V SA/Wa 2703/12
WyrokWSA w Warszawie2013-01-22
Skład orzekający: Piotr Kraczowski, Beata Blankiewicz- Wóltańska, Piotr Piszczek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odrzucenie wniosku o dofinansowanie projektu w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko z powodu niespełnienia kryteriów oceny merytorycznej I stopnia, w tym uzyskania zerowej punktacji w kluczowych kryteriach, było zgodne z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że choć w ocenie kryteriów cząstkowych nr 1.3 i 1.4 doszło do naruszenia prawa proceduralnego (nieprawidłowe przeprowadzenie dyskusji przez Grupę Roboczą), to naruszenie to nie miało wpływu na wynik sprawy. Kluczowe było bowiem prawidłowe przyznanie zerowej punktacji w kryterium cząstkowym nr 1.2, co zgodnie z regulaminem programu skutkowało odrzuceniem wniosku. Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi.Stan faktyczny
Nadleśnictwo złożyło wniosek o dofinansowanie projektu w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko. Wniosek został odrzucony z powodu niespełnienia kryterium oceny merytorycznej I stopnia nr 1, gdyż projekt uzyskał zerową punktację w kryteriach cząstkowych 1.2, 1.3 i 1.4. Po rozpatrzeniu protestu i odwołania, które zostały odrzucone, Nadleśnictwo wniosło skargę do WSA. Skarżący zarzucił organom naruszenie zasad rzetelności, równości i obiektywizmu oceny.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Piotr Kraczowski (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz- Wóltańska, Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Protokolant - ref. Maryla Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi Nadleśnictwa B. w B. na rozstrzygnięcie Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia [...] listopada 2012 r., Nr [...] w przedmiocie odrzucenia wniosku o dofinansowanie realizacji projektu. Oddala skargę
Nadleśnictwo [...] w B. (zwane dalej: skarżącym) złożyło [...] kwietnia 2012 r. do Centrum Koordynacji Projektów Środowiskowych wniosek o dofinansowanie projektu "[...]". Projekt złożony został w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko, Priorytet V – Ochrona przyrody i kształtowanie postaw ekologicznych, Działanie 5.1.3 – Budowa lub modernizacja małej infrastruktury służącej zabezpieczeniu obszarów chronionych przed nadmierną presją turystów.
Po dokonaniu oceny merytorycznej I stopnia Centrum Koordynacji Projektów Środowiskowych pismem z [...] sierpnia 2012 r. poinformowało skarżącego, że wniosek został wykluczony z dalszego postępowania z powodu niespełnienia kryterium oceny merytorycznej I stopnia nr 1. Centrum wyjaśniło, że kryteria stanowią załącznik nr 1 do "Szczegółowego opisu priorytetów POIiŚ", obowiązuje wersja z dnia ogłoszenia konkursu, tj. nr 10.0 z 9 grudnia 2011 r. Kryterium nr 1 uważa się za spełnione, jeżeli w każdym z kryteriów cząstkowych projekt uzyskał co najmniej 2 punkty. W wyniku oceny merytorycznej projekt nie uzyskał wymaganej liczby punktów w kryteriach cząstkowych nr 1.2, 1.3 i 1.4.
W ramach Kryterium nr 1 "Wartość merytoryczna projektu oraz zakładane efekty ekologiczne" projekt uzyskał następujące oceny cząstkowe.
Kryterium nr 1.1 "Celowość realizacji proponowanego projektu" projekt uzyskał 8 punktów. Centrum wyjaśniło, że celem projektu jest zabezpieczenie siedliska wilka przed nadmierną presją turystyczną, poprzez skanalizowanie i uporządkowanie ruchu turystycznego. Wnioskodawca proponuje w ramach realizacji tego celu wybudować punkt obserwacyjny z kamerą "on line", zrealizować budowę ścieżki dydaktycznej, wybudować izbę turystyczno-edukacyjną i wybudować plac turystyczno rekreacyjny, co zdaniem ekspertów nie przyczyni się do ochrony siedlisk wilka. Nie wszystkie zdiagnozowane przez wnioskodawcę potrzeby zostały poparte dokładnymi danymi empirycznymi oraz informacjami na temat faktycznego stanu siedlisk i potrzeb gatunku. Na podstawie przedstawionej koncepcji stwierdzono, że projekt jest adresowany do zorganizowanych grup turystów a w słabym jednak stopniu kanalizuje tzw. "dziką weekendową turystykę".
Kryterium nr 1.2 "Trafność i adekwatność zaplanowanych zadań z punktu widzenia realizacji założonych celów" zostało ocenione na 0 punktów. W opinii ekspertów oceniających wniosek większość zadań opisanych w punkcie 4.4 PRP nie jest spójna z rzeczywistymi potrzebami ochronnymi gatunków i siedlisk, a ich realizacja nie jest konieczna do osiągnięcia zaplanowanych efektów ekologicznych. Ponadto analiza działań z3 – z12 wskazuje, że ich przewidywane efekty nie są adekwatne w stosunku do założonych kosztów. Realizacja większości, zadań, zwłaszcza budowa izby turystyczno - edukacyjnej oraz placu turystyczno-rekreacyjnego, budzi wątpliwości co do możliwości właściwej ochrony siedliska wilka, a tym samym nie gwarantuje osiągnięcia zaplanowanych efektów ekologicznych. Powyższe wątpliwości potwierdza uzasadnienie realizacji zadania z8, które jak informuje wnioskodawca ma na celu "przyciągnięcie większej ilości turystów" co z kolei wydaje się być rażąco rozbieżne z celem 2 "zachowanie spokoju w siedlisku wilka".
Kryterium nr 1.3 "Kompleksowość proponowanych działań z punktu widzenia potrzeb gatunków, siedlisk lub ekosystemów będących przedmiotem projektu lub znajdujących się w jego oddziaływaniu oraz komplementarność podejmowanych działań z innymi działaniami realizowanymi na obszarze objętym projektem " zostało ocenione na 0 punktów. Centrum wyjaśniło, że we wniosku nie przedstawiono wiarygodnych danych, a zaplanowane działania nie są zdaniem ekspertów wystarczające i nie uwzględniają wszystkich potrzeb ochronnych gatunków, ponadto nie są one komplementarne z innymi działaniami wcześniej realizowanymi na obszarze objętym projektem. Działania w projekcie zaplanowano na obszarze kilkudziesięciu ha, w jednym punkcie, na granicy obszaru "naturowego" w zasięgu Nadleśnictwa. Nie można zatem stwierdzić, iż stanowią one kompleksowe rozwiązanie w kontekście osiągnięcia celu strategicznego projektu. Ponadto w odniesieniu do drugiej składowej ocenianego kryterium, projekt zgodnie z oświadczeniem Nadleśnictwa jest zupełnym "novum" w zakresie kanalizacji ruchu turystycznego na tym obszarze, a zatem wcześniej nie były prowadzone żadne działania w tym zakresie, z którymi projekt mógłby być komplementarny. Zdaniem ekspertów zaproponowane w projekcie zadania zakładają dość ogólną ochronę siedlisk np. wilka, a wnioskodawca mało precyzyjnie wyjaśnił jak działania planowane w projekcie wpłyną na faktyczną ochronę tego gatunku i jego siedlisk.
Kryterium nr 1.4 "Adekwatność zastosowanych metod i technologii" zostało ocenione na 0 punktów. Centrum wskazało, że projekt w niewielkim stopniu spełnia wymogi kryterium. Zdaniem ekspertów większość zaproponowanych metod realizacji projektu (stosowane rozwiązania techniczne/technologiczne) nie jest dostosowana do lokalnych uwarunkowań, (np. sposób ogrzewania obiektu - pompa ciepła nie jest efektywnym sposobem ogrzewania izby) przez co zastosowane metody nie gwarantują właściwej ochrony gatunków/siedlisk będących przedmiotem projektu. Część zaproponowanych metod realizacji projektu została opisana w sposób mało szczegółowy, zabrakło konkretnych informacji potwierdzających faktyczne potrzeby ochrony siedliska wilka na tym obszarze. Budowa izby turystyczno-edukacyjnej na 48 osób, montaż kamery na wieży obserwacyjnej, a także realizacja zadania z8 - zakup profesjonalnego sprzętu fotograficznego, nie są uzasadnione w kontekście występującego na tym terenie małego ruchu turystycznego i nie przyczynią się do ochrony siedliska/gatunku.
Kryteria cząstkowe nr: 1.5 i 1.6 uzyskały odpowiednio 3 i 8 punktów.
Pozostałe kryteria nr 2, 4 i 5 uzyskały odpowiednio 12, 3 i 8 punktów.
Skarżący pismem z [...] sierpnia 2012 wniósł protest, w którym zakwestionował ocenę kryteriów cząstkowych nr 1.1, 1.2, 1.3, 1.4 oraz kryterium nr 2. Co do kryterium 1.1 skarżący odnosząc się do twierdzeń ekspertów, że tworzona w ramach projektu infrastruktura "(...) nie przyczyni się do ochrony siedlisk wilka (...)" wskazał, że nie ma innej skutecznej metody, pozwalającej na skanalizowanie ruchu turystycznego, niż stworzeni atrakcyjnej bazy turystycznej. Zaplecze turystyczne, stworzone na skraju obszaru objętego ochroną, stanowiącego przestrzeń bytowania wilka, przyczyni się do odciągnięcia chaotycznego ruchu turystycznego, jak również skanalizowania go w miejscu, gdzie nie zakłócając spokoju tego gatunku, możliwe będzie poznanie jego ekologii, co przyczyni się do wzrostu świadomości wśród turystów.
Skarżący odnosząc się do twierdzeń ekspertów, że ,,(...) nie wszystkie zdiagnozowane przez Wnioskodawcę potrzeby zostały poparte dokładnymi danymi empirycznymi oraz informacjami na temat faktycznego stanu siedlisk i potrzeb gatunku (...)", wskazał, że eksperci nie sprecyzowali, których potrzeb to dotyczy oraz które dane i informacje są niedokładne.
Odnosząc się do twierdzeń ,,(...) projekt jest adresowany do zorganizowanych grup turystów, a w słabym jednak stopniu kanalizuje tzw. "dziką weekendowa turystykę" (...)", skarżący podkreślił, że założeniem projektu jest właśnie organizacja niezorganizowanych grup turystów, bezwładnie poruszających się po siedlisku wilka i zakłócających spokój w jego łowisku, a więc naruszających jeden z podstawowych czynników skutecznej ochrony tego gatunku.
Co do oceny kryterium 1.2 skarżący wskazał, że głównym celem projektu jest zabezpieczenie siedliska wilka przed nadmierną presją turystyczną poprzez skanalizowanie i uporządkowanie ruchu turystycznego. Skarżący do realizacji zamierzonych celów zaplanował w punkcie 4.4 PRP takie zadania jak: budowę platformy obserwacyjnej, montaż kamery na platformie, wykup gruntów, budowę ścieżki dydaktycznej, izby turystyczno-edukacyjnej, placu turystyczno-rekreacyjnego. Skarżący wskazał, że Podręcznik beneficjenta w opisie kryterium 1.2 podaje, że osoba oceniająca odniesie się do zaplanowanych działań i porówna ich adekwatność w stosunku do celów projektu. Skarżący nie zgodził się z opinią, że "(...) większość zadań opisanych w punkcie 4.4 PRP nie jest spójna z rzeczywistymi potrzebami ochronnymi gatunków i siedlisk (...)". W opinii skarżącego zadania powinny być adekwatne do celów projektu, a nie spójne z rzeczywistymi potrzebami ochronnymi gatunków i siedlisk. Podkreślił, że eksperci nie zakwestionowali zasadności celów projektu, a konkurs na który został złożony wniosek, dotyczy "Budowy lub modernizacji małej infrastruktury służącej zabezpieczeniu obszarów chronionych przed nadmierną i niekontrolowaną presją turystów". Wskazane przez wnioskodawcę zadania służą osiągnięciu założonych celów, są niezbędne do osiągnięcia zaplanowanych efektów oraz zostały w sposób pełny uzasadnione. Na potwierdzenie tego skarżący powołał się na opinię profesora H.O. (jednego z twórców "Krajowej strategii ochrony wilka"), który działania projektu ocenił bardzo wysoko.
Skarżący nie zgodził się z twierdzeniem ekspertów, że "(...) przewidywane efekty nie są adekwatne w stosunku do założonych kosztów (...)". Jego zdaniem niezrozumiałe jest poddawanie w wątpliwość adekwatność kosztów, ponieważ nie ma algorytmu określającego adekwatność kosztów, a w sprawach dotyczących ochrony przyrody nie można stosować prostego przelicznika osiągniętej efektywności.
Skarżący nie zgodził się także z twierdzeniem, że ,,(...) budowa izby turystyczno-edukacyjnej oraz placu turystyczno-rekreacyjnego, budzi wątpliwości co do możliwości właściwej ochrony siedliska wilka (...)". Jego zdaniem wymienione obiekty stanowią niezbędne zaplecze dla platformy obserwacyjnej i wraz z nią stanowią kompleksowe rozwiązanie problemów chaotycznego poruszania się turystów po obszarze Natura 2000. Punktowa i zorganizowana koncentracja ruchu turystycznego celowo na skraju tego obszaru przyczyni się do zachowania spokoju w szeroko rozumianej ostoi wilka, a przez to do poprawy warunków bytowania tego gatunku.
Ponadto skarżący nie zgodził, że ,,(...) powyższe wątpliwości potwierdza uzasadnieni realizacji zadania z8, które jak informuje Wnioskodawca ma na celu "przyciągnięcie większej ilości turystów co z kolei wydaje się być rażąco rozbieżne z celem 2 zachowanie spokoju w siedlisku wilka" (...)". Skarżący wskazał, że według punktu 4.4 PRP uzasadnienie realizacji zadania z8 brzmi "zakup wymienionego sprzętu pozwoli na profesjonalną obserwację z elementami edukacji, przyciągnięcie większej ilości turystów, przedstawienie ostoi wilka w atrakcyjny sposób". W uzasadnieniu ekspertów wyrwane z kontekstu zdanie świadczy o niezrozumieniu istoty założeń projektu, gdyż zadanie z8 ma na celu głównie "profesjonalną obserwację z elementami edukacji" a "przyciągnięcie większej liczby turystów" oznacza "przywabienie" ich z całego obszaru Natura 2000 oraz zatrzymanie w danym punkcie, co oznacza kanalizację ruchu turystycznego. Wpłynie to na zachowanie spokoju w ostoi wilka, co przyczyni się do ochrony tego gatunku, czyli w żaden sposób nie jest rażące z celem 2, jak to podano w uzasadnieniu.
W zakresie oceny kryterium nr 1.3 skarżący zarzucił, że wielokrotnie podkreślana specyfika terenu wymusza skumulowanie działań na niewielkim obszarze jednocześnie spełniającym kryterium reprezentatywności bogactwa przyrodniczego. Zabieg ten ma przyciągnąć turystów z całego obszaru do obiektów turystycznych projektu znajdujących się na jego skraju. Nieporozumieniem byłoby tworzyć powiązaną sieć obiektów turystycznych na cały obszarze Natura 2000, gdyż zagroziłoby to spokojowi w ostoi wilka. Skarżący zarzucił, że eksperci nie podali, jakie dane są niewiarygodne. Odnosząc się do twierdzenia, że "(...) projekt zgodnie z oświadczeniem Nadleśnictwa jest zupełnym "novum " w zakresie kanalizacji ruchu turystycznego na tym obszarze, a zatem, wcześniej nie były prowadzone żadne działania w tym zakresie, z którymi projekt mógłby być komplementarny (...)" wskazał, że według Kryteriów wyboru projektów dla POIiŚ, komplementarność działań dotyczy związku z dotychczas podejmowanymi działaniami ochronnymi, a nie jak twierdzą eksperci w zakresie kanalizacji ruchu turystycznego na obszarze objętym projektem. Komplementarność ta szczegółowo została opisana w punkcie 3.1.3 PRP, przy czym nadmienił, że niektóre działania, jak np. wyznaczenie na obszarze objętym projektem dużego kompleksu drzewostanów reprezentatywnych oraz ostoi zwierzyny poprzedzały powstanie obszaru Natura 2000 oraz stworzenie niniejszego projektu. Skarżący nie zgodził, że ,,(...) zaproponowane w projekcie zadania zakładają dość ogólną ochronę siedlisk np. wilka (...)" i podkreślił, że zakładają ochronę konkretnie siedliska wilka, a charakter ochrony jest bardzo precyzyjny, bo zaplanowane działania zmierzają do zapewnienia spokoju w ostoi wilka, a więc spełniają podstawowy warunek jego ochrony oraz eliminują największe zagrożenie dla tego gatunku w tym rejonie.
W zakresie oceny kryterium nr 1.4 skarżący stwierdził, że wszystkie zaproponowane metody są w pełni zgodne i dostosowane, w tym także do lokalnych uwarunkowań, żadna z zaproponowanych metod nie stanowi zagrożenia zasobów przyrodniczych, wszystkie zaproponowane metody zostały opisane precyzyjnie i wyczerpująco. Skarżący podkreślił, że zaproponowany przez niego sposób ogrzewania budynku pompą cieplną jest polecanym, ekologicznym sposobem ogrzewania budynków. Rozwiązanie to jest jednym z efektywniejszych sposobów i w żadnym wypadku nie stanowi zagrożenia dla zasobów przyrodniczych w porównaniu z tradycyjnymi metodami ogrzewania budynków. Skarżący zarzucił także, że eksperci nie podają na podstawie jakich danych wysuwają twierdzenie o małym ruchu turystycznym na terenie Nadleśnictwa [...]. Projekt wkomponowuje się w założenia [...] Strategii Rozwoju Turystyki na lata 2006-2013, której głównym celem jest stworzenie możliwości i warunków dla dynamicznego rozwoju turystycznego, co wiąże się ze zwiększeniem presji turystów na cenne przyrodniczo obszary. Dowodem zwiększonego zainteresowania turystycznego tymi obszarami jest chociażby przykład tegorocznej, jednodniowej imprezy (Festiwal Kultury Łowieckiej w [...]), która zgromadziła wg wiarygodnych szacunków 4 tys. osób.
Przedmiotowy protest Centrum Koordynacji Projektów Środowiskowych pismem z [...] września 2012 r. rozpatrzyło negatywnie, podtrzymując swoje pierwotne stanowisko.
Odnosząc się do zarzutów protestu – co do kryterium 1.1 – Centrum wskazało, że w ramach kryterium ocenie podlega w szczególności aktualne zagrożenie dla gatunków występujących na obszarze objętym projektem wynikające ze stwierdzonej w latach poprzednich presji turystów. Na podstawie Planu Realizacji Przedsięwzięcia i Syntetycznej Koncepcji programowo - przestrzennej kanalizacji ruchu turystycznego nie można jednoznacznie stwierdzić, iż zidentyfikowana rosnąca presja turystyczna stanowi rzeczywiste zagrożenie dla gatunków występujących na obszarze projektu, w tym przypadku dla wilka. W ramach wniosku wnioskodawca wskazuje na "bezwładny, chaotyczny ruch turystyczny", bez wskazania na skalę tego ruchu, a charakter ruchu turystycznego wskazany przez wnioskodawcę sugeruje na niewielkie grupy osób spacerujących po lesie i/lub zbierające owoce runa leśnego. Tak scharakteryzowany ruch turystyczny nie jest możliwy do skanalizowania tylko poprzez zaproponowane w ramach projektu metody. Ponadto zdiagnozowane potrzeby nie zostały poparte dokładnymi danymi empirycznymi i oparte na stan faktycznym siedlisk i potrzeb gatunku - informacje w punkcie 4.1 PRP wskazują na źródło, ale nie na konieczność realizacji projektu w oparciu o zidentyfikowane rzeczywiste zagrożenia dla gatunku objętego projektem. Uzasadnienie realizacji projektu strategią "ucieczki do przodu" nie jest wystarczające i nie wyczerpuje warunków określonych w kryteriach oceny projektu.
Odnoszą się do zarzutów protestu co do kryterium 1.2, Centrum podkreśliło, że analiza działań z3 – z12 wskazuje, że ich efektywność w zakresie ochrony siedliska wilka oraz samego gatunku nie jest adekwatna do założonych celów. Wydatki w wysokości 206.005,50 zł (co stanowi ok 14% budżetu projektu) na zakup sprzętu (min.: aparat fotograficzny, noktowizor, wyposażenie kuchni itp.) nie mają bezpośredniego związku z ochroną wilka i są zbyt wysokie. Oceniając efektywność kosztową zadań eksperci mają do dyspozycji informacje pochodzące z wolnego rynku, a zatem nie ma potrzeby formułowania algorytmów mających oceniać tę efektywność. Część zadań (np. instalacja kamery on-line czy zakup sprzętu do obserwacji) nie jest konieczna do ochrony siedlisk wilka i kanalizacji ruchu turystycznego na wyznaczonym obszarze, a ich koszt został przeszacowany w odniesieniu do cen rynkowych. Odpowiadając na zarzut skarżącego, iż "punktowa i zorganizowana koncentracja ruchu turystycznego celowo na skraju tego obszaru przyczyni się do zachowania spokoju w szeroko rozumianej ostoi wilka (...)" Centrum stwierdziło, iż jest to za daleko idący wniosek z uwagi na powierzchnię obszaru ostoi wilka i skalę projektu. Brak jednoznacznie zidentyfikowanego trendu oraz natężenia ruchu turystycznego na obszarze realizacji projektu nie daje podstaw do twierdzenia, iż "nie można negować wzrostu ruchu turystycznego na tych obszarach". Centrum przychyliło się do twierdzenia skarżącego o niezrozumieniu istoty opisu uzasadnienia dla zadania Z8, co jednak nie ma wpływu na całościową ocenę w ramach tego kryterium.
W zakresie zarzutów co do kryterium nr 1.3 Centrum wskazało, że brak wiarygodnych danych u podstaw formułowania założeń projektu skutkuje negatywną oceną wynikających z nich dalszych elementów we wniosku. Zważywszy na powyższe, w zakresie kompleksowości ocena w ramach kryterium zostaje podtrzymana z uwagi na nie uwzględnienie w planowanych zadaniach rzeczywistych potrzeb ochronnych gatunku.
W zakresie komplementarności z innymi działaniami podejmowanymi na obszarze realizacji projektu, Centrum przychyliło się do argumentacji skarżącego uznając, iż w zakresie komplementarności kryterium zostało częściowo spełnione. Mając jednak na uwadze niską ocenę w zakresie kompleksowości i wątpliwości co do prawidłowości sformułowanych podstaw wniosku, ocena całościowa w ramach kryterium została podtrzymana.
W zakresie zarzutów co do kryterium nr 1.4 Centrum wyjaśniło, że wątpliwości ekspertów dotyczące nieadekwatności budowy izby turystyczno - edukacyjnej wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą (w tym ogrzewaniem w postaci pompy ciepła) wynikają z braku rzetelnej i popartej danymi empirycznymi informacji o istniejącym natężeniu ruchu turystycznego obecnie i w przeszłości. Powoływanie się skarżącego na frekwencję jednodniowej imprezy odbywającej się raz na rok nie może stanowić dowodu na równie intensywne zainteresowanie tym terenem przez pozostałą część roku. Dlatego też pomimo, iż zastosowane metody i technologie nie stanowią zagrożenia dla zasobów przyrodniczych nie są dostosowane do panujących lokalnie warunków.
Skarżący pismem z [...] października 2012 r. złożył odwołanie, w którym podtrzymał, że ocena kryteriów cząstkowych (1.1, 1.2, 1.3 i 1.4) nie została obiektywnie przeprowadzona, a złożony protest nie został rozpatrzony dostatecznie wnikliwie. Skarżący stwierdził, że przy ocenie projektu istnieje konsekwentnie wyrażany brak zrozumienia dla założeń projektu, specyfiki terenu i charakteru turystyki oraz wynikające stąd błędne wnioski; krótkowzroczność w przewidywaniu rezultatów obecnego stanu rzeczy w ostoi wilka; znaczna subiektywność oceny merytorycznej I stopnia nie poparta w większości przypadków uzasadnieniem merytorycznym. Skarżący ponownie powołał się na opinię prof. H. O.
Minister Rozwoju Regionalnego rozstrzygnięciem z [...] listopada 2012 r. rozpatrzył odwołanie negatywnie.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że przedmiot postępowania odwoławczego jest wyznaczony granicami zaskarżenia prawidłowości oceny projektu, a Instytucja Zarządzająca rozpatruje odwołanie w zakresie zarzutów w nim podniesionych. Minister nie zgodził z zarzutami, iż ocena projektu miała charakter subiektywny i niemerytoryczny, a sprawdzający nie rozpoznali istoty projektu.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących kryterium nr 1.1, Minister wskazał, że zgodnie z opisem przedmiotowego kryterium cząstkowego ilość punktów przyznanych projektowi uzależniona była od stopnia, w jakim projekt je spełniał. Centrum przyznało projektowi 8 z 12 możliwych do uzyskania punktów, ponieważ projekt jedynie w średnim stopniu odpowiadał wymogom określonym w opisie przedmiotowego kryterium cząstkowego.
Zdaniem Ministra twierdzenia skarżącego, iż Centrum nieprawidłowo dokonało interpretacji charakteru ruchu turystycznego występującego na terenie ostoi wilka w kontekście zaproponowanych rozwiązań, nie znajdują uzasadnienia. Bowiem zaproponowana przez skarżącego struktura projektu pozwala jedynie na częściowe rozwiązanie problemu, jakim jest presja turystyczna na tereny będące ostoją wilka. Przewidziane w projekcie metody ochrony ostoi wilka, tj. skoncentrowanie ruchu turystycznego poprzez budowę punktu widokowego, budowę ścieżki dydaktycznej, izby turystyczno-edukacyjnej oraz placu turystyczno-rekreacyjnego, doprowadzą wyłącznie do uporządkowania ruchu zorganizowanych grup turystycznych. Nie zostanie natomiast rozwiązany problem presji związanej z "dziką turystyką" oraz zbieractwem runa leśnego. Stąd też brak jest podstaw do uznania, że Projekt doprowadzi do całkowitego rozwiązania problemu presji turystycznej na obszar siedliska wilka, co było warunkiem przyznania maksymalnej ilości punktów.
Minister odnosząc się do zarzutów dotyczących kryterium nr 1.2 wskazał, że Centrum w uzasadnieniu rozpatrzenia protestu, jakie zadania określone w Projekcie nie przyczynią się do realizacji jego celu i z punktu widzenia jego osiągnięcia nie są konieczne. Centrum trafnie podniosło, że większość zadań określonych w Planie Realizacji Przedsięwzięcia, tj. zadania od z3 do z12 z wyjątkiem zadania z8, nie przyczyni się bezpośrednio do realizacji celu Projektu, jakim jest ochrona siedliska wilka oraz samego gatunku wilka. Minister podzielił te ustalenia, gdyż z analizy ww. zadań wynika, że w ramach Projektu realizowane będą przede wszystkim działania zmierzające do przygotowania atrakcyjnej bazy turystycznej. Tak ukierunkowany Projekt może jedynie w niewielkim stopniu doprowadzić do osiągnięcia celu projektu, jakim jest zapewnienie ochrony siedliska wilka. Nie zostaną bowiem usunięte zagrożenia dla ostoi wynikające z tzw. "dzikiej turystyki".
Minister szczególną uwagę zwrócił na to, że skarżący nie przedstawił informacji pozwalających na ustalenie wielkości ruchu turystycznego na terenie objętym Projektem, przez co niemożliwe było ustalenie, jaki jest zakres antropopresji oraz jakie są trendy w rozwoju ruchu turystycznego na tym terenie. Ponadto koszty realizacji Projektu, związane z zakupem wyposażeniem nie przyczyniającego się bezpośrednio do ochrony siedliska wilka, zostały przeszacowane. Skarżący planuje bowiem zakup między innymi wyposażenia kuchni, aparatu fotograficznego, noktowizora oraz termosów, które łącznie stanowią blisko 14% wartości całego Projektu. W ocenie Ministra tego typu wydatki nie są niezbędne do osiągnięcia celów Projektu, pomimo że zrozumiały jest zamysł skarżącego, aby skoncentrować w jednym miejscu ruch turystyczny poprzez przygotowanie atrakcyjnej bazy turystycznej.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących kryterium nr 1.3, Minister wskazał, że skarżący nie przedstawił we wniosku wystarczających informacji, które pozwalałyby na określenie potrzeb ochrony gatunku. Dlatego też niemożliwe było uznanie, że zaplanowane w Projekcie działania mają charakter kompleksowy i zapewniają pełną ochronę siedliska wilka. Dodatkowo podkreślił, że działania zakładane do realizacji w ramach Projektu koncentrują się wyłącznie na niewielkim fragmencie obszaru stanowiącym siedlisko wilka. Jak wynika z dokumentacji konkursowej, Projekt ukierunkowany jest na uporządkowanie ruchu osób, które są zainteresowane zorganizowaną turystyką na terenie ostoi wilka. Skarżący w dokumentacji konkursowej wskazał, że obok typowej turystyki, teren jest penetrowany między innymi przez osoby zainteresowane zbieraniem runa leśnego. Wskazał również, że na terenie objętym Projektem ma też miejsce turystyka wyspecjalizowana, wykonywana przy użyciu samochodów oraz quadów oraz turystyka mająca na celu obserwację i fotografowanie zwierząt. W ocenie Ministra osoby te nie będą zainteresowane rozwiązaniami przewidzianymi w ramach Projektu. Dlatego też Minister stanął na stanowisku, że rozwiązania przewidziane we wniosku nie zabezpieczają ostoi wilka przed takim rodzajem ingerencji ludzkiej opartej na zbieractwie i wyspecjalizowanej turystyce indywidualnej. Mając to na uwadze, Minister stwierdził, że w ramach Projektu nie zostały przewidziane rozwiązania dotyczące między innymi ww. rodzajów uprawiania turystyki i z tych też względów rozwiązania zaplanowane w Projekcie nie mogą zostać uznane za rozwiązania kompleksowe.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących kryterium nr 1.4, Minister wskazał, że projekt jest w niewielkim stopniu dostosowany do potrzeb ochrony siedliska, a wnioskodawca nie przedstawił rzetelnych danych dotyczących wielkości ruchu turystycznego, pozwalających na ustalenie, czy większość zadań objętych Projektem jest niezbędna do zapewnienia ochrony gatunku. Wnioskodawca zobowiązany był bowiem do przedstawienia informacji dotyczących zarówno obecnego, jak i przyszłego ruchu turystycznego, czego nie uczynił. Pozytywna ocena Projektu polegającego na budowie izby turystyczno-edukacyjnej oraz związanej z nią infrastruktury, w sytuacji gdy nie zostały przedstawione wiarygodne informacje dotyczące zagrożenia siedliska wilka antropopresją nie była zatem możliwa. Ponadto Wnioskodawca nie wyjaśnił we wniosku o dofinansowanie, jakie są rzeczywiste potrzeby związane z ochroną siedliska wilka, przez co niemożliwa była jednoznaczna ocena, czy przewidziane w projekcie rozwiązania są dostosowane do uwarunkowań występujących na terenie objętym Projektem.
Skarżący pismem z 4 grudnia 2012 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rozstrzygnięcie Ministra Rozwoju Regionalnego z [...] listopada 2012 r.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił: dokonanie wyboru projektu do dofinansowania w ramach programu operacyjnego z naruszeniem obowiązku rzetelnej i bezstronnej oceny każdego projektu zgłoszonego do konkursu, według obiektywnych kryteriów przyjętych w systemie realizacji danego programu, a więc z naruszeniem art. 31 ust. 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Niedopełnienie tego obowiązku uzasadnia zarzut przeprowadzenia przez organ oceny projektu w sposób naruszający prawo, co powinno prowadzić do uwzględnienia skargi.
W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie ww. rozstrzygnięcia i skierowania sprawy do ponownego rozpoznania przez Instytucję Zarządzającą.
W uzasadnieniu skargi skarżący zarzucił, że Instytucja Zarządzająca nie dokonała weryfikacji oceny przeprowadzonej przez ekspertów, a jedynie powtórzyła ich stanowisko wyrażone na etapie dokonania oceny projektu. Przedłożone przez skarżącego zarówno w proteście i w odwołaniu okoliczności, nie zostały przez organ poddane ocenie innych ekspertów, czego wymagały zakres oraz rodzaj podnoszonych zarzutów dotyczących błędów merytorycznych popełnionych przez oceniających przedmiotowy projekt, a mających istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący podkreślił, że stanowisko takie uzasadnia opinia niezależnego eksperta, znawcy tematu prof. H. O., którą skarżący załączył do skargi i która zawiera ocenę wniosku skarżącego w świetle poszczególnych kryteriów cząstkowych wymaganych przez Projekt. Opinia ta zgodnie z kryteriami zawartymi dla beneficjentów przyznał 68 punktów, a nie 40 jak ocenili to eksperci, tak duża rozbieżność wskazuje, że oceny tej dokonano z naruszeniem zasad rzetelności, równości i obiektywizmu. Zdaniem skarżącego w postępowaniu odwoławczym należało zasięgnąć opinii drugiego eksperta dla zweryfikowania stanowiska skarżącego i opinii ekspertów.
Skarżący zarzucił, że w świetle punktu 5.3 zasad procedury odwoławczej, nie jest dopuszczalne, poruczenie ekspertom przez instytucję zarządzającą dokonania wyboru projektów przeznaczonych do dofinansowania, wiążącego ten organ. Takie postępowanie, narusza art. 31 ust. 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Przepis ten wskazuje jedynie na możliwość uczestnictwa eksperta w procesie wyboru projektów do dofinansowania, jednak nie przyznaje mu w tym zakresie kompetencji decyzyjnych, które posiada organ, na co wyraźnie wskazuje przepis art. 26 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy. Po drugie, przyznanie ekspertowi kompetencji decyzyjnych, choćby w formie dorozumianej, przez związanie organu stanowiskiem eksperta, który występuje w podobnej roli co biegły w postępowaniach administracyjnych i sądowych, kłóciłoby się z ustrojową rolą uczestnictwa w takich postępowaniach.
Skarżący zarzucił, że w zaskarżonym rozstrzygnięciu, organ ograniczył się jedynie do zsumowania liczby punktów, jakie przyznali eksperci oceniający projekt pod kątem spełnienia kryteriów przewidzianych w systemie realizacji programu operacyjnego, nie biorąc pod uwagę istotnych różnic dzielących eksperta i skarżącego w kwestii spełnienia przez oceniany projekt danego kryterium. Wielu rozbieżności organ nie wyjaśnił. Organ nie wskazał, na jakiej podstawie uznał, że osoby zainteresowane zbieraniem runa leśnego nie będą zainteresowane rozwiązaniami przewidzianymi w ramach Projektu bez jakiegokolwiek uzasadnienia. Organ zarzucił, że wnioskodawca nie przedstawił wystarczającej informacji, która pozwalałaby na określenie potrzeb ochrony gatunku, ale nie wskazał, jakie miałyby być to informacje, a także dlaczego na podstawie tych przedłożonych przez skarżącego okoliczności tej nie można określić, skoro jak wynika z załączonej opinii jednak jest to możliwe. Także wymagania dotyczące przedłożenia informacji pozwalających na ustalenie wielkości ruchu turystycznego na terenie objętym Projektem nie zostały uzasadnione jako konieczne do oceny zasadności wniosku w danym przedmiocie.
Konkludując skarżący zarzucił, że ocena jego wniosku była błędna i nierzetelna, gdyż spełnia on kryteria wymagane w Projekcie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i ustosunkował się do zarzutów skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Uprawnienia sądów administracyjnych, określone m.in. przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: p.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
W tym miejscu należy zaznaczyć, że uprawnienie sądu administracyjnego do rozstrzygania w niniejszej sprawie wynika z art. 30c – 30e ustawy z 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r., Nr 84, poz. 712; dalej: u.z.p.p.r.), w związku z art. 3 § 3 p.p.s.a. Sąd zauważa, że u.z.p.p.r. zawiera szczególne uregulowania dotyczące sposobu rozstrzygnięcia przez sąd administracyjny (art. 30c ust. 3 i ust. 5), a także wskazuje (w art. 30e), że w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania przez sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, 146, 150 i 152 tej ustawy. Oznacza to, że sąd administracyjny jest obowiązany dokonać kontroli legalności zaskarżonej formy działania organu administracji z uwzględnieniem źródeł prawa, rozumieniu art. 87 ust. 1 Konstytucji, ustaw, ratyfikowanych umów międzynarodowych, rozporządzeń oraz aktów prawa miejscowego - na obszarach działania organów, które je ustanowiły. Sądowa kontrola obejmuje również zgodność z normami prawa wspólnotowego. Ponadto skoro z art. 184 Konstytucji RP nie wynika, aby kontrola sprawowana przez sądy administracyjne dotyczyła jedynie zgodności działań administracji publicznej z normami prawa powszechnie obowiązującego i skoro w u.z.p.p.r. ustawodawca tak postanowił, sąd administracyjny kontroluje też ocenę projektów podlegających dofinansowaniu ze środków publicznych na podstawie kryteriów zawartych w systemie realizacji programów operacyjnych, dokonywaną przez instytucję zarządzającą.
Stosownie do art. 30 c ust. 3 u.z.p.p.r., w wyniku rozpatrzenia skargi sąd może:
1. uwzględnić skargę, stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą;
2. oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia;
3. umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli z jakichkolwiek względów jest ono bezprzedmiotowe.
Treść powyższego przepisu jednoznacznie wskazuje, że sąd administracyjny badając legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie jest uprawniony do dokonywania oceny merytorycznej projektu, kontroluje jedynie czy ocena tego projektu została przeprowadzona z zachowaniem obowiązujących norm prawnych.
Ponadto wskazać należy, że jak wskazano wyżej przepisy u.z.p.p.r. wprowadzają istotną modyfikację w zakresie treści możliwych rozstrzygnięć sądu, w stosunku do przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to nie wyłączają jednak od stosowania przez Sąd art. 145 § 1 p.p.s.a. Zdaniem Sądu oznacza to, iż tylko w przypadku stwierdzenia w działaniu organu takiego naruszenia procedury, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub prawa materialnego, następuje uwzględnienie skargi.
Mając na uwadze powyższe uwagi Sąd stwierdził, że w przedmiotowej sprawie doszło do naruszeń prawa lecz takich które nie miały wpływu na wynik sprawy.
Przede wszystkim wskazać należy, że aby ocena merytoryczna I stopnia zakończyła się powodzeniem, ocena każdego z kryteriów cząstkowych musi zakończyć się zdobyczą punktową. Stanowią o tym przepisy Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko "Szczegółowy opis priorytetów – Kryteria wyboru projektów", w myśl których – przyznanie 0 punktów w którymkolwiek z kryteriów cząstkowych powoduje odrzucenie wniosku (str. 15/34).
Organ w zaskarżonym rozstrzygnięciu uznał, że trzy z kryteriów cząstkowych tj. kryterium 1.2, 1.3 i 1.4. nie uzyskały punktów tj. wystawiono ocenę 0.
Sąd nie podzielił tej oceny w zakresie kryteriów cząstkowych nr 1.3 i 1.4, ponieważ oceny te zostały wydane z naruszeniem prawa polegającym na złamaniu zasady o jakiej mowa w pkt 15.7 "Regulaminu przeprowadzania konkursu w ramach Priorytetu V Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko". Zgodnie z tym przepisem – Zespół oceny projektów na etapie oceny merytorycznej I stopnia podejmuje rozstrzygnięcia na posiedzeniach Grupy Roboczej ds. Oceny Projektów. W przypadku rozbieżności ocen prowadzona jest dyskusja na forum Grupy w celu uzgodnienia stanowisk. Rozstrzygnięcie dotyczące ostatecznej liczby punktów odbywają się w drodze głosowania.
Zdaniem Sądu powyższe oznacza, że Grupa Robocza debatuje nad oceną poszczególnych kryteriów (także cząstkowych) ale tylko takich, co do których zaistniała rozbieżność punktowa dokonana przez dwóch ekspertów oceniających.
W przedmiotowej sprawie – jak wynika z załączonych do akt spraw Kart oceny merytorycznej I stopnia – rozbieżność między ekspertami wystąpiła co do kryterium cząstkowego nr 1.2 (8 i 0 punktów) i 1.5 (3 i 2 punkty). Natomiast taka rozbieżność nie nastąpiła w przypadku kryteriów cząstkowych nr 1.3 i 1.4, ponieważ obaj eksperci zgodnie przyznali po 4 punkty, a w związku z tym przeprowadzenie dyskusji co do tych kryteriów cząstkowych przez Grupę było nieuprawnione, a co za tym idzie projekt w tym zakresie powinien otrzymać po 4 punkty (por. Karty ocen projektu k. 300 – 303 akt sąd.).
Niemniej jednak powyższe naruszenie, nie miało wpływu na końcowy wynik sprawy, ponieważ ocena projektu w ramach kryterium cząstkowego nr 1.2 "Trafność i adekwatność zaplanowanych zadań z punktu widzenia realizacji założonych celów" została przeprowadzona przez organy prawidłowo, a to wystarczało – jak wskazano wyżej – by jedna ocena zerowa powodowała odrzucenie całego projektu.
Ocena kryterium cząstkowego nr 1.2 "Trafność i adekwatność zaplanowanych zadań z punktu widzenia realizacji założonych celów" została przeprowadzona zgodnie z wytycznymi 4.3 Kryteriów oceny merytorycznej I stopnia Podręcznika dla beneficjentów – część szczegółowa Konkurs 2/2012 "Budowa lub modernizacja małej infrastruktury służącej zabezpieczeniu obszarów chronionych przed nadmierną presją turystów", zgodnie z nimi ocenie podlega, czy zaplanowane w ramach projektu zadania są właściwe i niezbędne z punktu widzenia realizacji założonych celów. Osoba oceniająca odniesie się do zaplanowanych działań i porówna ich adekwatność w stosunku do celów projektu. Ze "Szczegółowego zakresu oceny" wynika, że – Osoba oceniająca przyzna 0 punktów, jeżeli projekt spełnia co najmniej jeden z warunków:
a) Większość zadań opisanych w punkcie 4.4. PRP nie jest spójna z założonymi celami lub ich realizacja nie jest konieczna do osiągnięcia zaplanowanych efektów a stwierdzone uchybienia budzą uzasadnione wątpliwości, co do możliwości właściwej ochrony gatunków / siedlisk na obszarze objętym projektem.
b) Większość zadań posiada uchybienia w zakresie poprawności zaplanowanych wydatków (Plan finansowania projektu, nieoszacowany / przeszacowany budżet).
Biorąc pod uwagę powyższe wskazówki Sąd stwierdza, że w przedmiotowej sprawie osoby oceniające dostrzegły wskazane w tym przepisie niedostatki projektu, które dokładnie określiły i uzasadniły. Polegały one na tym, że większość zadań opisanych w punkcie 4.4 "Opis i uzasadnienie planowanych działań" PRP nie jest spójna z rzeczywistymi potrzebami ochronnymi gatunków i siedlisk, a ich realizacja nie jest konieczna do osiągnięcia zaplanowanych efektów ekologicznych. Ponadto analiza działań z3 – z12 wskazała, że ich przewidywane efekty nie są adekwatne w stosunku do założonych kosztów. Realizacja większości zadań budzi wątpliwości co do możliwości właściwej ochrony siedliska wilka, a tym samym nie gwarantuje osiągnięcia zaplanowanych efektów ekologicznych.
Nie można zgodzić się z zarzutami skarżącego, że jego zarzuty w tym zakresie nie zostały wzięte pod uwagę przy rozpoznawaniu protestu i odwołania, organy odwoławcze uszczegółowiły swoje zarzuty w tym zakresie. W zaskarżonym rozstrzygnięciu Minister wyraźnie wskazał, że głównym powodem przyznania zerowej punktacji było to, że z przedstawionych zadań wynika, że w ramach projektu realizowane będą przede wszystkim działania zmierzające do przygotowania bazy turystycznej, a to może jedynie w niewielkim stopniu doprowadzić do osiągnięcia celu projektu, jakim jest zapewnienie ochrony środowiska wilka. Nie zostaną bowiem usunięte zagrożenia dla ostoi wilka wynikające z tzw. "dzikiej turystki". Ponadto organ wyjaśnił, że koszty realizacji projektu, związane z zakupem wyposażenia nieprzyczyniającego się bezpośrednio do ochrony środowiska wilka zostały przeszacowane, bowiem zakup m.in. wyposażenia kuchni, aparatu fotograficznego, noktowizora oraz termosów stanowią 14% wartości całego projektu. Zostały więc spełnione oba wyżej wymienione warunki, które powodują konieczność przyznania przez oceniających zerowej oceny.
W związku z powyższym Sąd, że ocena kryterium cząstkowego nr 1.2 została sporządzona prawidłowo, zgodnie z wytycznymi programu.
Odnosząc się do przedstawionej wraz ze skargą opinii prof. H. O. wskazać należy, że, opinia ta nie mogła zostać wzięta pod uwagę, ponieważ Sąd ocenia sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego z dnia wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia, a przedmiotowa opinia została sporządzona [...] grudnia 2012 r., a więc już po wydaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia z [...] listopada 2012 r. Poza tym podkreślić należy, że eksperci dokonują oceny projektu tylko na podstawie złożonej dokumentacji konkursowej, a więc dodatkowo złożone dokumenty, już po przeprowadzonej ocenie co do zasady – z uwagi na zachowanie zasady równości wszystkich uczestników konkursu – nie powinny być brane pod uwagę. Co prawda pkt 259 Załącznika nr 2 do "Szczegółowego opisu priorytetów PO Infrastruktura i Środowisko" – "Organizacja systemu oceny i wyboru projektów w Ramach PO IiŚ" przewiduje na etapie odwołania możliwość załączenia lub powołania się na dokument, którego wnioskodawca nie załączył na etapie postępowania protestacyjnego, pod warunkiem wskazania przyczyn, dla których nie było możliwe załączenie wówczas tego dokumentu lub powołania się na okoliczności. Niemniej jednak biorąc pod uwagę sporządzenie powyższej opinii już po zakończeniu postępowania administracyjnego, powyższy punkt 259 nie miał w sprawie zastosowania.
Sąd za niezasadne uznał zarzuty skargi, że Instytucja Zarządzająca nie miała prawa, aby powierzyć ocenę projektu ekspertom i przyznać ich ustaleniom decydujący charakter oraz wskazania dotyczące konieczności powołania dwóch ekspertów, a nie jednego. Sąd w tym zakresie za trafne uznał wywody organu zawarte w odpowiedzi na skargę, w których wskazano, że przy rozpatrywaniu środków odwoławczych Instytucja Zarządzająca ma uprawnienie, a nie obowiązek powołania ekspertów zewnętrznych w celu rozstrzygnięcia kwestii wymagających wiedzy specjalistycznej (p. pkt 229 – 232 Załącznika nr 2 do "Szczegółowego opisu priorytetów PO Infrastruktura i Środowisko" – "Organizacja systemu oceny i wyboru projektów w Ramach PO IiŚ"). W niniejszej sprawie eksperci zewnętrzni nie byli powołani. Ponadto podkreślić należy, że rozpatrując odwołanie Instytucja Zarządzająca nie dokonuje ponownej oceny wniosku o dofinansowanie, jak mylnie wskazuje skarżący, a jedynie przeprowadza weryfikację poprawności dokonanej oceny oraz rozpatrzenia protestu przez instytucję organizującą konkurs w oparciu o zarzuty określone w odwołaniu.
Natomiast kwestię udziału ekspertów w ocenie wniosków precyzuje Regulamin konkursu nr 2/2012 (5.1.3.). Zgodnie z pkt 15 Regulaminu konkursu przy ocenie wniosku o dofinansowanie na etapie oceny formalnej i merytorycznej I stopnia został przewidziany udział ekspertów zewnętrznych. W przypadku bowiem, gdy w konkursie brała udział jednostka organizacyjna Lasów Państwowych (a taką jest skarżący) do oceny projektów powołani byli dwaj eksperci zewnętrzni, ponieważ Centrum Koordynacji Projektów Środowiskowych jest również jednostką organizacyjną Lasów Państwowych. Stąd udział ekspertów zewnętrznych w ocenie wniosków o dofinansowanie w ramach konkursu nr [...] podyktowany był potrzebą zachowania maksimum obiektywizmu przy ocenie wniosków. Przy czym skarżący nie zaprezentował w skardze argumentów, które kwestionowałby kompetencje oceniających projekt ekspertów.
W związku z powyższym Sąd nie stwierdził aby w niniejszej sprawie został naruszony przez organ art. 31 ust. 1 u.z.p.p.r. stanowiący o tym, że w celu zapewnienia rzetelnej i bezstronnej oceny projektów w procesie wyboru projektów do dofinansowania mogą uczestniczyć eksperci posiadający specjalistyczną wiedzę lub umiejętności z poszczególnych dziedzin objętych programem operacyjnym.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia pkt 5.3 określonego przez skarżącego jako "Zasady procedury odwoławczej", Sąd wskazuje, iż dokument o takiej nazwie w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko nie występuje, a więc niemożliwe było ustosunkowanie się do treści tego przepisu.
Konkludując Sąd uznał za trafne zarzuty w części dotyczącej kryteriów cząstkowych nr 1.3 i 1.4 oraz jednocześnie za chybione co do kryterium cząstkowego nr 1.2. Tak jak wskazano wyżej ocena zerowa któregokolwiek z kryteriów cząstkowych powoduje odrzucenie całego projektu. Zatem fakt naruszenia postępowania przy ocenie kryteriów cząstkowych nr 1.3 i 1.4.pozostawał bez wpływu na wynik sprawy.
Reasumując, zdaniem Sądu, zaskarżone rozstrzygnięcie z [...] listopada 2012 r. ostatecznie wydane zostało w sposób prawidłowy, a w związku z tym brak było podstaw do uwzględnienia skargi.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie przepisu art. 30c ust. 3 pkt 2 u.z.p.p.r. orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło