II SA/Wa 1191/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Sędzia WSA – Sławomir Antoniuk Sędzia WSA – Andrzej Kołodziej Protokolant – specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie potrącenia 4/30 części uposażenia miesięcznego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Dowódca [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...], działając na podstawie art. 93 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn. z 2010 r. Dz. U. nr 90, poz. 593 ze zm.), potrącił [...] J. M. 4/30 części uposażenia miesięcznego za każdy dzień nieusprawiedliwionej nieobecności. W uzasadnieniu podał, że na podstawie meldunków Zastępcy Dowódcy [...] z dnia [...] listopada 2011 r. oraz z dnia [...] listopada 2011 r., została stwierdzona nieobecność skarżącego w służbie w dniach [...], [...], [...] i [...] listopada 2011 r. i w trakcie przeprowadzonego postępowania pod kątem ustalenia, czy była to nieobecność nieusprawiedliwiona [...] J. M. podał, iż w dniu [...] listopada 2011 r. nieobecność w służbie była spowodowana wyjazdem służbowym do W. Jednakże polecenie skierowania żołnierza w podróż służbową wydaje Dowódca Jednostki Wojskowej w rozkazie dziennym, gdzie określa podstawę skierowania żołnierza w podróż służbową, datę miejsce oraz cel podróży, a skarżący nie przedłożył żadnego dokumentu z którego wynikałaby konieczność wyjazdu w podróż służbową oraz nie poinformował Dowódcy [...] o planowanym wyjeździe, ani tym bardziej nie dopełnił wymaganych formalności, tj. podanie propozycji punktu do rozkazu dziennego i zapotrzebowanie polecenia wyjazdu służbowego. Zatem decyzję o swoim wyjeździe podjął samodzielnie, bez żadnej podstawy wyjazdu oraz bez poinformowania swojego przełożonego. Ponadto wezwano go do przedłożenia dokumentu z którego wynikała potrzeba udania się w podróż służbową i wymieniony nie przedłożył takiego dokumentu. Wobec powyższego jego nieobecność w służbie w dniu [...] listopada 2011 r. należało uznać za nieusprawiedliwioną. Również za nieobecność w służbie w dniach [...], [...] i [...] listopada 2011 r. nie przedstawił żadnego usprawiedliwienia, jak i nie skorzystał z możliwości końcowego zapoznania się z dokumentami sprawy. Stąd też powyższe nieobecności uznane zostały jako nieusprawiedliwione. Stosownie zaś do treści art. 93 ust. 2 ustawy, za każdy dzień nieusprawiedliwionej nieobecności żołnierz zawodowy traci prawo do 1/30 części miesięcznego uposażenia i wobec stwierdzonych czterech nieusprawiedliwionych dni nieobecności, należało rozstrzygnąć jak w sentencji. W odwołaniu z dnia [...] lutego 2012 r. do Dowódcy Wojsk Lądowych, skarżący [...] J. M. wniósł o unieważnienie zaskarżonej decyzji i w uzasadnieniu podał, że [...] oraz [...] listopada 2011 r. załatwiał sprawy w Sądzie Rejonowym w W. i o obowiązku obecności w Sądzie powiadomił Dowódcę [...] osobiście lub telefonicznie najpóźniej dzień przed wyznaczonym terminem, na co otrzymał ustną zgodę bezpośredniego przełożonego. Stąd też bezpodstawne jest twierdzenie organu o jego nieusprawiedliwionej nieobecności w tych dniach w służbie. Natomiast w dniu [...] listopada 2011 r. na godz. [...] został pisemnie wezwany do obowiązkowego stawiennictwa na rozprawę w Sądzie Rejonowym w W., zaś w dniu [...] listopada 2011 r. miał wyznaczony termin rozmowy służbowej w Departamencie Kadr MON, który został ustalony podczas rozmowy telefonicznej w godzinach porannych w dniu [...] listopada 2011 r. Wobec powyższego o powyższych przedsięwzięciach w dniach [...] i [...] listopada 2011 r., zamierzał w dniu [...] listopada 2011 r. zawiadomić Dowódcę, jednak adiutant poinformował go, że jest on w podróży służbowej, zaś pełniący obowiązki dowódcy pułku wyszedł do lekarza i nie jest mu wiadomo, kto pełni obowiązki dowódcy jednostki wojskowej. Podobnej odpowiedzi udzielono mu w sekcji personalnej oraz w sekcji operacyjnej. Stąd też brak dowodzenia w dniu [...] listopada 2011 r. spowodował, że o przyczynach swej nieobecności w tych dniach poinformował on jedynie personel [...]. Zatem nieuprawnione jest twierdzenie o samowolnym opuszczeniu miejsca pełnienia służby, bowiem o swojej nieobecności w tych dniach nie miał kogo powiadomić. Dowódca Wojsk Lądowych decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny i argumentację organu pierwszej instancji – wskazał na treść art. 93 ust. 2 ustawy konstatując, że załatwienie spraw w sądzie nie jest okolicznością uniemożliwiającą stawienie się do służby i na tę okoliczność żołnierz winien zwrócić się do przełożonego o udzielenie urlopu lub dnia wolnego, zaś jeśli chodzi o wyjazd do W., to nie uzyskał on również zgody przełożonego, a w konsekwencji skierowania do odbycia podróży w dniu [...] listopada 2011 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący J. M. wniósł o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu – powołując się na zarzuty i argumentację zawartą w odwołaniu – podał, że zgodę na nieobecność w służbie w dniu [...] i [...] listopada 2011 r. uzyskał od oficera pełniącego obowiązki Dowódcy [...] i wcześniej już, na tej samej zasadzie, załatwiał podobne sprawy sądowe, zaś organ drugiej instancji nie odniósł się do przedstawionych przez niego zarzutów zawartych w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Dowódca Wojsk Lądowych wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Jednakże na samym wstępie stwierdzić należy, że stosownie do treści art. 93 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn. z 2010 r. Dz. U. nr 90, poz. 593 z późn. zm.), za każdy dzień nieusprawiedliwionej nieobecności żołnierz zawodowy traci prawo do 1/30 części miesięcznego uposażenia (zdanie pierwsze). Natomiast według brzmienia art. 60a ust. 2, żołnierz zawodowy w razie m.in. niestawiennictwa się do służby, jest obowiązany poinformować bezpośredniego przełożonego tego samego dnia o przyczynie nieobecności w służbie i przewidywanym czasie jej trwania, zaś w razie zaistnienia przyczyny uniemożliwiającej dopełnienie tego obowiązku, jest obowiązany poinformować o przyczynie nieobecności w służbie i przewidywanym czasie jej trwania lub przyczynie spóźnienia, niezwłocznie po ustaniu tej przyczyny (ust. 3). Tymczasem w rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że skarżący [...] J. M. był nieobecny w służbie m.in. w dniach [...] i [...] listopada 2011 r. Ponadto w świetle zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie nie budzi wątpliwości fakt, że w dniu [...] listopada 2011 r. mając zamiar powiadomić bezpośredniego przełożonego o planowanej nieobecności w służbie w tych właśnie dniach, nie mógł on zadośćuczynić tej powinności, bowiem dowódca jednostki przebywał w podróży służbowej, zaś zastępujący go oficer był w tym czasie nieobecny. Jednakże skoro niezwłocznie po ustaniu tej przyczyny nie poinformował o przyczynie owej nieobecności, to tym samym nie zostały spełnione przesłanki zawarte w art. 60a ust. 3 i w konsekwencji dni [...] i [...] listopada 2011 r. uznać należy za nieobecność nieusprawiedliwioną. Nie budzi ponadto wątpliwości fakt, że skarżący był nieobecny w służbie również w dniach [...] i [...] listopada, jednak – jak podaję w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji – w tym czasie przebywał w sądzie i o swojej nieobecności w tych dniach powiadomił najwyżej dzień przed wyznaczonymi terminami osobiście bądź telefonicznie Dowódcę [...] i na co otrzymał zgodę bezpośredniego przełożonego. W tym miejscu wskazać należy, że Dowódca Wojsk Lądowych podejmując decyzję administracyjną, jest związany regułami postępowania administracyjnego, które określają jego obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania i orzekania. Stąd też musi on m.in. przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy obiektywnej, a więc podejmować wszelkie niezbędne kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a.), jak również jest on zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć oraz ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a., tzn. m.in. wskazać fakty uznane za udowodnione, zawrzeć dowody na których się oparł oraz podać przyczyny z powodów których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Tymczasem organ drugiej instancji nie tylko, że nie podjął się – w jakikolwiek sposób – wyjaśnienia zarzutu skarżącego co do kwestii usprawiedliwienia przez niego nieobecności w tych dniach, to nawet o tym przeciwnym dowodzie w najmniejszym nawet stopniu nie odniósł się w zaskarżonej decyzji. Innymi słowy rzecz ujmując, organ nie zadośćuczynił powyższym obowiązkom procesowym i w tym stanie rzeczy nieuprawniony jest na obecnym etapie postępowania zarzut o nieusprawiedliwionej nieobecności skarżącego w służbie w dniach [...] i [...] listopada 2011 r., a co ma istotny wpływ na wynik sprawy. I nie zmienia owej konstatacji fakt, że – jak wynika z notatki służbowej sporządzonej w dniu [...] grudnia 2011 r. – nakazano skarżącemu wytłumaczenie się z nieobecności, czego wymieniony przed podjęciem decyzji przez organ pierwszej instancji nie uczynił. Po pierwsze dlatego, że w swoisty sposób skonwalidował owo polecenie właśnie w odwołaniu, zaś po drugie z notatki tej nie wynika, jakie okresy nieobecności miał na myśli autor notatki. Niezależnie od powyższego nie uszło uwadze Sądu, że Dowódca [...] w piśmie przewodnim przesyłającym odwołanie i przedstawiającym swoje stanowisko podał, że nie udzielił skarżącemu zgody na nieobecność w służbie, jednakże organ drugiej instancji po pierwsze pominął całkowitym milczeniem tę okoliczność w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a po wtóre nie dokonał jakiejkolwiek analizy owego oświadczenia w zestawieniu z zarzutami skarżącego. Zatem rozpoznając sprawę na nowo, Dowódca Wojsk Lądowych winien uwzględnić poczynione powyżej uwagi Sądu, a dopiero po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu i po analizie dowodowej nieobecności skarżącego w służbie w dniach [...] i [...] listopada 2011 r., dokonać oceny, czy faktycznie była ona nieusprawiedliwiona. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 152 i art. 132, ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), należało orzec jak w sentencji wyroku.