II SAB/Wa 422/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędziowie WSA Ewa Grochowska – Jung (spr.), Eugeniusz Wasilewski, , , Protokolant Joanna Głowala, starszy sekretarz sądowy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2013 r. sprawy ze skargi M. A. na bezczynność Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie przewlekłości postępowania w sprawie przetwarzania danych osobowych 1. stwierdza, że przewlekłość postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2. oddala wniosek o wymierzenie organowi grzywny, 3. w pozostałym zakresie umarza postępowanie M. A. złożył skargę z dnia [...] stycznia 2012 r. doręczoną organowi w dniu [...] stycznia 2012 r. do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych na przetwarzanie jego danych osobowych przez Proboszcza [...] pw. [...] w K. Skarżący zarzucił Proboszczowi [...] pw. [...] w K., że mimo przyjęcia oświadczenia o wystąpieniu z Kościoła Katolickiego nie zamieścił on o tym fakcie stosownej adnotacji w księdze chrztu. Skarżący wniósł do Generalnego Inspektora o wydanie decyzji administracyjnej zobowiązującej do sprostowania jego danych osobowych. W dniu [...] lutego 2012 r. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych zwrócił się do Proboszcza Parafii o pisemne ustosunkowanie się do treści skargi M. A. Wyjaśnienia Proboszcza Parafii wpłynęły do Biura Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych w dniu [...] czerwca 2012 r. W dniu [...] marca 2012 r. organ poinformował strony postępowania o zebraniu materiału dowodowego wystarczającego do wydania decyzji administracyjnej. W dniu [...] maja 2012 r. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wydał decyzję nr [...], [...], którą na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 22, art. 43 ust. 1 oraz art. 43 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (t.j.: Dz. U. z 2002 r. nr 101, poz. 926 z późn. zm.) umorzył postępowanie. Decyzja ta została skarżącemu wraz z pouczeniem doręczona w dniu [...] maja 2012 r. W dniu [...] maja 2012 r. do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych wpłynął wniosek M. A. z dnia [...] maja 2012 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy (nazwany mylnie zażaleniem). Pismem z dnia [...] lipca 2012 r., które wpłynęło do organu w dniu [...] lipca 2012 r., skarżący wezwał Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych na podstawie art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego do bezzwłocznego usunięcia naruszenia prawa polegającego na przekroczeniu terminu przewidzianego, jak to określił "na wydanie decyzji drugiej instancji". Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych pismem z dnia [...] lipca nr [...] poinformował skarżącego, że jego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zostanie rozpatrzony niezwłocznie po uzyskaniu dowodu, iż decyzja nr [...] została skutecznie doręczona Proboszczowi Parafii [...] pw. [...] w K. Pismem z dnia [...] września 2012 r. M. A. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność i prawidłowość prowadzonego przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych postępowania w drugiej instancji po złożonym przez niego zażaleniu na decyzję pierwszej instancji. Wniósł o stwierdzenie, iż powyższe nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa i wymierzenie organowi grzywny przewidzianej w art. 149 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, wskazując, iż wydana w dniu [...] maja 2012 r. decyzja została przesłana skarżącemu oraz Proboszczowi Parafii [...] pw. [...] w K. W dniu [...] czerwca 2012 r. do organu wpłynął zwrot nieodebranej przez Proboszcza korespondencji z adnotacjami o awizowaniu z powodu niezastania adresata, awizowaniu powtórnym oraz zwrocie z powodu nieodebrania w terminie. Decyzja, jak stwierdził organ, została skierowana do stron na właściwe adresy, jednakże jeden z adresatów został wskazany omyłkowo. Wobec tego organ zobowiązany był do ponownego wysłania decyzji, co też uczynił w dniu [...] lipca 2012 r. Organ pismem z dnia [...] lipca 2012 r. poinformował skarżącego, iż jego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zostanie rozpoznany niezwłocznie po uzyskaniu dowodu skutecznego doręczenia przedmiotowej decyzji Proboszczowi Parafii. W tej sytuacji, zdaniem organu, wywiązał się z nałożonego w art. 36 k.p.a. obowiązku, bowiem poinformował skarżącego o podejmowanych czynnościach w sprawie. Nadto wobec uzyskania od Proboszcza Parafii zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji pismem z dnia [...] września 2012 r. poinformował strony o zebraniu materiału dowodowego wystarczającego do wydania decyzji. W dniu [...] listopada 2012 r. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wydał decyzję nr [...], [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, którą utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] maja 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga analizowania pod tym kątem, w zakresie przewlekłości postępowania zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1. decyzje administracyjne; 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5 podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7. akty nadzoru nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego; 8. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Z przewlekłością organu mamy zatem do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia danej czynności, nie podejmuje jej w terminach określonych przez przepisy prawa. Powyższe oznacza więc, że zarzut przewlekłości powinien się pojawić wówczas, gdy organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia określonej czynności w zakreślonym terminie i prowadzenia samego postępowania w sposób należycie aktywny, nie przejawia właściwego zaangażowania w jej załatwienie, zaś z drugiej strony nie pozostaje w bezczynności, tj. całkowicie pasywny w prowadzeniu sprawy, czy też inaczej rzecz ujmując, nie “milczy" w sprawie. W myśl art. 12 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia, a sprawy niewymagające zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (§ 2). Reasumując, przewlekłość postępowania, to brak po stronie organu właściwiej koncentracji w szybkości prowadzenia postępowania administracyjnego. Innymi słowy mówiąc, jest to ze strony organu niedochowanie należytej staranności w takim zorganizowaniu procesowania, aby zakończyć je w rozsądnym terminie. Wskazać dalej należy, że w myśl art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Z kolei załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Zatem z przytoczonych powyżej przepisów wynika jedna z podstawowych zasad postępowania administracyjnego nakładająca na organy administracji publicznej obowiązek szybkiego i wnikliwego działania, z drugiej zaś strony w sposób jednoznaczny określono w nich terminy i sposób działania. Wobec powyższego przewlekłe prowadzenie postępowania, wskazane już wyżej w art. 3 § 2 pkt 8 cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dotyczyć będzie okresu do upływu terminu załatwienia sprawy. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że po stronie organu wystąpiły przesłanki przewlekłości postępowania. Do wniosku takiego prowadzi analiza wszystkich czynności usystematyzowanych w porządku chronologicznym. Otóż skarga M. A. z dnia [...] stycznia 2012 r. została doręczona Generalnemu Inspektorowi Ochrony Danych Osobowych w dniu [...] stycznia 2012 r. Jednakże mimo wpływu okresu jednego miesiąca, organ nie podjął jakichkolwiek czynności procesowych. Zatem już od tego czasu organ, pozostając całkowicie pasywnym, naraził się na zarzut przewlekłości. Dopiero w dniu [...] lutego 2012 r. organ zwrócił się do Proboszcza Parafii Rzymskokatolickiej pw. [...] w K. o pisemne ustosunkowanie się do treści skargi. Pisemne wyjaśnienia Proboszcza Parafii wpłynęły do organu w dniu [...] marca 2012 r. , natomiast organ dopiero pismem z dnia [...] marca 2012 r. poinformował strony postępowania o zebraniu materiału dowodowego wystarczającego do wydania decyzji administracyjnej. Pisma te zostały doręczone stronom w dniach [...] kwietnia 2012 r. (skarżącemu) [...] kwietnia 2012 r. (proboszczowi parafii). Decyzja Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych nr [...], [...] została wydana w dniu [...] maja 2012 r. Decyzja organu została wysłana stronom, jednakże, co wynika z akt sprawy decyzja dla Proboszcza Parafii [...] została skierowana omyłkowo do księdza J. S. zamiast poprawnie do księdza W. P. Korespondencja ta została zwrócona do organu w dniu [...] czerwca 2012 r. Jednakże do ponownego wysłania podmiotowej decyzji Proboszczowi Parafii doszło dopiero w dniu [...] lipca 2012 r., a więc po ponad miesiącu od zwrotu nieprawidłowo doręczonej stronie korespondencji. Decyzja z dnia [...] maja 2012 r. została skutecznie doręczona Proboszczowi Parafii. Dowód doręczenia przesyłki wrócił do organu w dniu [...] sierpnia 2012 r. Natomiast dopiero w dniu [...] września 2012 r., wysłano do stron postępowania pismo informujące o zebraniu materiału dowodowego wystarczającego do wydania decyzji w drugiej instancji. W treści tego pisma strony zostały pouczone o przysługującym im prawie do zapoznania się z aktami postępowania. Zwrotne potwierdzenie odbioru ww. pisma przez Proboszcza Parafii nie wpłynęło do organu, wobec czego organ zwrócił się z reklamacją tej przesyłki do urzędu pocztowego. Jak wynika z informacji poczty, przesyłka ta została doręczona w dniu [...] września 2012 r. osobie uprawnionej do odbioru przesyłki. Pismo to wpłynęło do organu w dniu [...] listopada 2012 r. Jak wynika z akt administracyjnych, Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych w dniu [...] listopada 2012 r. wydał decyzję w wyniku rozpoznania wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, którą utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] maja 2012 r. W tej sytuacji zasadnym było umorzenie w tym zakresie postępowania, bowiem nie istnieje już powód zobowiązania organu do wydania decyzji w trybie art. 149 § 1 ust. 1 p.p.s.a. i wobec tego postępowanie w tej części stało się bezprzedmiotowe. Wskazać należy, iż organ wykonał obowiązek wynikający z art. 36 k.p.a., bowiem pismem z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] poinformował skarżącego, że jego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zostanie rozpoznany niezwłocznie po uzyskaniu dowodu doręczenia przedmiotowej decyzji Proboszczowi Parafii. Reasumując w okresie od [...] stycznia 2012 r. do [...] lutego 2012 r. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych nie podjął żadnych czynności po otrzymaniu skargi M. A., w okresie od [...] czerwca 2012 r. do [...] lipca 2012 r. oraz [...] sierpnia 2012 r. do [...] września 2012 r. również nie podejmował żadnych czynności w sprawie i nie prowadził żadnych czynności wyjaśniających. Świadczy to wyraźnie, w ocenie Sądu, o wykonywaniu tych czynności w dużych odstępach czasowych a w konsekwencji o opieszałości i niczym nieuzasadnionej zwłoce, co z kolei prowadzi do wniosku o prowadzeniu postępowania w sposób zdecydowanie przewlekły. Podkreślić bowiem w tym miejscu należy, że – w brew twierdzeniu Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych – nie występują tu żadne powody owej zwłoki, które byłyby niezależne od organu. Skoro zatem tak, to przedmiotowa sprawa nie charakteryzuje się niezbędną koncentracją w rozumieniu art. 12 k.p.a. Ponadto analogicznie jak w sprawach dotyczących bezczynności organu, w postępowaniu oceniającym ewentualne przewlekle prowadzenia postępowania należy brać pod uwagę fakt dokonania określonych czynności kończących postępowanie, czy też zmierzających do jego zakończenia, a także możliwość ich podejmowania. Natomiast w rozpoznawanej sprawie charakter sprawy w żadnym wypadku – w zestawieniu z wykazaną już wyżej opieszałością pomiędzy poszczególnymi czynnościami procesowymi – nie uzasadniał tak długiego prowadzenia sprawy. Ponadto przewlekłość ta nie miała miejsca – w ocenie Sądu – z rażącym naruszeniem prawa, bowiem wynika ona raczej z nieumiejętności koncentrowania się do niezbędnego minimum w gromadzeniu materiału dowodowego oraz jego analizowaniu i w tej sytuacji nie sposób dopatrzyć się ze strony organu lekceważenia wnioskodawcy, czy też celowego przedłużania postępowania. Z tego też powodu Sąd nie orzekł z urzędu grzywny wobec organu. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 149 § 1 ust. 1 w zw. z art. 161 § 1 pkt 3 i w zw. z art. 132, a w sprawie kosztów na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.