II OSK 314/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-10-06
Skład orzekający: Małgorzata Stahl, Małgorzata Dałkowska-Szary, Jerzy Stankowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, odmawiając zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w trybie tzw. abolicji, prawidłowo uznał, że domniemanie nieprzerwanego pobytu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zostało obalone, pomimo braku przesłuchania wskazanych świadków?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że organy administracji zasadnie obaliły domniemanie nieprzerwanego pobytu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Ustalenia faktyczne, w tym zeznania cudzoziemki, uzyskanie dokumentu podróży w późniejszym terminie oraz zatrzymanie na granicy, były wystarczające do odmowy udzielenia zezwolenia, a brak przesłuchania świadków nie stanowił uchybienia procesowego, które mogłoby wpłynąć na wynik sprawy.Stan faktyczny
P.T. złożyła wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w trybie tzw. abolicji. Wojewoda Mazowiecki odmówił, uznając, że cudzoziemka nie uwiarygodniła nieprzerwanego pobytu w Polsce od 20.12.2007 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał decyzję w mocy, wskazując na sprzeczności w zeznaniach P.T. dotyczących jej pobytu, uzyskanie dokumentu podróży dopiero w 2011 r. oraz zatrzymanie na granicy w 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P.T., podzielając stanowisko organów. Skarżąca kasacyjnie zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. oraz ustawy o cudzoziemcach.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Stahl Sędziowie NSA Małgorzata Dałkowska-Szary (spr.) del NSA Jerzy Stankowski Protokolant asystent sędziego Anna Armińska po rozpoznaniu w dniu 6 października 2015r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej P. T.M.E. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 2922/12 w sprawie ze skargi P. T. M. E. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 października 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 2922/12, oddalił skargę P.T. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
W dniu 23 stycznia 2012 r. P.T. wystąpiła do Wojewody Mazowieckiego z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w trybie tzw. abolicji.
Decyzją z dnia [...] maja 2012 r. Wojewoda Mazowiecki odmówił cudzoziemce udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony stwierdzając, że nie uwiarygodniła, iż przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej co najmniej od dnia 20.12.2007 r.
P.T. wniosła odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia. W odwołaniu podniosła, że w trakcie zatrzymania w 2009 r. podawała nieprawdziwe informacje z obawy przed konsekwencjami nielegalnego pobytu. Ustalenia organu I instancji uznała za niezasadne.
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] września 2012 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji stwierdził, że w dniu 1 stycznia 2012 r. weszła w życie ustawa z dnia 28 lipca 2011 r. o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy o cudzoziemcach. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ww. ustawy, wojewoda właściwy ze względu na miejsce pobytu cudzoziemca, o którym mowa w art. 1, udziela zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na okres 2 lat, jeżeli wniosek o udzielenie tego zezwolenia zostanie złożony w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy. Stosownie do art. 3 ust. 4 pobyt cudzoziemca, o którym mowa w art. 1, uznaje się za nieprzerwany, jeżeli nic innego nie wynika z zebranego materiału dowodowego lub z okoliczności sprawy. Natomiast na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy cudzoziemcowi, o którym mowa w art. 1, odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli nie spełnia wymogów do udzielenia tego zezwolenia.
Wydając decyzję w przedmiotowej sprawie organ posiłkował się zapisami w prowadzonym przez Szefa Urzędu w Systemie Informatycznym "POBYT". Stwierdził, że z ww. systemu nie wynika, by P.T. ubiegała się na terytorium Polski o nadanie statusu uchodźcy, w związku z czym wobec cudzoziemca nie zachodzą przesłanki określone w art. 1 pkt 2 i 3 ustawy. Rozstrzygnięcia wymaga kwestia, czy wobec cudzoziemca zachodzą przesłanki określone w art. 1 pkt 1 ww. ustawy, stwarzające możliwość zalegalizowania pobytu cudzoziemca przebywającego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieprzerwanie co najmniej od dnia 20 grudnia 2007r., których pobyt na tym terytorium w dniu wejścia w życie ustawy jest nielegalny.
Organ wskazał, że P.T. we wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony podała, że wjechała do Polski w okresie od czerwca do sierpnia 2006 r. i do końca lutego 2008 r. pracowała. Następnie musiała wyjechać do rodziny do kraju pochodzenia, gdzie przebywała około 3 miesięcy, a następnie uzyskała czeską wizę i wjechała do Czech w czerwcu 2008 r., po czym od razu przyjechała do Polski. W styczniu 2009 r. cudzoziemka ponownie opuściła terytorium Polski w celu przedłużenia czeskiej wizy. Jednak w tym okresie została zatrzymana na granicy polsko-czeskiej i otrzymała zakaz wjazdu do Polski. Jednak na przełomie stycznia i lutego 2009 r. wróciła do Polski i od tego czasu przebywa nieprzerwanie. Do wniosku zainteresowana dołączyła potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię dokumentu podróży, wydanego jej w dniu 5 września 2011 r. przez Ambasadę S. w W. z terminem ważności do dnia 5 września 2021 r.
Organ zauważył również, że w trakcie postępowania wyjaśniającego Wojewoda ustalił, iż Wojewoda Śląski w dniu [...] stycznia 2009 r. decyzją nr [...] orzekł o wydaleniu P.T. z terytorium Polski. Cudzoziemka została wówczas zatrzymana w trakcie kontroli przeprowadzonej w pociągu relacji Warszawa-Wiedeń. Nie posiadała dokumentu potwierdzającego tożsamość oraz legalny pobyt w Polsce. Podczas czynności przeprowadzonych przez funkcjonariuszy Placówki Straży Granicznej w Z. w dniu [...] stycznia 2009 r. cudzoziemka zeznała, że do Polski przyjechała pierwszy raz w dniu 17 stycznia 2009 r. w celu odwiedzin znajomego i wraca do Czech, gdzie posiada zalegalizowany pobyt na podstawie wizy z prawem do pracy. Cudzoziemka wyjaśniła wówczas, że dokument podróży pozostawiła w Czechach, gdyż nie wiedziała o konieczności posiadania go przy sobie. Zeznała także, że do Czech przyleciała samolotem w dniu 7 maja 2008 r. z kraju pochodzenia.
W dniu 4 kwietnia 2012 r. cudzoziemka została przesłuchana i zeznała do protokołu, że przyleciała samolotem z kraju pochodzenia na Ukrainę latem 2006 r. na podstawie wizy turystycznej, a następnie nielegalnie została przewieziona do Polski. Stwierdziła, że wyjechała z Polski do W. w celu załatwienia wizy do Czech, drugi raz wyjechała z Polski do Czech w styczniu 2009 r. Następnie wyjaśniła, że dwa razy wyjechała z Polski do W., w końcu 2007 r. i na początku 2008 r. oraz w 2009 r. wyjechała z Polski do Czech, aby przedłużyć dokumenty. Cudzoziemka stwierdziła, że w trakcie przesłuchania w dniu 19 stycznia 2009 r. nie zrozumiała tłumacza i podała mu datę ostatniego wjazdu do Polski.
W celu wyjaśnienia okoliczności sprawy Wojewoda Mazowiecki pismem z dnia 8 marca 2012 r. wezwał pełnomocnika strony do dołączenia do akt sprawy dokumentów potwierdzających nieprzerwany pobyt cudzoziemki na terytorium Polski od dnia 20 grudnia 2007 r. Do akt sprawy dołączono jedynie oświadczenie cudzoziemki, iż wjechała do Polski przed dniem 20 grudnia 2007 r., lecz nie posiada żadnych dokumentów potwierdzający ten fakt.
Organ wskazał, iż w art. 3 ust. 4 ustawy o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy o cudzoziemcach, przyjęte zostało domniemanie, zgodnie z którym pobyt cudzoziemca ubiegającego się o tzw. abolicję uznaje się za nieprzerwany, jeżeli nic innego nie wynika z zebranego materiału dowodowego lub z okoliczności sprawy. Przyjęcie takiej konstrukcji prawnej powoduje, że w sytuacji, gdy nic innego nie wynika z akt i okoliczności sprawy, strona nie musi udowadniać, że jej pobyt na terytorium Polski w wymaganym w art. 1 pkt 1 ww. ustawy okresie jest nieprzerwany. Jednakże, jeśli domniemanie to zostanie obalone przez organ administracji, ciężar dowodu w kwestii nieprzerwanego pobytu cudzoziemca zostaje przesunięty na stronę postępowania.
Z uwagi na powyższe, pismem z dnia 28 czerwca 2012 r. organ II instancji wezwał pełnomocnika strony do nadesłania jakichkolwiek dokumentów, potwierdzających pobyt cudzoziemki w Polsce od dnia 20 grudnia 2007 r. W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik podał dane świadków, mogących potwierdzić nieprzerwany pobyt cudzoziemki w Polsce co najmniej od dnia 20 grudnia 2007 r.
Organ wskazał, że uznanie pobytu cudzoziemca za nieprzerwany wyłącza ujawnienie takich okoliczności, które według zasad logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego powinny wzbudzić istotne wątpliwości, że aplikująca faktycznie przebywała na terytorium Polski co najmniej od dnia 20 grudnia 2007 r. Stwierdził, że Wojewoda Mazowiecki zasadnie uznał, iż okolicznościami obalającymi domniemanie pobytu zawarte w art. 3 ust. 4 ww. ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. są następujące fakty: uzyskanie przez stronę aktualnego dokumentu podróży dopiero w dniu 5 września 2011 r.; zatrzymanie cudzoziemki w trakcie przekroczenia granicy polsko-czeskiej i treść jej zeznań z dnia [...] stycznia 2009 r. w zakresie jej legalnego pobytu w Czechach i daty wjazdu do Polski; wskazanie we wniosku o udzielenie przedmiotowego zezwolenia, że w trakcie pobytu w Polsce wyjeżdżała do kraju pochodzenia i do Czech; treść zeznań z dnia 04 kwietnia 2012 r., z których wynika fakt opuszczania przez nią Polski; brak znajomości języka polskiego i nieposiadanie przez stronę dokumentów mogących świadczyć o jej nieprzerwanym pobycie w Polsce co najmniej od grudnia 2007 r. i funkcjonowaniu w społeczeństwie polskim.
W ocenie organu odwoławczego cudzoziemka, wbrew temu, co wskazała we wniosku, nie przebywa nieprzerwanie na terytorium Polski od 2007 r. Z zeznań cudzoziemki wynika, że w trakcie pobytu w Polsce przekraczała kilkakrotnie granicę. W 2009 r. zeznała, że zamieszkuje w Czechach, natomiast w dniu 4 kwietnia 2012 r. zeznała, że na przełomie 2007 r. i 2008 r. wyjechała z Polski. Zdaniem organu, powyższe istotne dla sprawy okoliczności obalają domniemanie nieprzerwanego pobytu cudzoziemki na terytorium Polski co najmniej od dnia 20 grudnia 2007 r. Organ stwierdził, że pełnomocnik strony nie może skutecznie powoływać się na domniemanie nieprzerwanego pobytu cudzoziemki na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, o którym mowa w art. 3 ust. 4 ww. ustawy z dnia 28 lipca 2011 r., gdyż z zeznań cudzoziemki jednoznacznie wynika, że opuszczała ona terytorium Polski. Natomiast przesłuchanie świadków nie wpłynęłoby na rozstrzygnięcie w świetle powyższych ustaleń.
Organ odwoławczy stwierdził ponadto, że z uwagi na kategoryczne sformułowanie użyte w art. 3 ust. 2 ustawy, podjęcie rozstrzygnięcia orzekającego o odmowie udzielenia zezwolenia jest obligatoryjne.
Skargą P.T. zaskarżyła powyższy wyrok zarzucając mu naruszenie art. 7, art. 75 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 77 k.p.a., a także naruszenie art. 57 ust. 3 pkt 6 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. Nr 128, poz. 1175).
W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w uzasadnieniu przywołanego na wstępie wyroku wskazał, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa.
W ocenie Sądu, organy administracji publicznej orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo uznały, że skarżąca nie spełnia wymogów do zalegalizowania jej pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej określonych w art. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy o cudzoziemcach i tym samym nie spełnia wymogów pozwalających na udzielenie jej zezwolenia na zamieszkania w Polsce na czas oznaczony. W toku postępowania administracyjnego organy ustaliły, na podstawie danych zawartych w prowadzonym przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców systemie informatycznym "POBYT", że cudzoziemka nie ubiegała się o nadanie jej statusu uchodźcy na terytorium RP. Skarżąca domagała się udzielenia jej zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Polski twierdząc, że przebywa w Polsce nielegalnie i nieprzerwanie od 2006 r. Możliwość udzielenia zezwolenia w takim przypadku przewiduje art. 3 ust. 1 w związku z art. 1 pkt 1 cytowanej ustawy. Wówczas warunkiem udzielenia takiego zezwolenia jest pobyt cudzoziemca w Polsce nieprzerwany co najmniej od 20 grudnia 2007 r. i nielegalny w dniu wejścia w życie ustawy oraz złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.
Sąd podniósł, że art. 3 ust. 4 i 5 ww. ustawy stanowi, iż pobyt cudzoziemca, o którym mowa w art. 1, uznaje się za nieprzerwany, jeżeli nic innego nie wynika z zebranego materiału dowodowego lub z okoliczności sprawy. Do oceny, czy pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest nieprzerwany, stosuje się odpowiednio art. 64 ust. 4 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2011r., Nr 264, poz. 1573 ze zm.), zgodnie z którym pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się za nieprzerwany, gdy żadna z przerw w nim nie była dłuższa niż 6 miesięcy i nie przekroczyła łącznie 10 miesięcy w okresach, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lub 3, chyba że przerwa była spowodowana: wykonywaniem obowiązków zawodowych lub świadczeniem pracy poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, na podstawie umowy zawartej z pracodawcą którego siedziba znajduje się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; towarzyszeniem małżonkowi wykonującemu obowiązki zawodowe lub świadczącemu pracę w warunkach, o których mowa w pkt 1; leczeniem cudzoziemca. Z powyższej regulacji wynika zatem domniemanie faktyczne nieprzerwanego pobytu, które może zostać obalone przez jakikolwiek dowód w sprawie lub inną okoliczność wskazującą na to, że cudzoziemiec opuścił w tym czasie terytorium Polski. W sprawie niniejszej zostały ujawnione w toku postępowania okoliczności wzbudzające istotne wątpliwości co do faktycznego przebywania przez skarżącą na terytorium RP co najmniej od dnia 20 grudnia 2007 r. Jak trafnie zauważył organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, okoliczności te stanowią w szczególności zatrzymanie cudzoziemki w trakcie przekraczania granicy polsko-czeskiej i treść jej zeznań złożonych w dniu [...] stycznia 2009 r., podczas których jako datę przyjazdu do Polski wskazała dzień 17 stycznia 2009 r., a także uzyskanie przez stronę aktualnego dokumentu podróży dopiero w 2011 r. Nadto, treść wniosku o udzielenie przedmiotowego pozwolenia oraz zeznań złożonych przez skarżącą w dniu 4 kwietnia 2012 r. potwierdza fakt wielokrotnego opuszczania przez nią Polski.
Wobec zaistniałych rozbieżności w zeznaniach cudzoziemki, utrzymującej iż przebywa w Polsce od 2006 r., pełnomocnik strony został wezwany do przedstawienia jakichkolwiek dokumentów potwierdzających pobyt cudzoziemki w Polsce od dnia 20 grudnia 2007 r. W odpowiedzi na wezwanie organu pełnomocnik skarżącej podał jedynie dane świadków mogących potwierdzić ww. okoliczność. Stwierdzić zatem zdaniem Sądu należy, że skarżąca nie uwiarygodniła, aby w wymaganym ustawą okresie przebywała w Polsce. Brak przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków oraz brak zbadania wątku rodzinnego skarżącej, wbrew zarzutom skargi, nie stanowi uchybienia procesowego, mogącego mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Sąd podzielił stanowisko organów obu instancji, że z okoliczności sprawy nie wynika, aby skarżąca przebywała na terytorium RP nieprzerwanie co najmniej od dnia 20 grudnia 2007 r. Wobec ujawnionych sprzeczności w zeznaniach, skarżąca nie przedstawiła żadnych wiarygodnych dowodów, ani wyjaśnień pozwalających przyjąć, że w istocie przebywała na terytorium RP w wymaganym ustawą okresie.
W ocenie Sądu zarzuty skargi w zakresie naruszenia procedury administracyjnej nie zasługują na uwzględnienie. Organy podjęły działania mające na celu ustalenie stanu faktycznego sprawy, dokonując przesłuchania skarżącej, jak również zakreślając pełnomocnikowi strony termin na przedstawienie dowodów w sprawie. Postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący, a organy obu instancji dokonały prawidłowej oceny materiału dowodowego. Zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 k.p.a. oraz zawarty w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ materiałów dowodowych mających potwierdzić okoliczności korzystne dla skarżącej. Zasada ta nie zwalnia skarżącej z obowiązku dostarczenia takich materiałów, z których wywodzi korzystne dla siebie skutki, zwłaszcza w sytuacji rozbieżności w składanych przez nią zeznaniach.
Skargą kasacyjną P.T. zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 7, art. 75 § 1 i 2 oraz art. 77 § 1 i 2 k.p.a.;
2) art. 3 ust. 4 ustawy o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 64 ust. 4 ustawy o cudzoziemcach i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego oraz kosztów postępowania poniesionych przed Sądem I instancji.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono m.in., że wyrok jest wadliwy w pierwszym rzędzie z uwagi na nieuwzględnienie braku przeprowadzenia przez Wojewodę oraz Szefa Urzędu dowodu z zeznań świadków będących członkami rodziny skarżącej. Nie wskazano też, dlaczego brak ich przesłuchania miałby nie wpłynąć na rozstrzygnięcie w sprawie.
Odnośnie natomiast braku wystarczającej znajomości języka polskiego u skarżącej wskazano, że trudno ocenić znaczenie tej okoliczności dla rozstrzygnięcia sprawy. Jest tak dlatego, że nauka języka obcego także w kraju, w którym używa się takiego języka w życiu codziennym jest w całości uzależniona od indywidualnej intensywności posługiwania się takim językiem. Skarżąca wykonywała pracę wyłącznie w środowisku rodaków, zatem potrzeba przyswojenia języka polskiego mogła nie być istotna.
Skarżąca podniosła też, że w wyniku odesłania do art. 64 ust. 4 ustawy o cudzoziemcach należy uznać, że w art. 3 ust. 4 ustawy abolicyjnej jest mowa o długotrwałym przerwaniu pobytu, a nie o każdym chwilowym przekroczeniu granicy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej: p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej będąc związany jej zarzutami. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania określoną przesłankami z art. 183 § 2 p.p.s.a., której nie stwierdzono w niniejszej sprawie.
Wyrażona w tym przepisie zasada oznacza pełne związanie Sądu podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej. Konkretne, zawarte w skardze kasacyjnej, przyczyny zaskarżenia determinują całkowicie zakres rozpoznania sprawy, czyli badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy (pkt 2), przy czym skarga powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie (art. 176 p.p.s.a.).
Zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w skardze kasacyjnej skarżący nie powołał żadnych przepisów regulujących postępowanie sądowoadministracyjne, które - w jego ocenie - zostały naruszone przez Sąd I instancji przy rozpoznawaniu sprawy. Podane jako podstawy w pkt. II a) kasacji przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego – art. 7, art. 75 § 1 i 2 oraz z art. 77 § 1 i 2 k.p.a. mają zastosowanie w postępowaniu przed organami administracji i nie zostały powiązane z żadnymi przepisami procedury sądowoadministracyjnej naruszonymi przez Sąd I instancji.
Nie zasługuje na uwzględnienie podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 7, art. 75 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i 2 k.p.a. Naruszenia tych przepisów skarżący upatruje w nieuwzględnieniu braku przeprowadzenia przez organy obu instancji dowodu z zeznań świadków zawnioskowanych przez skarżącą.
Odnosząc się do tego zarzutu stwierdzić należy, że zasadnie Sąd pierwszej instancji przyjął, że ustalenia poczynione przez organy w toku prowadzonego postępowania administracyjnego mogły stanowić podstawę dla ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy. Istotne elementy stanu faktycznego zostały bowiem przez organy prawidłowo wyjaśnione. Należy podkreślić, że art. 75 § 1 k.p.a. stanowi, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych, oraz oględziny. Wskazać również należy, że co prawda strona, zgodnie z art. 78 k.p.a., posiada uprawnienie do zgłoszenia żądania przeprowadzenia dowodu, jednakże uprawnienie to podlega ograniczeniom, które pod względem celowości i konieczności zapewnienia szybkości postępowania, organ powinien każdorazowo rozważyć zwłaszcza w sytuacji, gdy nie ma dostatecznych argumentów przemawiających za zakwestionowaniem dotychczasowych ustaleń. Jeżeli więc strona zgłasza dowód, to w świetle art. 78 k.p.a., wedle którego żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem, organ administracji może nie uwzględnić jej wniosku dowodowego. Trafnie zatem Sąd pierwszej instancji nie dopatrzył się uchybienia ze strony organów w kwestii nieprzeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków wskazanych przez skarżącą. Okoliczności sprawy wskazują, że odstąpienie od przeprowadzenia tego dowodu było zasadne, albowiem z zebranego w materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że wjazd skarżącej do Polski nastąpił później niż w dniu 20 grudnia 2007 r., skarżąca nie spełnia więc przesłanek skutkujących udzieleniem jej przedmiotowego pozwolenia. Podejmowanie dodatkowych czynności dowodowych w postaci przesłuchania świadków nie miałoby wpływu na treść decyzji a prowadziłoby do nieuzasadnionego przedłużania postępowania.
Ponadto Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku odniósł się do podniesionych w skardze do tego Sądu zarzutów dotyczących naruszenia zasad postępowania administracyjnego określonych w art. 7 i 77 k.p.a., stwierdzając, że zarzuty te nie zasługują na uwzględnienie. Organy podjęły działania mające na celu ustalenie stanu faktycznego sprawy, dokonując przesłuchania skarżącej, jak również zakreślając pełnomocnikowi strony termin na przedstawienie dowodów w sprawie. Postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący, a organy obu instancji dokonały prawidłowej oceny materiału dowodowego.
Oceny tej skarżący skutecznie nie zakwestionował, nie podniósł bowiem w skardze kasacyjnej żadnych zarzutów dotyczących naruszenia przez Sąd I instancji przepisów procedury sądowoadministracyjnej.
W konsekwencji stan faktyczny sprawy, wobec jego nieskutecznego zakwestionowania – należy uznać za ustalony prawidłowo.
Nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut naruszenia prawa materialnego - art. 3 ust. 4 ustawy o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 64 ust. 4 ustawy o cudzoziemcach i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Podnosząc ten zarzut skarżąca wskazuje, że określona w art. 3 ust. 4 ustawy "nieprzerwalność" pobytu skarżącej na terytorium RP powinna być oceniana na gruncie art. 64 ust. 4 ustawy o cudzoziemcach i dotyczyć jedynie długotrwałego przerwania pobytu, a nie każdego chwilowego przekroczenia granicy. Jest to pogląd trafny, gdyż wynika bezpośrednio z postanowień art. 3 ust. 5 cyt. ustawy. Wyraźnie wskazał na to Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podając, że "art. 3 ust. 4 i 5 ww. ustawy stanowi, iż pobyt cudzoziemca, o którym mowa w art. 1, uznaje się za nieprzerwany, jeżeli nic innego nie wynika z zebranego materiału dowodowego lub z okoliczności sprawy. Do oceny, czy pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest nieprzerwany, stosuje się odpowiednio art. 64 ust. 4 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2011r., Nr 264, poz. 1573 ze zm.), zgodnie z którym pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się za nieprzerwany, gdy żadna z przerw w nim nie była dłuższa niż 6 miesięcy i nie przekroczyła łącznie 10 miesięcy w okresach, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lub 3, chyba że przerwa była spowodowana: wykonywaniem obowiązków zawodowych lub świadczeniem pracy poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, na podstawie umowy zawartej z pracodawcą którego siedziba znajduje się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; towarzyszeniem małżonkowi wykonującemu obowiązki zawodowe lub świadczącemu pracę w warunkach, o których mowa w pkt 1; leczeniem cudzoziemca. Z powyższej regulacji wynika zatem domniemanie faktyczne nieprzerwanego pobytu, które może zostać obalone przez jakikolwiek dowód w sprawie lub inną okoliczność wskazującą na to, że cudzoziemiec opuścił w tym czasie terytorium Polski. W sprawie niniejszej zostały ujawnione w toku postępowania okoliczności wzbudzające istotne wątpliwości co do faktycznego przebywania przez skarżącą na terytorium RP co najmniej od dnia 20 grudnia 2007 r.".
Przytoczone wyżej stanowisko Sądu i dokonana wykładnia art. 3 ust. 4 ustawy jest zatem prawidłowa. Skarżąca kasacyjnie pomija niezakwestionowaną skutecznie okoliczność, że przyczyną odmowy udzielenia skarżącej wnioskowanego zezwolenia było ustalenie, że wjazd skarżącej do Polski nastąpił później niż w dniu 20 grudnia 2007r. Wynikające z art. 3 ust. 4 ustawy abolicyjnej domniemanie nieprzerwanego pobytu nie obejmuje natomiast domniemania, że cudzoziemiec wjechał do Polski przed dniem 20 grudnia 2007 r.
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło