostały bowiem na oświadczeniu T.S., zawartym w odpowiedzi na pozew w sprawie I C 260/06, w którym stwierdził, że jest samoistnym posiadaczem nieruchomości objętej żądaniem pozwu, jest w posiadaniu budynku i wykonuje jego kapitalny remont, - informacji uzyskanych z Biura Gospodarki Mieniem (BGM) w R., w tym pisma z dnia [...] sierpnia 2010r. wskazującego, że za bezumowne korzystanie z opodatkowanej nieruchomości naliczono T.S. opłaty w okresie od [...] stycznia 2005r. do [...] lutego 2008r. oraz pism BGM o wezwaniu do uiszczenia kolejnych opłat za bezumowne korzystanie z nieruchomości. Ponadto z treści pisma BGM z dnia [...] września 2011r. wynika, że wyrokiem z dnia [...] listopada 2008r. Sąd Rejonowy w R. utrzymał w mocy zaoczny wyrok z [...] września 2006r. (sygn. akt I C 521/06) o zapłatę przez T.S. kwoty 54.533,71 zł z tytułu bezumownego korzystania z opodatkowanej nieruchomości za okres [...].01.2005r. – [...].02.2006r. Sąd Okręgowy w P. wyrokiem z dnia [...] grudnia 2011r. (I Ca 195/11) zmienił powyższy wyrok Sądu Rejonowego w R. w zakresie zapłaty odsetek, a w pozostałej części oddalił apelację T.S. W ocenie organu odwoławczego, powołane dowody świadczą o tym, że T.S. był w 2006r. posiadaczem przedmiotowej nieruchomości, ponieważ zajmował się nią oraz pozostawała ona w jego dyspozycji. Odnosząc się do faktu ewentualnego posiadania nieruchomości przez Przedsiębiorstwo "A" organ wskazał, że uznanie tego podmiotu za podatnika może być rozważane tylko na zasadzie współposiadania nieruchomości z T.S., na podstawie art. 3 ust. 4 u.p.o.l. pod warunkiem, że nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów. W takiej bowiem sytuacji stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub współposiadaczach. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że nawet jeśli, poza T.S., współpodatnikiem był także inny podmiot - w tym przypadku Przedsiębiorstwo "A", to okoliczność ta, z uwagi na upływ 5-letniego terminu przedawnienia obowiązku podatkowego, przewidzianego w art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej, pozostanie bez znaczenia dla zobowiązania podatkowego za 2006r. Zgodnie bowiem z art. 92 § 1 Ordynacji podatkowej, jeżeli podatnicy ponoszą solidarną odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe, a zobowiązania te powstają w sposób przewidziany w art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, odpowiedzialnymi solidarnie są podatnicy, którym doręczono decyzję ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego. Organ odwoławczy zgodził się również z organem I instancji, że w sprawie nie znajdzie zastosowanie zwolnienie, o którym mowa w art. 7 u.p.o.l., ze względu na ustalenie, że w nieruchomości prowadzona była działalność gospodarcza, a ponadto, że nieruchomość nie była utrzymywana zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie T.S. zarzucił brak niezbędnych ustaleń i dowodów, stwierdził, że nie jest stroną w tej sprawie, bo użytkownikiem nieruchomości jest Przedsiębiorstwo "A", a on nie użytkował przedmiotowej nieruchomości, ani nie korzystał z budynku. W jego ocenie należy odróżnić wykonawcę robót, plac budowy od użytkowania, na co organy ani sądy nie zwróciły uwagi. Podniósł także, że nie jest mu znany przypadek, w którym wykonawcę robót, czy zwierzchnika wykonawcy, bez przyczyny, eksmitowano z placu pudowy, dlatego nie zgadza się z wyrokami sądów cywilnych. Podkreślił, że wyrok eksmisyjny nie został wykonany i nigdy nie będzie wykonany. Dodatkowo wniósł o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego do czasu zakończenia postępowania przed sądem cywilnym pod sygn. akt I C 1003/11 w sprawie ustalenia użytkownika. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2012r. skarżący wniósł " o oddalenie sprawy, zawieszenie jej rozpatrywania do czasu ustalenia użytkownika, zasądzenie zwrotu kosztów". W piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2013r. wskazał ponadto, ze SKO w analogicznej sprawie za 2007r. uchyliło decyzję organu I instancji uznając ją za przedwczesną. Przedłożył pisma Przedsiębiorstwa "A" z dnia [...] października 2012r. i 12 października 2012r., dodając, że nie działa ono w oparciu o kodeks handlowy lecz ustawę dotyczącą przedsiębiorstw zagranicznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269-) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.1270; dalej: ustawa p.p.s.a), kontrola zaskarżonych rozstrzygnięć dokonywana jest pod kątem ich zgodności z prawem, przy czym Sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami i podstawami wskazanymi w skardze. Skarga jest zasadna, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty zasługują na uwzględnienie. Sąd podziela stanowisko orzekających organów podatkowych w zakresie dotyczącym uznania T.S. za podatnika podatku od nieruchomości w związku z bezumownym użytkowaniem nieruchomości położonej w R. przy ul. J., oznaczonej jako działka nr [...], stanowiącej własność Gminy Miasto R. Stosownie do treści art.3 ust.1 pkt 4 u.p.o.l., podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nie posiadające osobowości prawnej, będące posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości, lub posiadanie jest bez tytułu prawnego. W ocenie Sądu, w oparciu o zebrany materiał dowodowy organy podatkowe były uprawnione do przyjęcia, że T.S. posiadał bez tytułu prawnego przedmiotową nieruchomość. Okoliczność tę potwierdzają szczegółowo opisane w zaskarżonej decyzji wyroki Sądu Okręgowego w P. z dnia [...] czerwca 2006r. I C 260/06 i Sądu Apelacyjnego w R. z dnia [...] października 2007r. I ACa 264/07 – z powództwa Gminy Miasto R. o eksmisję, stwierdzające, że T.S. posiada przedmiotową nieruchomość i nie wykazał do niej żadnego tytułu prawnego, a także wyrok Sądu Okręgowego w P. z dnia [...] grudnia 2011r. I Ca 195/11 oddalający apelację od wyroku Sądu Rejonowego w R. z dnia [...] listopada 2011r. I C 521/06 - z powództwa Gminy Miasto R. o zapłatę z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości, w których uznano skarżącego za władającego sporną nieruchomością bez podstawy prawnej. Ponadto znajdujące się w aktach informacje uzyskane z Biura Gospodarki Mieniem w R. wskazują, że T.S., jako posiadacz przedmiotowej nieruchomości, był obciążany opłatami za bezumowne korzystanie z nieruchomości w okresie od [...] stycznia 2005r. do [...] lutego 2008r. Słusznie też organ odwoławczy wskazał na to, że sam skarżący w piśmie z dnia [...] grudnia 2004r. przyznał, że budynek przy ul. J. pozostaje w jego dyspozycji od wielu lat, że odbudował go z gruzów i już kilka lat wcześniej zwrócił się o jego przekazanie. W związku z powyższym zasadnie uznały organy podatkowe, że T.S. był posiadaczem przedmiotowej nieruchomości, ponieważ zajmował się nią i pozostawała ona w jego dyspozycji. W rozpoznawanej sprawie nie zostały jednak wyjaśnione wszystkie kwestie związane z dokonaniem wymiaru podatku od nieruchomości. Organy nie ustaliły bowiem, czy T.S. był jedynym posiadaczem przedmiotowej nieruchomości, a w szczególności czy Przedsiębiorstwo "A" było istotnie jej użytkownikiem, tak jak to wynika z twierdzeń skarżącego i oświadczenia przedstawiciela tego przedsiębiorstwa w piśmie z dnia [...] grudnia 2011r. Wskazywać by na to mógł fakt sporządzenia aneksu do umowy najmu lokalu, znajdującego się w przedmiotowym budynku, na cele związane z działalnością gospodarczą, zawartej pomiędzy Przedsiębiorstwem "A", a M.N. Należy przy tym zaznaczyć, że organy nie wykazały zasadności zastosowania wobec T.S. stawek podatku właściwych dla przedmiotów opodatkowania związanych z działalnością gospodarczą. Z akt sprawy nie wynika bowiem, aby skarżący był przedsiębiorcą lub prowadził działalność gospodarczą, ani aby wynajmował pomieszczenia na działalność gospodarczą. Stosownie do art.1 a ust.1 pkt 3 u.p.o.l., grunty, budynki i budowle znajdujące się w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, powinny podlegać opodatkowaniu właściwemu dla gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. W aktach sprawy znajduje się umowa najmu jednego lokalu o pow. 40m kw na prowadzenie działalności gospodarczej. Brak zatem uzasadnienia dla opodatkowania całego budynku i gruntu stawkami właściwymi dla działalności gospodarczej. Istotne dla rozstrzygnięcia sprawy jest zatem ustalenie, jaka część gruntu i budynku zajęta była na prowadzenie działalności gospodarczej. W szczególności ustalenia wymaga, czy Przedsiębiorstwo "A" posiadało przedmiotową nieruchomość w 2006r., czy prowadziło działalność gospodarczą, a jeśli tak, to w jakim zakresie. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy brak również podstaw do wyłączenia zwolnienia określonego w art.7 ust.1 pkt 6 u.p.o.l. W myśl tego przepisu, zwalnia się z podatku od nieruchomości grunty i budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, z wyjątkiem części zajętej na prowadzenie działalności gospodarczej. Zwolnienie z opodatkowania, o którym mowa w tym przepisie, ma charakter obligatoryjny, organ ma obowiązek zbadać z urzędu i wykazać istnienie przesłanki należytego utrzymania obiektu. Powinien zwrócić się zatem do konserwatora zabytków celem przeprowadzenia oględzin obiektu. Zalegające w aktach sprawy zaświadczenie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] lutego 2009r. stwierdza jedynie, że obecnie budynek nie jest utrzymywany zgodnie z przepisami o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Nie wykazano natomiast, że również w 2006r. obiekt ten nie był należycie utrzymywany i na jakiej podstawie to stwierdzono. Organ I instancji nie zastosował zwolnienia powołując się na ww. pismo konserwatora i okoliczność, że budynek nie jest utrzymywany zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. Natomiast SKO w uznało, że prawidłowo nie zastosowano zwolnienia wobec tego, że nieruchomość zajęta jest na prowadzenie działalności gospodarczej. W ocenie Sądu, żadna z okoliczności wyłączających zwolnienie z opodatkowania nieruchomości wpisanej na listę zabytków nie została wykazana w niniejszym postępowaniu. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania podatkowego tj. art.120, art.122, art.187 § 1 i art.191 Ordynacji podatkowej, dlatego orzekł jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy p.p.s.a. W przedmiocie wykonalności orzeczenie znajduje oparcie w art.152 ustawy p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 ustawy p.p.s.a. w zw. z § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.).