II SA/Wa 2243/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędziowie WSA Ewa Grochowska – Jung, Eugeniusz Wasilewski, , , Protokolant Joanna Głowala, starszy sekretarz sądowy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2013 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia mieszkaniowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...], 2. stwierdza, ze zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (dalej jako Prezes WAM) decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. nr 206, poz. 1367 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w P. z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] odmawiającą dokonania M. K. wypłaty świadczenia mieszkaniowego. W uzasadnieniu powyższej decyzji Prezes WAM podnosił, iż M. K. w dniu [...] lipca 2012 r. wystąpił do Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w P. z wnioskiem o wypłatę świadczenia mieszkaniowego. Z pisma, które złożył żołnierz zawodowy wraz z wnioskiem wynika, że Miasto L. aktem notarialnym z dnia [...] września 1999 r. (Repertorium [...] Nr [...]) sprzedało M. K. lokal mieszkalny nr [...] usytuowany w budynku położonym w L. przy ul. [...] z 80% bonifikatą od ceny lokalu oraz 20% bonifikatą z tytułu jednorazowej wpłaty gotówki przed podpisaniem aktu notarialnego. W dniu [...] stycznia 2004 r. M. K. dokonał zbycia przedmiotowego lokalu na rzecz J. M., który nie był dla wymienionego osobą bliską. W związku ze zbyciem lokalu przed upływem pięciu lat, od dnia nabycia, M. K., zgodnie z treścią obowiązującego w dniu zbycia lokalu mieszkalnego art. 68 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. nr 102, poz. 651 ze zm.), zobowiązany był na żądanie Prezydenta Miasta L. do zwrotu kwoty równej udzielonej bonifikacie po jej waloryzacji. W dniu [...] czerwca 2012 r. została zawarta umowa pomiędzy Prezydentem Miasta L. a M. K. dotycząca zwrotu zwaloryzowanej bonifikaty. W myśl tej umowy M. K. zobowiązał się do spłaty zwaloryzowanej bonifikaty udzielonej przy sprzedaży lokalu mieszkalnego w 48 ratach (tj. w ciągu czterech lat). Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w P. decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. odmówił M. K. wypłaty świadczenia mieszkaniowego, argumentując powyższe faktem utraty przez stronę prawa do zakwaterowania z powodu nabycia lokalu mieszkalnego od jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą. W odwołaniu od powyższej decyzji M. K. podniósł, iż Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w P. naruszył art. 68 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez uznanie, że nabył on lokal z bonifikatą od jednostki samorządu terytorialnego oraz art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP poprzez uznanie, iż nie przysługuje mu prawo do zakwaterowania, w tym do wypłaty świadczenia mieszkaniowego. Prezes WAM uznając zarzuty odwołania za niezasadne rozstrzygnięciem z dnia [...] października 2012 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W motywach rozstrzygnięcia organ przywołał treść art. 21 ust. 1, ust. 2 i ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Wskazał, że w sytuacji M. K. bezsporne jest, iż w dniu [...] września 1999 r. nabył z bonifikatą lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] od Miasta L. Żądanie Prezydenta Miasta L. zwrotu bonifikaty udzielonej Panu M. K. wynika z art. 68 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami i jest konsekwencją prawną sprzedaży lokalu przez stronę przed upływem pięciu lat, licząc od daty jego nabycia. Zwrot bonifikaty z uwagi na powyższe nie zmienia faktu, iż M. K. wykupił lokal mieszkalny od samorządu terytorialnego z bonifikatą. Organ II instancji podkreślił, iż przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP nie przewidują możliwości przywrócenia żołnierzowi zawodowemu prawa do zakwaterowania (w tym do świadczenia mieszkaniowego) utraconego w wyniku nabycia lokalu mieszkalnego z bonifikatą od jednostki samorządu terytorialnego w przypadku zwrotu udzielonej bonifikaty. Gdyby zamierzeniem ustawodawcy było wyłączenie ze stosowania przepisu art. 21 ust. 6 pkt 3 powołanej ustawy sytuacji zwrotu bonifikaty jednostce samorządu terytorialnego udzielonej przy zakupie lokalu mieszkalnego, znalazłoby to bezpośredni wyraz w przepisach ustawy, tak jak ma to miejsce w przypadku wyłączenia określonego w art. 21 ust. 10 ww. ustawy. Decyzja Prezesa WAM z dnia [...] października 2012 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez M. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła: 1) naruszenie art. 21 ust. 1 w zw. z art. 21 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, przez błędną wykładnię tych przepisów i ich niewłaściwe zastosowanie tj. przez uznanie, że skarżącemu jako żołnierzowi zawodowemu od dnia wyznaczenia na stanowisko służbowe nie przysługuje prawo do zakwaterowania na czas pełnienia służby wojskowej w miejscowości, w której żołnierz pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej albo za jego zgodą w innej miejscowości; 2) naruszenie treści art. 21 ust. 6 pkt 3 powołanej ustawy, przez błędną jego wykładnię i ich niewłaściwe zastosowanie tj. poprzez uznanie, że w chwili obecnej skarżącemu jako żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do wypłaty świadczenia mieszkaniowego. Z powyższych względów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w P. z dnia [...] sierpnia 2012 r., a także zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi M. K. wskazał, iż nabył lokal mieszkalny w 1999 r. w mieście z którego pochodzi. Kiedy kupował lokal miał na uwadze, swój powrót w rodzinne strony i chęć odbycia na tych terenach służby wojskowej. W dacie wykupu lokalu (również w dniu jego zbycia) obowiązywała ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej ( Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), która nie zawierała w treści ograniczenia prawa do zakwaterowania oraz wypłaty świadczenia mieszkaniowego dla osób posiadających lokal, który nabyli od jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą. Ustawa ta w kwietniu 2004 r. wprowadziła przepis art. 24 ust. 5 oraz w 2010 r. przepis art. 21 ust. 6 dotyczący ograniczenia w prawie do zakwaterowania w przypadku nabycia lokalu od jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą. Nie można zatem interpretować tego zapisu na niekorzyść skarżącego, tym bardziej, że "stan nabycia lokalu z bonifikatą" powstał i ustał przed wprowadzeniem ww. przepisu, tym samym nie można interpretować tego przepisu z naruszeniem prawa skarżącego i nie może on powodować dla niego negatywnych konsekwencji. Skarżący podkreślił, iż wraz z bonifikatą zwrócił całość zwaloryzowanej kwoty, a więc nie wzbogacił się kosztem jednostki samorządu terytorialnego. Przeciwnie, poniósł znaczne koszty dodatkowe. Jego zachowanie było ściśle związane z otrzymywanymi rozkazami. Sprzedaż mieszkania przed upływem 5 lat była konieczna, albowiem niemożność zamieszkania w tym lokalu, z powodu zmiany miejsca pełnienia zawodowej służby wojskowej (w E., a następnie w P.) generowała tylko zbędne koszty. Okoliczności, które nastąpiły wpływają na zmianę prawa skarżącego do zakwaterowania, a zakup ww. mieszkania nastąpił de facto bez bonifikaty. W związku z powyższym w chwili obecnej art. 21 ust. 6 oraz art. 87 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP nie dyskwalifikuje osoby skarżącego z wydania decyzji o prawie do zakwaterowania. W odpowiedzi na skargę Prezes WAM wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnień zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd, stosownie do art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Analizując niniejszą sprawę pod tym kątem, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Prawo żołnierza zawodowego do świadczenia mieszkaniowego stanowi pochodną uprawnienia podstawowego, jakim jest prawo do zakwaterowania. Zgodnie bowiem z art. 21 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. nr 206, poz. 1367 ze zm.), żołnierzowi zawodowemu od dnia wyznaczenia na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej przysługuje prawo do zakwaterowania na czas pełnienia służby wojskowej w miejscowości, w której żołnierz pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej, albo za jego zgodą w innej miejscowości. Prawo do zakwaterowania żołnierza zawodowego jest realizowane w jednej z następujących form: 1) przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego; 2) przydziału miejsca w internacie albo kwaterze internatowej; 3) wypłaty świadczenia mieszkaniowego. Żołnierz służby stałej wybiera, na swój wniosek, jedną z ww. form zakwaterowania (ust. 3). Ustawodawca określił również przesłanki negatywne, których spełnienie pozbawia żołnierza zawodowego prawa podstawowego do zakwaterowania oraz form zastępczych realizacji tego prawa. W świetle art. 21 ust. 6 powołanej ustawy żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek, z zastrzeżeniem ust. 10: 1) otrzymał ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z kwatery, wypłacony na podstawie przepisów ustawy obowiązujących do dnia 30 czerwca 2004 r.; 2) otrzymał odprawę mieszkaniową wypłaconą albo zrealizowaną w formie rzeczowej na podstawie przepisów ustawy obowiązujących od dnia 1 lipca 2004 r.; 3) nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia; 4) otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31 grudnia 1995 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz. U. z 1992 r. nr 5, poz. 19 oraz z 1994 r. nr 10, poz. 36); 5) nabył własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego od Agencji. Wskazać trzeba, iż pod pojęciem żołnierza zawodowego należy rozumieć żołnierza pełniącego stałą albo kontraktową zawodową służbę wojskową – art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 1 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. nr 90, poz. 593 ze zm.). W świetle art. 124 ust. 1 tej ustawy, kandydaci na żołnierzy zawodowych (a takimi są studenci szkół wojskowych) pełnią czynną służbę wojskową jako służbę kandydacką. Rozkaz personalny o powołaniu do służby kandydackiej wydają, uwzględniając potrzeby Sił Zbrojnych, odpowiednio rektor-komendant uczelni wojskowej, komendant szkoły podoficerskiej oraz komendant ośrodka szkolenia (art. 124 ust. 5). W niniejszej sprawie skarżący ubiega się o przyznanie prawa do świadczenia mieszkaniowego w sytuacji, gdy w dniu [...] września 1999 r. nabył od Miasta L. lokal mieszkalny z 80% bonifikatą od ceny lokalu oraz 20% bonifikatą z tytułu jednorazowej wpłaty gotówki przed podpisaniem aktu notarialnego. W dniu [...] stycznia 2004 r. M. K. dokonał zbycia przedmiotowego lokalu i w konsekwencji został zobowiązany przez Prezydenta Miasta L. do zwrotu kwoty równej udzielonej bonifikacie po jej waloryzacji. W dniu [...] czerwca 2012 r. została zawarta umowa pomiędzy Prezydentem Miasta L. a skarżącym dotycząca zwrotu zwaloryzowanej bonifikaty. Uszło natomiast uwadze organom WAM orzekającym w sprawie, iż skarżący w dacie nabycia lokalu mieszkalnego od jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą nie był żołnierzem zawodowy. Na rozprawie w dniu [...] lutego 2013 r. skarżący oświadczył, iż w 1999 r. był studentem uczelni wojskowej, a zatem pełnił służbę kandydacką. Tym samym jako żołnierz zawodowy nie nabył lokalu mieszkalnego z bonifikatą, a będąc już żołnierzem zawodowym wyznaczonym na stanowisko służbowe w garnizonie [...] tenże lokal mieszkalny w 2004 r. zbył, co nakładało na niego obowiązek zwrotu uzyskanej bonifikaty w cenie nabycia lokalu. W ustalonym stanie faktycznym skarżący nie może być objęty dyspozycją przepisu art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Przepis ten w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania wszedł w życie w dniu 1 lipca 2010 r. – art. 1 pkt 23 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 28, poz. 143). W dacie wejścia w życie tego przepisu skarżący, jako żołnierz zawodowy, nie był posiadaczem lokalu mieszkalnego nabytego z bonifikatą, której zwrot wraz jej waloryzacją stał się wymagalny od dnia sprzedaży na żądanie organu samorządowego. Tym samym nie można przyjąć, iż na dzień 1 lipca 2010 r. skarżący skutecznie skorzystał z jednej z form pomocy mieszkaniowej, określonych w art. 21 ust. 6 pkt 1-5 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Oznacza to, że w dniu złożenia przez skarżącego wniosku o przyznanie świadczenia mieszkaniowego przysługiwało mu prawo do zakwaterowania w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej, a co za tym idzie i świadczenia zamiennego w postaci wypłaty świadczenia mieszkaniowego. Zdaniem Sądu, niewłaściwe jest rozumowanie prowadzące do wniosku, iż nabycie kiedykolwiek lokalu mieszkaniowego z bonifikatą, bez względu na okoliczności faktyczne sprawy, bezpowrotnie pozbawia żołnierza zawodowego prawa do zakwaterowania. Tym samym w zaistniałym stanie faktycznym organy obu instancji dokonały błędnej wykładni art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, co obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji. Rozpoznając ponownie sprawę o przyznanie skarżącemu lokalu mieszkalnego organ WAM będzie obowiązany uwzględnić przedstawioną ocenę prawną Sądu. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w związku z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.