I SA/Wa 1331/12
WyrokWSA w Warszawie2013-02-06
Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Marta Kołtun-Kulik, Marek Leszczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej z 1963 r. była prawidłowa, biorąc pod uwagę obowiązywanie planu zagospodarowania przestrzennego z 1961 r. i jego przeznaczenie dla nieruchomości?Ratio decidendi
Organy administracji prawidłowo odmówiły stwierdzenia nieważności decyzji z 1963 r., ponieważ korzystanie z nieruchomości przez dotychczasowego właściciela nie dało się pogodzić z jej przeznaczeniem pod przemysł, wynikającym z obowiązującego wówczas planu zagospodarowania przestrzennego z 1961 r. W związku z tym nie doszło do rażącego naruszenia prawa, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z 1963 r. odmawiającej ustanowienia użytkowania wieczystego do gruntu. Organy administracji, w tym Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, utrzymały w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności, uznając, że korzystanie z nieruchomości przez dotychczasowego właściciela nie było zgodne z jej przeznaczeniem pod przemysł, wynikającym z planu zagospodarowania przestrzennego z 1961 r. Skarżąca zarzuciła organom niezastosowanie się do wytycznych sądu zawartych w poprzednim wyroku oraz niewłaściwą wykładnię art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie: WSA Marta Kołtun-Kulik WSA Marek Leszczyński (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2013 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej utrzymał w mocy decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2011 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] listopada1963 r. nr [...] utrzymującej w mocy orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] września 1963 r. nr [...] odmawiające ustanowienia użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] i przy ul. [...] ozn. nr hip. "[...]".
Decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wydana została przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy.
Niezabudowana nieruchomość [...] oznaczona jako "[...]", która zgodnie z zaświadczeniem wydanym przez Sąd Grodzki w W. Oddział Ksiąg Wieczystych w dniu [...] lutego 1949 r. za numerem [...] stanowiła współwłasność K. G., S. C., F. C. i W. S., objęta została działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. nr 50. poz. 279).
Z dniem wejścia w życie tego dekretu, tj. z dniem 21.11.1945 r. grunt przedmiotowej nieruchomości przeszedł na własność Gminy W., a następnie na własność Skarbu Państwa na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. nr 14. poz. 130). Obecnie przedmiotowa nieruchomość położona jest w obrębie [...] i obejmuje działkę ewidencyjną nr [...] będącą własnością W. oraz wchodzi w skład części działek ewidencyjnych nr [...],[...],[...] i [...] stanowiących mienie komunalne oraz obejmuje działkę ewidencyjną nr [...] będącą własnością Skarbu Państwa.
W dniu [...] lipca 1949 r. do Zarządu Miejskiego w W. wpłynął wniosek K. G. i F. C. o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości.
Orzeczeniem administracyjnym nr [...] z dnia [...] września 1963 r. Prezydium Rady Narodowej w W. odmówiło ustanowienia użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] i przy ul. [...]. nr hip. "[...]"
Powołując się na art. 7 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy Ministerstwo Gospodarki Komunalnej decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 1963 r. utrzymało w mocy zaskarżone orzeczenie wskazując, że prawo użytkowania wieczystego może być jedynie wówczas przyznane dotychczasowemu właścicielowi nieruchomości [...], gdy dalsze korzystanie przez niego z gruntu jest zgodne z założeniami planu zagospodarowania przestrzennego.
W dniu [...] grudnia 2003 r. do byłego Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wpłynął wniosek A.G. działającej w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik Z.G., A. G., Z. G., K. G., B. G. i D. V. o stwierdzenie nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej nr [...] z dnia [...] listopada 1963 r. utrzymującej w mocy orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w W. nr [...] z dnia [...] września1963 r. jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa.
Decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. Minister Infrastruktury odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] listopada 1963 r. oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] września 1963 r.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] września 2009 r. utrzymał w mocy swoje poprzednie rozstrzygnięcie z dnia [...] lutego 2009 r.
A. G., Z. G., A. G., Z. G., K. G., B. G. i D. V. zaskarżyli przedmiotową decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Prawomocnym wyrokiem z dnia 24 lutego 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1942/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury nr [...] z dnia [...] września 2009 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Infrastruktury nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] października 2011 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] listopada 1963 r. utrzymującej w mocy orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] września 1963 r.
W uzasadnieniu organ ustalił, że ze złożonych do akt sprawy postanowień wynika, że następcami prawnymi byłych współwłaścicieli nieruchomości warszawskiej oznaczonej jako "[...]" są: B. G., D.V., K. G., Z. G. z domu B., A. G. i A. G.
Dalej organ wskazał, że w toku postępowania ustalono, że na dzień wydania kwestionowanych orzeczeń przedmiotowa nieruchomość przy ul. [...] i przy ul. [...] objęta była Planem Zagospodarowania Przestrzennego W. zatwierdzonym uchwałą Prezydium Rady Narodowej W. Nr [...] z dnia [...] stycznia 1961 r. Zgodnie z art. 9 ustawy z dnia 3 lipca 1947 r. o odbudowie m. st. Warszawy (Dz. U. R. P. nr 52 poz. 268) plany zagospodarowania przestrzennego W. uzyskiwały moc obowiązującą z dniem ogłoszenia w Monitorze Polskim. Co prawda, do chwili obecnej nie ustalono miejsca publikacji powyższego planu, jednakże analiza orzecznictwa pozwala stwierdzić, że był to plan prawidłowo uchwalony i wiążący organy orzekające w sprawie gruntów warszawskich. Powołał się przy tym na wyroki: Sądu Najwyższego (por. wyrok z dnia 13.02.2003 r., sygn. akt III CKN 1492/2000, publ. Lex nr 28867) oraz Trybunału Konstytucyjnego (por. postanowienie z dnia 28.1 1.2001r., sygn. akt SK 5/01), a także Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3.08.2011 r., sygn. akt I OSK 1383/10. W ocenie organu, brak jest podstaw dla podważania prawidłowości uchwalenia i obowiązywania planu zagospodarowania przestrzennego z dnia 31.01.1961 r., na podstawie którego wydanych zostało szereg decyzji lokalizacyjnych na realizacje inwestycji na terenie W.
Organ zauważył również, że na reprodukcji wykonanej z powyższego planu, nadesłanej do akt sprawy przez Archiwum Państwowe W. przy piśmie z dnia [...] 1.09.2007 r., uprawnieni geodeci oznaczyli położenie przedmiotowej nieruchomości oraz ustalili, że nieruchomość ta położona jest na pograniczu dwóch obszarów przeznaczenia - w jednej części przeznaczenie pod parki, skwery i zieleńce, a w jednej części pod przemysł (por. opracowanie geodezyjne z dnia [...].07.2008r. i z dnia [...].10.2011 r.). Ponadto z rysunku planu wynika, iż przedmiotowa nieruchomość znajduje się pomiędzy ulicami [...] i [...] (obecnie ul. [...]). Dla dokładnego umiejscowienia nieruchomości oraz ustalenia jej przeznaczenia w sytuacji jak powyższa niezbędne są dodatkowe dokumenty, którymi mogą być m. in. decyzje lokalizacyjne. W przedmiotowej sprawie organ nadzoru pozyskał dokumentację lokalizacyjną dwóch planowanych inwestycji. Dla pierwszej z planowanych inwestycji wydana została, na podstawie art. 30 ustawy z dnia 31 stycznia 1961r. o planowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 7. poz. 47) oraz na podstawie Zarządzenia Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 8 sierpnia 1961r. w sprawie ustalania lokalizacji szczegółowych inwestycji budowlanych i stref ochronnych oraz wyrażania zgody na zmianę sposobu wykorzystania terenu (M. P. Nr 62. poz. 268), decyzja o lokalizacji szczegółowej Nr [...] z dnia [...].02.1963r. dla Spółdzielni [...] pod budowę na kicnie o łącznej pow. [...]m2 przy ul. [...] zakładu produkcyjno usługowego. Ponadto dla Spółdzielni [...] Prezydium Rady Narodowej w W. wydało decyzję o lokalizacji szczegółowej Nr [...] z dnia [...].02. l%2r. pod rozbudowę i modernizację zakładu produkcyjnego. Na załącznikach mapowych do w/w lokalizacji uprawniony geodeta oznaczył kolorem niebieskim granice lokalizacji inwestycji oraz kolorem czerwonym granice przedmiotowej nieruchomości hipotecznej. Z poczynionych przez niego ustaleń bezspornie wynika, że działki [...] i [...] z nieruchomości Osada w [...] znajdowały się w granicach objętych lokalizacją Nr [...] z dnia [...].02.1963r., natomiast działki nr [...] i [...] z nieruchomości Osada w [...] objęte były w/w lokalizacją Nr [...] z dnia [...].02.1%2r. (por. opracowania geodezyjne z dnia [...].10.2010r.).
Dokładne umiejscowienie przedmiotowej nieruchomości w planie z 1961r., z uwagi na jego skalę (1:10000) i dokładność (technika malarska bez szczegółów) nie jest możliwe. Natomiast uwzględniając w/w lokalizacje uznać należy, że przeznaczeniem nieruchomości w planie był przemysł, gdyż na taki cel wydano lokalizacje inwestycji.
podkreślił także, że pomimo braku wątpliwości, co do prawidłowości uchwalenia i obowiązywania planu zagospodarowania przestrzennego z dnia 31.01.1961 r., podejmując niniejszą decyzję organ nadzoru związany był oceną prawną i wytycznymi zawartymi w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt I SA/Wa 1942/09, wydanym w niniejszej sprawie w dniu 24.02.2010r. A zatem, dokonując oceny legalności kwestionowanych orzeczeń dekretowych z dnia [...].11.1963r. i z dnia [...].09.1963r. organ administracji zobowiązany był odnieść się do zapisów Ogólnego Planu Zabudowania W. zatwierdzonego przez byłe Ministerstwo Robót Publicznych w dniu [...].08.1931 r. (nr [...]) wydanego na podstawie art. 23-28 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (\)/. U. nr 23. poz. 202).
Realizując te wytyczne, organ ustalił, że na odrysie wykonanym z powyższego planu uprawniony geodeta oznaczył położenie przedmiotowej nieruchomości przy ul. [...] i przy ul. [...]. które mieści się w obszarze przeznaczonym pod zabudowę zwartą 3-kondygnacyjną (notatka z dnia [...].07.2008r.). Określenie przeznaczenia nieruchomości jako zabudowa zwarta o trzech kondygnacjach pozwala jedynie na określenie dopuszczalnego charakteru zabudowy, a więc wysokości budynków sposobu ich rozmieszczenia i zagęszczenia na gruncie. Natomiast takie przeznaczenie nie wskazuje funkcji planistycznej dla określenia konkretnej kategorii inwestycji, jakie należy zrealizować na nieruchomości. Tak więc zapisana w planie zabudowy "zabudowa zwarta 3-kondygnacyjna'" nie wykluczała budownictwa jednorodzinnego, które mógł realizować dotychczasowy właściciel, ale nie wykluczała również budowy zakładów przemysłowych przez spółdzielnie pracy, czy obiektów o charakterze użyteczności publicznej. W sytuacji więc, gdy plan zagospodarowania przestrzennego nie określał funkcji, koniecznym było odwołanie się do stanowiska wyrażonego przez skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w w/w uchwale podjętej w dniu 26.11.2008 r. w sprawie sygn. akt I OPS 5/08. W przedmiotowej uchwale Sąd stwierdził, że cele użyteczności publicznej były pojęciem na tyle ogólnym, że wymagały bliższego określenia. Przy czym, konkretyzacja ta winna następować w planie zagospodarowania przestrzennego. W ówczesnym zaś systemie prawnym gospodarki planowej mogła mieć miejsce również w innych aktach planowania, czy też być w inny sposób udokumentowana. Zdaniem organu, konieczności konkretyzacji funkcji ujętej ogólnie w planie zagospodarowania nie można ograniczać jedynie do sytuacji, gdy plan przewiduje przeznaczenie nieruchomości na cele użyteczności publicznej. Powyższe wynika z faktu, iż również przeznaczenie określone w planie jako zabudowa zwarta 3-kondygnacyjna stanowi pojęcie bardzo pojemne, wymagające konkretyzacji. Celem dekretu była bowiem odbudowa Warszawy według zamierzeń planistycznych, a więc organów państwowych, które odpowiadały za porządek urbanistyczny miasta. Tym samym więc, w okresie rozpatrywania wniosków dekretowych organy w pierwszej kolejności musiały uwzględnić plany odbudowy lub zmiany przeznaczenia konkretnych nieruchomości przez Państwo.
Dalej organ ustalił, że uszczegółowienie dopuszczalnego charakteru zabudowy przedmiotowej nieruchomości dokonane zostało we wskazanych powyżej decyzjach lokalizacyjnych. Jakkolwiek powyższe lokalizacje zostały wydane na podstawie ustawy z dnia 31 stycznia 1961r. o planowaniu przestrzennym i opierały się na planie z 1961 r., to uwzględniając ocenę prawną zawartą w wiążącym organ wyroku z dnia 24.02.2010 r. i odnosząc ustalenia tych decyzji do planu z 1931 r. należy stwierdzić, że decyzje te mogą również odnosić się do tego planu, gdyż nie sprzeciwiają się przeznaczeniu określonemu jako "zabudowa zwarta 3-kondygnacyjna,'" a jednocześnie wskazują na funkcję zabudowy, jaką organy planistyczne przewidywały dla przedmiotowej nieruchomości.
Odnosząc powyższe uwarunkowania na grunt niniejszej sprawy oraz mając przy tym na uwadze stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w uchwale z dnia 26.11.2008 r. organ stwierdził, że przedmiotowa nieruchomość winna być zagospodarowana pod zwarte, 3-kondygnacyjne budownictwo na cele produkcyjno –usługowe. Doszedł on także do przekonania, że funkcji wynikającej z planu zabudowy uszczegółowionej w decyzjach o lokalizacji inwestycji nie mogła realizować dotychczasowa właścicielka, bowiem zgodnie z obowiązującym wówczas przepisem art. 15 ustawy z dnia 31 stycznia 1961r. prawo budowlane (Dz. U. nr 7. poz. 46) inwestor prywatny mógł dokonywać inwestycji budowlanych wyłącznie dla zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych własnych i najbliższej rodziny oraz dla zaspokojenia własnych potrzeb gospodarczych. Zatem, dalsze korzystanie z terenu przedmiotowej, niezabudowanej nieruchomości przez jej dotychczasową właścicielkę nic dało się pogodzić z przeznaczeniem nieruchomości zapisanym w planie zagospodarowania i uszczegółowionym w innych dokumentach planistycznych.
Dalej organ wskazał, że realizując wytyczne z wyroku doszedł do przekonania, że mając na uwadze wydane dla obszaru przedmiotowej nieruchomości powołane wyżej decyzje o lokalizacji inwestycji oraz fakt, że ani w przeszłości, ani obecnie przedmiotowa nieruchomość nie była wykorzystywana pod budownictwo jednorodzinne, należy stwierdzić, że na obszarze przy ul. [...] i przy ul. [...] nie dopuszczano zabudowy jednorodzinnej, którą mogłaby realizować była właścicielka. Dla terenu przedmiotowej nieruchomości dopuszczona była wyłącznie zabudowa o charakterze produkcyjno - usługowym i taka też zabudowa była w tym rejonie realizowana, zwłaszcza uwzględniając przy innych nieruchomościach nowo uchwalony wówczas plan zagospodarowania z 1961r.
W dniu [...] października 2011 r. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyła A. G. działająca w imieniu własnym oraz pozostałych uczestników, w którym wniosła o uchylenie decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2011 r. oraz stwierdzenie nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej nr [...] z dnia [...] listopada1963 r. oraz utrzymanego w mocy orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. nr [...] z dnia [...] września1963 r. odmawiającego ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...] i przy ul. [...].
W uzasadnieniu podniosła, że Minister Infrastruktury nie zastosował się do oceny prawnej i wskazań wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego co do koniecznego zakresu postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] listopada1963 r.
Decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej utrzymał w mocy decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2011 r.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w trakcie prowadzonego w trybie nadzoru postępowania ustalono, że w dacie wydania kwestionowanych orzeczeń obowiązywał "Perspektywiczny plan ogólny, z założeniami do 1965 r." zatwierdzony przez Prezydium Rady Narodowej W. uchwałą nr [...] w dniu [...] stycznia 1961 r. Plan ten był wielokrotnie nowelizowany i zmieniany, a na jego podstawie były wydawane decyzje lokalizujące inwestycje, a zatem wywierał wpływ na porządek urbanistyczny W. Powołał się w tej mierze na ustalenia organu I instancji.
Dalej organ podkreślił, że będąc związanym oceną prawną i wytycznymi zawartymi w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24.02.2010 r., w zakresie oceny, czy zachodzi negatywna przesłanka uniemożliwiająca przyznanie prawa własności czasowej do gruntu omawianej nieruchomości, odniósł się więc do Ogólnego Plan Zabudowania W. zatwierdzonego przez byłe Ministerstwo Robót Publicznych w dniu [...].08.1931 r. W jego ocenie, na odrysie wykonanym z powyższego planu uprawniony geodeta oznaczył położenie przedmiotowej nieruchomości, które mieści się w obszarze przeznaczonym pod zabudowę zwartą 3 - kondygnacyjną. Przeznaczenie to pozwala jedynie na określenie dopuszczalnego charakteru zabudowy, nie wskazuje natomiast funkcji planistycznej dla określenia konkretnej kategorii inwestycji, jakie należy realizować na nieruchomości. Mogło oznaczać ono zarówno budownictwo jednorodzinne, które mógł realizować dotychczasowy właściciel - na co wskazywał Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku wydanym w niniejszej sprawie - ale nie wykluczało także budowy zakładów przemysłowych przez spółdzielnie pracy czy obiektów o charakterze użyteczności publicznej. Tym bardziej, że przedmiotowa nieruchomość stanowiła w dacie orzekania przez organy dekretowe pusty plac.
Zdaniem organu, plan zagospodarowania przestrzennego określał jedynie ogólne przeznaczenie danego terenu. W celu realizacji konkretnej inwestycji organy planowania przestrzennego uprawnione były na podstawie przepisów ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o planowaniu przestrzennym kraju (Dz. U. nr 7, poz. 47) oraz zarządzenia Przewodniczącego Komitetu, Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 08.08.1961r. (M.P. Nr 62, poz. 268) w sprawie ustalania lokalizacji szczegółowych inwestycji budowlanych i sfer ochronnych oraz wyrażania zgodny na zmianę sposobu wykorzystania terenu do wydawania decyzji ustalających lokalizację szczegółową inwestycji budowlanej. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że przedmiotowa niezabudowana nieruchomość warszawska położona przy ul. [...] przekazana została Spółdzielni [...] pod budowę obiektów o charakterze produkcyjno –usługowym, z kolei teren położony przy ul. [...] przekazany został dla Spółdzielni [...] pod inwestycję polegającą na rozbudowie i modernizacji zakładu produkcyjnego.
Dalej organ odniósł się do uchwały podjętej w dniu 26 listopada 2008 r. (sygn. akt I OPS 5/08) przez skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której wskazano, że dla oceny przesłanki z art. 7 ust. 2 dekretu istotne znaczenie ma rodzajowe określenie funkcji w planie jaka miała być realizowana na danym gruncie. Konkretyzacja w tym zakresie winna wynikać z planu zagospodarowania przestrzennego ale -uwzględniając ówczesny ustrój gospodarczy - mogła też mieć miejsce w innych aktach planowania, czy też być w inny sposób udokumentowana. Konstatacja ta, w ocenie organu, dawała podstawę do brania w niniejszej sprawie pod uwagę również innych uwarunkowań prawnych – chodzi o decyzje lokalizacyjne z dnia [...].02.1963 r. i z dnia [...].02.1962 r. Lokalizacje te – zdaniem organu, mogą odnosić się do planu zagospodarowania przestrzennego z 1931 r. gdyż nie sprzeciwiają się przeznaczeniu określonemu jako "zabudowa zwarta 3 - kondygnacyjną," a jednocześnie wskazują na funkcję zabudowy, jaką organy planistyczne przewidywały dla przedmiotowej nieruchomości.
Dalej organ stwierdził, że w sprawach o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste, organ obowiązany jest stosować przepisy prawa powszechnie obowiązującego w czasie rozstrzygania sprawy, nawet te, które zostały niepowołane w podstawie prawnej kontrolowanej decyzji, ale obowiązujące w dacie podjęcia tego rozstrzygnięcia. (wyrok NSA z dnia 23.03.2011 r., sygn. akt 1 OSK 766/10). Takim przepisem w sprawie niniejszej jest art. 15 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. prawo budowlane (Dz. U. Nr 7 poz. 46), zgodnie z którym, inwestor prywatny mógł dokonywać inwestycji budowlanych wyłącznie dla zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych własnych i najbliższej rodziny oraz dla zaspokojenia własnych potrzeb gospodarczych. Zatem, dalsze korzystanie z terenu przedmiotowej nieruchomości przez jej dotychczasowego właściciela nie dało się pogodzić z przeznaczeniem nieruchomości zapisanym w planie zagospodarowania przestrzennego i uszczegółowionym w innych dokumentach planistycznych wydanych przez właściwe organy urbanistyczne.
Zdaniem organu, nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącej, że w niniejszej sprawie organ nadzoru nie zastosował się do oceny prawnej wyrażonej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24.02.2010 r. Wskazać należy, że w/w wyrokiem Sąd zobowiązał organ do nadzoru do wykładni planu z uwzględnieniem ówczesnych uwarunkowań, a w szczególności przeanalizowania, czy w owym czasie na obszarze jego obowiązywania (po 1931 r.) faktycznie dopuszczono zabudowę jednorodzinną. W toku niniejszego postępowania organ nadzoru ustalił, że skoro teren nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...] i przy ul. [...] przewidziany został w planie zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę zwartą 3 - kondygnacyjną, a dodatkowo na podstawie decyzji lokalizacyjnych przekazany został spółdzielniom prowadzącym działalność gospodarczą tym samym nie dopuszczono na przedmiotowej nieruchomości zabudowy jednorodzinnej. W przedmiotowej sprawie dokonano powyższej wykładni i ustalono, że dla terenu niniejszej nieruchomości dopuszczona była wyłącznie zabudowa o charakterze produkcyjno - usługowym i taka też była w tym rejonie realizowana, co zostało opisane w treści decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...].10.2011 r. i potwierdzone w zgromadzonym materiale dowodowym.
Skargę od powyższej decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] maja 2012 r. wniosła A. G., zarzucając jej naruszenie:
a) przepisu art. 153 p.p.s.a. poprzez nie zastosowanie się do oceny prawnej zawartej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2010 r. sygn. akt I SA/ Wa 1942/09,
b) przepisu art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy - poprzez niewłaściwą wykładnię tego przepisu.
W oparciu o wskazane powyżej zarzuty, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji z dnia 24 października 2011 r.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 24 października 2010 r. nie zgodził się z oceną zawartą w decyzjach Ministra Infrastruktury, jakoby wskazana w Planie Ogólnym Zabudowania W. z 1931 r. zwarta zabudowa 3-kondygnacyjna wymagała realizacji inwestycji większych rozmiarów niż dla zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych byłej właścicielki. W związku z powyższym Sąd ten wyraził ocenę m.in. celowości przeanalizowania, czy w owym czasie na obszarze jego obowiązywania faktycznie dopuszczano zabudowę jednorodzinną.
Dalej skarżąca podniosła, że Decyzja Ministerstwa Gospodarki Komunalnej została oparta wyłącznie na podstawie art. 7 dekretu warszawskiego i tylko z zakresie tej normy prawnej powinno mieścić się rozstrzygnięcie. Za niedopuszczalne więc należy uznać oparcie rozstrzygnięcia o art. 53 ust. 1 w zw. z art. 3 ustawy z dnia 12 marca1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości ze względu na wydanie dwóch decyzji lokalizacyjnych dla terenu przedmiotowej nieruchomości. Do powyższej oceny prawnej zawartej we wskazanym wyroku nie zastosował się zarówno Minister Infrastruktury przy wydaniu decyzji z dnia [...] października 2011 r., jak też Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w decyzji z dnia [...] maja 2012 r.
Skarżąca wskazała ponadto, że w decyzji z dnia [...] października 2011 r. Minister Infrastruktury odstąpił od kierunku wyjaśnienia okoliczności wskazanych przez Sąd, uznając za właściwe przywołanie jako istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy tych samych okoliczności, na które powołał się już uprzednio w uchylonej przez ten Sąd decyzji z dnia [...] września 2009 r. Utrzymując w mocy tę decyzję, Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej nie zastosował się także do wytycznych zawartych w ocenie prawnej wyroku WSA dotyczących konieczności dokonania wykładni planu z uwzględnieniem ówczesnych uwarunkowań, która wymaga przeanalizowania, czy w owym czasie na obszarze obowiązywania planu faktycznie dopuszczano zabudowę jednorodzinną.
Ponadto skarżąca podniosła, że niezależnie od wskazanej wyżej sprzeczności argumentacji organów administracji z oceną prawną WSA w Warszawie w przedmiocie zakresu terenu (obszaru planu), którego powinny dotyczyć ustalenia co do jego przeznaczenia - na uwagę zasługuje przytoczona przez Sąd teza uchwały składu 7 Sędziów NSA z dnia 26.11.2008 r. I OPS 5/08, która nadal nie została rozważona przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Z uchwały tej wynika bowiem, że odpowiednie ustalenia należy czynić pod kątem tego, czy grunt może być wykorzystywany przez byłego właściciela na cele określone w planie. Tym samym wszelka argumentacja organów dotycząca faktycznego korzystania z gruntu przedmiotowej nieruchomości przez inne podmioty - jest bez znaczenia dla zastosowania art. 7 ust. 2 dekretu.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa zarówno materialnego, jak i przepisów postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Na wstępie należy jednak podkreślić, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem szczególnym, gdyż jego przedmiotem jest ustalenie, czy na podstawie ściśle określonych przesłanek, wbrew wyrażonej w art. 16 ust. 1 k.p.a. zasadzie trwałości decyzji administracyjnych, można takie rozstrzygnięcie wzruszyć. Skoro zaś stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest wyjątkiem od zasady stabilności decyzji, może mieć ono miejsce jedynie w przypadku, gdy badana w tym trybie decyzja dotknięta jest w sposób oczywisty przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. W postępowaniu tym nie rozstrzyga się więc ponownie istoty sprawy, ale jedynie ocenia legalność wydanego w niej rozstrzygnięcia, na gruncie obowiązujących w dacie jego wydawania przepisów.
Materialnoprawną podstawę weryfikowanej przez Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] października maja 2011 r. stanowił przepis art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.). Wskazany dekret ustanawiał sztywne reguły, według których należało uwzględnić wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu, jeżeli spełnione były przesłanki wymienione w jego art. 7 ust. 1 i 2. Przesłanki te to: posiadanie gruntu w dacie złożenia wniosku, złożenie wniosku w przepisanym prawem terminie i korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela dające się pogodzić z przeznaczeniem tego gruntu według planu zabudowania. Dekret nie określał żadnych innych negatywnych przesłanek do przyznania prawa własności czasowej gruntu (por. wyroki NSA z 17 stycznia 2002 r., I SA 1482/00, Lex 81770; z 4 stycznia 1999 r., IV SA 135/98, Lex 47376). Tym samym inne okoliczności niż wymienione wyżej nie mają doniosłości prawnej przy rozpoznaniu sprawy, a więc nie mogą stanowić przeszkody do ustanowienia prawa własności czasowej. Wprawdzie w art. 7 ust. 5 dekretu mowa jest o "nie przyznaniu z jakichkolwiek innych przyczyn wieczystej dzierżawy", jednakże w orzecznictwie i doktrynie ugruntowany jest pogląd, że wykładnia tego przepisu nie może oznaczać, że owe inne przyczyny stanowią samodzielną przesłankę odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego (por. wyrok SN z 7 lutego 1995 r., III ARN 83/94 OSNAP zd. 2, poz. 142).
W ocenie Sądu, skarga jest nieuzasadniona, gdyż organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie, zaś wydane przez nie decyzje nie naruszają prawa.
Strona skarżąca w skardze wskazała dwa zarzuty, tj. naruszenie przepisu art. 153 p.p.s.a. poprzez nie zastosowanie się do oceny prawnej zawartej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2010 r. sygn. akt I SA/ Wa 1942/09 oraz naruszenie przepisu art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy - poprzez niewłaściwą wykładnię tego przepisu.
Na samym początku podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Aby jednak odnieść się do zarzutu skargi w zakresie niezastosowania się przy ponownym rozpoznawaniu sprawy przez organy do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2010 r. sygn. akt I SA/ Wa 1942/09, należy najpierw dokładnie ustalić, jakie te ustalenia i wskazania były.
Zdaniem Sądu, z analizy uzasadnienia tego wyroku można wyodrębnić następujące zarzuty dotyczące decyzji oraz wytyczne dla organów przy ponownym rozpoznaniu sprawy:
a) brak dogłębnego wyjaśnienia, a następnie uzasadnienia okoliczności istotnych dla
rozstrzygnięcia, takich jak:
- data objęcia nieruchomości w posiadanie przez gminę,
- zachowanie terminu do złożenia wniosku przez byłego właściciela,
- jaki plan zabudowy (zagospodarowania przestrzennego) obowiązywał w dacie
podejmowania decyzji na obszarze położenia nieruchomości (z jakiej daty, przez kogo
uchwalony, kiedy wszedł w życie) oraz jakie było przeznaczenie nieruchomości w tym
planie lub rodzaj zabudowy,
- czy przeznaczenie w planie lub rodzaj zabudowy umożliwiały dalsze korzystanie z
nieruchomości przez jej dotychczasowego właściciela;
b) brak wskazania, z jakiego planu wynika przeznaczenie nieruchomości na cele
użyteczności publicznej i jaki ma to być rodzaj użyteczności;
c) organ musi również zbadać, czy skutek, jaki wywołała kontrolowana decyzja w sferze
społeczno - gospodarczej, nie narusza zasady praworządności w demokratycznym
państwie. Aby temu sprostać, organ nadzoru musi we własnym zakresie poczynić
ustalenia, jakie rozstrzygnięcie zapadłoby, gdyby kontrolowana decyzja w zupełności
odpowiadała prawu, i porównać skutki z tego wynikające z tymi, które wynikają z
decyzji kontrolowanej;
d) obowiązek dokonania wykładni planu z uwzględnieniem ówczesnych uwarunkowań,
których ustalenie wymaga przeanalizowania w szczególności, czy w owym czasie na
obszarze jego obowiązywania (po 1931 r.) faktycznie dopuszczano zabudowę
jednorodzinną;
e) brak rozważenia argumentów podniesionych w uchwale składu 7 Sędziów NSA z
dnia 26 listopada 2008 r. I OPS 5/08;
f) rozpoznając ponownie wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji dekretowej
organ nadzoru musi wziąć pod uwagę argumenty i powołane wyżej orzecznictwo, odnośnie możliwości zabudowy spornej nieruchomości na gruncie Ogólnego Planu Zabudowania W. z 1931 r. oraz ustalić datę objęcia w posiadanie spornej nieruchomości przez gminę w kontekście art. 7 dekretu warszawskiego i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Zdaniem Sądu, organy rozpoznając ponownie sprawę zastosowały się w pełni do wytycznych zawartych w przedmiotowym wyroku. Ustaliły więc, co nie jest kwestionowane przez skarżącego, datę objęcia nieruchomości w posiadanie przez gminę oraz zachowanie terminu do złożenia wniosku przez byłego właściciela. Ustaliły również, czego skarżąca także nie podważa w skardze, jaki plan zabudowy (zagospodarowania przestrzennego) obowiązywał w dacie podejmowania decyzji na obszarze położenia nieruchomości, w tym, z jakiej daty jest ten plan, przez kogo został uchwalony, kiedy wszedł w życie oraz jakie było przeznaczenie nieruchomości w tym
planie.
W tym miejscu podkreślenia wymaga, że w skardze skarżąca tak naprawdę zarzuca organom niezastosowanie się do wytycznych z uzasadnienia wyroku z dnia 24 lutego 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 1942/09, wychodząc z założenia, że Sąd ten przesądził, że w dacie wydawania decyzji odmownych obowiązywał plan zagospodarowania przestrzennego z 1931 r.
Zdaniem Sądu, takiej konstatacji z cytowanego wyroku wywieźć się nie da. Zauważenia bowiem wymaga, że Sąd w tamtej sprawie dokonując oceny legalności kontrolowanych decyzji nie czynił samodzielnie ustaleń w kwestii, jaki plan obowiązywał w przedmiotowym okresie, bowiem, jak to wynika z akt sprawy, w tym zakresie oparł się na materiale zgromadzonym przez organy i odniósł się do ich rozważań w tej mierze. A organy, co wymaga podkreślenia, przy wydawaniu obu decyzji w 2009 r. stanęły na stanowisku, że obowiązywał Ogólny Plan Zabudowania W., wydany na podstawie art. 23-28 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (Dz.U. z 1939 r., Nr 34, poz. 216), zatwierdzony przez byłe Ministerstwo Robót Publicznych w dniu [...] sierpnia 1931 r. Wskazały one także, że nie ma podstaw do przyjęcia jako prawnie obowiązującego Planu Zagospodarowania Przestrzennego W. zatwierdzonego uchwałą Prezydium Rady Narodowej W. Nr [...] z dnia [...] stycznia 1961 r., gdyż brak jest dokumentów potwierdzających, że plan ten został ogłoszony, a co za tym idzie, że wszedł on do porządku prawnego.
W ocenie Sądu, już na etapie wydawania tamtych decyzji (2009 r.) organy analizowały kwestię, który plan obowiązywał w okresie wydawania decyzji odmownych (1963 r.) i ostatecznie stanęły na błędnym stanowisku, że planem tym był ten z roku 1931. Sąd w sprawie I SA/Wa 1942/09 jednoznacznie wskazał, że w jego ocenie brak było dogłębnego wyjaśnienia przez organy (m.in.), jaki plan zabudowy (zagospodarowania przestrzennego) obowiązywał w dacie podejmowania decyzji na obszarze położenia nieruchomości (z jakiej daty, przez kogo uchwalony, kiedy wszedł w życie) oraz jakie było przeznaczenie nieruchomości w tym planie lub rodzaj zabudowy. Wobec powyższego, samo jego zalecenie, że "rozpoznając ponownie wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji dekretowej organ nadzoru musi wziąć pod uwagę argumenty i powołane wyżej orzecznictwo, odnośnie możliwości zabudowy spornej nieruchomości na gruncie Ogólnego Planu Zabudowania W. z 1931 r." nie przesądza, że Sąd ten wyłączył możliwość przyjęcia przez te organy, że obowiązywał inny plan zagospodarowania przestrzennego.
Zdaniem Sądu, strona w skardze zdaje się nie zauważać, że takie właśnie ustalenie organy poczyniły w decyzjach z dnia [...] października 2011 r. i z dnia [...] maja 2012 r. Stanęły one bowiem na stanowisku, że w dacie wydania kwestionowanych orzeczeń obowiązywał "Perspektywiczny plan ogólny, z założeniami do 1965 r." zatwierdzony przez Prezydium Rady Narodowej W. uchwałą nr [...] w dniu [...] stycznia 1961 r. Plan ten był wielokrotnie nowelizowany i zmieniany, a na jego podstawie były wydawane decyzje lokalizujące inwestycje, a zatem wywierał wpływ na porządek urbanistyczny W. Wskazały przy tym, że w kwestii publikacji i obowiązywania wskazanego planu zatwierdzonego uchwałą Prezydium Rady Narodowej W. nr [...] w dniu [...] stycznia 1961 r. wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 03 sierpnia 2011 r. sygn. akt 1 OSK 1383/10 i stanął tam na stanowisku, że plan ten obowiązywał.
Skoro zatem obowiązywał plan z 1961 r., to zalecenia Sądu w sprawie I SA/Wa 1942/09 stały się po części nieaktualne. I chociaż były one dla organów wiążące i zresztą organy się do nich zastosowały, to jednak znaczenia przede wszystkim nabrała kwestia oceny decyzji i orzeczenia z 1963 r. przez pryzmat przesłanek wynikających z art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego, w odniesieniu do planu z 1961 r. a nie z 1931 r. Żądanie z dnia [...] grudnia 2003 r. stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] listopada 1963 r. utrzymującej w mocy orzeczenia z dnia [...] września 1963 r. zostało oparte o przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa zaś, to naruszenie kwalifikowane, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym oraz oczywiste, które stanowi zaprzeczenie stanu prawnego istotnego z punktu widzenia danego rozstrzygnięcia. Przy czym chodzi o stan prawny w zakresie jego obowiązywania i interpretacji niewątpliwy i nierodzący rozbieżności w wykładni. Podkreślenia przy tym wymaga, że cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z treścią przepisu przez ich proste zestawienie ze sobą i nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, a o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Zatem jedynie tak scharakteryzowane naruszenie normy art. 7 ust. 2 dekretu z 26 października 1945 r. dawałoby podstawę do uwzględnienia na gruncie postępowania administracyjnego żądania stwierdzenia nieważności przytoczonych wyżej: decyzji i orzeczenia, a jednocześnie uzasadniałoby wzruszenie zaskarżonej decyzji odmawiającej uwzględnienia żądania w tym zakresie.
Zdaniem Sądu, do takiego naruszenia nie doszło. Organy zasadnie przyjęły istnienie przesłanek prowadzących do odmowy przyznania własności czasowej spornego gruntu, zatem nie dopatrzyły się kwalifikowanych naruszeń prawa decyzjami dotychczasowymi. Zgodnie z art. 7 ust. 2 dekretu, przyznanie tego uprawnienia mogło nastąpić wówczas, gdy "korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania". W celu prawidłowego rozstrzygnięcia tej kwestii konieczne zatem było ustalenie przeznaczenia gruntu objętego wnioskiem dekretowym w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego i ocena zaistnienia opisanej przesłanki na tej podstawie. Chodzi przy tym o plan obowiązujący, a więc taki, który został wprowadzony do obrotu prawnego zgodnie z odpowiednimi przepisami.
W stanie niniejszej sprawy, organy wskazały na obowiązujący w dacie wydania decyzji z 1963 r. plan zatwierdzony uchwałą nr [...] Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] stycznia 1961 r. i podkreśliły przy tym, że na reprodukcji tego planu uprawnieni geodeci oznaczyli położenie przedmiotowej nieruchomości na pograniczu dwóch obszarów przeznaczenia: w jednej części przeznaczenie pod parki, skwery i zieleńce, a w drugiej części pod przemysł. W celu dokładniejszego umiejscowienia nieruchomości oraz ustalenia jej przeznaczenia we wskazanym planie, organy posiłkowały się dodatkowymi dokumentami w postaci decyzji lokalizacyjnych. Ustalono tym sposobem, że dla pierwszej z planowanych inwestycji wydana została, na podstawie art. 30 ustawy z dnia 31 stycznia 1961r. o planowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 7. poz. 47) oraz na podstawie Zarządzenia Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia [...] sierpnia 1961r. w sprawie ustalania lokalizacji szczegółowych inwestycji budowlanych i stref ochronnych oraz wyrażania zgody na zmianę sposobu wykorzystania terenu (M. P. Nr 62. poz. 268), decyzja o lokalizacji szczegółowej Nr [...] z dnia [...] lutego 1963 r. dla Spółdzielni [...] pod budowę na terenie o łącznej pow. [...] m2 przy ul. [...] zakładu produkcyjno - usługowego. Ponadto dla Spółdzielni [...] Prezydium Rady Narodowej w W. wydało decyzję o lokalizacji szczegółowej Nr [...] z dnia [...] lutego l962 r. pod rozbudowę i modernizację zakładu produkcyjnego. Z poczynionych ustaleń uprawnionego geodety bezspornie wynika, że działki [...] i [...] z nieruchomości Osada w [...] znajdowały się w granicach objętych lokalizacją Nr [...] z dnia [...].02.1963r., natomiast działki nr [...] i [...] z nieruchomości Osada w [...] objęte były lokalizacją Nr [...] z dnia [...] lutego 1962 r.
Zdaniem Sądu, przy takich ustaleniach obu organów dojść należy do przekonania, że przedmiotowa nieruchomość we wskazanym planie przeznaczona została na "przemysł", a nie na "parki, skwery i zieleńce", niezależnie od faktycznego późniejszego jej zagospodarowania. Trafnie więc organy przyjęły, że dotychczasowe korzystanie właścicieli z tej nieruchomości nie dało się pogodzić z przeznaczeniem gruntu przewidzianym w planie zabudowania. Pomocniczo tylko organy wskazały, a Sąd ten pogląd aprobuje, że przeznaczenie przedmiotowej nieruchomości na ten drugi cel uniemożliwiałoby ewidentnie dokonanie lokalizacji o charakterze wybitnie "przemysłowym", która jednak faktycznie nastąpiła. Wprawdzie decyzje lokalizacyjne same z siebie nie przesądzają o przeznaczeniu przedmiotowej nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego, są one jednak pomocnicze w tej kwestii. Brak jest bowiem jakichkolwiek nawet sygnałów, aby nieruchomość ta, jak również tereny przyległe były wykorzystywane jako parki, skwery i zieleńce. Poczynione w tej mierze ustalenia organów wyjaśniły, że na obszarze tym ani nigdy wcześniej, ani później nie odnotowano nie tylko żadnego budownictwa jednorodzinnego, ale ponadto, że dla terenu przedmiotowej nieruchomości dopuszczona była wyłącznie zabudowa o charakterze produkcyjno – usługowym i taka też zabudowa była w tym rejonie realizowana, zwłaszcza uwzględniając przy innych nieruchomościach nowo uchwalony plan zagospodarowania z 1961 r.
Zdaniem więc Sądu, na aprobatę zasługują ustalenia organów, że wobec przeznaczenia przedmiotowej nieruchomości w obowiązującym planie zabudowania (zgodnie z art. 7 ust. 2 dekretu) pod "przemysł", brak było podstaw do pogodzenia korzystania z gruntu przez dotychczasowego właściciela z tym przeznaczeniem, a w konsekwencji do stwierdzenia nieważności decyzji (i orzeczenia) z 1963 r.
W tym kontekście, nietrafne są i niemające znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie pozostałe zarzuty przedstawione przez stronę skarżącą. Przede wszystkim w zakresie naruszenia przepisu art. 7 ust. 2 cyt. dekretu poprzez niewłaściwą wykładnię tego przepisu. Jak już bowiem wyżej wskazano, organy bardzo szczegółowo ustaliły i omówiły przesłanki wynikające z cyt. przepisu i wyciągnęły z tego prawidłowe wnioski.
Dotyczy to także wykonania przez organy wskazań zakreślonych przez Sąd w sprawie I SA/Wa 1942/09. Jak już podkreślono wyżej, na potrzeby realizacji tych wskazań, niezależnie od rozważenia przesłanek z art. 7 ust. 2 dekretu w kontekście obowiązywania planu zabudowania z 1961 r., organy przeprowadziły dodatkowe postępowanie, w którym dokonały tej samej analizy, jednakże w odniesieniu do planu zabudowy z 1931 r. W ocenie Sądu, ustalenia poczynione przez organy w tej mierze zasługują na aprobatę, chociaż, jak już także wskazano, nie miały one w sprawie większego znaczenia. W dacie wydawania kwestionowanych decyzji obowiązywał bowiem plan zabudowy z 1961 r. i to on miał zastosowanie przy wydawaniu tych decyzji.
Dla rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej nie miała także większego znaczenia kwestia szczegółowego rozważenia argumentów podniesionych w uchwale składu 7 Sędziów NSA z dnia 26 listopada 2008 r. I OPS 5/08, gdyż przedmiotem rozważań w niej było przeznaczenie nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego na cele użyteczności publicznej, natomiast w stanie faktycznym sprawy niniejszej jednoznacznie przesądzono, że przedmiotowy grunt był przeznaczony w planie na "przemysł", a plan ten w ogóle nie operował określeniem "cele użyteczności publicznej".
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło