II SA/Rz 973/12

WyrokWSA w Rzeszowie2013-01-22

Skład orzekający: Magdalena Józefczyk, Maria Piórkowska, Zbigniew Czarnik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może prowadzić postępowanie naprawcze w sytuacji, gdy wykonane roboty budowlane nie naruszają przepisów prawa budowlanego, a jedynie potencjalnie naruszają prawo własności?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie może prowadzić postępowania naprawczego na podstawie art. 51 Prawa budowlanego, jeśli wykonane roboty budowlane są zgodne z pozwoleniem na budowę i nie naruszają przepisów prawa budowlanego. W przypadku naruszenia prawa własności, pokrzywdzony powinien dochodzić swoich praw przed sądem powszechnym. Postępowanie naprawcze jest bezprzedmiotowe, gdy nie ma podstawy prawnej lub faktycznej do merytorycznego orzekania przez organ administracji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego umarzającą postępowanie w sprawie zgodności wykonanych robót kanalizacji sanitarnej z pozwoleniem na budowę. Skarżący zarzucał organom naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, błędy w ustaleniach faktycznych oraz niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego. Organy administracji uznały, że roboty zostały wykonane zgodnie z pozwoleniem na budowę i zgłoszeniem, a wszelkie ewentualne naruszenia prawa własności powinny być dochodzone przed sądem powszechnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk /spr./ Sędziowie NSA Maria Piórkowska WSA Zbigniew Czarnik Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi E. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zgodności wykonanych robót budowlanych z pozwoleniem na budowę -skargę oddala- II SA/Rz 973/12 UZASADNIENIE Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. (dalej również PINB) decyzją z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie zgodności wykonania robót kanalizacji sanitarnej wraz z przyłączami z pozwoleniem na budowę, prowadzonych przez Gminę D. w miejscowości D. – P. na działkach nr 6066/5, 6067/4, 6067/5 stanowiących własność Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w R., nr 6066/6 stanowiących własność E.J. oraz 6073/18 stanowiących własność K.L. Wydanie powyższej decyzji było konsekwencją decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2012 r., nr [...], którą uchylono decyzję PINB z dnia [...] września 2011 r. nr [...] o tożsamej treści i przekazano do ponownego rozpatrzenia z uwagi na wadliwe przeprowadzenie postępowania dowodowego. Organ I instancji został zobowiązany do uzupełnienia materiału dowodowego o zatwierdzony przez Starostę B. projekt budowlany wraz z pozwoleniem na budowę kanalizacji sanitarnej oraz do dokonania porównania projektowanej trasy sieci z jej przebiegiem przedstawionym na powykonawczej inwentaryzacji geodezyjnej. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. uzupełnił materiał dowodowy i decyzją z dnia [...] maja 2012 r. orzekł jak wskazano na wstępie. W uzasadnieniu decyzji wykazał, że kanalizację sanitarną wykonano zgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę, a "małą oczyszczalnia ścieków" na działce nr 6067/5 zgodnie ze zgłoszeniem zamiaru wykonania robót budowlanych. W odwołaniu od decyzji E.J. zarzucił brak uwzględnienia wytycznych zawartych w decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz wniosku skarżącego dotyczącego porównania zrealizowanej inwestycji (wbudowania na gruncie) z rozwiązaniami zawartymi w projekcie, potwierdzenie nieprawdy dotyczącej zakresu robót na działkach nr 6066/5, 6066/6 i 6073/18 (działki nie są uwzględnione w zgłoszeniu ani w projekcie), pominięcie wykazania działki nr 6073/17, na której wykonano kanalizację niezgodnie z projektem, zlekceważenie zgłoszenia dotyczącego drogi żwirowej do oczyszczalni, odrzucenie wniosku o wyłączenie od udziału w postępowaniu przedstawiciela gminy i geodety sporządzającego inwentaryzację powykonawczą oraz niedopełnienie obowiązku wynikającego z art. 13 § 1 i § 2 k.p.a. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2012r., nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2, art. 105 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej "k.p.a." w związku z art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623 ze zm.) zwanej dalej P.b. uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] września 2011 r., nr [...] (powinno być z dnia [...] maja 2012 r., nr [...]) w całości i umorzył postępowanie administracyjne, jako bezprzedmiotowe w sprawie zgodności wykonania robót kanalizacji sanitarnej wraz z przyłączami, z pozwoleniem na budową, prowadzonych przez Gminę D. w miejscowości D.- P. na działkach nr 6066/5, 6067/4, 6067/5 stanowiących własność Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w R., nr 6066/6 stanowiącej własność E. J. oraz 6073/18 stanowiącej własność K.L. w całości. Organ II instancji stwierdził, że zakończenie postępowania wszczętego przedmiocie wskazanym w sentencji decyzji poprzez jego umorzenie nie narusza prawa i znajduje potwierdzenie w materiale dowodowym. Zaznaczył, że uzasadnienie decyzji I instancji nie w pełni odpowiada ustaleniom faktycznym. Kanalizacja sanitarna wsi D. realizowana była przez Gminę D. na podstawie decyzji Starosty B. [...] z dnia [...] października 2005 r. znak: [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Wśród działek wskazanych w decyzji wymieniono dwie objęte przedmiotowym postępowaniem to jest działka nr 6067/4 i działka nr 6067/5 oraz wskazano, że pozwolenie nie obejmuje budowy małej oczyszczalni ścieków na działce nr 6067/5 w D. Przebieg kanalizacji sanitarnej przedstawia w części graficznej projektu zagospodarowania terenu sporządzonego na aktualnej mapie do celów projektowych, który wchodzi w skład zatwierdzonego projektu budowlanego. Z akt wynika, że "mała oczyszczalnia ścieków" na działce nr 6067/5 wykonano na podstawie zgłoszenia dokonanego przez Gminę D. do Starosty B. z dnia [...] grudnia 2008 r., a lokalizację przedstawiono na projekcie zagospodarowania działki sporządzonym na mapie do celów projektowych. W toku postępowania Gmina D. przedłożyła geodezyjną inwentaryzację powykonawczą sieci kanalizacyjnej i oczyszczalni ścieków, wykonaną przez uprawnionego geodetę, przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] grudnia 2010 r. W wyniku porównania przebiegu kanalizacji sanitarnej przez działki nr 6067/4 i 6067/7 przedstawionego w projekcie budowlanym oraz przebiegu uwidocznionego na mapie geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej organ stwierdził, że inwestor przy budowie sieci kanalizacyjnej nie dokonał istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Stwierdził także, że oczyszczalnia ścieków zlokalizowana na działce nr 6067/5 wykonana została zgodnie z projektem stanowiącym załącznik do zgłoszenia. W związku z tym, że inwestor realizując kanalizację sanitarną na działkach nr 6067/4 i nr 6067/5 nie naruszył przepisów ustawy Prawo budowlane, brak było podstaw do prowadzenia postępowania przez organy nadzoru budowlanego. Postępowaniem prowadzonym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. objęte zostały również działki nr 6066/5, 6066/6, 6073/18 w D., przy czym z akt sprawy wynika, że działki te nie były wyszczególnione w decyzji o pozwoleniu na budowę. Projekt zagospodarowania nie przewidywał przebiegu kanalizacji sanitarnej przez te działki, a naniesiona na mapie inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej sieć kanalizacyjna nie przebiega przez te działki, co oznacza, że postępowanie w tym zakresie jest bezprzedmiotowe. Organ II instancji podał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. sformułował sentencję decyzji organu I instancji niezgodnie z brzmieniem art. 105 § 1 k.p.a., dlatego należało zreformować orzeczenie i umorzyć postępowanie administracyjne w całości. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ II instancji wyjaśnił, że nie zasługują one na uwzględnienie. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. uzupełnił materiał dowodowy i postępowanie wyjaśniające w zakresie wskazanym w decyzji kasacyjnej, zgromadził oryginały bądź uwierzytelnione kopie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy dokumentów takich jak zatwierdzony projekt budowlany, geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej oraz dokonał oceny zgodności zrealizowanej sieci z pozwoleniem na budowę. Decyzja PINB wprawdzie nie zawierała prawidłowego uzasadnienia w zakresie wskazania przesłanek umorzenia postępowania w odniesieniu do działek nr 6066/5, 6066/6 i 6073/18, jednak nie miało to wpływu na sposób rozstrzygnięcia i zostało wyeliminowane w decyzji organu odwoławczego. Zarzuty dotyczące drogi żwirowej i nieprawidłowości, jakie zdaniem odwołującego występują na działce nr 6073/17 nie dotyczą sprawy rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją i nie podlegają rozpatrzeniu w postępowaniu odwoławczym, także zarzut dotyczący odrzucenia przez organ powiatowy wniosku o wyłączenie od udziału w postępowaniu osób reprezentujących Gminę D. ze wskazaniem na art. 24 § 1 K.p.a. jest nieuzasadniony. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie E. J. reprezentowany przez pełnomocnika adwokata J.G. zaskarżonej decyzji tej zarzucił: 1. naruszenie zasady prawdy obiektywnej z art. 7 k.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia przez organ wydający zaskarżoną decyzję jak również decyzję ją poprzedzającą wszelkich kroków zmierzających do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, wydanie decyzji w oparciu o wątpliwe dokumenty jednej strony, nie wnikając w argumenty strony skarżącej; 2. naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organy wydające decyzję obowiązku zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób niebudzący jakichkolwiek wątpliwości, a w szczególności: błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie w zaskarżonej decyzji, że skoro przebieg kanalizacji sanitarnej przedstawiony w inwentaryzacji powykonawczej nie zawiera istotnych odstępstw od projektu budowlanego to nie ma podstaw do przyjęcia, że doszło do naruszenia przepisów prawa budowlanego. Organ administracji wydający decyzję przyjął za pewnik dokumentację inwentaryzacji powykonawczej nie badając stanu rzeczywistego, który znacznie różni się od stanu w dokumentacji powykonawczej, a który winien ocenić organ nadzoru budowlanego wydający decyzję zwłaszcza, że skarżący deklarował faktyczne odsunięcie kanalizacji sanitarnej aż o 38,5 m na działkę skarżącego; brak zbadania okoliczności, budzącej poważne wątpliwości a zawartej w zaskarżonej decyzji o treści: "należy zatem utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję, pomimo że jej uzasadnienie nie w pełni odpowiada ustaleniom faktycznym". Wynika z tego, że organ odwoławczy miał wątpliwości, co do argumentacji organu I instancji zawartej w decyzji z dnia [...] września 2011 r. w niniejszej sprawie, jednak nie poczynił kroków do ich wyjaśnienia; błędne przyjęcie, że oczyszczalnia ścieków została zrealizowana na działce nr 6067/5 zgodnie z projektem tego obiektu, opierając się jedynie na planie inwentaryzacji powykonawczej i twierdzeniom biegłego, działającego na zlecenie strony postępowania- Gminy D., a pominięcie badania faktycznego usytuowania obiektów, a przez to zaniechania obowiązku realizacji prawnego zwierzchnictwa przez organ odwoławczy nad PINB; błędne założenie, że rzekoma "omyłka" w oznaczeniu na mapie inwentaryzacyjnej oczyszczalni ścieków, gdzie zamiast oznaczenia działki nr 6066/6 własności skarżącego jest numer tejże działki 6066/5 wynika z nadania w latach 60 – tych przy sporządzaniu matrycy błędnego numeru działki, zwłaszcza iż wszystkie dokumenty, wyrysy itp. opracowywane na podstawie matrycy zawierały prawidłową numerację, co stanowi rażącą sprzeczność ustaleń poczynionych przez organy nadzoru budowlanego a argumentacją podaną przez skarżącego i winna podlegać wyjaśnieniu; 3. naruszenie przepisu art. 107 § 3 k.p.a. poprzez przedstawienie w uzasadnieniu zaskarżanej decyzji wywodów sprzecznych i rozbieżnych z rozstrzygnięciem, a tym samym stworzenie uzasadnienia nielogicznego, nieścisłego i wadliwego, co w konsekwencji skutkuje niemożliwością całkowitego odniesienia się przez organ skarżący do ustaleń organu wydającego zaskarżoną decyzję; 4. naruszenie przepisów art. 84 pkt. 1 ustawy w zw. z art. 84 a pkt. 1 ppkt. 1, poprzez zaniechanie przez organy nadzoru budowlanego obowiązku właściwej kontroli i nadzoru nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, co doprowadziło do nieprawdziwych i niekorzystnych dla skarżącego rozstrzygnięć przez: a) niewykonanie przez organy nadzoru budowlanego właściwej kontroli prawidłowości postępowania administracyjnego przed organami administracji publicznej, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia zasady praworządności i negatywnego, niezgodnego z prawem rozstrzygnięcia; b) zaniechanie wykonania przez organy nadzoru budowlanego przewidzianej prawem kontroli stosowania przepisów prawa budowlanego poprzez kontrolę zgodności wykonywania robót budowlanych z przepisami prawa budowlanego, projektem budowlanym i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę. Z uwagi na powyższe wniósł o: 1. zmianę zaskarżonej decyzji i poprzedzającej decyzji organu I instancji i orzeczenie, że brak jest zgodności z pozwoleniem na budowę wykonania robót przedmiotowej kanalizacji sanitarnej wraz z przyłączami, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej w całości. 2. Przeprowadzenie dowodów uzupełniających: a) z oględzin nieruchomości nr 6066/6 z udziałem biegłego geodety na okoliczność, że na działce nr ewid. 6066/6 w miejscowości D.- P., stanowiącej własność skarżącego jest obecnie wybudowana kanalizacja sanitarna oraz b) z akt sprawy toczącej się przed Sądem Rejonowym w B. pod sygn. [...] oraz [...] na okoliczność treści zeznań świadków w sprawie poświadczenia nieprawdy, a także dowodu z akt sprawy o rozgraniczenie między spornymi działkami własności skarżącego oraz Agencji Nieruchomości Rolnych zawisłej przed Sądem Rejonowym w B. pod sygn. [...]; 3. Zasądzenie kosztów postępowania sądowego w tym kosztów zastępstwa adwokackiego oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa wg norm przepisanych. W przypadku nieuwzględnienia przeprowadzenia dowodu z pkt. 2 a. na mocy art. 125 § 1 pkt. 1 i 2 P.p.s.a. wniósł o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia sprawy o rozgraniczenie między działkami nr 6066/6 i 6067/5 toczącej się przed lądem Rejonowym w B. pod sygn. [...]. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej uchylenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a., z którego wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 P.p.s.a Sąd oddala skargę w razie jej nieuwzględnienia. Stan faktyczny sprawy ustalony w postępowaniu administracyjnym odpowiada wymogom wynikającym z przepisów prawa. Sąd uznaje, że tak ustalony stan faktyczny może być podstawą faktyczną wyrokowania. W pierwszej kolejności Sąd podaje, że oddalił wniosek pełnomocnika skarżącego o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Sąd stwierdził, że sprawy własnościowe, w zakres których wchodzi również określenie przebiegu granicy nieruchomości nie zależy od wyniku postępowania prowadzonego przed sądem powszechnym. Sąd wskazuje na treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie 7 sędziów NSA z dnia 10 stycznia 2011 r. sygn. akt II OPS 2/10, wedle której przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. nie stanowi podstawy do wydania decyzji nakładającej na inwestora obowiązek przedłożenia przewidzianego w art. 32 ust. 4 pkt 2 tej ustawy oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (LEX nr 672631 lub ONSAiWSA 2011/2/22). Pełnomocnik skarżącego nie wykazał też przesłanki zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego w postaci zaistnienia czynu, którego ustalenie w drodze karnej lub dyscyplinarnej mogłoby wywrzeć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej. Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na żądanie stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Sąd oddalił wnioski dowodowe pełnomocnika skarżącego, gdyż nie spełniają przesłanek określonych tym przepisem (oględziny w terenie) oraz nie mają prowadzą do wyjaśnienia istotnych wątpliwości (dowód z akt sprawy o rozgraniczenie nieruchomości). Mając na względzie wyżej powołane przepisy, a w szczególności art. 145 p.p.s.a. Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W tym miejscu wyjaśnić należy, że sądy administracyjne są sądami kasacyjnymi, a to oznacza, że nawet przy uwzględnieniu skargi mogą uchylić lub stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzję (aktu), a nie orzekać o przyznaniu uprawnienia, którego domaga się skarżący. Sąd zauważył, że w zaskarżonej decyzji organ błędnie określił datę decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. podając [...] września 2011 r. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji przedstawiając stan faktyczny sprawy opisał przebieg postępowania i na stronie 2 uzasadnienia prawidłowo określił datę decyzji to jest [...] 05. 2012 r., kwestionowaną w postępowaniu instancyjnym. Z tego względu Sąd uznał, że ta omyłka, co do samej daty w komparycji decyzji nie miała wpływu na wynik sprawy, a zaskarżoną decyzją dokonano w istocie reformacji decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru budowlanego w B. z dnia [...] maja 2012 r. nr [...]. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że kanalizacja sanitarna wsi D. była realizowana była przez Gminę D. na podstawie decyzji Starosty Powiatu B.Nr [...] z dnia [...] października 2005 r. znak: [...], którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na budowę, a w sentencji decyzji wymieniono działki objęte pozwoleniem na budowę. Wśród tych działek wymieniono działki nr 6067/4 i nr 6067/5 objęte kontrolowaną decyzję. W decyzji tej zawarto również informację, że pozwolenie nie obejmuje budowy małej oczyszczalni ścieków na działce nr 6067/5 w D.. Przebieg kanalizacji sanitarnej przedstawia projekt zagospodarowania terenu wykonany na aktualnej mapie dla celów projektowych. Z materiału dowodowego wynika ponadto, że mała oczyszczalnia ścieków została zrealizowana na podstawie zgłoszenia dokonanego przez Gminę D. z dnia [...] grudnia 2008 r., do którego Starosta Powiatu B. nie wniósł sprzeciwu. Gmina D. – inwestor przedłożyła geodezyjną inwentaryzację powykonawczą sieci kanalizacyjnej i oczyszczalni ścieków, wykonaną przez uprawnionego geodetę, przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] grudnia 2010 r. Organ podał, że inwentaryzacja została wykonana zgodnie z wymogami Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 2 kwietnia 2001 r. w sprawie geodezyjnej ewidencji sieci uzbrojenia terenu oraz zespołów uzgadniania dokumentacji projektowej (Dz. U. nr 38, poz. 455). Powyższa dokumentacja dowodzi, że realizacja kanalizacji sanitarnej na działkach nr 6067/4 i 6067/7 została wykonana bez istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Oczyszczalnię ścieków zrealizowano na działce nr 6067/5 zgodnie z dokonanym zgłoszeniem zamiaru wykonania robót budowlanych. Postępowanie wyjaśniające doprowadziło do stwierdzenia, że działki nr 6066/5, 6066/6 i 6073/18 w D. nie były objęte pozwoleniem na budowę, ani też działki te nie zostały wykazane na mapie geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej sieci kanalizacyjnej, co oznacza, że na wymienionych działkach nie została zrealizowana sieć kanalizacyjna. Prawidłowo organ II instancji przyjął, że brak było podstaw do prowadzenia postępowania naprawczego przez organy nadzoru budowlanego, co skutkowało umorzeniem postępowania administracyjnego w całości. Postępowanie może być bezprzedmiotowe z przyczyn prawnych, gdy okaże się, że nie ma normy prawnej udzielającej organowi administracji publicznej kompetencji do wydania decyzja administracyjnej, lub z przyczyn faktycznych, gdy okaże się, że nie ma okoliczności faktycznych uzasadniających, według hipotezy normy prawnej kompetencji organu administracji publicznej do merytorycznego orzekania w sprawie. Skoro inwestycja w rozumieniu prawa budowlanego spełnia wszelkie wymagania określone prawem administracyjnym, to brak jest przedmiotu do orzekania. Nie budzi wątpliwości, że inwestycja została zrealizowana na podstawie pozwolenia na budowę, a mała oczyszczalnia ścieków na podstawie zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych, zatem organy nadzoru budowlanego prowadziłyby postępowania naprawcze na podstawie art. 51 P.b. Racio legis art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. polega na doprowadzeniu wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, ale w aspekcie przepisów prawa administracyjnego, a nie cywilnego. W przypadku naruszenia prawa własności w wyniku wykonanych samowolnie robót budowlanych pokrzywdzony może dochodzić swoich praw wyłącznie przed sądem powszechnym. W takim przypadku organ nadzoru budowlanego nie może bowiem żądać od inwestora wykazania się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. nie stanowi bowiem podstawy do wydania decyzji nakładającej na inwestora obowiązek nałożenia przewidzianego w art. 32 ust. 4 pkt 2 P.b. oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (wyrok NSA z 26.01.2012 r. sygn. akt II OSK 2140/10 LEX nr 1138086). Brak tytułu prawnego do nieruchomości, na której zrealizowano inwestycję nie może stanowić wyłącznej podstawy do uruchomienia postępowania naprawczego. Na podstawie wyżej przedstawionego stanu faktycznego Sąd uznał za bezzasadne zarzuty naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego odnośnie niewyjaśnienia stanu faktycznego, jak i niewykonania zaleń zawartych w kasacyjnej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2012 r. Kierowanie się zasadami wyrażonymi w art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. przy wydawaniu rozstrzygnięcia nie zawsze musi oznaczać zadośćuczynienie żądaniu strony postępowania, jednak zawsze musi wykazywać, że wydanie decyzji wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu. Powyższe stwierdzenie czyni również bezzasadnym zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. i art. 84 pkt 1 w zw. z art. 84a pkt 1 ppkt 1 oraz art. 81 pkt 1 ppkt 1 i 4 P.b., bowiem w uzasadnieniu decyzji organ II instancji przedstawił stan faktyczny i prawny wydanego orzeczenia, a przeprowadzona ocena dowodów jest spójna, logiczna i odpowiada kryteriom zawartym w art. 80 k.p.a. Dodać wypada, że organ II instancji w postępowaniu odwoławczym jest zobligowany do zbadania sprawy w jej całokształcie do czego obliguje zasada dwuinstancyjności wyrażona w art. 15 k.p.a., a nie kontroli jedynie zasadności odwołania. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja tak swoim rozstrzygnięciem, co do istoty sprawy jak i uzasadnieniem dowodzi, że organ II instancji podołał tym obowiązkom. W uzasadnieniu zaskarżonej organ podał przyczyny, dla których orzekał na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i słusznie organ II instancji stwierdził, że należy określić przedmiotowy zakres umorzenia. W kontekście podjętego rozstrzygnięcia organ nieprawidłowo w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji określił, że zaskarżoną decyzję utrzymuje w mocy pomimo, że jej uzasadnienie nie w pełni odpowiada ustaleniom faktycznym. Z całą pewnością sentencja zaskarżonej decyzji nie świadczy o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji, aczkolwiek organy obydwu instancji orzekały na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Opisana nieprawidłowość nie miała jednak wpływu na treść podjętego rozstrzygnięcia, gdyż dalszą część uzasadnienia zaskarżonej decyzji, zawiera opis stanu faktycznego i przyczyny działania na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., czyli uzasadnienie prawne. Konsekwencją postępowania dwuinstancyjnego jest i to, że organ odwoławczy może korygować wady prawne decyzji o ile nie powoduje to zmiany przedmiotu sprawy i mieści się w granicach orzekania wyznaczonych dla organu drugiej instancji art. 138 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie wystąpiła. Mając na względzie przedstawiony stan sprawy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił jako nieuzasadnioną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło