III SA/Kr 470/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak Sędziowie WSA Tadeusz Wołek WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia 9 lutego 2012r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów skargę oddala Zaskarżoną decyzją z dnia 9 lutego 2012 r. nr [...] Prorektor Uniwersytetu ds. dydaktyki działając z upoważnienia Rektora Uniwersytetu utrzymał w mocy decyzję Dziekana Wydziału [...] Uniwersytetu z dnia [...] 2011 r. nr [...], znak: [...] w sprawie skreślenia A. B. z listy studentów piątego roku studiów: jednolite magisterskie, niestacjonarne, kierunek [...] w roku akademickim 2010/11. W podstawie prawnej decyzji powołano art. 138 § 1 pkt 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity, Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.) w zw. z art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm., zwanej dalej Prawem o szkolnictwie wyższym), art. 190 ust 3 Prawa o szkolnictwie wyższym oraz § 37 ust 3 Regulaminu studiów pierwszego stopnia, drugiego stopnia oraz jednolitych studiów magisterskich (tekst jednolity przyjęty uchwałą nr [...] Senatu Uniwersytetu z dnia [...] 2010 r. ze zm.). Powyższa decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Jak ustalił Dziekan Wydziału [...] Uniwersytetu A. B. nie spełniła warunków niezbędnych do zaliczenia piątego roku studiów zgodnie z planem studiów i programem nauczania uchwalonym przez Radę Wydziału [...] Uniwersytetu uchwałą z dnia [...] 2010 r., tj. nie zdała egzaminów oraz nie uzyskała zaliczeń z przedmiotu: seminarium magisterskie w terminie, o którym mowa w § 9 ust. 2, ust 2a lub ust. 3 zd. 2 Regulaminu studiów, w zw. z Zarządzeniem nr [...] Rektora Uniwersytetu z dnia [...] 2010 r. w sprawie organizacji roku akademickiego 2010/2011, tj. do dnia 30 września 2011 r. Jednocześnie, A. B. nie złożyła indeksu i karty okresowych osiągnięć w terminie, o którym mowa w § 10 ust. 1 pkt 2 Regulaminu studiów, tj. do dnia 30 września 2011 r. W związku z powyższym Dziekan Wydziału [...] Uniwersytetu decyzją z dnia [...] 2011 r. nr [...], znak: [...], skreślił A. B. z listy studentów piątego roku studiów: jednolite magisterskie, niestacjonarne, kierunek [...] w roku akademickim 2010/11. W odwołaniu od tej decyzji A. B. wniosła o jej uchylenie. Podniosła, że Kierownik Studiów Eksternistycznych dr hab. A. Z. udzieliła jej zgody na kontynuowanie nauki w roku akademickim 2011/12, a ostatecznym terminem złożenia pracy magisterskiej jest dzień 30 września 2012 r. Powyższe potwierdza podanie, które zostało podpisane przez Kierownik Studiów Eksternistycznych, złożone w dokumentach odwołującej. Rozpoznając powyższe odwołanie Prorektor Uniwersytetu w uzasadnieniu swojej decyzji z dnia 9 lutego 2012 r. nr [...] wskazał, że na podstawie dokumentów znajdujących się w teczce akt osobowych można stwierdzić, że A. B. w roku akademickim 2003/2004 była na trzecim roku niestacjonarnych jednolitych studiów magisterskich na kierunku [...] na Wydziale [...] Uniwersytetu. W roku akademickim 2006/2007 w trakcie piątego roku studiów skorzystała z urlopu od zajęć. Następnie, w latach 2007/2008, 2008/2009, 2009/2010 oraz 2010/2011 powtarzała piąty rok studiów. Dnia 27 września 2011 r. studentka złożyła podanie z prośbą o powtarzanie roku studiów, na co uzyskała zgodę Kierownika Studiów Eksternistycznych. Pomimo tego, decyzją Dziekana Wydziału [...] Uniwersytetu z dnia [...] 2011r. została skreślona z listy studentów. Prorektor Uniwersytetu ds. dydaktyki wskazał na regulację § 13 ust. 1 zd. 1 Regulaminu studiów, zgodnie z którym w przypadku nieuzyskania liczby punktów zaliczeniowych, jaka jest wymagana do wpisu na kolejny rok studiów, niespełnienia warunków, o których mowa w § 10 ust. 6a lub innych warunków zaliczenia danego roku studiów zgodnie z programem studiów, student ma prawo jeden raz, zarówno w ramach toku studiów pierwszego stopnia, jak i drugiego stopnia oraz jednolitych studiów magisterskich, powtórzyć rok studiów (powtarzanie roku studiów). Z kolei w myśl § 13 ust. 3 Regulaminu studiów, w wyjątkowych, szczególnie uzasadnionych przypadkach kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może jeden raz w ramach toku studiów wyrazić zgodę na ponowne powtarzanie tego samego albo innego roku studiów. W toku studiów A. B. już cztery razy powtarzała piąty rok studiów (w związku z tym, że zarówno w teczce akt osobowych studentki, jak i w systemie USOS nie znajduje się pełna dokumentacja przebiegu studiów, nie ma możliwości ustalenia, czy wcześniej studentka powtarzała już rok studiów), tym samym wykorzystała możliwości powtarzania roku studiów wskazane w § 13 ust. 1 i ust. 3 Regulaminu studiów. Na mocy powołanych wyżej przepisów Regulaminu studiów, udzielenie zgody na piąte powtarzanie przez studentkę piątego roku studiów było niedopuszczalne. Na końcu Prorektor Uniwersytetu ds. dydaktyki wskazał, że zgodnie z § 37 ust. 2 Regulaminu studiów, kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może upoważnić prodziekana, dyrektora instytutu, zastępcę dyrektora instytutu lub kierownika innej jednostki organizacyjnej wydziału do podejmowania rozstrzygnięć w sprawach przewidzianych w niniejszym Regulaminie. Kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej ma obowiązek niezwłocznie poinformować Rektora o udzielonych upoważnieniach. W związku z tym, że Kierownik Studiów Eksternistycznych nie znajduje się w grupie osób wymienionych w powyższym przepisie, nie można uznać, że podjęte przez niego rozstrzygnięcie w kwestii powtarzania przez A. B. piątego roku studiów w roku akademickim 2011/2012, ma moc wiążącą. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A. B. podniosła, że otrzymała zgodę Kierownika Studiów Eksternistycznych na powtarzanie roku studiów, po czym została skreślona z listy studentów. W ocenie skarżącej takie działanie władz uczelni jest niedopuszczalne. Zgodnie z treścią regulaminu studiów "Czas trwania niestacjonarnych studiów eksternistycznych jest zdeterminowany stopniem zaawansowania w dotychczasowych stadiach osób, o których jest mowa w § 4 niniejszego regulaminu. Może być dłuższy niż czas studiów stacjonarnych." W związku z powyższym w toku całego postępowania błędnie przyjmowano, że A. B. czterokrotnie powtarzała piąty rok studiów, skoro czas trwania studiów w systemie eksternistycznym może być dłuższy niż na studiach dziennych. Skarżąca podkreśliła, że w systemie eksternistycznym nie było podziału na 1,2,5 rok studiów. Były wyznaczane egzaminy i z tego należało się rozliczać. Skarżąca podniosła, że złożyła swoje podanie do osoby, która poinformowała ją, iż posiada odpowiednie kompetencje. W takiej sytuacji nie może odpowiadać za brak kompetencji pracowników Uniwersytetu lub nieznajomość prawa przez te osoby. Ponadto skarżąca podkreśliła, że nie powtarzała roku akademickiego 2009/2010, gdyż również za ten rok posiada wpisy z egzaminów. W marcu 2011 r. rozliczyła się ze wcześniejszego roku akademickiego, miała wówczas zdane wszystkie egzaminy i pozostało jej jedynie napisanie i obrona pracy magisterskiej. Od Kierownika Studiów Eksternistycznych dowiedziała się, że do końca września 2011 r. musiała napisać i obronić pracę magisterską. W związku z tym faktem, w dniu 27 września 2011 r. złożyła podanie z prośbą o powtarzanie roku studiów. W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity, Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga, więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 190 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm., zwanej dalej Prawo o szkolnictwie wyższym), w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy studentów między innymi w przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie. Podnieść należy, że podstawowe obowiązki studenta określają przepisy Prawa o szkolnictwie wyższym oraz z mocy art. 160 tej ustawy regulamin studiów. Student jest zatem obowiązany postępować zgodnie z treścią ślubowania i regulaminem studiów(ust. 1 art. 189 Prawa o szkolnictwie wyższym), w szczególności obowiązany jest do: 1) uczestniczenia w zajęciach dydaktycznych i organizacyjnych zgodnie z regulaminem studiów; 2) składania egzaminów, odbywania praktyk i spełniania innych wymogów przewidzianych w planie studiów; 3) przestrzegania przepisów obowiązujących w uczelni (ust. 1 art. 189 Prawa o szkolnictwie wyższym). Podobnie stanowi Regulamin studiów pierwszego stopnia, drugiego stopnia oraz jednolitych studiów magisterskich Uniwersytetu, obowiązujący od 1 października 2010 r., którego tekst jednolity został przyjęty uchwałą nr [...] Senatu Uniwersytetu. W myśl § 2 ust. 1 Regulaminu student jest obowiązany postępować zgodnie z treścią ślubowania i regulaminem studiów, w tym zdobywać wiedzę. Powyższy Regulamin jednostką zaliczeniową czyni rok studiów. Zaliczenie roku potwierdzane jest stosownym wpisem w dokumentacji rejestrującej przebieg studiów (§ 9 ust. 1 Regulaminu). Jak stanowi § 32 ust. 2 Regulaminu kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy studentów, między innymi w przypadku nieuzyskania zaliczenia roku w terminie, o którym mowa w § 9 ust. 2a lub ust. 3 zd. 2. Jeżeli program nauczania i plan studiów na danym kierunku przewiduje zakończenie studiów w semestrze zimowym, student zobowiązany jest do zaliczenia ostatniego roku (semestru) studiów najpóźniej do końca zimowej sesji poprawkowej (semestru zimowego) w ostatnim roku akademickim w ramach toku studiów (§ 9 ust. 2a . Wpis na kolejny rok na wniosek studenta może nastąpić przed upływem roku akademickiego. W takim przypadku termin do zaliczenia tego roku upływa z końcem kolejnego roku akademickiego (§ 9 ust. 3 zd. 2). Warunkiem zaliczenia roku studiów jest złożenie w sekretariacie jednostki prowadzącej tok studiów indeksu wraz z kartą okresowych osiągnięć najpóźniej w terminie, o którym mowa § 9 ust. 2a lub ust. 3 zd. 2, przy czym kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może ten termin przedłużyć najdłużej do 7 dni (§ 10 ust. 1 pkt 1 Regulaminu). W przypadku nieuzyskania liczby punktów zaliczeniowych, jak a jest wymagana do wpisu na kolejny rok studiów, niespełnienia warunków, o których mowa w § 10 ust. 6a lub innych warunków zaliczenia danego roku studiów zgodnie z programem studiów, student ma prawo jeden raz zarówno w ramach toku studiów pierwszego stopnia, jak i drugiego stopnia oraz jednolitych studiów magisterskich, powtórzyć rok studiów (§ 13 ust. 1 Regulaminu). W wyjątkowych, szczególnie uzasadnionych przypadkach kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może jeden raz w ramach toku studiów (tj. w ramach realizowanego przez studenta konkretnego planu studiów i programu nauczania) wyrazić zgodę na ponowne powtarzanie tego samego albo innego roku studiów. Mając zatem na uwadze powyższe uregulowania prawne, zgodzić się należy ze stanowiskiem Rektora, wyrażonym w zaskarżonej decyzji, że skoro skarżąca już cztery razy powtarzała piąty rok studiów, tym samym wykorzystała możliwości powtarzania roku studiów, o którym mowa w wyżej wskazanym § 13 ust. 1 Regulaminu. Trafnie argumentuje Rektor, że nie ma mocy wiążącej zgoda udzielona przez Kierownika Studiów Eksternistycznych na powtarzanie przez skarżącą piątego roku studiów, skoro nie jest on podmiotem wymienionym w § 37 ust. 2 Regulaminu. któremu kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej mógł udzielić upoważnienia do podejmowania rozstrzygnięć w sprawach przewidzianych w Regulaminie. Jak wynika ze Statutu Uniwersytetu podmiotami tymi mogą być upoważnieni przez dziekana wydziału, jako kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej, prodziekan, dyrektor instytutu, jego zastępca lub kierownikowi innej jednostki organizacyjnej wydziału. O udzielonych upoważnieniach winien być niezwłocznie poinformowany Rektor. Sąd nie dopatrzył się więc przy wydawaniu kontrolowanej decyzji naruszenia przepisów ani prawa materialnego, ani procesowego w stopniu, odpowiednio mającym i mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, które to naruszenia przepisów prawa mogłyby skutkować uwzględnieniem skargi w świetle postanowień art. 145 P.p.s.a. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Rektor wskazał powód skreślenia skarżącej z listy studentów, wskazał stosowne regulacje prawne i konsekwencje z tego wynikające. Ustosunkował się też do zarzutu podniesionego w odwołaniu przez skarżącą – posiadania zgody na powtarzanie piątego roku studiów. W ocenie Sądu nie można zatem zarzucić Rektorowi, że z uwagi na konkretne okoliczności prawne i faktyczne mógł inaczej orzec, bo kluczową kwestią w rozpatrywanej sprawie jest możliwość tylko jednorazowego powtarzania roku studiów w ramach toku studiów pierwszego stopnia, jak i drugiego stopnia oraz jednolitych studiów magisterskich, nawet przy uwzględnieniu wyjątkowych sytuacji życiowych, czy też zdrowotnych studenta. Rozstrzygnięcie Rektora Uniwersytetu w niniejszej sprawie nie nosi zatem cech arbitralności i odpowiada prawu. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), orzekł jak w sentencji wyroku.