II SA/Ke 244/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Zielińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 maja 2011 roku sprawy ze skargi S.T. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odszkodowania za szkody związane z udzieleniem zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania S. T., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 127 § 1 i 2 kpa oraz art. 9a w zw. z art. 128 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.jedn. z 2010r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...]. Decyzją tą Starosta ustalił na rzecz S. T. odszkodowanie w wysokości 2105,98 zł za szkody wynikłe w związku z udzieleniem zezwolenia P. Sp. z o.o. na czasowe zajęcie nieruchomości, położonej w Ż. gm. S., w skład której wchodzi działka gruntu nr 90/1 o powierzchni 15,37ha, stanowiąca własność S. T. - w celu wykonania czynności związanych z konserwacją przewodów i urządzeń linii energetycznej 220 kV K.-J., biegnących nad tą nieruchomością. Ponadto w pkt 2 decyzji ustalono, że jednorazowa wypłata ustalonego odszkodowania nastąpi w terminie 14-dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna, zaś w pkt 3 stwierdzono, że ustalona w decyzji wysokość odszkodowania podlega waloryzacji na dzień jego zapłaty, której dokona organ zobowiązany do zapłaty odszkodowania. Organ ustalił następujący stan faktyczny i prawny w sprawie: Ostateczną decyzją z dnia [...] Wojewoda, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 9a w zw. z art. 126 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.jedn. z 2004r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) orzekł o udzieleniu zezwolenia P. Sp. z o.o. w R. na czasowe zajęcie nieruchomości, położonej w obrębie Ż. gm. S., w skład której wchodzi działka gruntu nr 90/1 o powierzchni 15,37ha, stanowiąca własność S. T., dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą KW nr [...], na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy, w celu wykonania czynności konserwacyjnych przewodów i urządzeń linii elektroenergetycznej 220 kV K.-J., biegnących nad tą nieruchomością, nadając jej jednocześnie rygor natychmiastowej wykonalności. W pkt 3 i 4 decyzji organ zobowiązał Starostę, wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej do doprowadzenia nieruchomości do stanu poprzedniego po upływie okresu, na który nastąpiło zajęcie nieruchomości, a jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego stanie się niemożliwe albo spowoduje nadmierne trudności lub koszty w odrębnej decyzji ustalone zostanie odszkodowanie za wynikłe z tego tytułu szkody. Po uzyskaniu zezwolenia pracownicy P. Sp. z o.o. przeprowadzili prace konserwacyjne na przedmiotowej nieruchomości w pasie znajdującym się bezpośrednio pod liniami energetycznymi, polegające na dokonaniu wycinki drzewostanu (brzoza i sosna), który zagrażał prawidłowemu przesyłowi energii elektrycznej. Dnia 28 października 2009r. Starosta wszczął postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania i zlecił rzeczoznawcy majątkowemu sporządzenie operatu szacunkowego, określającego wartość wyciętych drzew pod linią energetyczną w celu ustalenia wysokości odszkodowania dla właściciela nieruchomości oraz przeprowadził rozprawę administracyjną. Decyzją z dnia [...] Starosta ustalił na rzecz S. T. odszkodowanie w wysokości 2105,98 zł. Wojewoda, po rozpoznaniu odwołania S. T. decyzją z dnia [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję i w tym zakresie orzekł o odmowie przyznania odszkodowania za szkody wynikłe w związku z udzieleniem zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości. Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że wycinka drzewostanu doprowadziła do stanu zgodnego z wymaganiami uproszczonego planu urządzenia lasu, a dotychczasowe wykorzystywanie tej nieruchomości, jako nieruchomości leśnej było niezgodne z tym planem. W związku z tym nie należy się żadne odszkodowanie z tytułu doprowadzenia nieruchomości do stanu zgodnego z planem urządzeniem lasu. Za taki sposób użytkowania nieruchomości odpowiada jej właściciel i nikt inny nie może z tego tytułu ponosić żadnych kosztów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 10 listopada 2010r., sygn. akt II SA/Ke 637/10 uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody z dnia [...], dopatrując się naruszenia przepisów art. 139, art. 7, art. 77 § 2 oraz art. 107 § 3 kpa. Rozpatrując ponownie odwołanie S. T. Wojewoda podzielił stanowisko organu I instancji, że uwzględniając stan przedmiotowej nieruchomości po dokonaniu wycinki drzew, należało zastosować przepis art. 128 ust. 4 u.g.n., albowiem przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego było niemożliwe (art. 126 ust.3 u.g.n.). Wartość odszkodowania ustalona została na dzień wydania decyzji przez organ I instancji, z uwzględnieniem stanu nieruchomości sprzed wycinki i po wycince drzewostanu. Szkoda, jaką poniósł S. T. polegała na wycięciu drzewostanu rosnącego pod linią energetyczną, a zatem w istocie odpowiada wartości tych drzew, stąd przyznane odszkodowanie jest wynikiem oszacowania wartości wyciętego drzewostanu. Zdaniem organu odwoławczego ustalenia są w tym zakresie prawidłowe. Ustalenia wartości wyciętych drzew dokonano na podstawie operatu szacunkowego, dokonanego we wrześniu 2009r, którego aktualność została, zgodnie z art. 156 ust. 4 u.g.n. potwierdzona przez rzeczoznawcę. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy wskazał, że uwarunkowania dotyczące sposobu użytkowania nieruchomości uwidocznione w uproszczonym planie urządzenia lasu dla wsi Ż., gm. S., obowiązującym w okresie od 1 stycznia 2001r. do 31 grudnia 2010r. wskazywały, że nie można prowadzić na tej części działki produkcji leśnej. Żądanie skarżącego, aby do odszkodowania zaliczyć również koszty związane z odtworzeniem drzewostanu na wyciętej części działki nr 90/1 jest całkowicie bezzasadne. Odtworzenie drzewostanu doprowadziłoby w tym miejscu do kolizji z planem urządzenia lasu, a ponadto ponownie spowodowałoby zagrożenie w normalnym funkcjonowaniu linii energetycznej. Nie ma znaczenia fakt, że w chwili obecnej w/w plan urządzenia lasu już nie obowiązuje. Istotny jest stan faktyczny istniejący w dniu dokonania wycinki. Zdaniem organu odwoławczego nie można także wliczyć do odszkodowania kosztów związanych z usunięciem ściętego drewna. Użytkowanie części działki nr 90/1 jako gruntu leśnego porośniętego drzewostanem, było w świetle obowiązującego wówczas uproszczonego planu urządzenia lasu użytkowaniem nielegalnym, na właścicielu nieruchomości ciążył obowiązek doprowadzenia nieruchomości do stanu zgodnego z tym dokumentem. Skoro właściciel nie dopełnił tego obowiązku sam, musiała nastąpić ingerencja w oparciu o przepisy prawa administracyjnego, mające na celu doprowadzenie nieruchomości do wymaganego stanu. Działania podjęte przez P. sp. z o.o. w R. były działaniami niezbędnymi i skutkowały wycięciem drzewostanu zagrażającego linii energetycznej (i za skutek tych działań przyznane zostało odszkodowanie). Właścicielem wyciętych drzew jest S. T. i w jego dyspozycji pozostaje sposób i forma ich zagospodarowania. Niedopuszczalne byłoby ponoszenie przez organ administracji publicznej, lub właściciela linii energetycznej dodatkowych kosztów związanych z wycinką drzew. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że fakt opisania przedmiotowej nieruchomości w ewidencji gruntów i budynków, jako teren leśny nie oznacza obowiązku takiego sposobu jej wykorzystywania. Ze względu na cel ewidencji gruntów i budynków wpis do niej ma przede wszystkim znaczenie informacyjne, ustawa nie wiąże z nim domniemania zgodności z rzeczywistym stanem prawnym, ani jakiegokolwiek innego skutku materialno-prawnego, ponieważ ewidencja gruntów i budynków nie służy do ustalania stanów prawnych nieruchomości. Nieuzasadnionym jest również domaganie się przez właściciela nieruchomości uwzględnienia w ustalonym odszkodowaniu skutków poprzednich wycinek drzewostanu na przedmiotowej nieruchomości. W niniejszym postępowaniu rozstrzygnąć można jedynie kwestię odszkodowania za szkody poniesione skutkiem decyzji, wydanej w trybie odwoławczym przez Wojewodę w dniu [...]. Niezależnie od powyższego organ odwoławczy zwrócił uwagę na uchybienia proceduralne, których dopuścił się Starosta prowadząc postępowanie administracyjne w I instancji, które nie miały wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie w sprawie i nie mogły stanowić podstawy do uchylenia decyzji. Dotyczył to niezałatwienia sprawy w terminie, określonym przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Wojewody z dnia [...] wniósł S. T., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. W skardze zarzucono naruszenie prawa materialnego: art. 124 ust. 5, art. 126 ust.3 i art. 128 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. z 2010r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że skarżącemu przysługuje odszkodowanie jedynie w wysokości 2105,98 zł za szkody wynikłe w związku z udzieleniem zezwolenia P. sp. z o.o. na czasowe zajęcie nieruchomości położonej w Ż., gm. S., w skład której wchodzi działka gruntu oznaczona nr 90/1 o pow. 15,37 ha, stanowiącą własność S. T. w celu wykonania czynności związanych z konserwacją przewodów i urządzeń linii elektroenergetycznej 220V K.-J. biegnących nad tą nieruchomością wobec ograniczenia się w sporządzonym operacie szacunkowym jedynie do wartości wyciętych drzew i nie objęcie wszystkich innych szkód wynikających z wycinki drzew, tj. kosztów usunięcia ściętego drzewa, kosztów zakupu nowych sadzonek, kosztów związanych z zalesieniem nieruchomości. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, a także o "przyznanie skarżącemu odszkodowania w odpowiednio wyższej wysokości odpowiadającej wartości szkód wynikłych w związku z udzieleniem zezwolenia .."., ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skargi został przedstawiony przebieg postępowania administracyjnego, zacytowano treść przepisów art. 124 ust. 5 u.g.n., art. 126 ust. 3 i art. 128 ust. 4 u.g.n. bez ich własnej wykładni oraz wskazano, że pismem z dnia 30 czerwca 2009r. skarżący "wyszedł do Starosty Włoszczowskiego z propozycją wykupu przedmiotowej nieruchomości, zgodnie z przepisem art. 124 u.g.n., co spotkało się z brakiem jakiejkolwiek reakcji". Zdaniem skarżącego odszkodowanie winno obejmować koszty związane z usunięciem ściętego drewna, jego transportem, odpowiednim zabezpieczeniem, a ponadto zapewnieniem właściwego i odpowiedniego dla tego typu rzeczy przechowaniem, koszty zakupu nowych nasadzeń, koszty związane z przygotowaniem szkółki pod nowe zalesienie obejmujące m.in. koszty robocizny, konieczność zatrudnienia wykwalifikowanej ekipy pracowniczej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania. Zasady słuszności, czy też celowości nie mogą być brane pod uwagę przy rozstrzyganiu sprawy. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Na Sądzie zatem ciąży obowiązek kontroli zgodności zaskarżonej decyzji z prawem we wszystkich aspektach, nie tylko tych podniesionych w skardze. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest przepis art. 128 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.jedn. z 2010r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) zwanej dalej u.g.n., zgodnie z którym wskutek zdarzeń, o których mowa m.in. w art. 126 u.g.n. przysługuje odszkodowanie, które powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód. W sprawie niniejszej zachodzi przypadek określony w art. 126 u.g.n., gdyż decyzją z dnia [...] Wojewoda orzekł o zezwoleniu na czasowe zajęcie nieruchomości skarżącego (art. 126 ust. 1 u.g.n.), zaś w wyniku wycięcia drzew pod linią elektroenergetyczną w celu wykonania czynności związanych z konserwacją przewodów i jej urządzeń przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego nie jest możliwe (art. 126 ust. 3 u.g.n.). Zatem organ słusznie zastosował przepis art. 128 ust. 4 w zw. z art. 126 u.g.n. Nie można podzielić zarzutu skargi, że organ dokonał wadliwej wykładni tych przepisów. Należy podzielić stanowisko organu, że wartość odszkodowania należy ustalić na dzień wydania decyzji, z uwzględnieniem stanu nieruchomości sprzed wycinki i po wycince drzewostanu. W celu ustalenia odszkodowania organ oparł się na opinii biegłego – rzeczoznawcy majątkowego A. D., sporządzonej w formie operatu szacunkowego w dniu 2 września 2009r., którego aktualność potwierdzona została przez rzeczoznawcę klauzulą z dnia 15 lutego 2011r. (art. 156 ust. 4 u.g.n.). Z opinii tej wynika, że pod linią elektroenergetyczną, przebiegającą przez działkę skarżącego w 2001r. dokonano wycinki drzew w pasie o szerokości ok. 33m z uwagi na bezpieczeństwo użytkowania tej linii. Od czasu tej wycinki, obszar ok. 0,8000 ha w pasie niezbędnym do bezpiecznego użytkowania linii został porośnięty drzewami – głównie brzozami oraz sosnami. P. Spółka z o.o. w R., jako administrator sieci, po uzyskaniu zezwolenia z dnia 17 sierpnia 2009r. dokonała wycinki drzew, które wyrosły po wycince w 2001r., a także pojedynczych drzew sosny i brzóz rosnących obok nich, poszerzając pas terenu wolnego od zalesienia. Wartość wyciętego drzewostanu wynosi 2105,98 zł. Wartość ta nie była kwestionowana przez skarżącego. Skarżący zarzuca, że odszkodowanie to powinno zawierać jeszcze koszty związane z usunięciem ściętego drewna, jego transportem, odpowiednim zabezpieczeniem, a ponadto zapewnieniem właściwego i odpowiedniego dla tego typu rzeczy przechowaniem, koszty zakupu nowych nasadzeń, koszty związane z przygotowaniem szkółki pod nowe zalesienie obejmujące m.in. koszty robocizny, konieczność zatrudnienia wykwalifikowanej ekipy pracowniczej. Sąd nie podziela stanowiska skarżącego. Koszty zakupu nowych nasadzeń, koszty związane z przygotowaniem szkółki pod nowe zalesienie obejmujące m.in. koszty robocizny, konieczność zatrudnienia wykwalifikowanej ekipy pracowniczej nie mieszczą się w ramach odszkodowania przyznanego w trybie art. 128 ust. 4 u.g.n. W sprawie niniejszej w dacie wydania decyzji I instancji nieruchomość skarżącego była objęta uproszczonym planem urządzenia lasu dla wsi Ż., gm. S., sporządzonym zgodnie z art. 18 ustawy z dnia 28 września 1991r. o lasach (Dz.U. z 2005r. Nr 45, poz. 435 ze zm.) na okres 10 lat (od 1 stycznia 2001r. do 31 grudnia 2010r.) z uwzględnieniem przyrodniczych i ekonomicznych warunków gospodarki leśnej, dla celów i zasad gospodarki leśnej oraz sposobów ich realizacji, określonych dla każdego drzewostanu i urządzonego obiektu, z uwzględnieniem lasów ochronnych. Zapisy tego planu wskazywały, że nie można prowadzić na tej części przedmiotowej działki, pod liniami energetycznymi produkcji leśnej, gdyż teren ten musi spełniać wymogi związane z bezpieczną eksploatacją tych linii. Pas nieruchomości pod liniami został udostępniony zakładom energetycznym w celu posadowienia na nim słupów przesyłowych i rozciągnięcia między nimi sieci energetycznych oraz utrzymania i umożliwienia eksploatacji tych linii. Odpowiedzialność za utrzymanie właściwego stanu technicznego linii ponoszą zakłady energetyczne (art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997r. Prawo energetyczne – Dz.U. z 2006r. Nr 89, poz. 625 ze zm.). Należy zatem podzielić pogląd organu, że żądanie skarżącego, aby do odszkodowania wliczyć również koszty związane z odtworzeniem drzewostanu na wyciętej części działki nr 90/1 jest bezzasadne. Odtworzenie drzewostanu doprowadziłoby bowiem w tym miejscu do kolizji z planem urządzenia lasu, istniejącym w dniu dokonania wycinki, a przede wszystkim ponownie spowodowałoby zagrożenie w normalnym funkcjonowaniu linii energetycznej. Poza tym, jak wynika z opinii drzewa wyrosły w sposób naturalny po ostatniej wycince w 2001r., skarżący nie poniósł kosztów związanych w ich wyrośnięciem. Nie jest także uprawniony pogląd skarżącego, że odszkodowanie winno obejmować koszty związane z "usunięciem ściętego drewna, jego transportem, odpowiednim zabezpieczeniem". Pozostałe po wycięciu drzew na gruncie skarżącego drewno jest jego własnością, jako właściciela nieruchomości, który ma prawo nim dysponować. Jak wynika z opinii biegłego wycięto 8 brzóz i 2 sosny w wieku 8 lat, które przedstawiają wartość drobnicy opałowej, a pozostały drzewostan (sosna i brzoza), tzw. "grubizna", zakwalifikowana została jako papierówka, opał, żerdzie. Decyzja, czy i dokąd przetransportować ten materiał pozostaje w gestii właściciela, na co P. Spółka z o.o. w R. jako administrator sieci nie mają wpływu, ani nie mogą ponosić kosztów z tym związanych. Nie bez znaczenia pozostaje wskazana przez organ okoliczność, że wspomniany plan urządzenia lasu, obowiązujący przez 10 lat, nie przewidywał w miejscu pod liniami elektroenergetycznymi zadrzewienia. Drzewa tam rosnące zostały w 2001r. wycięte, zaś te które podlegały wycince obecnie urosły w ciągu tych 8 lat. Skarżący miał obowiązek utrzymywać stan zagospodarowania tego terenu, zgodny z w/w planem urządzenia lasu. Obecnie winien ponieść koszty związane z usunięciem zagrożenia dla istniejącej linii, które uzasadniało wydanie decyzji Wojewody w trybie art. 126 u.g.n. Ponadto Sąd uznał, że zarzut naruszenia przepisu art. 124 ust. 5 u.g.n. poprzez jego wadliwą wykładnię jest nieuprawniony, gdyż przepis ten nie miał zastosowania w sprawie niniejszej i organ nie dokonywał jego wykładni. Sprawa niniejsza nie dotyczyła założenia lub przeprowadzenia urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej, na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n., lecz odszkodowania związanego z udzieleniem czasowego zajęcia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją przewodów i urządzeń linii elektroenergetycznej, na podstawie art. 126 ust. 1 u.g.n. Przepis art. 124 ust. 5 u.g.n. nie ma więc zastosowania. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uznał, że skarga jest niezasadna, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.