III SA/Wa 1817/12

WyrokWSA w Warszawie2013-02-06

Skład orzekający: Jarosław Trelka, Anna Wesołowska, Dariusz Zalewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków bezwzględnie wiążą organy podatkowe przy ustalaniu wysokości zobowiązania podatkowego w podatku leśnym, nawet jeśli strona skarżąca przedstawia dowody wskazujące na nieważność umów stanowiących podstawę wpisów w tej ewidencji?
Ratio decidendi
Organy podatkowe nie są bezwzględnie związane danymi z ewidencji gruntów i budynków, jeśli strona skarżąca przedstawia wystarczające dowody wskazujące na nieważność umów stanowiących podstawę wpisów w tej ewidencji. Jednakże, w sytuacji gdy dane z ewidencji gruntów, umowy notarialne oraz wpisy w księgach wieczystych przemawiają za statusem strony jako podatnika, a przedstawione przez nią dowody na nieważność umów nie są wystarczające do podważenia tych dokumentów, organy mogą oprzeć się na danych z ewidencji.
Stan faktyczny
Spółka E. sp. z o.o. (następca prawny T. sp. z o.o.) zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy L. określającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku leśnym za 2007 r. Spółka twierdziła, że nie jest podatnikiem, ponieważ grunty, których dotyczy podatek, zostały nabyte na podstawie nieważnych umów, a ona sama jest jedynie posiadaczem zależnym. Organy podatkowe oparły się na danych z ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z którymi spółka była użytkownikiem wieczystym.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Trelka (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Anna Wesołowska, Sędzia WSA Dariusz Zalewski, Protokolant starszy referent Iwona Choińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2013 r. sprawy ze skargi E. sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku leśnym za 2007 rok oddala skargę Wójt Gminy L. decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. określił T. Sp. z o.o. z siedzibą w K. (zwanej dalej "T.") wysokość zobowiązania podatkowego w podatku leśnym za 2007 r. w kwocie 2 341 zł. W uzasadnieniu Organ wskazał, że 21 stycznia 2011 r. T. złożyła korektę deklaracji na podatek leśny za 2007 r. z uwagi na błędne, jej zdaniem, ustalenie właściciela wykazanych w pierwotnej deklaracji gruntów leśnych, którym w rzeczywistości była i pozostaje T. S.A., zaś Spółka była jedynie posiadaczem zależnym, i jako taki nie była podatnikiem podatku leśnego. Według Wójta T. widniała w ewidencji gruntów i budynków jako użytkownik wieczysty działek nr 5/2 oraz 5/3, położonych w obrębie W. w gminie L., oraz działek nr 32/1 oraz 32/2, położonych w obrębie Ł. w gminie L.. Organ I instancji wezwał T. do przedłożenia szczegółowego wykazu gruntów, których dotyczy ww. korekta deklaracji, wraz z opisem ich przeznaczenia. Dokumenty przesłane przez T. nie zawierały żadnej informacji na temat sposobu lub trybu zmiany właściciela, ani żadnej umowy lub aktu pozwalającego na zakwestionowanie zapisów widniejących w ewidencji gruntów i budynków. Za podstawę wyliczenia kwoty zobowiązania podatkowego, oprócz danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, przyjęto ponadto protokoły oględzin z dnia 15 czerwca 2011 r. oraz wykonane podczas oględzin zdjęcia, a także informacje dotyczące ww. gruntów leśnych, przedłożone przez T.. W odwołaniu od powyższej decyzji E. Sp. z o. o. w K. (zwana dalej "Spółką" albo "Skarżącą"), będąca następcą prawnym T., wniosła o uchylenie decyzji w całości lub jej zmianę poprzez stwierdzenie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku leśnym za 2007 r. w wysokości zgodnej z deklaracją. Decyzji zarzucono naruszenie: - art. 207 § 1 w zw. z art. 21 § 1 pkt 1 i § 3 Ordynacji podatkowej, polegające na przyjęciu, że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna, niż wskazana w deklaracji, - art. 120 Ordynacji podatkowej, polegające na niezastosowaniu w sprawie art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców (Dz. U. z 2004 r. Nr 167 poz. 1758 ze zm.), - art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, polegające na zaniechaniu wszechstronnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, - art. 191 Ordynacji podatkowej polegające na oparciu oceny, czy okoliczności istotne dla sprawy zostały udowodnione, jedynie na treści wypisów z ksiąg wieczystych lub ewidencji gruntów, z pominięciem innych dowodów, z których wynikało, że wpisy w księgach wieczystych lub w ewidencjach gruntów nie odpowiadają rzeczywistemu stanowi prawnemu nieruchomości będących przedmiotem opodatkowania podatkiem leśnym, - art. 1, art. 2 ust. 1 pkt 3, art. 3, art. 4 ust. 1 i art. 6 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz. U. Nr 200, poz. 1682 ze zm.) poprzez błędne i niewłaściwe jego zastosowanie, mimo wykazania przez T., że podstawa prawna nabycia własności lub prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, będących przedmiotem opodatkowania, jest nieważna. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] marca 2012 r. utrzymało w mocy decyzję Organu I instancji. Według SKO Wójt, w trakcie przeprowadzonego postępowania podatkowego, potwierdził, iż T. widniała, zaś Spółka nadal widnieje w ewidencji gruntów i budynków jako użytkownik wieczysty wskazanych w decyzji Organu I instancji działek. Natomiast dokumenty przesłane przez T.– w odpowiedzi na wezwanie Wójta - nie zawierały żadnej informacji na temat sposobu lub trybu zmiany właściciela, ani żadnej umowy lub aktu, pozwalającego na zakwestionowanie zapisów widniejących w ewidencji gruntów i budynków. Zdaniem Organu odwoławczego zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086, ze zm.), podstawą wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Zatem, zdaniem SKO, Organ I instancji prawidłowo ustalił T., na podstawie dowodów zebranych w sprawie, w tym danych z ewidencji gruntów, wysokość zobowiązania w podatku leśnym za 2007 r. W ocenie SKO wszystkie zarzuty zawarte w odwołaniu były niezasadne. To, czy umowa będąca podstawą przejęcia nieruchomości przez T., była nieważna, w szczególności w myśl art. 6 ust. 1 ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców, nie miało, zdaniem Organu odwoławczego, znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Według SKO, skoro dane z ewidencji gruntów, z mocy art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, stanowią podstawę wymiaru podatków, w tym podatku leśnego, to dopóki nie nastąpi zmiana w tej ewidencji Organy podatkowe są związane aktualnymi danymi i nie mogą ich kwestionować. Takie stanowisko potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych, gdzie podkreśla się, że prowadzenie, w tym zmiany, uaktualnianie ewidencji gruntów i budynków, nie należy do postępowania podatkowego. SKO podkreśliło, że w deklaracji na podatek leśny na 2007 r. T. sama zadeklarowała, iż jest użytkownikiem wieczystym, i przy korekcie deklaracji ani w toku postępowania Spółka, jako następca prawny, nie przedstawiła żadnego dowodu, z którego wynikałoby, że przestała być użytkownikiem wieczystym przedmiotowych gruntów leśnych. Zauważono przy tym, że okoliczność, iż będące podstawą wpisów do ewidencji gruntów i budynków dane dotyczące użytkowania wieczystego mogą być błędne, uprawniała T., a potem Spółkę, do wystąpienia do organu ewidencyjnego o zmianę danych w ewidencji gruntów i budynków lub do wystąpienia na drogę postępowania cywilnego z odpowiednim roszczeniem w zakresie unieważnienia umów. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o uchylenie powyższej decyzji SKO w całości lub jej zmianę, poprzez stwierdzenie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku leśnym za 2007 r. w wysokości zgodnej z deklaracją. Decyzji zarzucono naruszenie: - art. 207 § 1 w zw. z art. 21 § 1 pkt 1 i § 3 Ordynacji podatkowej, polegające na przyjęciu, że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna, niż wskazana w deklaracji, - art. 120 Ordynacji podatkowej, polegające na niezastosowaniu w sprawie art. 6 ust. 1 ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców, polegającym na przyjęciu, że skutkiem nieważności umów przenoszących na T. prawa użytkowania wieczystego lub prawa własności, mimo świadomości Organów podatkowych, że czynności te są nieważne, władztwo wykonywane przez Spółkę nad tymi nieruchomościami zakwalifikowano jako posiadanie samoistne, - art. 187 §1 Ordynacji podatkowej, polegające na zaniechaniu wszechstronnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, - art. 191 Ordynacji podatkowej, polegające na oparciu oceny, czy okoliczności istotne dla sprawy zostały udowodnione, jedynie na treści wypisów z ksiąg wieczystych lub ewidencji gruntów, z pominięciem innych dowodów, z których wynikało, że wpisy w księgach wieczystych lub w ewidencjach gruntów nie odpowiadają rzeczywistemu stanowi prawnemu nieruchomości będących przedmiotem opodatkowania podatkiem rolnym, a T., a potem Spółka, była i jest posiadaczem zależnym nieruchomości, a także z pominięciem okoliczności przemawiających za odmówieniem posiadaniu przedmiotowych nieruchomości przymiotu samoistności, - art. 1, art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 1 i art. 6 ust. 8 pkt 3 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969), poprzez błędne i niewłaściwe zastosowanie, mimo wykazania przez Skarżącą, że podstawa prawna nabycia własności lub prawa użytkowania wieczystego nieruchomości będących przedmiotem opodatkowania jest nieważna, - art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, poprzez błędne zastosowanie do ustalenia, kto jest podatnikiem przedmiotowego podatku, gdy zgodnie z tym przepisem dane zawarte w ewidencji są jedynie podstawą wymiaru podatków. Spółka stwierdziła, że zawierając umowę przeniesienia prawa użytkowania wieczystego osoba reprezentująca T. złożyła oświadczenie, że T. nie jest cudzoziemcem w rozumieniu przepisów ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców w brzmieniu wówczas obowiązującym, co było jednak niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym, bowiem w chwili zawierania umów T. była cudzoziemcem, nie posiadała jednak wiedzy w tym przedmiocie. Według Spółki zawiadomienie o uzyskaniu statusu cudzoziemca T. uzyskała w dniu 4 czerwca 2002 r., przy czym w treści zawiadomienia nie została określona data, począwszy od której ta zmiana statusu nastąpiła. Tym samym, w ocenie Skarżącej, T. nie miała wcześniej podstaw do tego, aby podważać skuteczność czynności prawnych dokonanych w ramach przenoszenia praw własności lub praw użytkowania wieczystego nieruchomości. W ocenie Skarżącej, zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców, nabycie nieruchomości wbrew przepisom tej ustawy, a więc także nabycie nieruchomości przez cudzoziemca, który nie uzyskał prawem wymaganego zezwolenia ministra właściwego do spraw wewnętrznych, było nieważne, zaś nieważność miała charakter bezwzględny. Taką wykładnię art. 6 ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców potwierdził, zdaniem Spółki, Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 25 czerwca 2008 r. sygn. akt. III CZP 53/08. W konsekwencji, w przekonaniu Skarżącej, dotyczące jej obecnie wpisy w odpowiednich działach księgi wieczystej, jako użytkownika wieczystego przedmiotowych nieruchomości, nastąpiły na podstawie nieważnych umów przeniesienia własności nieruchomości oraz prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, a tym samym treść księgi wieczystej nie odpowiada rzeczywistemu stanowi prawnemu. To samo dotyczy stanów ujawnionych w ewidencjach gruntów prowadzonych przez gminy. Skarżąca podniosła, że podjęto obecnie działania zmierzające do uregulowania stanów prawnych omawianych nieruchomości lub praw użytkowania wieczystego, w ramach których wnioskowano do właściwych sądów wieczysto-księgowych o dokonanie zmian wpisów, polegających na wykreśleniu z nich wpisów dotyczących Spółki i wpisanie w to miejsce wpisów dotyczących T. S.A. Proces ten rozpoczęty został "...w grudniu ubiegłego roku, co z natury postępowań wieczysto-księgowych powoduje, że do chwili obecnej jedynie niektóre sądy dokonały odpowiednich zmian wpisów.". Skarżąca wskazała ponadto, że T. S.A. oraz Skarżąca w dniu 10 listopada 2010 r. zawarły porozumienie, w którym stwierdzono, że od dnia wydania nieruchomości aportowych T. , a następnie Spółka była ich posiadaczem zależnym w dobrej wierze. Strony porozumienia uznały, że łączyła je umowa dzierżawy, bowiem ten stosunek prawny odpowiadał w swojej treści władztwu, jakie było objęte intencjami stron, a nie ziściło się ze względu na nieważność umów przenoszących własność lub prawo użytkowania wieczystego nieruchomości. W konkluzji Spółka stwierdziła, że Organ podatkowy tylko z tej przyczyny, że nie wystąpiono o stwierdzenie nieważności umów przenoszących własność lub użytkowanie wieczyste nieruchomości, pominął wszelkie dowody oraz wyjaśnienia wskazujące na istnienie tej nieważności. Pominięta została także okoliczność braku sporu pomiędzy T. S.A., a Spółką co do nieważności tych umów, która to okoliczność została uznana przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w piśmie z dnia 22 października 2010 r. Ponadto, według Spółki, na zagadnienie podobne do powyższego zwracał uwagę Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 lutego 2006 r. I PK 209/04, gdzie wskazano między innymi, że jeżeli pomiędzy stronami zakwestionowanego przez organ podatkowy stosunku prawnego (tam: pracy) nie ma sporu co do jego charakteru, to nie mają one interesu prawnego w ustaleniu niespornej natury tego zobowiązania w rozumieniu art. 189 Kodeksu postępowania cywilnego, ale ocena jego ważności dla celów prawidłowego wypełniania zobowiązań podatkowych nie usuwa się spod kompetencji organów podatkowych i jurysdykcji sądów administracyjnych. Ponadto, w opinii Spółki, o ile dane zawarte w ewidencji gruntów są wiążące dla organu podatkowego w zakresie określenia podstawy opodatkowania, to jednak nie mogą przesądzać o tym, czy dany podmiot jest podatnikiem podatku rolnego, czy też nie, takiego bowiem znaczenia ustawa im nie przypisuje. Zdaniem Skarżącej Organ podatkowy odszedł od zasady prawdy materialnej w stopniu prowadzącym do błędnych i nie do pogodzenia z podstawowymi zasadami porządku prawnego wniosków. Prowadziło to do uznania za podatnika podmiotu, który nie spełnia żadnej z przesłanek podlegania opodatkowaniu podatkiem rolnym. W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym decyzji administracyjnych, zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Zgodnie natomiast z art. 134 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługiwała na uwzględnienie, choć niektóre jej zarzuty okazały się zasadne. Zarówno Wójt Gminy L., jak też Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., uznały, że podstawą wymiaru podatku leśnego są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Na taki pogląd Wójta wskazuje zastosowana przez niego argumentacja zawarta w uzasadnieniu decyzji – Organ ten akcentuje w decyzji, że Spółka "...przez cały okres objęty niniejszym postępowaniem widniała i nadal widnieje w ewidencji gruntów i budynków, jako użytkownik wieczysty działek...". Z kolei SKO wprost odwołało się do art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Organ odwoławczy uznał zatem, że "...dopóki nie nastąpi zmiana (w tym przypadku dotycząca osoby użytkownika wieczystego) w tej ewidencji (np. na wniosek strony złożony do organu ewidencyjnego), organy podatkowe są związane aktualnymi danymi i nie mogą ich kwestionować." (str. 4 decyzji SKO). Dopiero w odpowiedzi na skargę (str. 3) SKO próbuje analizować także inny status Spółki, niż wynikający z ewidencji status użytkownika wieczystego. Rozważa mianowicie, choć tylko "ewentualnie" i "teoretycznie", że brak statusu użytkownika i tak prowadziłby do wniosku, że Spółka jest podatnikiem, gdyż wówczas nabyłaby status posiadacza samoistnego, który jest podatnikiem na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku leśnym. Te rozważania SKO Sąd uznał jednak za bezprzedmiotowe i tylko hipotetyczne, gdyż przyjął, że zasadniczym powodem, dla którego Organy poprzestały na podmiotowych danych z ewidencji gruntów i budynków, jest wiążący jej charakter, wynikający z art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Niemniej, w końcowej części uzasadnienia swojej decyzji, SKO uznało, że Skarżąca "...w toku całego postępowania nie przedstawiła żadnego dowodu, z którego wynikałoby, że przestałaby być użytkownikiem wieczystym gruntów..." (str. 4 decyzji). W tej sytuacji Sąd wyraża pogląd, że przywołany przepis Prawa geodezyjnego i kartograficznego nie oznacza bezwzględnego, bezwarunkowego i całkowitego związania organów podatkowych ewidencją gruntów i budynków. Spółka zasadnie wskazuje, że taki pogląd byłby trudny do pogodzenia z podstawowymi zasadami postępowania podatkowego, tj. zasadą prawdy materialnej i zasadą praworządności (art. 187 § 1, art. 120 Ordynacji podatkowej). Wymiar podatku musi opierać się bowiem na danych rzeczywistych, a nie jedynie udokumentowanych, zaewidencjonowanych w jakimkolwiek rejestrze urzędowym, jeśli istnieją wystarczające przesłanki, że te udokumentowane, zaewidencjonowane dane są nieprawdziwe. W ocenie Sądu należy przyznać rację Skarżącej, że ewidencja gruntów i budynków ma formalny walor wiążący tylko w odniesieniu do gruntów i, równocześnie, tylko do elementów przedmiotowych gruntu, tj. powierzchni, klasyfikacji, zabudowy, klasy. Z art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego wynika bowiem, że ewidencja jest przydatna w postępowaniu podatkowym w zakresie podstawy opodatkowania ("Podstawę [...] wymiaru podatków [...] stanowią dane zawarte w ewidencji..."). Inna z kolei wartość ewidencji polega na ścisłym powiązaniu jej treści z konkretnymi przepisami podatkowego prawa materialnego. Przykładowo – jeśli np. w definicji zawartej w art. 1 ust. 2 ustawy o podatku leśnym wskazano, że lasem są grunty sklasyfikowane jako las w ewidencji gruntów, to ewidencja staje się wówczas jedynym, miarodajnym źródłem klasyfikacji podatkowej przedmiotu opodatkowania. Gdyby więc z innych dowodów, np. z dokonanych oględzin, wynikało jednoznacznie i bezspornie, że dany grunt nie jest lasem, gdyż jest w całości zabudowany albo stanowi grunt orny, to jednak de iure jest nadal lasem. Dopiero dokonana zmiana w ewidencji pozwoliłaby przyjąć inny charakter tego gruntu. Wydaje się, że najwymowniejszym przykładem braku formalnego związania podmiotowymi elementami ewidencji jest sytuacja, gdy ujawniona w niej jako właściciel lub użytkownik wieczysty osoba fizyczna już nie żyje. Gdyby ignorować ten fakt, i poprzestawać jedynie na danych z ewidencji, to należałoby pogodzić się ze skierowaniem decyzji do tej zmarłej osoby. Oznaczałoby to konieczność tolerowania w obrocie prawnym decyzji nieważnej (uczynienie stroną postępowania osoby zmarłej musi być zakwalifikowane jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji). Trzeba jednak odnotować (vide podane wyżej cytaty z decyzji), że choć z jednej strony Organy zadeklarowały swój pogląd o najdalej idącym związaniu danymi z ewidencji, to jednak - pomimo tego błędnego poglądu – niejako na marginesie wskazały trafnie, że przedstawiony przez Spółkę materiał dowodowy nie pozwalał na odstąpienie od podmiotowych elementów tej ewidencji. Spółka opisywała w trakcie postępowania podatkowego chronologię procedury podwyższenia swojego kapitału zakładowego, zapewniała, że w dacie zawierania umów przenoszących na nią prawo własności nieruchomości i prawo użytkowania wieczystego była już cudzoziemcem, co skutkowało bezwzględną nieważnością tych umów, przedstawiła też Porozumienie z 10 listopada 2010 r., i te okoliczności i dowody miały – według niej – wskazywać na nieważność umów. Na tej podstawie Organy, kierując się doświadczeniem życiowym, logiką i wiedzą, powinny, według Skarżącej, odstąpić od danych z ewidencji. Tymczasem, w ocenie Sądu, trzeba zaakcentować bezsporną okoliczność, że za statusem Spółki jako użytkownika wieczystego/właściciela przemawiają nie tylko dane z ewidencji, ale przede wszystkim dane wynikające z zawartych w kwalifikowanej formie (akt notarialny) umów przenoszących prawo użytkowania wieczystego bądź prawo własności, a ponadto dane z właściwych ksiąg wieczystych. Z wniesionego odwołania od decyzji Wójta, a także ze skargi, wynika, że określone czynności zmierzające do cofnięcia skutków tych umów, zostały podjęte dopiero w grudniu 2010 r. (choć ze skargi wynika ściśle, że dopiero w grudniu 2011 r. – Spółka podaje bowiem, że proces ten został rozpoczęty "...w grudniu ubiegłego roku...", zaś skargę wniesiono w kwietniu 2012 r.). Trudno w tej sytuacji oczekiwać, że Wójt, a następnie Kolegium, zakwestionują wartość dowodową danych wynikających z aktów notarialnych, ksiąg wieczystych, że poprzestaną na oświadczeniu Spółki i załączonym do odwołania Protokole z 10 listopada 2010 r. Organ podatkowy nie może zastępować strony stosunku prawnego w ustalaniu rzeczywistej treści stosunku, a także w ocenie jego ważności, jeśli dane ustalone na podstawie tego ważnego, jak dotąd, stosunku prawnego, pozwalają określić podmiot zobowiązany co do podatku. Powołany przez Spółkę wyrok Sądu Najwyższego o sygn. I PK 209/04 nie ma przesądzającego znaczenia w niniejszej sprawie. Po pierwsze bowiem w tamtej sprawie chodziło o stosunek pracy, w ramach którego nie istnieje przepis analogiczny do art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, a nie o ważność umowy przenoszącej prawo użytkowania wieczystego/własności gruntu. Po drugie w stanie faktycznym przywołanej sprawy pracodawca i pracownik zgodnie twierdzili, że istnieje pomiędzy nimi stosunek pracy, podczas gdy w niniejszej sprawie jest odwrotnie - Spółka kwestionuje istnienie (ważność) umowy na podstawie art. 6 ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców, czyli podważa wartość dowodową aktów notarialnych oraz ksiąg wieczystych. Ponadto w przywołanym wyroku Sądu Najwyższego Sąd ten pozostawia kwestię istnienia stosunku cywilnego ocenie organów podatkowych oraz – ostatecznie – sądu administracyjnego. Taka ocena, jak należy konsekwentnie przyjąć, odbywać się powinna na tych samych zasadach, co ocena każdej okoliczności faktycznej sprawy, czyli w ramach – jeśli chodzi o sprawę podatkową – art. 191 Ordynacji podatkowej. Fakt, że w niniejszym postępowaniu Spółka wylegitymowała się oświadczeniem T. S.A. (zawartym w Protokole z 10 listopada 2010 r.), że to ona właśnie zawsze pozostawała użytkownikiem wieczystym, a przez to jest podatnikiem, nie mógł stanowić żadnego przekonującego dowodu w ewentualnym postępowaniu podatkowym względem T. S.A. Inaczej mówiąc – w postępowaniu podatkowym w zakresie podatku leśnego za rok 2007, prowadzonym względem T. S.A., spółka ta mogłaby odwołać się do danych z ewidencji, danych wynikających z umów notarialnych i z ksiąg wieczystych, i zażądać respektowania tych źródeł także w zakresie podmiotowym. Są to bowiem dokumenty o zwiększonej wartości dowodowej (art. 194 § 1 Ordynacji). Przeprowadzenie ewentualnego przeciwdowodu obciążałoby wówczas organ podatkowy. Z tych względów Organy słusznie przyjęły, że Spółka nie wykazała braku statusu podatnika w niniejszej sprawie. Zaskarżona decyzja, a także decyzja ją poprzedzająca, są zatem zgodne z prawem. O ile zainicjowany, wskazany wyżej proces zmian w księgach wieczystych, zostanie zakończony, zgodnie ze zgłoszonymi do sądów wieczysto - księgowych wnioskami, Spółce przysługiwać będzie uprawnienie żądania uwzględnienia tej nowej sytuacji faktycznej w ewentualnym, innym postępowaniu, i to także dotyczącym okresu poprzedzającego dokonane zmiany w księgach wieczystych. Na dzień wydawania zaskarżonej decyzji SKO oraz decyzji Wójta, Organy słusznie jednak przyjęły, że Skarżąca ma status podatnika, słusznie bowiem uznały przekonującą wartość dowodową ewidencji gruntów i budynków, zawartych i dotychczas niezakwestionowanych umów notarialnych oraz ciągle istniejących wpisów w księgach wieczystych. Zarzuty skargi dotyczące naruszenia prawa materialnego (zresztą – prawdopodobnie wskutek oczywistej omyłki pisarskiej – dotyczą one ustawy o podatku rolnym, choć wydane decyzje miały za podstawę ustawę o podatku leśnym) są konsekwencją wyżej omówionego problemu o charakterze procesowym. Sprowadzić go można do pytania o konfrontację dowodów, na które powoływała się Spółka, oraz dowodów, którymi dysponowały Organy. Skoro, jak wyżej wyjaśniono, Organy w uprawiony sposób uznały status Skarżącej jako podatnika, to zarzuty o charakterze materialnym uznać należało za chybione. Powyżej przedstawiony pogląd Sądu wskazuje, że pomimo wadliwie, gdyż niewystarczająco skonstruowanego uzasadnienia decyzji (naruszenie art. 210 § 4 Ordynacji), nie naruszają one prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Mając powyższe na uwadze, podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę. Zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie zawierają wad skutkujących koniecznością uwzględnienia skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło