II FSK 1335/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-07-01
Skład orzekający: Zbigniew Kmieciak, Antoni Hanusz, Bogdan Lubiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ustanowienie zastawu skarbowego na prawach majątkowych podatnika przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego uniemożliwia przedawnienie tego zobowiązania, czy jedynie pozwala na egzekucję z przedmiotu zastawu po upływie terminu przedawnienia?Ratio decidendi
Ustanowienie zastawu skarbowego na prawach majątkowych podatnika przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie powoduje przerwania ani zawieszenia biegu terminu przedawnienia tego zobowiązania. Pozwala jedynie na prowadzenie egzekucji po upływie terminu przedawnienia z przedmiotu zastawu, zmieniając odpowiedzialność osobistą podatnika na rzeczową. Skarga kasacyjna oparta na odmiennej wykładni art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej nie ma uzasadnionych podstaw.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie, która określiła skarżącemu W. S. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. w kwocie 217.976,00 zł. Organ odwoławczy stwierdził, że zobowiązanie nie uległo przedawnieniu z końcem 2011 r. z uwagi na ustanowienie zastawu skarbowego na prawach majątkowych skarżącego. Skarżący zarzucił w skardze do WSA naruszenie art. 70 § 1 pkt 1 i pkt 6 w zw. z art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie decyzji po okresie przedawnienia. WSA nie uznał przedawnienia, wskazując na ustanowienie zastawu skarbowego.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak, Sędzia NSA Antoni Hanusz (sprawozdawca), Sędzia NSA Bogdan Lubiński, Protokolant Maciej Wojtuń, po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2015 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej W. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 stycznia 2013 r. sygn. akt III SA/Wa 1523/12 w sprawie ze skargi W. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 6 marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. oddala skargę kasacyjną.
1. Wyrokiem z dnia 18 stycznia 2013 r., sygn. akt III SA/Wa 1523/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną przez W. S. decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 6 marca 2012 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. Z uzasadnienia orzeczenia wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego W. decyzją z dnia 18 listopada 2011 r. określił skarżącemu zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. w kwocie 227.284,00 zł.
Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia 6 marca 2012 r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i określił skarżącemu zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. w kwocie 217.976,00 zł. Organ odwoławczy na wstępie przeanalizował kwestie dotyczące przedawnienia przedmiotowego zobowiązania. Stwierdził, że w związku z wszczęciem w dniu 22 grudnia 2011 r. wobec skarżącego postępowania karno- skarbowego, zobowiązanie strony za 2005 r. nie uległo przedawnieniu z końcem 2011 r. Organ wskazał, że zgodnie z pismem Naczelnika Urzędu Skarbowego W. na prawach majątkowych należących do strony został ustanowiony zastaw skarbowy. Natomiast zgodnie z art. 70 § 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej "Ordynacja podatkowa") nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone m.in. zastawem skarbowym, jednakże po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu.
2. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję której zarzucił m.in. naruszenie art. 70 § 1 pkt 1 i pkt 6 w zw. z art. 122 Ordynacji podatkowej, poprzez wydanie jej po okresie przedawnienia zobowiązania podatkowego.
3. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie uznał, że w sprawie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego. Sąd wskazał, że w aktach sprawy znajdują się informacje wraz odpisem z Rejestru Zastawów Skarbowych Naczelnika Urzędu Skarbowego W. , z którego wynika, że na prawach majątkowych należący do skarżącego tj. 51 udziałów "A." Sp. z o.o., 25 udziałów "E." Sp. z o.o., 1599 udziałów "F." Sp. z o.o. został ustanowiony zastaw skarbowy. Zgodnie z tym dokumentem ustanowiono zastaw w dniu 29 grudnia 2011 r. W ocenie Sądu materiał dowodowy w aktach sprawy pozwala na stwierdzenie, że w niniejszej sprawie nie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego.
4. W skardze kasacyjnej skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy lub uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wniesiono również o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. W oparciu o art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a.") autor skargi kasacyjnej zarzucił naruszenie art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej "poprzez błędną wykładnię tego przepisu, dokonaną przez WSA w Wyroku, zgodnie z którą ustanowienie zastawu skarbowego na prawach majątkowych podatnika przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, uniemożliwia przedawnienie zobowiązania podatkowego, co narusza art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) PPSA, podczas, gdy prawidłowa jest wykładnia art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którą ustanowienie zastawu skarbowego przed upływem przedawnienia zobowiązania podatkowego nie powoduje przerwania lub zawieszenia biegu terminu przedawnienia tego zobowiązania podatkowego (tj. ustanowienie zastawu skarbowego nie uniemożliwia przedawnienia zobowiązania podatkowego), ale wywiera jedynie ten skutek, iż po upływie okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego, z praw majątkowych na których został ustanowiony zastaw skarbowy (tj. przedmiot zastawu) można nadal prowadzić egzekucję tego zobowiązania podatkowego". Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 134 § 1, art. 141 § 4 oraz art. 153 p.p.s.a. "poprzez błędne uznanie przez WSA w uzasadnieniu Wyroku, iż materiał dowodowy w aktach sprawy pozwala na stwierdzenie, że w tej sprawie nie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego Skarżącego w podatku dochodowego od osób fizycznych ("podatku PIT") za 2005 r. z dniem 31 grudnia 2005 r.- na podstawie art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej ze względu na ustanowienie zastawu rejestrowego przed dniem 1 stycznia 2012 r., przez co WSA- wydając prawidłowy Wyrok z błędnym uzasadnieniem- w tej sprawie wadliwie wykonał swój ustrojowy obowiązek kontroli decyzji administracyjnej pod względem zgodności z prawem, wynikający z art. 3 § 1 i § 2 PPSA".
5. Rozpoznając niniejszą skargę Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, co następuje. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, wobec czego podlega oddaleniu. W pierwszej kolejności należy ustosunkować się do zarzutów dotyczących naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przepisów postępowania. Rozpatrzenie tych zarzutów poprzedzać musi bowiem ustosunkowanie się do ujemnej oceny wyroku dotyczącej naruszenia przez ten Sąd norm prawa materialnego. Nie można bowiem skutecznie opierać skargi kasacyjnej na zarzucie błędnej wykładni prawa materialnego lub jego niewłaściwego zastosowania przez sąd pierwszej instancji, dopóki nie rozpatrzy się zarzutów naruszenia przez Sąd przepisów postępowania.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji nie naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 134 § 1, art. 141 § 4 oraz art. 153 p.p.s.a. Przede wszystkim zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), w związku z uchybieniem przepisom art. 134 § 1 i art. 153 p.p.s.a. nie zostały w istocie uzasadnione. Za bezpodstawny uznać należy również zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. Analiza treści zaskarżonego orzeczenia prowadzi bowiem do wniosku, że odpowiada ono wszystkim wymaganiom stawianym mu w przepisie art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie wyroku obejmuje zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku posiada wszystkie te elementy. Wobec tego umożliwia ono Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę zasadności przesłanek, na których oparto zaskarżone orzeczenie. Natomiast autor skargi kasacyjnej zarzucając Sądowi naruszenie zasad postępowania nie przedstawia żadnych konkretnych dowodów na poparcie stawianych zarzutów naruszenia wskazanych przepisów p.p.s.a. Zasadnie uznał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku, iż materiał dowodowy w aktach sprawy pozwala na bezsporne ustalenie stanu faktycznego. Trafnie na tej podstawie stwierdził, że w niniejszej sprawie nie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. z dniem 31 grudnia 2011 r. zgodnie z art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej ze względu na ustanowiony zastaw skarbowy przed dniem 1 stycznia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydając wyrok w tej sprawie poprawnie wykonał swój ustrojowy obowiązek kontroli decyzji administracyjnej pod względem zgodności z prawem, wynikający z art. 3 § 1 i § 2 p.p.s.a.
Natomiast zarzuty skierowane do Sądu z powodu naruszenia przepisów prawa materialnego są pozbawione podstaw. Zdaniem skarżącego Sąd dokonał błędnej wykładni przepisu art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażonej w wyroku, ustanowienie zastawu skarbowego na prawach majątkowych podatnika, przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, uniemożliwia przedawnienie zobowiązania podatkowego. Należy wskazać wbrew opinii autora skargi kasacyjnej, że ta wykładnia art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej nie jest wadliwa. Nie prawidłowa jest wykładnia przepisu art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którą ustanowienie zastawu skarbowego przed upływem przedawnienia zobowiązania podatkowego powoduje przerwanie albo zawieszenie biegu terminu przedawnienia tego zobowiązania podatkowego. Ustanowienie zastawu skarbowego umożliwia przedawnienie zobowiązania podatkowego. Ponadto wywiera ten skutek, że po upływie okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego, z praw majątkowych, na których został ustanowiony zastaw skarbowy tj. z przedmiotu zastawu można nadal prowadzić egzekucję tego zobowiązania podatkowego. Odpowiedzialność osobista podatnika ulega zmianie na odpowiedzialność rzeczową.
Reasumując, po analizie wszystkich zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej należy stwierdzić, iż wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej, nie narusza przepisów prawa. Z tych przyczyn na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło