II OZ 863/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Bujko po rozpoznaniu w dniu 9 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.C. i K.C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 sierpnia 2013 roku, sygn. akt IV SA/Wa 1177/12 odmawiające przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi K.C. na postanowienie Głównego Lekarza Weterynarii z dnia [...] marca 2012 roku, znak: [...] w przedmiocie uznania zarzutów zobowiązanego za nieuzasadnione postanawia: 1. oddalić zażalenie K.C., 2. odrzucić zażalenie M.C. Postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów i ustanowienia adwokat w sprawie ze skargi K.C. na postanowienie Głównego Lekarza Weterynarii z dnia [...] marca 2012 r. w przedmiocie uznania zarzutów zobowiązanego za nieuzasadnione. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd I instancji oceniając sytuację materialną skarżącego uznał, że złożone przez niego oświadczenie z dnia 28 czerwca 2013 r. jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, a ponadto budzi wątpliwości co do zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy. Zarządzeniem z dnia 16 lipca 2013 r. skarżący został wezwany do przedłożenia wymienionych dokumentów źródłowych i oświadczeń. Sąd podkreślił, że skarżący nie podjął nawet próby zadośćuczynienia nałożonemu na niego zobowiązaniu, kwestionując jego prawidłowość w piśmie z dnia 8 sierpnia 2013 r. Odstąpił więc od wykazania istnienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej. Ponieważ skarżący nie przedstawił swoich możliwości płatniczych w sposób pozwalający na dokonanie ich pełnej oceny, to w konsekwencji wykluczone jest pozytywne rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Zażalenie na powyższe zarządzenie wnieśli M.C. i K.C. podnosząc, że w sposób wiarygodny i jednoznaczny określili wysokość swoich miesięcznych dochodów. Podkreślili, że dokonując oszczędności w swoich skromnych dochodach w części wywiązali się z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi, czego Sąd nie zauważył. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Odstępstwo od tej generalnej zasady stanowi art. 246 § 1 pkt 1 zgodnie z którym sobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Użyte w tym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek dowiedzenia, iż jego dochody i sytuacja życiowa nie pozwalają na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jeżeli sąd ma jakiekolwiek wątpliwości co do sytuacji finansowej wnioskodawcy, to powinien wezwać go w trybie art. 255 p.p.s.a. do nadesłanie dodatkowych dokumentów. W niniejszej sprawie Sąd uznał, że skarżący w sposób niewystarczający uprawdopodobnił swoją sytuacje majątkową i wezwał go w trybie art. 255 p.p.s.a. do nadesłania wymaganych dokumentów i oświadczeń. W odpowiedzi na wezwanie skarżący oświadczył, że w sposób wiarygodny i jednoznaczny określił swoje dochody, że nie posiada żadnych kosztowności, akcji, udziałów i obligacji, że prowadzona przez niego i żonę działalność gospodarcza nie przynosi dochodów oraz stwierdził, że dopłaty bezpośrednie z Unii Europejskiej są dopłatami do produkcji rolnej i nie mogą być uwzględniane po stronie dochodów. Nie ulega wątpliwości, iż skarżąc nie uczynił zadość wezwaniu Sąd, bowiem nie przedstawił wskazanych w wezwaniu dokumentów, uniemożliwiając dokonanie pełnej oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego. Przyznanie prawa pomocy jest zaś możliwe wyłącznie w przypadku wyczerpującego i wiarygodnego przedstawienia sytuacji materialnej przez wnioskodawcę. Sprawą skarżącego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Dodatkowo podkreślić należy że art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w żaden sposób nie odnosi się do dochodów strony występującej o przyznanie prawa pomocy. Przepis ten określa jedynie sytuację, w której strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zatem odnosi się do ogólnej sytuacji finansowej wnioskodawcy. Skoro skarżący we wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazał, że otrzymuje dopłaty unijne, to na wezwanie Sądu powinien był wykazać jakiej wysokości jest to kwota i że jest ona niewystarczająca do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Brak odniesienia się do przedmiotowego wezwania należy potraktować jako niewykazanie, iż dochody i sytuacja życiowa wnioskodawcy nie pozwalają jej na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Odnosząc się do zażalenia M.C., Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że postanowienie Sądu z dnia 19 sierpnia 2013 r. dotyczy jedynie wniosku K.C. o przyznanie prawa pomocy, a więc jedynie jego interesu prawnego i obowiązków. Skoro zażalenie na postanowienie w przedmiocie prawa pomocy przysługuje wyłącznie wnioskodawcy (art. 252 § 3 p.p.s.a), to zażalenie M.C. podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 oraz art. 178 w związku z art. 193 i art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.