I SA/Gd 1211/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Woźniak, Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia NSA Ewa Kwarcińska (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Sylwia Górny, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi W.G. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 24 sierpnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania egzekucyjnego oddala skargę. I SA/Gd 1211/12 UZASADNIENIE I. Dyrektor Izby Skarbowej, postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2012r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 i art. 139 ustawy z 14czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 200rr., nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej jako K.p.a.) i art. 64c § 1, § 4 i § 7 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2005r., nr 229, poz. 1954 ze zm.; dalej jako u.p.e.a.), po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez stronę skarżącą Wójta Gminy, na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z 22 czerwca 2012r., którym organ egzekucyjny obciążył stronę, jako wierzyciela, kosztami postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie tytułu wykonawczego z 6 maja 2011r., utrzymał w mocy skarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazano na następujący stan sprawy: organ egzekucyjny Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanych małżonków R. K. i W. K. na podstawie tytułu wykonawczego 6 maja 2011r., obejmującego opłatę adiacencką nałożoną decyzją Wójta Gminy z 23 lipca 2010r. Zobowiązani złożyli zarzut w postępowaniu egzekucyjnym na podstawie art. 33 pkt 1 u.p.e.a. wskazując, że decyzja wymiarowa, będąca podstawą wystawienia tytułu wykonawczego nie została doręczona R. K. (zarzut nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym). Samorządowe Kolegium Odwoławcze, postanowieniem z dnia 1 czerwca 2012r., w sprawie sygn. akt [...], uchyliło postanowienie Wójta Gminy z 9 września 2011r. oraz uznało zarzuty zobowiązanych za zasadne. SKO (jako wierzycielski organ odwoławczy) wskazał, że decyzja wymiarowa z 23 lipca 2010r. nie została doręczona R. K., w związku z czym wyegzekwowanie nałożonej tą decyzją opłaty nie jest dopuszczalne. Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia 22 czerwca 2012r. uznał za zasadny zgłoszony przez zobowiązanych zarzut nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym z 6 maja 2011r. i umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na jego podstawie (por. wyrok WSA w Gdańsku z 22 stycznia 2013r., sygn. akt I SA/Gd 1212/12). Skarżonym postanowieniem z 22 czerwca 2012r. Naczelnik Urzędu Skarbowego obciążył wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 625,71 zł, wskazując, że wierzyciel ponosi koszty egzekucyjne wówczas, gdy nie mogą być one pokryte przez zobowiązanego (tytułem kosztów przedmiotowej egzekucji należne są: opłata za zajęcie wierzytelności w kwocie 512,01 zł, opłata manipulacyjna w kwocie 102,40 zł oraz wydatek egzekucyjny poniesiony w związku z wysyłką kopii zawiadomienia oraz odpisem tytułu wykonawczego w kwocie 11,30 zł). II. Stanowisko strony skarżącej prezentowane zarówno na etapie postępowania zażaleniowego jak i w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zmierza do wykazania naruszenia przez organ dyspozycji art. 64c § 4 i § 7 u.p.e.a. wobec niedopuszczalności umorzenia postępowania egzekucyjnego i w konsekwencji obciążenia wierzyciela kosztami tego postępowania. Brak doręczenia decyzji wymiarowej pani R. K. nie może skutkować umorzeniem postępowania także w stosunku do W. K., a w związku z tym obciążenie wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego jest sprzeczne z art. 64c § 4 u.p.e.a. Jeżeli każdy z małżonków z osobna jest w sprawie wymiarowej stroną, to niedopuszczalne jest przyjmowanie, że przesłanka umorzenia postępowania w stosunku do jednego z małżonków rozciąga się także na drugiego małżonka tak jakby w postępowaniu zobowiązani byli jednym podmiotem, przy tym SKO w uzasadnieniu postanowienia z 1 czerwca 2012r. nie wskazało, że postępowanie winno być umorzone w stosunku do obu zobowiązanych; zarzut w postępowaniu egzekucyjnym dotyczył tylko R. K. III. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: IV. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., powoływana dalej jako p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Sąd administracyjny bada tylko legalność wydanej decyzji, czyli sprawdza czy prawidłowo ustalono stan faktyczny i czy zastosowana norma prawa materialnego odpowiada ustalonemu stanowi faktycznemu. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez sąd zaskarżonego postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c p.p.s.a.). W tej sprawie, w ocenie Sądu, do naruszenia prawa nie doszło, zatem skarga nie mogła być uwzględniona. V. Z mocy art. 64c § 1 u.p.e.a. opłaty, o których mowa w art. 64 § 1 i 6 u.p.e.a. oraz w art. 64a u.p.e.a., wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne. Koszty egzekucyjne, z zastrzeżeniem art. 64c § 2-4 u.p.e.a., obciążają zobowiązanego. Wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego, z zastrzeżeniem art. 64c § 4a-4c u.p.e.a. oraz art. 64e § 4a u.p.e.a. (por. art. 64c § 4 u.p.e.a.). Organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych na żądanie zobowiązanego albo z urzędu, jeżeli koszty te obciążają wierzyciela; na postanowienie to przysługuje zażalenie (por. art. 64c § 7 u.p.e.a.). Do podjęcia rozstrzygnięcia w trybie art. 64c § 7 u.p.e.a. koniecznym jest wykazanie niemożności ściągnięcia kosztów egzekucyjnych od zobowiązanego. Przyjąć należy za prawidłowe stanowisko organu odwoławczego wyrażone w uzasadnieniu skarżonego postanowienia, że zasadność obciążenia strony skarżącej (Wójta Gminy) kosztami postępowania egzekucyjnego, zgodnie z art. 64c § 4 u.p.e.a., wynika z faktu uprzedniego umorzenia postępowania egzekucyjnego, w wyniku uznania za zasadny zarzutu nieistnienia obowiązku egzekwowanego na podstawie wskazanego tytułu wykonawczego postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 22 czerwca 2012r., utrzymanego postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej z 23 sierpnia 2012r. Skarga Wójta Gminy na to postanowienie została wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 stycznia 2012r., w sprawie I SA/Gd 1212/12, oddalona. Zdaniem Sądu umorzenie postępowania egzekucyjnego w trybie art. 34 § 4 u.p.e.a., prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 6 maja 2011r. spowodowało trwałą przeszkodę uniemożliwiającą wyegzekwowanie kosztów egzekucyjnych od zobowiązanych R. K. i W. K. Zasadą postępowania egzekucyjnego jest ponoszenie kosztów tego postępowania przez wierzyciela, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego. Sąd nie podziela tym samym zarzutu skargi naruszenia art. 64c § 4 i § 7 u.p.e.a.; uzasadnienie skargi jest przy tym powtórzeniem stanowiska strony prezentowanym w sprawie sygn. akt I SA/Gd 1212/12, a zmierzającym do wykazania wadliwości postanowienia w zakresie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Do egzekucji kosztów egzekucyjnych stosuje się przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dotyczące zasad ogólnych postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z ogólną zasadą koszty egzekucyjne obciążają zobowiązanego, ale tylko określone jako "Koszty niezbędne do celowego prowadzenia egzekucji administracyjnej". Nieuzasadnione wydatki egzekucyjne, koszty powstałe w wyniku nieprawidłowego działania organu egzekucyjnego lub pracownika tego organu nie mogą obciążać zobowiązanego (por. wyrok NSA w Gdańsku z 21 grudnia 1999 r., w sprawie I SA/Gd 1982/97, opubl. w: ONSA 2001, nr 1, poz. 30). W postępowaniu egzekucyjnym należy odpowiednio stosować zasadę wyrażoną w art. 262 § 1 pkt 1 K.p.a., stanowiącą, że nie można obciążać strony kosztami postępowania egzekucyjnego, jeżeli nie wynikły one z jej winy. Zasadnie też organ drugiej instancji odwołał się do treści art. 139 K.p.a. (w związku z art. 144 K.p.a. i art. 18 u.p.e.a.), z mocy którego organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba, że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Organ pierwszej instancji orzekł, że obciążająca wierzyciela kwota kosztów postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie ww. tytułu wykonawczego wynosi 625,71 zł i jest niższa od ustalonej w toku postępowania zażaleniowego przez organ drugiej instancji w wysokości 626,50 zł, zatem zmiana orzeczenia organu pierwszej instancji byłaby orzeczeniem wydanym na niekorzyść strony skarżącej. Zasadnie też organ odwoławczy, przywołując przepis art. 64 § 6 i § 10 u.p.e.a., art. 64b u.p.e.a. dokonał prawidłowego i nie kwestionowanego w sprawie rozliczenia tychże kosztów (por. strona 4 i 5 uzasadnienia skarżonego postanowienia). Nie znajdując podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie niezgodne jest z prawem, a także nie znajdując przesłanek do uznania, że postanowienie to wydane zostało z mającym co najmniej istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów postępowania, stosownie do przepisu art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę. EK