I SA/Sz 737/12
WyrokWSA w Szczecinie2013-02-06
Skład orzekający: Marzena Kowalewska, Kazimierz Maczewski, Ewa Wojtysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obowiązek zapłaty opłaty skarbowej od pełnomocnictwa powstaje z chwilą złożenia dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa do akt sądowych, nawet jeśli dokument ten zostanie następnie zwrócony z powodu braków formalnych?Ratio decidendi
Obowiązek zapłaty opłaty skarbowej od pełnomocnictwa powstaje z chwilą złożenia dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa do akt sądowych, zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 i art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o opłacie skarbowej. Zwrot dokumentu z powodu braków formalnych nie powoduje wygaśnięcia już powstałego obowiązku podatkowego, ponieważ ustawa podatkowa nie uzależnia powstania obowiązku uiszczenia opłaty skarbowej od skutecznego wszczęcia postępowania sądowego. Ponowne złożenie dokumentów, nawet jeśli są to te same dokumenty, rodzi nowy obowiązek zapłaty opłaty skarbowej.Stan faktyczny
Spółka złożyła do Sądu Rejonowego trzy zgłoszenia wierzytelności wraz z pełnomocnictwami. Pierwsze zgłoszenia z 12 stycznia 2012 r. zostały zwrócone z powodu braków formalnych, a opłaty skarbowe od pełnomocnictw uiszczono 29 lutego 2012 r. Po uzupełnieniu braków, Spółka ponownie złożyła te same zgłoszenia z pełnomocnictwami 22 lutego 2012 r. Organ podatkowy uznał, że opłaty skarbowe uiszczone 29 lutego 2012 r. dotyczyły pierwszego złożenia, a od drugiego złożenia opłaty nie zostały uiszczone. Spółka kwestionowała obowiązek zapłaty opłaty skarbowej od pierwotnie zwróconych dokumentów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski (spr.),, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Protokolant Łukasz Górny, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 lutego 2013 r. sprawy ze skargi K. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie opłaty skarbowej oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r., nr[...] , utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta . z dnia[...] ., nr [...] , w sprawie określenia .mu [...] (dalej: "Spółka") i jej pełnomocnikowi adwokatowi D. N. wysokości zobowiązania podatkowego w opłacie skarbowej na kwotę [...] zł.
Z akt sprawy wynika, że Prezydent Miasta . w dniu 14 marca 2012 r. wszczął wobec ww. podmiotów postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w opłacie skarbowej należnej za złożenie przez Spółkę trzech pełnomocnictw w sprawach sądowych. Podstawą wszczęcia postępowania była pisemna informacja Prezesa Sądu Rejonowego z dnia 2 marca 2012 r. o postępowaniach, w których nie uiszczono należnej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Z informacji tej wynika, że przedmiotowe opłaty powinny zostać wpłacone na konto Urzędu Miejskiego z chwilą złożenia dokumentów w sądzie, tj. w dniu 24 lutego 2012 r.
Działając w imieniu Spółki adwokat D. N. wniósł odwołanie, w którym zarzucił naruszenie art. 21 § 3 i 4 Ordynacji podatkowej (dalej: O.p.) przez błędną interpretację i w konsekwencji, nieprawidłowe przyjęcie, że po stronie skarżacej wystąpił obowiązek zapłaty opłaty skarbowej w wysokości 51 zł, naruszenie art. 1 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o opłacie skarbowej przez jego błędną wykładnię, a także błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że Strona nie uiściła w terminie opłaty skarbowej. Na tej podstawie Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania lub przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu odwołania wyjaśniono, że Spółka - reprezentowana przez pełnomocnika - w dniu 12 stycznia 2012 r. wniosła trzy zgłoszenia wierzytelności, które zostały opatrzone sygnaturą sądową: [...] Ponieważ Sąd dostrzegł braki formalne, wnioski wraz z załącznikami zostały zwrócone Stronie, które po usunięciu braków, w dniu 22 lutego 2012 r. ponownie zostały złożone do Sądu i wnioskom tym został nadany bieg. Na wezwanie organu podatkowego z 16 lutego 2012 r., od złożonych wniosków zostały uiszczone opłaty skarbowe - zapłata nastąpiła w dniu 29 lutego 2012 r.
Zdaniem Spółki, trzy opłaty skarbowe uiszczone 29 lutego 2012 r. dotyczą tych samych pełnomocnictw załączonych uprzednio do wniosków, które zostały zwrócone z powodu braków formalnych, a które - po uzupełnieniu tych braków - zostały ponownie złożone do Sądu w dniu 22 lutego 2012 r. W związku z tym Spółka uznała, że nie było podstaw do wszczynania postępowania podatkowego i wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w opłacie skarbowej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie wskazało, że w sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej, z których jednoznacznie wynika, że opłacie skarbowej podlega czynność złożenia dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa, przy czym przepis art.1.1. tej ustawy, nie wspomina o innych skutkach tej czynności niż powstanie obowiązku wniesienia opłaty skarbowej. Organ, przed którym złożono dokument stwierdzający udzielenie pełnomocnictwa, nie ma żadnych podstaw prawnych do badania, sprawdzania i oceny tego, czy złożenie pełnomocnictwa było konieczne, czy też nie było konieczne (bo już w danej sprawie zostało złożone).
W rozpatrywanej sprawie Spółka dwukrotnie wnosiła do Sądu Rejonowego Wydział Gospodarczy trzy zgłoszenia wierzytelności. Kluczowy dowód dla organów podatkowych w tej sprawie stanowi informacja udzielona przez Sąd Rejonowy, dotycząca ilości spraw, w których Spółka składała pełnomocnictwo. Skarżąca za pierwszym razem przedłożyła nieopłacone pełnomocnictwa do spraw, które uzyskały sygnatury sądowe [...] Uiszczone opłaty skarbowe odnosiły się do pełnomocnictw złożonych do akt sądowych o ww. sygnaturach. Dokumenty sprawy, jako posiadające braki formalne, zostały Stronie zwrócone, a postępowania sądowe, oznaczone tymi sygnaturami, zakończone. W dniu 24 lutego 2012 r. Spółka ponownie wniosła zgłoszenia wierzytelności, które w Sądzie zarejestrowano pod innymi, nowymi sygnaturami: [...] Wraz z wnioskami zawierającymi zgłoszenie wierzytelności Spółka dokonała czynności złożenia pełnomocnictw i właśnie od tych czynności nie zostały wniesione opłaty skarbowe, co stało się przedmiotem postępowania podatkowego.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że przedmiotem opłaty skarbowej jest sama czynność złożenia pełnomocnictwa. Żaden organ, ani sądowy, ani podatkowy nie bada, czy złożenie pełnomocnictwa było konieczne, jakiej sprawy dotyczyło, itp. Organy te tylko stwierdzają, czy zaistniał fakt złożenia pełnomocnictwa. Takiego ustalenia dokonano w tej sprawie i ustalenie to stało się podstawą wszczęcia postępowania podatkowego i wydania zaskarżonej decyzji.
Na decyzję organu odwoławczego Spółka - reprezentowana przez adwokata D. N. - złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego , wnosząc o uchylenie tej decyzji.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1) art. 1 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o opłacie skarbowej przez jego błędną wykładnię,
2) art. 21 § 3 i 4 O.p. przez błędną interpretację i nieprawidłowe przyjęcie, że po stronie skarżącej istnieje obowiązek zapłaty opłaty skarbowej za udzielone pełnomocnictwa procesowe w wysokości [....] zł,
3) art. 7 K.p.a. przez błędne przyjęcie, że organ podatkowy nie ma obowiązku podjęcia wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a jedynie do stwierdzenia czy czynność złożenia dokumentu faktycznie została dokonana,
4) błąd w ustaleniach faktycznych przez nieprawidłowe przyjęcie, że skarżąca dokonała dwukrotnego złożenia do Sądu pism procesowych wraz z dokumentami wykazującymi umocowanie do działania przez pełnomocnika w sprawie.
W uzasadnieniu skargi Spółka wskazała, że bezspornym jest uznanie, iż czynnością procesową z którą związany był obowiązek dołączenia do akt udzielonego przez Mocodawcę pełnomocnictwa oraz obowiązek dokonania opłaty skarbowej od złożonego dokumentu była czynność zgłoszenia wierzytelności przysługujących Spółce względem trzech dłużników, wobec których Sąd Rejonowy Wydział Gospodarczy ds. Upadłościowych i Naprawczych wydał postanowienia o ogłoszeniu upadłości z możliwością zawarcia układu. Istotą sporu jest jednak dokonana przez organ wydający zaskarżoną decyzję błędna interpretacja przepisu art. 1 ust. 1 pkt. 2 ustawy o opłacie skarbowej.
Zdaniem skarżącej Spółki, przeprowadzona przez organ wykładnia ww. przepisu została dokonana niejako w oderwaniu od istniejącego stanu faktycznego sprawy. Wbrew stanowisku organu, Skarżąca nigdy nie dokonywała dwukrotnego zgłoszenia wierzytelności, ani nie składała pełnomocnictw do jej reprezentowania. W ocenie Spółki, istotnie mogłoby się wydawać, że pisma procesowe wniesione dnia 12 stycznia 2012 r. i 22 lutego 2012 r. to dwa różne pod względem treści jak też formy pisma, a załączone dokumenty (pełnomocnictwa), choć przedmiotowo tożsame, wykazują umocowanie do działania w dwóch odrębnych postępowaniach sądowych, od których to winny być uiszczone dwie odrębne opłaty skarbowe. Tak jednakże nie jest. Pierwotnie trzy pisma procesowe zostały wniesione przez Spółkę - wraz z dokumentami wykazującymi udzielone pełnomocnictwo - dnia 12 stycznia 2012 r., które to następnie, na skutek dostrzeżenia braków formalnych, sąd fizycznie zwrócił pełnomocnikowi, nie zachowując w aktach sprawy żadnych kopii przesłanych pism procesowych (w tym dołączonych do pism dokumentów wykazujących jego umocowanie do działania w sprawie). Podstawę prawną powyższego stanowi treść art. 242 ustawy prawo upadłościowe i naprawcze.
Zdaniem Spółki, uznać zatem należy, że pisma zwrócone nie wywołały żadnych skutków prawnych (procesowych, materialnych) jakie ustawa wiąże z wniesieniem pisma procesowego do sądu. Wszelkie pisma procesowe - zgłoszenia wierzytelności wraz z dokumentami wykazującymi umocowanie pełnomocnika do działania - zostały w całości odesłane Spółce, sąd nie podjął w sprawie żadnych czynności procesowych, a jedynie zarządził wpisanie spraw do poszczególnych repertoriów oznaczonych w sposób szczegółowy w każdym z przesłanych Spółce pism. Uznać zatem należy, że złożone do sprawy pełnomocnictwa procesowe, na skutek ich fizycznego zwrócenia, również winny być traktowane jako pismo zwrócone nie wywołujące żadnych skutków prawnych, jako pismo, które nigdy nie było wniesione do sądu, od którego to niezasadnym jest uiszczanie jakiejkolwiek opłaty skarbowej. Dopiero pisma procesowe wniesione powtórnie przez Skarżącą dnia 22 lutego 2012 r. wraz z dokumentami (udzielonymi pełnomocnictwami do działania), w stosunku do których sąd nie dostrzegł braków uniemożliwiających nadanie zgłoszeniom dalszego biegu i którym to nadano prawidłowy bieg postępowania, winny być uznane za tę pierwszą czynność prawną, z którą związany jest obowiązek, wynikający z art. 89 § 1 K.p.c., dołączenia przez pełnomocnika oryginału dokumentu lub uwierzytelnionego za zgodność z oryginałem kopii pełnomocnictwa procesowego.
Uiszczone przez Spółkę dnia 29 lutego 2012 r. trzy opłaty skarbowe dotyczyć winny zatem tych dokumentów, które na skutek pierwotnego zwrotu zostały ponownie złożone w niezmienionej formie do sądu.
Zdaniem Skarżącej, niezrozumiałym jest twierdzenie, iż organ podatkowy nie jest uprawnionym do badania, czy złożone pełnomocnictwo było konieczne i jakiej sprawy dotyczyło. Organ mając jakiekolwiek wątpliwości, wbrew zajętemu w sprawie stanowisku, winien - na podstawie art. 7 K.p.a. - podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W tym zakresie organ był więc bezczynny.
Nadto Skarżąca wskazała, że w zakresie rozstrzyganego sporu istotnym jest, iż poszczególne oznaczenia sygnatur akt nie wykazują, aby wnoszone były przez Spółkę dwukrotnie pisma procesowe, a jedynie, że tej samej sprawie został nadany kolejny numer ewidencyjny.
Zdaniem Spółki, konieczność uiszczenia dodatkowych opłat skarbowych od udzielonego pełnomocnictwa, które de facto nigdy nie zostały złożone wraz z pismem procesowym do akt sądowych, jest całkowicie pozbawione jakiejkolwiek podstawy prawnej i faktycznej.
Odpowiadając na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło jej oddalenie i podtrzymało argumentację jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz.270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. -sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.).
Po dokonanej kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd nie stwierdził ww. naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania tej decyzji z obrotu prawnego.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. z 2006 r. Nr 225, poz. 1635 ze zm.) – dalej: u.o.s. - opłacie skarbowej podlega złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa lub prokury albo jego odpisu, wypisu lub kopii - w sprawie z zakresu administracji publicznej lub w postępowaniu sądowym. Obowiązek ten, stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 4 u.o.s. powstaje z chwilą złożenia takiego dokumentu w sądzie lub organie administracji publicznej. Ponadto, w myśl ust. 2 tego artykułu, "opłatę skarbową wpłaca się z chwilą powstania obowiązku jej zapłaty".
Zgodnie natomiast z art. 11 ust. 2 u.o.s.: "Sądy przekazują organowi podatkowemu właściwemu w sprawie opłaty skarbowej zbiorczą informację o przypadkach nieuiszczenia należnej opłaty skarbowej od złożonych w sądzie dokumentów stwierdzających udzielenie pełnomocnictwa lub prokury oraz ich odpisów, wypisów lub kopii.".
Stosownie do ust. 3 tego artykułu: "Informacja, o której mowa w ust. 1 i 2, jest przekazywana co miesiąc, do 7 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nie uiszczono należnej opłaty skarbowej i zawiera:
1) imię i nazwisko (nazwę lub firmę), adres podmiotu zobowiązanego do uiszczenia opłaty skarbowej;
2) przedmiot, od którego nie uiszczono należnej opłaty skarbowej, w tym dane jednoznacznie identyfikujące ten przedmiot.
Należy więc zauważyć, że obowiązująca od 1 stycznia 2007 r. ustawa o opłacie skarbowej wprowadziła szereg istotnych modyfikacji w zakresie przedmiotowym. W obecnym jej kształcie opłacie skarbowej podlega już sama czynność polegająca na "złożeniu dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa (...)", a nie jak wcześniej, dokument stwierdzający udzielenie pełnomocnictwa lub prokury.
Podkreślenia wymaga, że pojęcie pełnomocnictwa ma dwojakie znaczenie, z jednej strony oznacza pochodzące od mocodawcy umocowanie pełnomocnika do działania w imieniu mocodawcy, z drugiej natomiast - dokument obejmujący (potwierdzający) to umocowanie. Od udzielenia pełnomocnictwa trzeba przy tym odróżnić jego wykazanie przed sądem, będące jednym z warunków skuteczności pełnomocnictwa, a tym samym podejmowania czynności procesowych w imieniu mocodawcy. Zgodnie z art. 89 § 1 zdanie pierwsze K.p.c., pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Dokument pełnomocnictwa lub jego wierzytelny odpis jest więc dowodem potwierdzającym przed sądem istnienie umocowania pełnomocnika do działania w imieniu mocodawcy. Nie ulega wątpliwości, że w sytuacji, w której pełnomocnik procesowy ma wykazać swoje umocowanie do działania, spełnienie tego wymagania może nastąpić przez przedstawienie dokumentów, z których wynika istnienie jego prawa do działania za mocodawcę.
Podkreślić zatem należy, że art. 1 ust. 1 pkt 2 u.o.s. nie wiąże powstania obowiązku podatkowego w opłacie skarbowej z faktem ustanowienia pełnomocnika (jak było na gruncie ustawy o opłacie skarbowej z dnia 9 września 2000 r.), ani istnienia już w obrocie ważnego umocowania, ale z faktem złożenia tego dokumentu (jego odpisu, wypisu lub kopii).
Nie budzi wątpliwości w rozpoznawanej sprawie, że skarżąca Spółka dwukrotnie (12 stycznia 2012 r. i 24 lutego 2012 r.) wnosiła do Sądu Rejonowego VII Wydział Gospodarczy ds. Upadłościowych i Naprawczych zgłoszenia trzech (tych samych) wierzytelności. Wraz z wnioskami zawierającymi zgłoszenie wierzytelności, Spółka dwukrotnie załączała dokumenty potwierdzające udzielenie pełnomocnictw, od których nie uiszczono opłaty skarbowej. Z tego powodu Prezes Sądu Rejonowego – wykonując obowiązki wskazane w cytowanych wyżej przepisach art. 11 ust. 2 i ust. 3 u.o.s. – powiadamiał o tych faktach właściwy organ podatkowy.
Zauważyć należy, że w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 30 marca 2006 r., sygn. akt III CZP 14/06, wskazano iż radca prawny (adwokat) który jako pełnomocnik wierzyciela będącego osobą prawną dokonuje pierwszej czynności procesowej, polegającej na zgłoszeniu wierzytelności, powinien pod rygorem przewidzianym w art. 242 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 60, poz. 535 ze zm.), dołączyć do zgłoszenia pełnomocnictwo oraz dokument wykazujący umocowanie organu osoby prawnej udzielającego pełnomocnictwa, przy czym dokumentem takim może być uwierzytelniona przez niego kopia odpisu z właściwego rejestru.
Zgodnie zaś z art. 242 ww. ustawy, jeżeli zgłoszenia wierzytelności dokonuje przedsiębiorca lub wierzyciel reprezentowany przez pełnomocnika procesowego, którym jest adwokat lub radca prawny, zgłoszenie wierzytelności nieodpowiadające wymaganiom określonym w art. 239 i 240 lub zawierające inne braki uniemożliwiające nadanie zgłoszeniu biegu, podlega zwrotowi bez wzywania do jego uzupełnienia.
W rozpatrywanej sprawie, zgodnie ze wskazanym przepisem, wniesione przez Spółkę - reprezentowaną przez adwokata - w dniu 12 stycznia 2012 r. trzy zgłoszenia wierzytelności, opatrzone sygnaturą sądową: [...] z powodu braków formalnych zostały zwrócone Stronie, a postępowanie sądowe o wyżej wymienionych sygnaturach zakończone.
Wskazać tu należy, że na zarządzenie sędziego-komisarza w przedmiocie zwrotu zgłoszenia wierzytelności, wydane w toku postępowania upadłościowego, przysługuje zażalenie. Od powyższego zażalenia pobiera się opłatę podstawową (stałą). Zarządzenie o zwrocie zgłoszenia wierzytelności ma zatem charakter rozstrzygnięcia ogólnego (vide: uchwała Sądu Najwyższego z dnia 16 października 2008 r., sygn. akt III CZP 88/06).
Stosownie do art. 130 § 2 K.p.c. w zw. z art. 229 pr.up. i n., "zwrot zgłoszenia wierzytelności nie stoi na przeszkodzie ponownemu jego dokonaniu, jednakże pierwotne zgłoszenie nie wywiera skutków prawnych. W razie ponownego zgłoszenia wierzytelności po upływie terminu określonego w postanowieniu o ogłoszeniu upadłości zastosowanie znajdują art. 253, 254 i 262." (vide: A. Jakubecki, Komentarz LEX 2011 - komentarz do art. 242 pr.up. i n.).
Odnosząc te uwagi do stanu faktycznego sprawy stwierdzić należy, że w myśl przepisów art. 6 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 u.o.s. obowiązek zapłaty (i wpłaty) opłaty skarbowej od pełnomocnictw złożonych przy zgłoszeniach wierzytelności Spółki dokonanych 12 stycznia 2012 r. powstał właśnie z tym dniem. Zasadnie zatem organ podatkowy pismem z 16 lutego 2012 r. wzywał do jej zapłaty, a Spółka dokonała jej wpłaty w dniu 29 lutego 2012 r., nie wskazując na dowodach wpłaty numerów spraw sądowych, a jedynie nazwiska dłużników. Zasadnie też organ podatkowy uznał, że wpłaty te dotyczą wykonania obowiązku zapłaty opłaty skarbowej, powstałego w dniu 12 stycznia 2012 r.
W ocenie Sądu na powstanie i istnienie tego obowiązku nie ma wpływu fakt dokonania przez sąd zwrotu zgłoszeń wierzytelności z powodu ich braków formalnych. Zwrot ten nie oznacza bowiem, że powstały już obowiązek podatkowy wygasł z tego powodu, brak bowiem ku temu jakichkolwiek podstaw prawnych. Dodatkowo jedynie można zauważyć, że złożone przy zgłoszeniach wierzytelności pełnomocnictwa upoważniały pełnomocnika do podejmowania czynności procesowych w tym postępowaniu, np. do złożenia zażaleń na zwrot wniosków. Bez znaczenia dla powstania i istnienia obowiązku zapłaty opłaty skarbowej ma fakt, że zwrócone skutecznie przez sąd zgłoszenia wierzytelności nie wywołały skutków prawnych w prowadzonym postępowaniu upadłościowym. Ustawa podatkowa nie uzależnia bowiem powstania obowiązku uiszczenia opłaty skarbowej od skutecznego wszczęcia postępowania sądowego.
Nie można więc podzielić argumentów Skarżącej, że "złożone do sprawy pełnomocnictwa procesowe, na skutek ich fizycznego zwrócenia, również winny być traktowane jako pismo zwrócone nie wywołujące żadnych skutków prawnych, jako pismo, które nigdy nie było wniesione do sądu, od którego to niezasadnym jest uiszczanie jakiejkolwiek opłaty skarbowej".
Ponowne zgłoszenia tych samych wierzytelności w dniu 24 lutego 2012 r. (po usunięciu braków formalnych), którym sąd nadał nowe sygnatury, do których dołączono te same dokumenty pełnomocnictw, spowodowało, że w tym dniu ponownie powstał obowiązek zapłaty opłaty skarbowej od tych pełnomocnictw. Fakt, że były to te same dokumenty, składane uprzednio 12 stycznia 2012 r., nie ma znaczenia, bowiem – jak wskazano wyżej – obowiązek uiszczenia opłaty skarbowej nie jest związany z ustanowieniem pełnomocnictwa (sporządzeniem takiego dokumentu), lecz ze złożeniem dokumentu w organie administracji publicznej lub w sądzie, a ustawa podatkowa jednoznacznie stanowi, że obowiązek ten powstaje "z chwilą złożenia dokumentu". Niewątpliwie zatem w dniu 24 lutego 2012 r. powstał nowy obowiązek zapłaty opłaty skarbowej od złożonych w sądzie w tym dniu przez Spółkę pełnomocnictw. Nie można więc uznać, że opłaty uiszczone przez Spółkę w dniu 29 lutego 2012 r. (w związku z wezwaniem z dnia 16 lutego 2012 r. – a więc sprzed daty powstania nowego obowiązku) stanowiły wykonanie tego obowiązku. Zauważyć przy tym można, że o braku opłaty skarbowej od tych pełnomocnictw Prezes Sądu Rejonowego poinformował organ podatkowy dopiero pismem z dnia 2 marca 2012 r., a postępowanie podatkowe w tej sprawie zostało wszczęte 14 marca 2012 r.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, zgodzić się należy ze Skarżącą, że organ podatkowy ma obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym np. czy podmiot składający pełnomocnictwo nie jest objęty zwolnieniem od opłaty skarbowej, (obowiązek taki wynika w rozpoznawanej sprawie z art. 122 i art. 187 § 1 O.p., a nie – jak wskazano w skardze – z art. 7 K.p.a.), jednak Sąd nie stwierdził, aby obowiązek ten nie został w sprawie wykonany i pozostały niewyjaśnione przez organ kwestie mające istotny wpływ na wynik sprawy.
Wskazać przy tym należy, że "do obowiązków organu podatkowego nie należy natomiast ocena zasadności domagania się pełnomocnictwa a jedynie ustalenie czy wystąpił ciąg zdarzeń faktycznych rodzących obowiązek podatkowy w opłacie skarbowej (tzn. czy dokument stwierdzający udzielenie pełnomocnictwa został faktycznie złożony i w ramach jakiego postępowania to uczyniono" (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2008 r., sygn. akt: I SA/Gl 192/08, LEX nr 488122).
Sąd nie stwierdził też, że organ podatkowy popełnił błąd w ustaleniach faktycznych, przyjmując że Skarżąca "dokonała dwukrotnego złożenia do sądu pism procesowych wraz z dokumentami wykazującymi umocowanie do działania przez pełnomocnika w sprawie". Jak wskazano powyżej, organ błędu takiego nie popełnił, a wniosek taki dodatkowo potwierdzają (pośrednio) zarówno dwukrotne powiadomienie organu podatkowego przez sąd o faktach nieuiszczenia opłaty skargowej, jak i cytowany wyżej komentarz do art. 242 pr.up. i n.
Nie znajdując zatem podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja nie odpowiada przepisom prawa materialnego, względnie uchybia przepisom postępowania w stopniu co najmniej mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło