II GZ 368/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia G. w G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 16 kwietnia 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 2602/13 o odmowie przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi G. w G. na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] września 2013 r., nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu części dotacji celowej pobranej w nadmiernej wysokości postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przywrócić G. w G. termin do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z 16 kwietnia 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 2602/13 odmówił G. w G. (dalej: skarżący) przywrócenia terminu do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] września 2013 r., nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu części dotacji celowej pobranej w nadmiernej wysokości. Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu 23 października 2013 r. skarżący uiścił 200 zł tytułem wpisu sądowego od skargi. Zarządzeniem z dnia 4 lutego 2014 r. pełnomocnik skarżącej został wezwany do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi w kwocie 1300 zł w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Zarządzenie zostało doręczone w dniu 19 lutego 2014 r. W dniu 26 lutego 2014 r. wpłynęła jedynie kwota 1000 zł, natomiast kwota 300 zł wpłynęła po terminie, w dniu 3 marca 2014 r. W piśmie z 26 lutego 2014 r. pełnomocnik skarżącego zawiadomił, że w tymże dniu dokonano dwóch przelewów na kwotę 1300 zł zgodnie z zarządzeniem Sądu. W związku z powyższym pismem, zarządzeniem z dnia 18 marca 2014 r. Sąd wezwał pełnomocnika skarżącej do wykazania, że przelew w kwocie 300 zł został zlecony na dzień 26 lutego 2014 r. Pismem z 1 kwietnia 2014 r. pełnomocnik strony skarżącej złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że przekazał do księgowości polecenie uzupełnienia kwoty wpisu sądowego o kwotę 1300 zł, jednocześnie pisemnie zawiadamiając Sąd o wykonaniu zarządzenia. Wskazał, że w dniu 3 marca 2014 r. główny księgowy skarżącego poinformował, że pracownica księgowości dokonująca przelewu na rachunek Sądu dokonała omyłkowo potrącenia kwoty 300 zł z żądanej kwoty 1300 zł, uznając, że kwota 300 zł została uiszczona wcześniej przy składaniu skargi i należy dokonać przelewu uzupełniającego jedynie na kwotę 1000 zł. Po powzięciu tej wiadomości pełnomocnik wydał dyspozycję dokonania natychmiastowego przelewu kwoty 300 zł, uzupełniając wpis do żądanej kwoty 1300 zł. W ocenie pełnomocnika w sprawie zaszła oczywista i niezawiniona omyłka osoby dokonującej przelewu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odmawiając przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi wskazał, że niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw nie może bowiem stanowić podstawy do przywrócenia terminu. Należy przy tym zauważyć, iż w orzecznictwie przyjmuje się, iż niezachowanie należytej staranności przez pracownika strony bądź osobę, której powierzyła ona stosowne obowiązki pociąga również konsekwencje dla niej samej i nie uzasadnia przywrócenia uchybionego terminu. Rzeczą skarżącego było zapewnienie, że przelew na rachunek Sądu został wykonany w prawidłowej wysokości. Zażalenie na postanowienie Sądu I instancji złożył G. w G. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) jeśli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. Przywrócenie uchybionego terminu jest możliwe, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: 1) strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu, 2) wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, 3) jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin, 4) we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, 5) powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego. Stosownie do art. 87 § 2 p.p.s.a. na stronie domagającej się przywrócenia terminu ciąży obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i art. 87 p.p.s.a.: uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1), dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4). Wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi powinien zatem powoływać się na okoliczności wskazujące na brak winy skarżącego w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku. Wprawdzie rację ma Sąd pierwszej instancji, że kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności, to jednak nie można zgodzić się z oceną zachowania skarżącego dokonaną przez Sąd. Powszechnie przyjmuje się - jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego - obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1972 r., II CRN 448/71, OSPiKA 1972, z. 7-8, poz. 144). Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z dnia 6 października 1998 r., II CKN 8/98, LEX nr 50679) Okoliczności przedstawione przez stronę skarżącą uprawdopodabniają brak winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi i zachowanie należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Zauważyć należy, że skarżący we wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia opłaty od skargi wyjaśnił, że w sprawie "zaszła oczywista i niezawiniona omyłka osoby dokonującej przelewu kwoty". Zaakcentowano, iż na skutek wezwania Sądu I instancji z dnia 4 lutego 2014 r. do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi w kwocie 1300 zł skarżący uiścił kwotę 1000 zł, a następnie dokonano wpłaty uzupełniającej w kwocie 300 zł. Naczelny Sąd Administracyjny oceniając całokształt okoliczności niniejszej sprawy uznał, że skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, nie zawinił uchybieniu terminowi do uiszczenia wpisu. O braku winy skarżącego przesądziły okoliczności stanu faktycznego. W pierwszej kolejności należało wziąć pod uwagę okoliczność, że skarżący w zakreślonym przez Sąd I instancji terminie dokonał uzupełnienia wpisu sądowego, choć w nieprawidłowej wysokości. Podkreślenia wymaga, iż pełnomocnik strony poinformowany telefonicznie, że pracownica księgowości skarżącego dokonała omyłkowej kwoty należnej wysokości wpisu od skargi wydał dyspozycję o natychmiastowym przelewie pozostałej kwoty. Tym samym w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka ustanowiona w art. 86 § 1 p.p.s.a., warunkująca przywrócenie uchybionego terminu. Zaznaczyć należy, iż skarżący uiścił należny wpis od skargi, a pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu złożył z zachowaniem terminu z art. 87 § 1 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w rozpoznawanej sprawie spełnione zostały przesłanki przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi wobec czego, na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 1 i 2 oraz art. 86 § 1 w zw. art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.